background image

 

 

Substancje 

psychotropowe

, gr. 

background image

 

 

USTAWA
z dnia 20 czerwca 1997 r.
Prawo o ruchu drogowym
Art. 45. 
1. Zabrania się:
  1)   kierowania pojazdem, prowadzenia kolumny 
pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt 
osobie w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu 
alkoholu lub środka działającego podobnie do 
alkoholu,
2)   holowania pojazdu kierowanego przez osobę, o 
której mowa w pkt 1, 

background image

 

 

Art. 129.
2. Policjant, w związku z wykonywaniem czynności 
określonych w ust. 1, jest uprawniony do:
3)   żądania poddania się przez kierującego pojazdem lub 
przez inną osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadnione 
podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, badaniu w celu 
ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka 
działającego podobnie do alkoholu,
8)   uniemożliwienia:
a)  kierowania pojazdem osobie znajdującej się w stanie 
nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka 
działającego podobnie do alkoholu,
2)   przewożenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 1, na 
rowerze lub motorowerze albo motocyklu, chyba że jest 
przewożona w bocznym wózku, 

background image

 

 

Definicje stanu nietrzeźwości zawiera art. 115 § 

16 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem 
zachodzi on, gdy:

1. zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 

promila albo prowadzi do stężenia 
przekraczającego tę wartość.
2. zawartość alkoholu w 1 dm

3

 wydychanego 

powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do 
stężenia przekraczającego tę wartość.

2. W prawie karnym poza stanem nietrzeźwości 

wyróżnia się stan „wskazujący na spożycie 
alkoholu”, w którym zawartość alkoholu we 
krwi wynosi od 0,2 do 0,5 promila albo 
obecność alkoholu wynosi od 0,1 mg do 0,25 
mg w 1 dm

3

 wydychanego powietrza

background image

 

 

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 11 czerwca 2003 r.
w sprawie wykazu środków działających 
podobnie do alkoholu oraz warunków i 
sposobu przeprowadzania badań na ich 
obecność w organizmie
§ 2.
 Środkami działającymi podobnie do alkoholu, 
które mogą być oznaczane, są:
  1)   opiaty;
  2)   amfetamina i jej analogi;
  3)   kokaina;
  4)   tetrahydrokanabinole;
  5)   benzodiazepiny;
  6)   barbiturany.

background image

 

 

§ 3. Badania, o których mowa w § 1, mogą 
obejmować:
  1)   badanie śliny;
  2)   badanie moczu;
  3)   badanie krwi.

§ 4. 1. Badanie śliny polega na pobraniu, bez 
dodawania jakichkolwiek substancji, próbek śliny 
i ich umieszczeniu w urządzeniu do oznaczania 
metodą immunologiczną środków działających 
podobnie do alkoholu, zgodnie z instrukcją 
obsługi tego urządzenia.

background image

 

 

6. Badanie krwi polega na analizie laboratoryjnej krwi 
pobranej z żyły osoby poddanej badaniu metodą 
chromatografii gazowej połączonej ze spektrometrią 
masową lub inną metodą instrumentalną, w tym: 
wysokosprawną chromatografią cieczową, 
wysokosprawną chromatografią cieczową połączoną ze 
spektrometrią masową, których granice oznaczalności 
(LOQ) dla poszczególnych środków określa ust. 7.
7. W pobranej krwi oznacza się co najmniej 
następujące środki działające podobnie do alkoholu:
  1)   morfinę; LOQ - 20 ng/ml;
  2)   amfetaminę i jej analogi, w tym 
metylenodioksymetamfetaminę (MDMA); LOQ - 50 
ng/ml;
  3)   kokainę (LOQ - 50 ng/ml) i jej metabolit - 
benzoiloekgoninę;
  4)   delta-9-tetrahydrokannabinol; LOQ - 2 ng/ml;
  5)   benzodiazepiny;
  6)   barbiturany.

background image

 

 

§ 7.  5. Badanie moczu polega na analizie 

laboratoryjnej moczu osoby poddanej badaniu 
metodami wymienionymi przy badaniu krwi, 
których granice oznaczalności (LOQ) dla 
poszczególnych środków określa ust. 6.

