background image

 

 

 

 

Pomorska Akademia Medyczna

Pomorska Akademia Medyczna

Samodzielna Pracownia Farmakologii

Samodzielna Pracownia Farmakologii

Mechanizmy działania 

Mechanizmy działania 

toksycznego

toksycznego

dr n. med. Ewa Spoz 

dr n. med. Ewa Spoz 

Kierownik: prof. nadzw. dr hab. n.med.

Kierownik: prof. nadzw. dr hab. n.med.

Bogusław Czerny

Bogusław Czerny

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

TOKSYCZNOŚĆ:

TOKSYCZNOŚĆ:

Zdolność substancji chemicznej do 

Zdolność substancji chemicznej do 

wywołania uszkodzeń w organizmie, które 

wywołania uszkodzeń w organizmie, które 

prowadzą do zaburzeń w jego 

prowadzą do zaburzeń w jego 

funkcjonowaniu, objawiajacych się w 

funkcjonowaniu, objawiajacych się w 

postaci zatrucia .

postaci zatrucia .

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

FAZY ZATRUCIA:

FAZY ZATRUCIA:

1.

1.

Wniknięcie, wchłoniecie i dystrybucja substancji 

Wniknięcie, wchłoniecie i dystrybucja substancji 

toksycznej.

toksycznej.

2.

2.

Osiągnięcie w czasie możliwości 

Osiągnięcie w czasie możliwości 

kompensacyjnych organizmu.

kompensacyjnych organizmu.

3.

3.

Interakcje z cząsteczkami i makrocząsteczkami 

Interakcje z cząsteczkami i makrocząsteczkami 

komórek ich elementami strukturalnymi i 

komórek ich elementami strukturalnymi i 

mechanizmami naprawczymi.

mechanizmami naprawczymi.

4.

4.

Upośledzenie funkcji komórki, jej śmierć, 

Upośledzenie funkcji komórki, jej śmierć, 

zniszczenie narządu lub organizmu.

zniszczenie narządu lub organizmu.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

EFEKT TOKSYCZNY:

EFEKT TOKSYCZNY:

Substancja 

Substancja 

egzogenna                              endogenna

egzogenna                              endogenna

doprowadzenie substancji do miejsca 

doprowadzenie substancji do miejsca 

docelowego – 

docelowego – 

białka, lipidy, receptory, enzymy, DNA

białka, lipidy, receptory, enzymy, DNA

stężenia, czasu oddziaływania,

stężenia, czasu oddziaływania,

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

To pojecie bardzo ogólne,

To pojecie bardzo ogólne,

Obejmuje działanie: OSTRE,

Obejmuje działanie: OSTRE,

                                    

                                    

PRZEWLEKŁE,

PRZEWLEKŁE,

                                    

                                    

ODLEGŁE,

ODLEGŁE,

Poznano dla niektórych substancji 

Poznano dla niektórych substancji 

toksycznych.

toksycznych.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Działanie fizyczne:

Działanie fizyczne:

kiedy substancja działa przez samą swoją fizyczną obecność 

kiedy substancja działa przez samą swoją fizyczną obecność 

w określonym obszarze ustroju,

w określonym obszarze ustroju,

wytracanie  się substancji w kanalikach nerkowych i blokowanie procesu tworzenia 

wytracanie  się substancji w kanalikach nerkowych i blokowanie procesu tworzenia 

(

(

sulfonamidy, sole wapnia, salicylany

sulfonamidy, sole wapnia, salicylany

)

)

Działanie chemiczne:

Działanie chemiczne:

kiedy efekt toksyczny uwarunkowany jest zajściem reakcji 

kiedy efekt toksyczny uwarunkowany jest zajściem reakcji 

chemicznej miedzy trucizną a określonym układem 

chemicznej miedzy trucizną a określonym układem 

biologicznym,

biologicznym,

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-

-

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

spalania.

spalania.

