background image

 

P. Bykowski

 

 

MIKROSTRUKURY SPOŁECZE

MIKROSTRUKURY SPOŁECZE

GRUPA

GRUPA

 SPOŁECZNA

 SPOŁECZNA

i

i

ORGANIZACJA

ORGANIZACJA

background image

 

P. Bykowski

Grupa społeczna

Grupa społeczna

– 

– 

zbiór co najmniej dwóch osób (w niektórych 

zbiór co najmniej dwóch osób (w niektórych 

ujęciach trzech), którego członkowie 

ujęciach trzech), którego członkowie 

współdziałają ze sobą w celu zaspokajania 

współdziałają ze sobą w celu zaspokajania 

własnych potrzeb, charakteryzujący się trwałą 

własnych potrzeb, charakteryzujący się trwałą 

strukturą i względnie jednolitym systemem norm i 

strukturą i względnie jednolitym systemem norm i 

wartości.

wartości.

cel (wyznacza solidarność, więź)

cel (wyznacza solidarność, więź)

wyraźna struktura wewnętrzna zbudowana 

wyraźna struktura wewnętrzna zbudowana 

z pozycji zajmowanych przez członków 

z pozycji zajmowanych przez członków 

i związanych z nimi ról, stosunki władzy

i związanych z nimi ról, stosunki władzy

tożsamość (wskazuje na jej odrębność)

tożsamość (wskazuje na jej odrębność)

określone wartości i normy 

określone wartości i normy 

background image

 

P. Bykowski

Kryteria klasyfikacji grup 

społecznych:

liczebność zbioru (małe, wielkie)

struktura grupy (małe -mikrostruktury i 

duże -makrostruktury)

typ więzi społecznej (grupy pierwotne i 

wtórne)

stopień formalizacji stosunków grupowych 

(grupy formalne i nieformalne) 

stopień trudności wejścia do grupy (grupy 

ekskluzywne i inkluzywne)

 trwałość grupy (krótkotrwałe i trwałe).

background image

 

P. Bykowski

Mikrostruktury społ. 

Małe grupy – to takie w których 

wszyscy członkowie są w stanie 

wchodzić ze sobą w osobiste, 

bezpośrednie styczności i stosunki 

społeczne (face –to-face relations). 

background image

 

P. Bykowski

Struktury wewnątrzgrupowe

Struktury wewnątrzgrupowe

 

 

W grupach społecznych wyróżnić można trzy typy struktur 

W grupach społecznych wyróżnić można trzy typy struktur 

społecznych: 

społecznych: 

strukturę komunikacji

strukturę komunikacji

strukturę 

strukturę 

przywództwa

przywództwa

 (władzy) oraz strukturę socjometryczną.

 (władzy) oraz strukturę socjometryczną.

Struktura socjometryczna

Struktura socjometryczna

 określa wzajemne postawy 

 określa wzajemne postawy 

jednostek względem siebie, przede wszystkim więzi 

jednostek względem siebie, przede wszystkim więzi 

emocjonalne, które spajają grupę. Struktura ta 

emocjonalne, które spajają grupę. Struktura ta 

kształtuje się pod wpływem indywidualnych potrzeb 

kształtuje się pod wpływem indywidualnych potrzeb 

afiliacyjnych jednostek. 

afiliacyjnych jednostek. 

Struktura komunikacji

Struktura komunikacji

 odnosi się do sieci wzajemnych 

 odnosi się do sieci wzajemnych 

interakcji w grupie, co jest istotne ze względu na 

interakcji w grupie, co jest istotne ze względu na 

szybkość przepływu informacji przy realizowaniu przez 

szybkość przepływu informacji przy realizowaniu przez 

grupę celów. 

grupę celów. 

Struktura przywództwa

Struktura przywództwa

 określa relacje poddaństwa i 

 określa relacje poddaństwa i 

dostęp do władzy jednostek znajdujących się w grupie. 

dostęp do władzy jednostek znajdujących się w grupie. 

W przypadku tej struktury istotne jest zarówno 

W przypadku tej struktury istotne jest zarówno 

przywództwo formalne w grupie, jak i istnienie 

przywództwo formalne w grupie, jak i istnienie 

przywództwa nieformalnego. 

przywództwa nieformalnego. 

