background image

1

1

Planowanie zadań 

Planowanie zadań 

i metody ich 

i metody ich 

obrazowania

obrazowania

Sławomir Stańczuk

Sławomir Stańczuk

background image

2

2

Cel i sens planowania

Cel i sens planowania

Najważniejszą z przyczyn 

Najważniejszą z przyczyn 

niepowodzenia projektów jest 

niepowodzenia projektów jest 

brak czasu

brak czasu

.

.

Tymczasem najbardziej znanym 

Tymczasem najbardziej znanym 

wymiarem planowania jest 

wymiarem planowania jest 

planowanie działań i czasu. 

planowanie działań i czasu. 

Wykonuje się to przy użyciu 

Wykonuje się to przy użyciu 

rozmaitych technik (najbardziej 

rozmaitych technik (najbardziej 

popularne to WBS, PERT, wykres 

popularne to WBS, PERT, wykres 

Gantt’a).

Gantt’a).

background image

3

3

Cel i sens planowania

Cel i sens planowania

Potrzeba planowania działań jest 

Potrzeba planowania działań jest 

uznawana przez większość ludzi, w 

uznawana przez większość ludzi, w 

praktyce natomiast często pomijana.

praktyce natomiast często pomijana.

W projekcie mamy do czynienia z 

W projekcie mamy do czynienia z 

ogromną liczbą czynników 

ogromną liczbą czynników 

nieznanych, nieprzewidywalnych, 

nieznanych, nieprzewidywalnych, 

niemożliwych do określenia i 

niemożliwych do określenia i 

zaplanowania na początku, jednak 

zaplanowania na początku, jednak 

absolutnie nie wynika z tego, iż 

absolutnie nie wynika z tego, iż 

planowanie jest działaniem 

planowanie jest działaniem 

zbędnym.

zbędnym.

background image

4

4

Jakie znaczenie ma plan 

Jakie znaczenie ma plan 

projektu?

projektu?

Racjonalny opis zadania i sposobu 

Racjonalny opis zadania i sposobu 

wykonania

wykonania

Narzędzie do osiągania celu 

Narzędzie do osiągania celu 

(pomiar, korekty)

(pomiar, korekty)

Mapa przyszłości” – obraz tego, 

Mapa przyszłości” – obraz tego, 

czego należy oczekiwać po 

czego należy oczekiwać po 

projekcie

projekcie

Narzędzie „kupowania” sponsora i 

Narzędzie „kupowania” sponsora i 

zespołu – sposób pozyskiwania 

zespołu – sposób pozyskiwania 

zaufania i współpracy

zaufania i współpracy

background image

5

5

Zawartość planu

Zawartość planu

background image

6

6

Plan działań

Plan działań

Plan działań to lista zadań do 

Plan działań to lista zadań do 

wykonania, ze wskazaniem zależności 

wykonania, ze wskazaniem zależności 

merytorycznych i czasowych między 

merytorycznych i czasowych między 

nimi.

nimi.

background image

7

7

Wstępny harmonogram 

Wstępny harmonogram 

przedsięwzięcia

przedsięwzięcia

Jest określany już w fazie 

Jest określany już w fazie 

strategicznej. Polega na podziale 

strategicznej. Polega na podziale 

przedsięwzięcia na mniejsze 

przedsięwzięcia na mniejsze 

zadania, określeniu terminów ich 

zadania, określeniu terminów ich 

realizacji oraz zasobów 

realizacji oraz zasobów 

niezbędnych do ich wykonania.

niezbędnych do ich wykonania.

Harmonogram taki jest bardzo 

Harmonogram taki jest bardzo 

ogólny i musi być 

ogólny i musi być 

uszczegóławiany w trakcie 

uszczegóławiany w trakcie 

realizacji przedsięwzięcia.

realizacji przedsięwzięcia.

background image

8

8

Harmonogramowanie 

Harmonogramowanie 

przedsięwzięć (1)

przedsięwzięć (1)