Deficyt tlenu:

Deficyt tlenu:

Norma O

Norma O

2

2

 : 21% w powietrzu atmosferycznym,

 : 21% w powietrzu atmosferycznym,

                   

                   

760 mmHg – ciśnienie atmosferyczne,

760 mmHg – ciśnienie atmosferyczne,

                   

                   

100 mmHg – ciśnienie parcjalne we krwi,

100 mmHg – ciśnienie parcjalne we krwi,

 

 

80-90 mmHg – dyskomfort,

80-90 mmHg – dyskomfort,

< 70 mmHg – utrata przytomności,

< 70 mmHg – utrata przytomności,

niskie ciś. w pow. atmosferycznym – wysoko w górach,

niskie ciś. w pow. atmosferycznym – wysoko w górach,

 

 

stęż. O

stęż. O

2

2

 w pow. Atmosferycznym – studzienki, procesy gnilne.

 w pow. Atmosferycznym – studzienki, procesy gnilne.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-

-

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

spalania.

spalania.

Toksyczne niedokrwistości:

Toksyczne niedokrwistości:

prawidłowe ciś, parcjalne O

prawidłowe ciś, parcjalne O

2

2

 we krwi ale zbyt mało 

 we krwi ale zbyt mało 

hemoglobiny,

hemoglobiny,

hemoliza krwinek: arsenowodór, chloronitrobenzen,

hemoliza krwinek: arsenowodór, chloronitrobenzen,

zahamowanie syntezy hemoglobiny: ołów,

zahamowanie syntezy hemoglobiny: ołów,

uszkodzenie szpiku: benzen, 

uszkodzenie szpiku: benzen, 

                                       

                                       

promieniowanie X, 

promieniowanie X, 

                                       

                                       

cytostatyki, 

cytostatyki, 

                                       

                                       

antymetabolity

antymetabolity

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-

-

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

spalania.

spalania.

Unieczynnienie hemoglobiny:

Unieczynnienie hemoglobiny:

kiedy prawidłowe ciśnienie parcjalne tlenu,
prawidłowy poziom hemoglobiny,

Tlenek węgla: HbO

Tlenek węgla: HbO

2

2

 + CO 

 + CO 

 HbCO + O

 HbCO + O

2

2

 

 

200-300x większe powinowactwo do Hb,

200-300x większe powinowactwo do Hb,

0,1% w pow. wdychanym  

0,1% w pow. wdychanym  

 50-60% zablokowanie Hb 

 50-60% zablokowanie Hb 

/ śpiączka, porażenie ośrodka oddechowego, zmiany w mózgu /

/ śpiączka, porażenie ośrodka oddechowego, zmiany w mózgu /

azotan (III) sodu, aminy aromatyczne: 

azotan (III) sodu, aminy aromatyczne: 

Hb(Fe

Hb(Fe

2+

2+

) + utleniacz 

) + utleniacz 

 Met Hb(Fe

 Met Hb(Fe

3+

3+

)

)

forma utleniona nie przenosi tlenu,

forma utleniona nie przenosi tlenu,

60-70% methemoglobiny 

60-70% methemoglobiny 

 zgon

 zgon

 

 

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-

-

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

spalania.

spalania.

Zablokowanie oddychania tkankowego:

Zablokowanie oddychania tkankowego:

w mitochondriach komórkowych zachodzą procesy 

w mitochondriach komórkowych zachodzą procesy 

łańcucha oddechowego, 

łańcucha oddechowego, 

dochodzi do odwodorowania substratów, 

dochodzi do odwodorowania substratów, 

jony H

jony H

+

+

 są transportowane wzdłuż łańcucha oddechowego gdzie reagują z 

 są transportowane wzdłuż łańcucha oddechowego gdzie reagują z 

jonami O

jonami O

2-

2-

 tworząc H

 tworząc H

2

2

O,

O,

enzymem warunkującym reakcje łańcucha oddechowego jest 

enzymem warunkującym reakcje łańcucha oddechowego jest 

oksydaza 

oksydaza 

  

  

cytochromowa

cytochromowa

CO, cyjanki, azydek – blokery oksydazy 

cytochromowej,

Kompleks cytochrom – CN powoduje porażenie ośrodka 

oddechowego i zgon. 