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

Dlaczego ludzie przystępują 

Dlaczego ludzie przystępują 

do grup?

do grup?

 

 

(

(

także to co trzeba dać członkowi w nowo tworzonej 

także to co trzeba dać członkowi w nowo tworzonej 

grupie)

grupie)

BEZPIECZEŃSTWO:

BEZPIECZEŃSTWO:

 ludzie 

 ludzie 

należący do grup czują się silniejsi, 

należący do grup czują się silniejsi, 

mniej wątpią w siebie, są odporniejsi 

mniej wątpią w siebie, są odporniejsi 

na groźby

na groźby

POZYCJA:

POZYCJA:

 przynależność do grupy 

 przynależność do grupy 

uważanej przez innych za ważną 

uważanej przez innych za ważną 

zapewnia uznanie i prestiż jej 

zapewnia uznanie i prestiż jej 

członkom

członkom

WYSOKA SAMOOCENA:

WYSOKA SAMOOCENA:

 oprócz 

 oprócz 

prestiżu członkostwo może także dać 

prestiżu członkostwo może także dać 

członkom grupy poczucie własnej 

członkom grupy poczucie własnej 

wartości

wartości

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

PRZYNALEŻNOŚĆ:

PRZYNALEŻNOŚĆ:

 ludziom sprawiają 

 ludziom sprawiają 

przyjemność stałe wzajemne kontakty 

przyjemność stałe wzajemne kontakty 

wynikające z przynależności do grupy

wynikające z przynależności do grupy

SIŁA:

SIŁA:

 to, czego nie da się osiągnąć na 

 to, czego nie da się osiągnąć na 

własną rękę, często staje się możliwe 

własną rękę, często staje się możliwe 

dzięki działaniu grupy

dzięki działaniu grupy

OSIĄGANIE CELÓW:

OSIĄGANIE CELÓW:

 niekiedy trzeba 

 niekiedy trzeba 

więcej niż jednej osoby do wykonania 

więcej niż jednej osoby do wykonania 

określonego zadania – trzeba kojarzyć 

określonego zadania – trzeba kojarzyć 

uzdolnienia i wiedzę, żeby wykonać 

uzdolnienia i wiedzę, żeby wykonać 

określoną pracę

określoną pracę

Dlaczego ludzie przystępują do 

Dlaczego ludzie przystępują do 

grup?

grup?

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

Integracja:

Integracja:

(

(

w ramach tworzenia małej grupy)

w ramach tworzenia małej grupy)

Działania lidera

Działania lidera

:

:

dążenie do 

dążenie do 

mał

mał

ej

ej

 liczebnoś

 liczebnoś

ci

ci

 (max 20 

 (max 20 

osób)

osób)

konieczność

konieczność

 przestrze

 przestrze

gania

gania

 norm

 norm

wartości 

wartości 

stworzenie 

stworzenie 

łatw

łatw

ej

ej

 i bezpośredni

 i bezpośredni

ej

ej

 

 

komunikacj

komunikacj

i

i

 między członkami

 między członkami

poczucie

poczucie

 różni

 różni

cowania

cowania

 się od innych 

 się od innych 

grup

grup

wyznaczenie celu dla wszystkich; cel 

wyznaczenie celu dla wszystkich; cel 

jednostkowy i grupowy 

jednostkowy i grupowy 

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

Czynniki warunkujące zwartość grupy

Czynniki warunkujące zwartość grupy

:

:

(to także te działania, które muszą być zawarte przy 

(to także te działania, które muszą być zawarte przy 

budowie zespołu)

budowie zespołu)

Rywalizacja wewnątrz grup

Rywalizacja międzygrupowa

Brak akceptacji celów

Akceptacja celów

Duża liczebność grup

Mała liczebność grup

Zmniejszające

Zwiększające

Stosunkowo małe 

możliwości częstego i 

bezpośredniego 

współdziałania.