6. W pobranym moczu oznacza się co najmniej 

następujące środki działające podobnie do 
alkoholu:

  1)   morfinę i 6-acetylomorfinę; LOQ - 200 ng/ml;
  2)   amfetaminę i jej analogi, w tym 

metylenodioksymetamfetaminę (MDMA); LOQ - 200 
ng/ml;

  3)   kokainę (LOQ - 100 ng/ml) i jej metabolit - 

benzoiloekgoninę;

  4)   11-nor-9-karboksy-delta-9-tetrahydrokannabinol; 
LOQ - 20 ng/ml;
  5)   benzodiazepiny;
  6) barbiturany.

background image

 

 

USTAWA
z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii
Art. 3. 
Przepisy ustawy stosuje się do: 
1) produktów leczniczych, które są środkami 
odurzającymi, substancjami psychotropowymi 
lub prekursorami, w zakresie nieuregulowanym 
w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo 
farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 533, 
z późn. zm.2));
2) substancji i preparatów chemicznych, które są 
prekursorami, w zakresie nieuregulowanym w 
ustawie z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach 
i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 
84, z późn. zm.3)).

background image

 

 

Wykaz środków odurzających – lista substancji, 
których obrót jest kontrolowany, regulowany ustawą 
o przeciwdziałaniu narkomanii. 
Dzieli się ona na grupy:
Prekursory:

• Kategoria 1 (dawniej I-R) – służące tylko i wyłącznie 
do produkcji narkotyków, brak innych zastosowań, 
np.:

fenyloaceton

kwas lizergowy

, 

efedryna

, 

ergometryna

ergotamina

. 

• Kategoria 2 (dawniej IIA-R) – substancje 
kontrolowane, o małym potencjale użycia do 
produkcji narkotyków np.: 

piperydyna

, 

bezwodnik octowy

kwas antranilowy

• Kategoria 3 (dawniej IIB-R) – powszechnie 
dostępne, nieznaczny potencjał użycia do produkcji 
narkotyków np.
 

eter

, 

aceton

, 

toluen

nadmanganian potasu

background image

 

 

Środki odurzające:

• I-N – substancje o dużym potencjale 
uzależniającym, np. 

morfina

kokaina

tebaina

fentanyl

metadon

• II-N – substancje o średnim potencjale 
uzależniającym, np. 

kodeina

• III-N – substancje o nieznacznym potencjale 
uzależniającym, np. 

dihydrokodeina

• IV-N – substancje o małym potencjale 
uzależniającym, np. 

marihuana

haszysz

background image

 

 

Substancje psychotropowe:

• I-P – duży potencjał nadużywania, brak uznanego 
zastosowania medycznego, np. 

LSD

dimetylotryptamina

, 

MDMA

meskalina

• II-P – duży potencjał nadużywania, niewielkie 
uznane zastosowanie medyczne, np. amfetamina, 
fencyklidyna. 

• III-P – potencjał nadużywania, istotne uznane 
zastosowanie medyczne, np. buprenorfina, 
flunitrazepam, cyklobarbital. 

• IV-P – mały potencjał nadużywania, istotne uznane 
zastosowanie medyczne, np. diazepam, alprazolam, 
fentermina. 

background image

 

 

Tylko instytucje naukowe lub specjalistyczne, 
realizujące zadania w zakresie prowadzenia badań 
naukowych nad problematyką narkomanii, mogą 
posiadać wszystkie substancje ze wszystkich 
powyższych grup.

Art. 34. 
2. Posiadane bez uprawnienia środki odurzające, 
substancje psychotropowe lub ich preparaty oraz 
prekursory kategorii 1 podlegają zabezpieczeniu 
przez organy ścigania lub organy celne w trybie 
określonym w przepisach o postępowaniu karnym.

background image

 

 

Art. 42. 

1. Preparaty zawierające środki odurzające grup I-
N, II-N i III-N lub substancje psychotropowe grup 
II-P, III-P i IV-P, które zostały dopuszczone do 
obrotu jako produkty lecznicze na podstawie 
przepisów prawa farmaceutycznego, może 
posiadać, w celach medycznych, po uzyskaniu 
zgody wojewódzkiego inspektora 
farmaceutycznego, zakład opieki zdrowotnej 
niemający apteki szpitalnej, zakład leczniczy dla 
zwierząt oraz lekarz, lekarz dentysta lub lekarz 
weterynarii, prowadzący praktykę lekarską, a 
także inny podmiot, którego działalność wymaga 
posiadania i stosowania tych preparatów. 

background image

 

 

Art. 45.

3. Uprawa konopi włóknistych może być 
prowadzona wyłącznie na potrzeby przemysłu 
włókienniczego, chemicznego, celulozowo-
papierniczego, spożywczego, kosmetycznego, 
farmaceutycznego, materiałów budowlanych oraz 
nasiennictwa.

4. Uprawa konopi innych niż wymienione w ust. 3 
jest zabroniona.

 

background image

 

 

Art. 53. 
1. Kto, wbrew przepisom ustawy, wytwarza, 
przetwarza albo przerabia środki odurzające 
lub substancje psychotropowe albo przetwarza 
słomę makową, podlega karze pozbawienia 
wolności do lat 3.