/wersenian dikobaltowy

/

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-

-

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

niedotlenienie tkanek lub nieprawidłowe wykorzystanie energii 

spalania.

spalania.

Rozprężenie oksydacyjnej fosforylacji:

Rozprężenie oksydacyjnej fosforylacji:

Reakcje łańcucha oddechowego są egzotermiczne,

Reakcje łańcucha oddechowego są egzotermiczne,

uwalniana energia jest magazynowana w reakcji 

uwalniana energia jest magazynowana w reakcji 

endotermicznej oksydacyjnej fosforylacji:

endotermicznej oksydacyjnej fosforylacji:

ADP + P 

ADP + P 

 ATP

 ATP

związki z grupy 

związki z grupy 

2,4 dinitrofenole 

2,4 dinitrofenole 

do zahamowania 

do zahamowania 

fosforylacji 

fosforylacji 

 nadmierne uwalnianie energii 

 nadmierne uwalnianie energii 

 wzrost 

 wzrost 

ciepłoty ciała 

ciepłoty ciała 

 zgon

 zgon

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-

-

inhibitory reakcji enzymatycznych.

inhibitory reakcji enzymatycznych.

Enzymy:

Enzymy:

Białka, które katalizują ważne życiowo reakcje chemiczne 

Białka, które katalizują ważne życiowo reakcje chemiczne 

w organizmie, zawierają tzw. centrum aktywne, które 

w organizmie, zawierają tzw. centrum aktywne, które 

łączy się z substratem tworząc kompleks

łączy się z substratem tworząc kompleks

  

  

E-S,

E-S,

Trucizny działają jak inhibitory ponieważ:

Trucizny działają jak inhibitory ponieważ:

mają analogiczna budowę steryczną tworząc kompleks 

mają analogiczna budowę steryczną tworząc kompleks 

EI

EI

 – 

 – 

inhibicja 

inhibicja 

kompetycyjna,

kompetycyjna,

- wiążą się poza centrum aktywnym – 

- wiążą się poza centrum aktywnym – 

inhibicja niekompetycyjna,

inhibicja niekompetycyjna,

- mogą blokować grupy funkcyjne koenzymów – 

- mogą blokować grupy funkcyjne koenzymów – 

blokowanie reakcji red-ox

blokowanie reakcji red-ox

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-

-

inhibitory reakcji enzymatycznych.

inhibitory reakcji enzymatycznych.

Inhibitory esterazy acetylocholinowej

Inhibitory esterazy acetylocholinowej

:

:

 

 

p- nitrofenol

p- nitrofenol

-powoduje  wzrost ACh w synapsach i na zakończeniach 

-powoduje  wzrost ACh w synapsach i na zakończeniach 

nerwowych,

nerwowych,

-obj. nikotynowe i muskarynowe,

-obj. nikotynowe i muskarynowe,

Fluorooctan:

Fluorooctan:

-

-

silnie toksyczny pestycyd na gryzonie,

silnie toksyczny pestycyd na gryzonie,

-tworzy kompleks 

-tworzy kompleks 

akonitaza-fluorocytrynian 

akonitaza-fluorocytrynian 

przerywając cykl 

przerywając cykl 

Krebsa,

Krebsa,

-obj, arytmia /wapń/, wymioty, ataki padaczki „grand mal”, 

-obj, arytmia /wapń/, wymioty, ataki padaczki „grand mal”, 

zapaść, zgon,

zapaść, zgon,

Luizyt i tlenek arsenu (III):

Luizyt i tlenek arsenu (III):