Częstość i bezpośredniość 

współdziałania

Brak atrakcyjności 

osobowej

Atrakcyjność osobowa

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

Czynniki warunkujące zwartość grupy:

Czynniki warunkujące zwartość grupy:

 

 

(to także te działania, które muszą być zawarte 

(to także te działania, które muszą być zawarte 

przy budowie zespołu)

przy budowie zespołu)

Zmniejszające

Zwiększające

Krótkotrwałość grup

Względna stabilność grupy.

Mało interesująca praca.

Interesująca praca, 

ciesząca się prestiżem.

Wynagradzanie 

niezwiązane z poziomem 

wykonania zadań, na ogól 

niższe.

Wynagrodzenie adekwatne 

do poziomu realizacji zadań

Zdominowanie grupy przez 

jednostkę.

Nie ma dominacji jednostki.

Negatywne doświadczenia 

związane z grupą.

Pozytywne opinie o grupie.

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

Zmniejszające

Zwiększające

Duże zróżnicowanie miedzy 

członkami grupy ze względu na 

ich cechy społeczno-

demograficzne.

Umiarkowane podobieństwu cech 

społeczno-demograficznych 

członków grupy(?)

Zbyt niski poziom zaspokajania 

potrzeb przez grupę.

Satysfakcjonujący poziom 

zaspokajania potrzeb (uznania, 

przynależności, współpracy).

Nie ma możliwości udziału w 

podejmowaniu decyzji.

Możliwość partycypacji w 

podejmowaniu decyzji.

Pozytywne relacje z kierownikiem 

grupy, akceptowanie go lub 

antagonistyczny stosunek do 

przełożonych.

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

ORGANIZACJA

OTOCZENIE:

Bliższe:

-konkurenci

-kooperanci

-makroekonomiczne
-technologiczne
-polityczno-prawne
-socjokulturowe

elementy

elementy

społeczne

społeczne

elementy

elementy

techniczne

techniczne

cele 

i zadania

ludzie

struktura

wyposażenie

i technika

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

ZADANIE

ZADANIE

W grupach, proszę o stworzenie 

W grupach, proszę o stworzenie 

(naszkicowanie) układu / schematu 

(naszkicowanie) układu / schematu 

grupy ćwiczeniowej socjologii 

grupy ćwiczeniowej socjologii 

organizacji, z zaznaczeniem 4 

organizacji, z zaznaczeniem 4 

elementów charakterystycznych dla 

elementów charakterystycznych dla 

organizacji oraz krótkim opisem 3 

organizacji oraz krótkim opisem 3 

struktur wewnątrzgrupowych: 

struktur wewnątrzgrupowych: 

komunikacji, przywództwa i 

komunikacji, przywództwa i 

socjometrycznej. 

socjometrycznej. 

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

Rodzina jako grupa społeczna

Rodzina jako grupa społeczna

 

 

Związek intymnego, wzajemnego uczucia, 

Związek intymnego, wzajemnego uczucia, 

współdziałania i wzajemnej 

współdziałania i wzajemnej 

odpowiedzialności, w którym akcent pada 

odpowiedzialności, w którym akcent pada 

na wzmacnianie wewnętrznych relacji i 

na wzmacnianie wewnętrznych relacji i 

interakcji.

interakcji.

W tym ujęciu rodzina pełni funkcje 

W tym ujęciu rodzina pełni funkcje 

osobowe:

osobowe:

małżeńską 

małżeńską 

rodzicielską 

rodzicielską 

braterską 

braterską 

background image

 

 

P. Bykowski

P. Bykowski

Rodzina jako instytucja społeczna

Rodzina jako instytucja społeczna

 

 

Funkcje:

Funkcje:

 

 

materialno-ekonomiczna 

materialno-ekonomiczna 

opiekuńczo-zabezpieczająca 

opiekuńczo-zabezpieczająca 

prokreacyjna 

prokreacyjna 

seksualna 

seksualna 

legalizacyjno-kontrolna 

legalizacyjno-kontrolna 

socjalizacyjna 

socjalizacyjna 

klasowa 

klasowa 

kulturalna 

kulturalna 

rekreacyjno-towarzyska 

rekreacyjno-towarzyska 

emocjonalna 

emocjonalna 


Document Outline