1. Ustalenie kalendarza prac

1. Ustalenie kalendarza prac

data rozpoczęcia przedsięwzięcia

data rozpoczęcia przedsięwzięcia

dni robocze i wolne w przewidywanym 

dni robocze i wolne w przewidywanym 

okresie realizacji przedsięwzięcia

okresie realizacji przedsięwzięcia

czas pracy w poszczególnych dniach

czas pracy w poszczególnych dniach

2. Podział przedsięwzięcia na 

2. Podział przedsięwzięcia na 

elementarne zadania

elementarne zadania

budowanie hierarchii zadań, zadania 

budowanie hierarchii zadań, zadania 

wyższego poziomu składają się z pewnej 

wyższego poziomu składają się z pewnej 

ilości zadań poziomu niższego

ilości zadań poziomu niższego

przedsięwzięcie powinno zostać 

przedsięwzięcie powinno zostać 

podzielone na stosunkowo małe zadania, 

podzielone na stosunkowo małe zadania, 

których parametry jest dość łatwo określić

których parametry jest dość łatwo określić

background image

9

9

Harmonogramowanie 

Harmonogramowanie 

przedsięwzięć (2)

przedsięwzięć (2)

3. Określenie parametrów zadań

3. Określenie parametrów zadań

Parametry czasowe: czas wykonania, 

Parametry czasowe: czas wykonania, 

najwcześniejszy możliwy termin rozpoczęcia, 

najwcześniejszy możliwy termin rozpoczęcia, 

pożądany czas zakończenia realizacji

pożądany czas zakończenia realizacji

Ograniczenia kolejności: koniec-początek, 

Ograniczenia kolejności: koniec-początek, 

koniec-koniec, początek-początek, początek-

koniec-koniec, początek-początek, początek-

koniec

koniec

4. Określenie zasobów niezbędnych do 

4. Określenie zasobów niezbędnych do 

realizacji poszczególnych zadań

realizacji poszczególnych zadań

Pomieszczenia, wyposażenie, infrastruktura 

Pomieszczenia, wyposażenie, infrastruktura 

komunikacyjna, ludzie

komunikacyjna, ludzie

5. Ustalenie dostępności zasobów

5. Ustalenie dostępności zasobów

6. Określenie kolejności i czasów 

6. Określenie kolejności i czasów 

wykonania zadań

wykonania zadań

background image

10

10

Wykres Gantt’a

Wykres Gantt’a

Najlepszy mechanizm do wizualizacji planowania 

Najlepszy mechanizm do wizualizacji planowania 

terminów

terminów

Daje jasny i prosty obraz przebiegu procesu w 

Daje jasny i prosty obraz przebiegu procesu w 

czasie

czasie

Uk

Uk

ł

ł

ad zdarze

ad zdarze

ń

ń

 na wykresie przedstawiany jest 

 na wykresie przedstawiany jest 

najcz

najcz

ęś

ęś

ciej w wersji 

ciej w wersji 

planowanej

planowanej

 przed 

 przed 

rozpocz

rozpocz

ę

ę

ciem dzia

ciem dzia

ł

ł

ania oraz 

ania oraz 

rzeczywistej

rzeczywistej

 

 

nanoszonej na wykres wraz z up

nanoszonej na wykres wraz z up

ł

ł

ywem czasu.

ywem czasu.

 

 

Za 

Za 

pomoc

pomoc

ą

ą

 wykresu Gantt

 wykresu Gantt

a mo

a mo

ż

ż

na nie tylko planowa

na nie tylko planowa

ć

ć

 

 

i kontrolowa

i kontrolowa

ć

ć

 wykonanie planu, ale tak

 wykonanie planu, ale tak

ż

ż

e poprzez 

e poprzez 

zastosowanie odpowiedniego systemu oznacze

zastosowanie odpowiedniego systemu oznacze

ń

ń

 

 

uwzgl

uwzgl

ę

ę

dnia

dnia

ć

ć

 zmienno

 zmienno

ść

ść

 przebiegu wykonania 

 przebiegu wykonania 

zadania.

zadania.

background image

11

11

Wykres Gantt’a – przykład

Wykres Gantt’a – przykład

Wiersze – stanowiska pracy, kolumny – jednostki 
czasu

background image

12

12

Wykres Gantt’a

Wykres Gantt’a

Tworzenie harmonogramu 

Tworzenie harmonogramu 

prowadzi się zwykle jako 

prowadzi się zwykle jako 

sekwencję:

sekwencję:

Spisanie listy działań

Spisanie listy działań

Uwzględnienie zależności i 

Uwzględnienie zależności i 

ograniczeń (daty graniczne 

ograniczeń (daty graniczne 

projektu), aż do rozplanowania 

projektu), aż do rozplanowania 

zasobów 

zasobów 

z uwzgl

z uwzgl

ę

ę

dnieniem 

dnieniem 

mo

mo

ż

ż

liwo

liwo

ś

ś

ci zast

ci zast

ę

ę

powania ludzi i 

powania ludzi i 

ich faktycznej dost

ich faktycznej dost

ę

ę

pno

pno

ś

ś

ci.

ci.

background image

13

13

WBS

WBS

Work Breakdown Structure

Work Breakdown Structure

WBS – struktura podziału pracy

WBS – struktura podziału pracy

Jest hierarchiczną strukturą 

Jest hierarchiczną strukturą 

działań prowadzących do 

działań prowadzących do 

uzyskania określonych produktów. 

uzyskania określonych produktów. 

Po wyróżnieniu najważniejszych 

Po wyróżnieniu najważniejszych 

grup zadań (zadania 1. poziomu) 

grup zadań (zadania 1. poziomu) 

dekomponuje się je na zadania 

dekomponuje się je na zadania 

bardziej szczegółowe (niższego 

bardziej szczegółowe (niższego 

rzędu), aż do uzyskania 

rzędu), aż do uzyskania 

potrzebnego poziomu 

potrzebnego poziomu 

szczegółowości. 

szczegółowości. 

background image

14

14

WBS – diagram

WBS – diagram

Work Breakdown Structure

Work Breakdown Structure

background image

15

15

WBS

WBS

Work Breakdown Structure

Work Breakdown Structure

Pokazuje na jakie części można podzielić 

Pokazuje na jakie części można podzielić 

projekt

projekt

Jaki zestaw części niższego poziomu 

Jaki zestaw części niższego poziomu 

tworzy daną część wyższego poziomu

tworzy daną część wyższego poziomu

Definiuje projekt jako pewną hierarchię 

Definiuje projekt jako pewną hierarchię 

elementów związanych z produktami 

elementów związanych z produktami 

wytworzonymi i w trakcie realizacji 

wytworzonymi i w trakcie realizacji 

projektu

projektu

background image

16

16

WBS

WBS

Work Breakdown Structure

Work Breakdown Structure

background image

17

17

Wskazówki przy tworzeniu 

Wskazówki przy tworzeniu 

diagramu WBS

diagramu WBS

Podzia

Podzia

ł

ł

 prac powinien nast

 prac powinien nast

ę

ę

powa

powa

ć

ć

 wed

 wed

ł

ł

ug 

ug 

g

g

łó

łó

wnych produkt

wnych produkt

ó

ó

w projektu

w projektu

Diagram powinien 

Diagram powinien 

koniecznie

koniecznie

 

 

uwzgl

uwzgl

ę

ę

dnia

dnia

ć

ć

 wszystkie czynno

 wszystkie czynno

ś

ś

ci 

ci 

ryzykowne, nios

ryzykowne, nios

ą

ą

ce zagro

ce zagro

ż

ż

enia projektu, 

enia projektu, 

jak te

jak te

ż

ż

 zwi

 zwi

ą

ą

zane z wykonawcami 

zane z wykonawcami 

zewn

zewn

ę

ę

trznymi (np. poddostawcami, 

trznymi (np. poddostawcami, 

u

u

ż

ż

ytkownikiem)

ytkownikiem)

Poziom szczeg

Poziom szczeg

ół

ół

owo

owo

ś

ś

ci czynno

ci czynno

ś

ś

ci: nie za 

ci: nie za 

du

du

ż

ż

y, nie za ma

y, nie za ma

ł

ł

y - zwykle 2 lub 3 

y - zwykle 2 lub 3 

poziomy (przy wi

poziomy (przy wi

ę

ę

kszej szczeg

kszej szczeg

ół

ół

owo

owo

ś

ś

ci 

ci 

diagram staje si

diagram staje si

ę

ę

 nieczytelny), 

 nieczytelny), 

ewentualnie z dekompozycj

ewentualnie z dekompozycj

ą

ą

 na WBS 

 na WBS 

ni

ni

ż

ż

szego poziomu. 