-

związki As

związki As

3+

3+

 reaguja z grupami SH enzymów i koenzymów

 reaguja z grupami SH enzymów i koenzymów

 

 

 

 

np. kwas liponowy – niezbedny w cyklu Krbsa.

np. kwas liponowy – niezbedny w cyklu Krbsa.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

-Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

nerwowym

nerwowym

Trucizny

Trucizny

 wywierają efekt toksyczny poprzez 

 wywierają efekt toksyczny poprzez 

bezpośrednią reakcję  z receptorami układu 

bezpośrednią reakcję  z receptorami układu 

nerwowego.

nerwowego.

Receptor

Receptor

 to wyspecjalizowane białko odbierające 

 to wyspecjalizowane białko odbierające 

informacje ze środowiska zewnętrzkomórkowego i 

informacje ze środowiska zewnętrzkomórkowego i 

przekazujące je do odpowiednich elementów 

przekazujące je do odpowiednich elementów 

efektorowych.

efektorowych.

Acetylocholina

Acetylocholina

 to neuroprzekaźnik, który działa poprzez 

 to neuroprzekaźnik, który działa poprzez 

receptory związane z kanałem jonowym = nikotynowym,

receptory związane z kanałem jonowym = nikotynowym,

     

     

receptory sprzężone z białkiem G = muskarynowym,

receptory sprzężone z białkiem G = muskarynowym,

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

-Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

nerwowym

nerwowym

Agoniści receptora cholinergicznego:

Agoniści receptora cholinergicznego:

Substancje wykazujące analogię strukturalną do ACh, np. 

Substancje wykazujące analogię strukturalną do ACh, np. 

muskaryna,

muskaryna,

 

 

występująca w muchomorze 

występująca w muchomorze 

Amantia muscaria,

Amantia muscaria,

Objawy zatrucia : łzawienie, ślinotok, duszność, bóle brzucha,

Objawy zatrucia : łzawienie, ślinotok, duszność, bóle brzucha,

Substancje blokujące receptor cholinergiczny:

Substancje blokujące receptor cholinergiczny:

tworzy praktycznie nieodwracalne połączenia z receptorem,

tworzy praktycznie nieodwracalne połączenia z receptorem,

powstały kompleks traci zdolność depolaryzacji bł,komórkowej i przewodzenia 

powstały kompleks traci zdolność depolaryzacji bł,komórkowej i przewodzenia 

bodźców

bodźców

Tubokuraryna –

Tubokuraryna –

 alkaloid stosowany przez Indian, lub współcześnie – 

 alkaloid stosowany przez Indian, lub współcześnie – 

zwiotczenie mięśni przed operacjami, w tężcu, zatruciu struchniną 

zwiotczenie mięśni przed operacjami, w tężcu, zatruciu struchniną 

/neostygmina + sztuczne oddychanie/

/neostygmina + sztuczne oddychanie/

Substancje blokujące uwalnianie acetylocholiny:

Substancje blokujące uwalnianie acetylocholiny:

Botulina

Botulina

- toksyna łącząca się z bł.presynaptyczną blokuje kanały uwalniania 

- toksyna łącząca się z bł.presynaptyczną blokuje kanały uwalniania 

Ach do przestrzeni synaptycznej, dochodzi do porażenia mięśni.

Ach do przestrzeni synaptycznej, dochodzi do porażenia mięśni.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

nerwowym

nerwowym

Glikozydy nasercowe

Glikozydy nasercowe

wiązanie z Na

wiązanie z Na

+

+

 ,K

 ,K

 ATP- azą,

 ATP- azą,

Hamowanie wypływu jonów Na

Hamowanie wypływu jonów Na

+

+

 z komórki,

 z komórki,

Wzrost stężenia wewnątrzkomórkowego Ca

Wzrost stężenia wewnątrzkomórkowego Ca

2+

2+

,

,

Wzrost pobudliwości i kurczliwości mięśnia 

Wzrost pobudliwości i kurczliwości mięśnia 

sercowego

sercowego

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

-Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

-Wpływ trucizn na procesy przewodzenia bodźców w układzie 

nerwowym

nerwowym

Substancje wpływające na migrację jonów sodu przez 

Substancje wpływające na migrację jonów sodu przez 

błonę neuronu:

błonę neuronu:

Tetradotoksyny:

Tetradotoksyny:

subs.wytwarzana w wątrobie ryb z Japonii,

subs.wytwarzana w wątrobie ryb z Japonii,

dochodzi do porażenia mm. szkieletowych,

dochodzi do porażenia mm. szkieletowych,

zablokowaniu ulegają kanały Na

zablokowaniu ulegają kanały Na

+

+

 (brak transportu do wnętrza 

 (brak transportu do wnętrza 

asonu),

asonu),

 

 

Batrachotoksyna:

Batrachotoksyna:

sterydowa trucizna zawarta w skórze południowo-amerykanskiej 

sterydowa trucizna zawarta w skórze południowo-amerykanskiej 

żaby,

żaby,

zwiększa przepływ jonów sodu również w stanie spoczynku

zwiększa przepływ jonów sodu również w stanie spoczynku

znosi działanie tetradoksyny.

znosi działanie tetradoksyny.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

STRES OKSYDACYJNY:

STRES OKSYDACYJNY:

Stan charakteryzujący się obecnością 

Stan charakteryzujący się obecnością 

zwiększonej ilości reaktywnych wolnych 

zwiększonej ilości reaktywnych wolnych 

rodników, których komórka nie jest w 

rodników, których komórka nie jest w 

stanie zdetoksykować.

stanie zdetoksykować.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

STRES OKSYDACYJNY.

STRES OKSYDACYJNY.

     

     

Rodnikami

Rodnikami

 są cząsteczki zawierające co najmniej jeden 

 są cząsteczki zawierające co najmniej jeden 

niespreparowany elektron. Powstają w wyniku 

niespreparowany elektron. Powstają w wyniku 

homologicznego rozszczepiania wiązania lub w reakcjach 

homologicznego rozszczepiania wiązania lub w reakcjach 

red.-ox.

red.-ox.

PODZIAŁ:

PODZIAŁ:

Tlenowe:                                                 

Tlenowe:                                                 

Nietlenowe:

Nietlenowe:

*O

*O

     - anionorodnik ponadtlenkowy,               L*     - rodnik lipidowy,

     - anionorodnik ponadtlenkowy,               L*     - rodnik lipidowy,

*OH    – rodnik hydroksylowy,                           R-S*  - rodnik tiolowy,

*OH    – rodnik hydroksylowy,                           R-S*  - rodnik tiolowy,

RO*     - rodnik alkoksylowy,                              H*     - rodnik 

RO*     - rodnik alkoksylowy,                              H*     - rodnik 

wodorowy

wodorowy

ROO*  - rodnik nadtlenkowy

ROO*  - rodnik nadtlenkowy

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

STRES OKSYDACYJNY.

STRES OKSYDACYJNY.

     

     

Endogenne źródła aktywnych form tlenu: 

Endogenne źródła aktywnych form tlenu: 

reakcje katalizowane przez cytochrom P-450,

reakcje katalizowane przez cytochrom P-450,

peroksydazy i katalazy

peroksydazy i katalazy

mitochondrialny transport elektronów,

mitochondrialny transport elektronów,

mikrosomalny łańcuch przenoszenia elektronów,

mikrosomalny łańcuch przenoszenia elektronów,

leukocyty i makrofagi

leukocyty i makrofagi

Egzogenne źródła aktywnych form tlenu:

Egzogenne źródła aktywnych form tlenu:

promieniowanie UV i Roentgena,

promieniowanie UV i Roentgena,

dym tytoniowy i zanieczyszczenia powietrza,

dym tytoniowy i zanieczyszczenia powietrza,

środki spożywcze,

środki spożywcze,

niektóre leki – cytostatyki.

niektóre leki – cytostatyki.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

STRES OKSYDACYJNY.

