Diagram 

Diagram 

Czekanowskiego

Czekanowskiego

Jest to najczęściej 
stosowana metoda 
taksonomiczna , zwana 
też metodą różnic 
przeciętnych. Metoda ta 
została przyjęta z 
antropologii. Polega ona 
na porównywaniu 
poszczególnych 
jednostek 
terytorialnych pod 
względem celowo 
dobranych cech, 
wskaźników i 
mierników.

Algorytm 

Algorytm 

postępowania :

postępowania :

I  Zdefiniowanie macierzy danych

I  Zdefiniowanie macierzy danych

Cechy typologiczne powinny 
spełniać warunki:

- możliwie wszechstronnie 
charakteryzować strukturę 
społeczno-gospodarczą badanych 
obszarów

- występować we wszystkich lub 
w większości badanych 
jednostek,

- charakteryzować się niezbyt 
dużymi współczynnikami 
korelacji, wyróżniać się wysokim 
współczynnikiem zmienności.

II  Przeprowadzenie standaryzacji 

II  Przeprowadzenie standaryzacji 

zmiennych w przypadku  

zmiennych w przypadku  

wystąpienia cech mierzonych w 

wystąpienia cech mierzonych w 

różnych jednostkach pomiarowych

różnych jednostkach pomiarowych

Obejmuje normalizację cech 
i obliczanie sumarycznych 
różnic między jednostkami 
terytorialnymi. Podstawą 
jest wzór przedstawiający 
sumę różnic cech 
znormalizowanych dla 
dwóch porównywanych 
jednostek oznaczonych. W 
etapie tym eliminowane są 
cechy, dobrane w etapie 
pierwszym, uznane za mniej 
diagnostyczne

 

 

III  Wybór miary podobieństwa

III  Wybór miary podobieństwa

Stosując jeden z możliwych 
wzorów na obliczanie 
odległości taksonomicznych 
 między poszczególnymi 
obiektami badania , 
otrzymujemy informację o 
ogólnej strukturze 
podobieństwa. 
Zamalowujemy wszystkie 
pola odpowiednimi kolorami 
lub szrafem, pomijając 
przekątną.  Uzyskana 
konstrukcja nosi nazwę 
diagramu 
nieuporządkowanego J. 
Czekanowskiego.

IV  Obliczanie elementów macierzy 

IV  Obliczanie elementów macierzy 

odległości taksonomicznych między 

odległości taksonomicznych między 

obiektami

obiektami

Na  podstawie pól o określonej barwie lub szrafurze 

Na  podstawie pól o określonej barwie lub szrafurze 

wnioskuje się o skali podobieńtwa  wszystkich 

wnioskuje się o skali podobieńtwa  wszystkich 

obiektów w macierzy wyjściowej. Im więcej 

obiektów w macierzy wyjściowej. Im więcej 

odległości bliskich zeru , tym większe podobieństwo 

odległości bliskich zeru , tym większe podobieństwo 

jednostek badania. Oznacza to , że przyjęte cechy 

jednostek badania. Oznacza to , że przyjęte cechy 

niezbyt silnie różnicują cały zbiór obiektów.

niezbyt silnie różnicują cały zbiór obiektów.

 

 

V  Znalezienie wielkości maksymalnej i 

V  Znalezienie wielkości maksymalnej i 

minimalnej w macierzy odległości 

minimalnej w macierzy odległości 

taksonomicznych

taksonomicznych

Występowanie wartości ekstremalnych  świadczy o 

Występowanie wartości ekstremalnych  świadczy o 

braku istotnego podobieństwa jednostki do 

braku istotnego podobieństwa jednostki do 

pozostałych.

pozostałych.

VI  Konstrukcja przedziałów 

VI  Konstrukcja przedziałów 

klasowych dla wartości 

klasowych dla wartości 

odległości

odległości

Zasadą jest, że najmniejsze różnice 

ujmowane są w jednym przedziale 

klasowym, obejmującym jednostki 

najbardziej podobne, zaś największe 

różnice włączane są do ostatniego 

przedziału klasowego, gdzie znajdą się 

jednostki najmniej podobne.

VII Sporządzenie diagramu 

VII Sporządzenie diagramu 

uporządkowanego

uporządkowanego

Porządkowanie obiektów odbywa się poprzez porządkowanie diagramu, 

na przestawianiu wierszy i odpowiadających im kolumn diagramu tak,

 aby symbole graficzne reprezentujące możliwe najmniejsze odległości

 skupiały się wzdłuż głównej przekątnej, a w miarę oddalania się

 od głównej przekątnej pojawiały się symbole graficzne

 odpowiadające coraz większym odległościom.

VIII  Interpretacja wyników

VIII  Interpretacja wyników

Uporządkowany diagram J.Czekanowskiego 

Uporządkowany diagram J.Czekanowskiego 

pozwala na wnioskowanie o stopniu ogólnej 

pozwala na wnioskowanie o stopniu ogólnej 

struktury podobieństwa wszystkich jednostek , ze 

struktury podobieństwa wszystkich jednostek , ze 

szczególnym zwróceniem uwagi na obiekty, które 

szczególnym zwróceniem uwagi na obiekty, które 

różnią się od pozostałych.

różnią się od pozostałych.

PROJEKT PRZYGOTOWALI:

PROJEKT PRZYGOTOWALI:

Katarzyna Lemczak

Katarzyna Lemczak

Kamila Kozieł

Kamila Kozieł

Aleksandra Leśniak

Aleksandra Leśniak

Artur Bernard Lewczuk

Artur Bernard Lewczuk