szego poziomu. 

background image

18

18

RAM

RAM

Responsibility Assignment Matrix

Responsibility Assignment Matrix

Macierz RAM

Macierz RAM

Praktyczny sposób ustalania 

Praktyczny sposób ustalania 

odpowiedzialności członków 

odpowiedzialności członków 

zespołu za realizowane zadania 

zespołu za realizowane zadania 

dzięki połączeniu diagramów:

dzięki połączeniu diagramów:

WBS (Work Breakdown Structure)

WBS (Work Breakdown Structure)

OBS (Organization Breakdown 

OBS (Organization Breakdown 

Structure)

Structure)

Każda komórka macierzy zawiera 

Każda komórka macierzy zawiera 

krótki opis zadania oraz potrzebne 

krótki opis zadania oraz potrzebne 

zasoby do jego wykonania

zasoby do jego wykonania

background image

19

19

RAM

RAM

Responsibility Assignment Matrix

Responsibility Assignment Matrix

background image

20

20

Macierz RAM - przykład

Macierz RAM - przykład

background image

21

21

Wykresy sieciowe

Wykresy sieciowe

Podstawą opracowania technik PERT i CMP 

Podstawą opracowania technik PERT i CMP 

była teoria grafów. Wynikiem zastosowania 

była teoria grafów. Wynikiem zastosowania 

tych technik są 

tych technik są 

wykresy sieciowe

wykresy sieciowe

.

.

Sieć działań można określić jako graf 

Sieć działań można określić jako graf 

skierowany działań i zależności

skierowany działań i zależności

Wykresy sieciowe składają się z:

Wykresy sieciowe składają się z:

Czynności

Czynności

 – działań określonych w 

 – działań określonych w 

czasie, a więc posiadających swój 

czasie, a więc posiadających swój 

początek, koniec i czas trwania

początek, koniec i czas trwania

Zdarzeń

Zdarzeń

 - punktów na skali czasu 

 - punktów na skali czasu 

oznaczających fakt zakończenia 

oznaczających fakt zakończenia 

poprzedniej czynności i rozpoczęcia 

poprzedniej czynności i rozpoczęcia 

następnej

następnej

background image

22

22

Oznaczanie zdarzeń

Oznaczanie zdarzeń

Każde zdarzenie na wykresie sieciowym zwykle 

Każde zdarzenie na wykresie sieciowym zwykle 

oznaczane jest kółkiem zawierającym 

oznaczane jest kółkiem zawierającym 

odpowiednie informacje:

odpowiednie informacje:

background image

23

23

Wykres sieciowy - przykład

Wykres sieciowy - przykład

background image

24

24

Wykresy sieciowe

Wykresy sieciowe

Przy pomocy tej techniki 

Przy pomocy tej techniki 

wygodnie jest prowadzi

wygodnie jest prowadzi

ć

ć

 

 

analiz

analiz

ę

ę

 tzw. 

 tzw. 

ś

ś

cie

cie

ż

ż

ki 

ki 

krytycznej

krytycznej

,

,

 

 

a wi

a wi

ę

ę

c zestawu 

c zestawu 

kolejnych czynno

kolejnych czynno

ś

ś

ci, kt

ci, kt

ó

ó

rych 

rych 

łą

łą

czny czas realizacji daje 

czny czas realizacji daje 

najd

najd

ł

ł

u

u

ż

ż

szy przebieg projektu. 

szy przebieg projektu. 

Sie

Sie

ć

ć

 daje równie

 daje równie

ż

ż

 przejrzysty 

 przejrzysty 

obraz zale

obraz zale

ż

ż

no

no

ś

ś

ci mi

ci mi

ę

ę

dzy 

dzy 

poszczególnymi dzia

poszczególnymi dzia

ł

ł

aniami.

aniami.

background image

25

25

CMP

CMP

Critical Path Method

Critical Path Method

CMP – metoda ścieżki krytycznej

CMP – metoda ścieżki krytycznej

Celem techniki CMP jest wybranie 

Celem techniki CMP jest wybranie 

spośród elementów procesu ścieżki 

spośród elementów procesu ścieżki 

krytycznej.

krytycznej.