Art. 59. 
1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej 
lub osobistej, udziela innej osobie środka 
odurzającego lub substancji psychotropowej, 
ułatwia użycie albo nakłania do użycia takiego 
środka lub substancji, 
podlega karze pozbawienia wolności od roku do 
lat 10.

background image

 

 

Amfetamina

• Amfetamina jest jednym z bardziej 

rozpowszechnionych spośród nielegalnie 
rozprowadzanych środków psychotropowych. Uwalnia 
neuroprzekaźniki z zakończeń nerwowych i blokuje ich 
wychwyt zwrotny. Enancjomer R(-) silniej uwalnia 
noradrenalinę, enancjomer S(+) uwalnia głównie 
dopaminę, oba enancjomery najsłabiej uwalniają 
serotoninę. Wskutek tego zwiększa się aktywność 
układu nerwowego i w efekcie pobudzany jest cały 
organizm. Amfetamina najczęściej przyjmowana jest 
w formie siarczanu amfetaminy, rzadziej w postaci 
higroskopijnego chlorowodorku, fosforanu czy winianu.

background image

 

 

Objawy zażycia:

silne pobudzenie psychomotoryczne 

przyśpieszona akcja serca i szybki oddech 

brak łaknienia 

rozszerzenie źrenic 

podwyższone ciśnienie krwi 

bladość skóry 

gonitwa myśli 

wytrzeszcz oczu 

jadłowstręt i światłowstręt 

suchość w ustach 

zmniejszoną wrażliwość na ból, głód oraz 

zmęczenie 

rozgadanie 

zmniejszony lub zwiększony popęd 

płciowy 

problemy z erekcją 

drżenie mięśni 

Ostre natężenie objawów zatrucia 

amfetaminą, występuje najczęściej w 

postaci: drgawek, zapaści, gorączki, bólów 

w klatce piersiowej, śpiączki, a w 

skrajnych przypadkach, nawet do zejścia 

śmiertelnego. 

background image

 

 

Metamfetamina

• Metamfetamina - Posiada 

dwa enancjomery, z których 
oba mają silne działanie 
narkotyczne, ale każdy z 
nich nieco inne.

• Jest to jedna z 

najgroźniejszych substancji 
psychoaktywnych, silnie 
uzależniająca i w szybkim 
tempie siejąca spustoszenie 
w organizmie. Jest popularna 
w Czechach i na Słowacji 
(pervitin). W USA jest 
równie popularna jak w 
Polsce zwykła amfetamina.

background image

 

 

Metamfetamina

• Działa dłużej i silniej od amfetainy. Jest bardziej 

toksyczna.

• Sole (+)-metamfetaminy o konfiguracji absolutnjej S 

powodują bardzo silne pobudzenie seksualne. Osoby, 
którym podano znaczną ilość tego enancjomeru 
metamfetaminy, tracą zazwyczaj wszelką kontrolę 
nad swoimi odruchami seksualnymi. 

• (-)-Metamfetamina nie ma tak silnych właściwości 

stymulujących popęd płciowy i ma mniejsze działanie 
euforyzujące.

•  (+)-Metamfetamina działa dwa razy silniej 

euforyzująco od racematu. 

background image

 

 

Metamfetamina

• Dawkowanie: medyczne zastosowania 10-

40 mg/dobę, uliczne dawki zaczynają się 
od 100 mg.

• Dzięki powolnemu wydalaniu i braku 

metabolizmu przez wątrobę, działanie 
utrzymuje się ok. 6-24 godzin. W 
przypadku czystej (+)-amfetaminy są to 2 
godziny a dla kokainy tylko 30 minut.

background image

 

 

MDMA

MDMA (znane głównie jako pigułki ecstasy) 

jest półsyntetyczną substancją 

psychoaktywną o działaniu empatogennym i 

psychodelicznym, pochodną metamfetaminy.

Główne efekty działania MDMA to:

 otwartość, 

pobudzenie,

 euforia,

 empatia,

 intensyfikacja odbioru bodźców 

zewnętrznych,

 głębsze odczuwanie muzyki i ruchu,

wzmocnienie odczuć związanych z dotykiem, 

Efekty uboczne obejmują: 

podniesienie ciśnienia,

 przyspieszenie pulsu,

 szczękościsk, 

suchość w ustach.

 

Następnego dnia po zażyciu MDMA ze 

względu na obniżony poziom serotoniny 

często pojawia się uczucie silnego 

zmęczenia, zawroty głowy, mdłości, 

obniżenie zdolności koncentracji, obniżony 

nastrój, senność albo drażliwość. Stan taki 

może trwać do dwóch dni.

background image

 

 

MDMA

• Zdarzają się przypadki 

przedawkowania, którym 

towarzyszą objawy 

złośliwego zespołu 

neuroleptycznego(m.in. 

hipertermia, drgawki i 

śpiączka) i które mogą 

skończyć się śmiercią. 