Zadania, które nie mogą zostać 

Zadania, które nie mogą zostać 

opóźnione nazywamy 

opóźnione nazywamy 

zadaniami 

zadaniami 

krytycznymi.

krytycznymi.

 

 

Ścieżka

Ścieżka

 krytyczna

 krytyczna

, to 

, to 

najdłuższa

najdłuższa

 

 

droga w sieci, która 

droga w sieci, która 

określa

określa

 czas 

 czas 

całego

całego

 

 

przedsięwzięcia

przedsięwzięcia

Stąd

Stąd

 

 

cała

cała

 

 

uwaga jest kierowana na 

uwaga jest kierowana na 

możliwości

możliwości

 

 

jej skrócenia.

jej skrócenia.

background image

26

26

CMP

CMP

procedura sporządzania wykresu sieciowego (1)

procedura sporządzania wykresu sieciowego (1)

1. Podział projektu na zadania i 

1. Podział projektu na zadania i 

czynności

czynności

2. Ustalenie logicznego następstwa 

2. Ustalenie logicznego następstwa 

poszczególnych czynności

poszczególnych czynności

3. Określenie czasu trwania czynności

3. Określenie czasu trwania czynności

4. Wykreślenie sieci

4. Wykreślenie sieci

5. Ustalenie najwcześniejszych 

5. Ustalenie najwcześniejszych 

możliwych i najpóźniejszych 

możliwych i najpóźniejszych 

dopuszczalnych terminów 

dopuszczalnych terminów 

wystąpienia zdarzeń

wystąpienia zdarzeń

background image

27

27

CMP

CMP

procedura sporządzania wykresu sieciowego (2)

procedura sporządzania wykresu sieciowego (2)

6. Wyliczenie rezerw czasu

6. Wyliczenie rezerw czasu

7. Wykreślenie drogi krytycznej

7. Wykreślenie drogi krytycznej

8. Interpretacja rezerw czasu

8. Interpretacja rezerw czasu

9. Ewentualne udoskonalenie 

9. Ewentualne udoskonalenie 

sieci (skrócenie ścieżki 

sieci (skrócenie ścieżki 

krytycznej) – powrót do punktu 

krytycznej) – powrót do punktu 

4.

4.

background image

28

28

PERT 

PERT 

Program Evaluation and Review Technique

Program Evaluation and Review Technique

PERT - technika oceny i 

PERT - technika oceny i 

kontroli programu działania

kontroli programu działania

Celem techniki PERT jest 

Celem techniki PERT jest 

zidentyfikowanie elementów 

zidentyfikowanie elementów 

procesu i wyznaczenie odcinków 

procesu i wyznaczenie odcinków 

czasu, które mają największy 

czasu, które mają największy 

wpływ na realizację projektu

wpływ na realizację projektu

Czynności przedstawione są w 

Czynności przedstawione są w 

postaci sieci wzajemnych 

postaci sieci wzajemnych 

zależności poszczególnych 

zależności poszczególnych 

zdarzeń w czasie

zdarzeń w czasie

background image

29

29

PERT - diagram

PERT - diagram

background image

30

30

PERT 

PERT 

Program Evaluation and Review Technique

Program Evaluation and Review Technique

Technika PERT stosowana jest, gdy w 

Technika PERT stosowana jest, gdy w 

wykresie sieciowym nie mo

wykresie sieciowym nie mo

ż

ż

emy z ca

emy z ca

łą

łą

 

 

pewno

pewno

ś

ś

ci

ci

ą

ą

 okre

 okre

ś

ś

li

li

ć

ć

 czasu trwania 

 czasu trwania 

niektórych czynno

niektórych czynno

ś

ś

ci. Wówczas czas taki 

ci. Wówczas czas taki 

mo

mo

ż

ż

na wyznaczy

na wyznaczy

ć

ć

 metod

 metod

ą 

ą 

eksperck

eksperck

ą

ą

 

 

czasy optymistyczne (A), najbardziej 

czasy optymistyczne (A), najbardziej 

prawdopodobne (B)

prawdopodobne (B)

 

 

i pesymistyczne (C). 

i pesymistyczne (C). 