Szczególnie 

niebezpieczne jest 

przyjmowanie MDMA 

przez osoby cierpiące na 

choroby układu krążenia, 

chociaż MDMA może 

wywołać migotanie komór 

nawet u osób zdrowych. 

background image

 

 

Benzodiazepiny

Stosowane w leczeniu nerwicy lękowej, bezsenności,

Stosowane w leczeniu nerwicy lękowej, bezsenności,

zespołów lękowych, jako leki przeciwdrgawkowe i zwiotczające 

zespołów lękowych, jako leki przeciwdrgawkowe i zwiotczające 

mięśnie szkieletowe.

mięśnie szkieletowe.

Mechanizm działania:

Mechanizm działania:

Benzodiazepiny wzmacniają hamujące działaniekwasu

Benzodiazepiny wzmacniają hamujące działaniekwasu

gamma-aminomasłowego (GABA).

gamma-aminomasłowego (GABA).

Flumazenil znosi objawy zatrucia benzodiazepinami poprzez 

Flumazenil znosi objawy zatrucia benzodiazepinami poprzez 

kompetytywne łączenie się z  receptorem. 

kompetytywne łączenie się z  receptorem. 

Przykłady benzodiazepin: diazepam, nitrazepam, oksazepam, 

Przykłady benzodiazepin: diazepam, nitrazepam, oksazepam, 

temazepam, nordazepam

temazepam, nordazepam

background image

 

 

Benzodiazepiny-objawy 

zatrucia

-Depresja OUN  
-zawroty głowy
-apatia
-senność
-śpiączka
-hipotonia 
-spowolnienie ruchowe
-zaburzenia równowagi
-depresja oddechowa
-hipotermia (rzadko)

background image

 

 

Barbiturany

o ultrakrótkim i krótkim  czasie działania , 

wynikającym z bardzo dużej rozpuszczalności w 

tłuszczach i szybkiej redystrybucji do tkanki 

tłuszczowej i mięsni. Nie są one używane na 

czarnym rynku, gdyż są wyłącznie do użytku 

szpitalnego w celu krótkotrwałego znieczulenia 

(np. tiopental, heksobarbital). 

o średnim czasie działania  ( 3 - 5 godzin) 

używane jako leki uspokajające i nasenne : 

pentobarbital, butobarbital, amylobarbital. 

Najpopularniejsze w nielegalnym użyciu. 

o długim czasie działania ( 8 - 10 godzin). Brane 

regularnie szybko kumulują się i dlatego rzadko 

stosowane jako leki uspokajające i nasenne , 

np. fenobarbital ( Luminal Gardenal) 

Przyjęcie małych dawek powoduje:

stany relaksacji 

euforię podobną do marzeń sennych 

uspokojenie 

niezręczność ruchową

background image

 

 

Barbiturany

• Ostre zatrucia   (zażycie doustne lub 

wstrzyknięcie)

•  Rokowanie zależy od :

• dawki przyjętej 

• czasu jaki upłynął od zatrucia 

• rodzaju leku ( lepiej gdy lek szybko 

wydalony z organizmu ) 

• połączenia z alkoholem ,który wzmacnia 

działanie barbituranów. W ten sposób są 

bardzo często nadużywane 

• Zatrucia barbituranami krótko 

działającymi i bardzo krótko działającymi 

są bardziej niebezpieczne i rokują gorzej 

niż barbiturany długo działające.

background image

 

 

Barbiturany

•  Objawy zatrucia ostrego: lekkie i umiarkowane zatrucie 

benzodiazepinami, barbituranami

• narastająca senność, uspokojenie 

• zaburzenia orientacji i równowagi, podwyższenie progu drgawkowego 

• zwiotczenie mięśni szkieletowych 

• zwolnienie i spłycenie oddechu 

• obniżenie ciśnienia tętniczego krwi- hipotonię ortostatyczną 

• hipotermia 

• śpiączka 

• oczopląs, dyzartrię, niezborność ruchów, upośledzenie pamięci i uwagi, 

• Podczas, której mogą pojawić się wilgotne rzężenia płuc wskazujące na 

obrzęk płuc. Może też pojawić się zachłystowe zapalenie płuc z 

gorączką. Zaś zmniejszenie wymiany pęcherzykowej poprzez 

zahamowanie ośrodka oddechowego powoduje obniżenie ciśnienia 

parcjalnego tlenu (sinica) i kwasicę. Obrzęk mózgu przyczynia się do 

utrzymywania się śpiączki. 

 

background image

 

 

Barbiturany

• Zatrucie przewlekłe  (zażywane doustnie )

• Przewlekle stosowanie leków z tej grupy, które 

często przypomina ten stan upojenie alkoholem, 

doprowadza do: 

• upośledzenia krytycyzmu i zapamiętywania 

• zawrotów głowy 

• senności 

• zmienności nastrojów 

• drażliwości 

• depresji 

• Doprowadza też do powstania zależności 

psychicznej i bardzo silnej zależności fizycznej. 


Document Outline