Nast

Nast

ę

ę

pnie wyznacza si

pnie wyznacza si

ę

ę

 sum

 sum

ę

ę

 A + 4B + 

 A + 4B + 

C i dzieli si

C i dzieli si

ę

ę

 j

 j

ą

ą

 przez 6. Je

 przez 6. Je

ż

ż

eli dane 

eli dane 

czynno

czynno

ś

ś

ci powtarza

ci powtarza

ł

ł

y si

y si

ę

ę

 cz

 cz

ę

ę

sto w 

sto w 

przesz

przesz

ł

ł

o

o

ś

ś

ci, mo

ci, mo

ż

ż

na wykorzysta

na wykorzysta

ć

ć

 metody 

 metody 

statystyczne.

statystyczne.

background image

31

31

Zalety technik sieciowych

Zalety technik sieciowych

1.

1.

Skrócenie czasu realizacji projektu bez 

Skrócenie czasu realizacji projektu bez 

dodatkowych zmian organizacyjnych i 

dodatkowych zmian organizacyjnych i 

nakładów

nakładów

2.

2.

Zmniejszenie kosztów ogólnych 

Zmniejszenie kosztów ogólnych 

projektowania i wdrożenia

projektowania i wdrożenia

3.

3.

Racjonalne wykorzystanie rezerw 

Racjonalne wykorzystanie rezerw 

czasowych

czasowych

4.

4.

Koncentrację uwagi na czynnościach 

Koncentrację uwagi na czynnościach 

krytycznych dla całego postępowania

krytycznych dla całego postępowania

5.

5.

Ułatwienie planowania i realistyczne 

Ułatwienie planowania i realistyczne 

ustalanie terminów zakończenia realizacji

ustalanie terminów zakończenia realizacji

6.

6.

Stworzenie podstaw do kontroli przebiegu 

Stworzenie podstaw do kontroli przebiegu 

prac w każdym momencie i prowadzenia

prac w każdym momencie i prowadzenia

background image

32

32

Techniki komputerowe

Techniki komputerowe

Współcześnie na potrzeby 

Współcześnie na potrzeby 

planowania złożonych 

planowania złożonych 

przedsięwzięć stosuje się techniki 

przedsięwzięć stosuje się techniki 

komputerowe. Pozwalają one na 

komputerowe. Pozwalają one na 

bieżąco kontrolować przebieg 

bieżąco kontrolować przebieg 

realizacji i odpowiednio wcześnie 

realizacji i odpowiednio wcześnie 

reagować na powstające 

reagować na powstające 

opóźnienia. Przykładem programu 

opóźnienia. Przykładem programu 

komputerowego wykorzystywanego 

komputerowego wykorzystywanego 

do zarządzania projektami jest 

do zarządzania projektami jest 

program Microsoft Project.

program Microsoft Project.

background image

33

33

Podsumowanie

Podsumowanie

Zastosowanie technik planowania i 

Zastosowanie technik planowania i 

diagramatyzacji pozwala znacznie skrócić 

diagramatyzacji pozwala znacznie skrócić 

czas realizacji projektu.

czas realizacji projektu.

Jednak o j

Jednak o j

ako

ako

ś

ś

ci planu projektu nie 

ci planu projektu nie 

decyduje formalna technika u

decyduje formalna technika u

ż

ż

yta do jego 

yta do jego 

zapisania, lecz profesjonalizm jego autora 

zapisania, lecz profesjonalizm jego autora 

oraz sama zawarto

oraz sama zawarto

ść

ść

, a wi

, a wi

ę

ę

c to, 

c to, 

co jest

co jest

 

 

uj

uj

ę

ę

te w planie i czego w nim brakuje

te w planie i czego w nim brakuje

.

.

background image

34

34

Literatura

Literatura

Inżynieria oprogramowania” 

Inżynieria oprogramowania” 

Andrzej Jaszkiewicz, Wyd. Helion

Andrzej Jaszkiewicz, Wyd. Helion

Wprowadzenie do inżynierii 

Wprowadzenie do inżynierii 

oprogramowania” Kazimierz 

oprogramowania” Kazimierz 

Subieta, Wyd. PJWSTK

Subieta, Wyd. PJWSTK

Wykłady BYT, ZPI

Wykłady BYT, ZPI

Internet

Internet


Document Outline