STRES OKSYDACYJNY.

     

     

Mutacje

Mutacje

 – 

 – 

procesy nowotworowe

procesy nowotworowe

,

,

Peroksydacja lipidów

Peroksydacja lipidów

 – 

 – 

uszkodzenie błon biologicznych,

uszkodzenie błon biologicznych,

Utlenianie białek z grupą zawierającą siarkę

Utlenianie białek z grupą zawierającą siarkę

  - 

  - 

spadek 

spadek 

aktywności enzymów,

aktywności enzymów,

Miażdżyca tętnic – 

Miażdżyca tętnic – 

utlenianie frakcji LDL,

utlenianie frakcji LDL,

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

STRES OKSYDACYJNY.

STRES OKSYDACYJNY.

     

     

Antyoksydanty 

Antyoksydanty 

– substancje chroniące organizm przed uszkodzeniami 

– substancje chroniące organizm przed uszkodzeniami 

wywołanymi przez wolne rodniki.

wywołanymi przez wolne rodniki.

Enzymatyczne:

Enzymatyczne:

Dysmutaza ponadtlenkowa,

Dysmutaza ponadtlenkowa,

Katalaza,

Katalaza,

Peroksydaza glutationu,

Peroksydaza glutationu,

Nieenzymatyczne:

Nieenzymatyczne:

Witaminy C i E,

Witaminy C i E,

Β

Β

- karotn,

- karotn,

Zredukowany glutation,

Zredukowany glutation,

Ceruloplazmina,

Ceruloplazmina,

Kwas liponowy.

Kwas liponowy.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Działanie chemiczne:

Działanie chemiczne:

    

    

 

 

Karcynogeny

Karcynogeny

 

 

    

    

są substancjami, które mogą wywoływać zmiany 

są substancjami, które mogą wywoływać zmiany 

    

    

metabolizmu  i procesy różnicowania komórek, 

metabolizmu  i procesy różnicowania komórek, 

   

   

     

     

działając geno- lub epi – toksycznie.

działając geno- lub epi – toksycznie.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Działanie chemiczne:

Działanie chemiczne:

 

 

Karcynogeny genotoksyczne:

Karcynogeny genotoksyczne:

bezpośrednie

bezpośrednie

 – elektrofilowe związki organiczne reagujące z DNA

 – elektrofilowe związki organiczne reagujące z DNA

np. etylenoimina, iperyt siarkowy,

np. etylenoimina, iperyt siarkowy,

pośrednie

pośrednie

 – 

 – 

ich metabolity są karcynogenami reagującymi z DNA 

ich metabolity są karcynogenami reagującymi z DNA 

np. chlorek winilu, benzopiren

np. chlorek winilu, benzopiren

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Działanie chemiczne:

Działanie chemiczne:

 

 

Karcynogeny epigenetyczne:

Karcynogeny epigenetyczne:

Hormony

Hormony

Substancje immmunosupresyjne

Substancje immmunosupresyjne

Kokancerogeny

Kokancerogeny

promotory

promotory

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Działanie chemiczne:

Działanie chemiczne:

Karcynogeny genotoksyczne:

Karcynogeny genotoksyczne:

bezpośrednie – elektrofilowe związki organiczne reagujące z DNA

bezpośrednie – elektrofilowe związki organiczne reagujące z DNA

np. etylenoimina, iperyt siarkowy,

np. etylenoimina, iperyt siarkowy,

pośrednie – ich metabolity są karcynogenami reagującymi z DNA 

pośrednie – ich metabolity są karcynogenami reagującymi z DNA 

np. chlorek winilu, benzopiren

np. chlorek winilu, benzopiren

 

 

Karcynogeny epigenetyczne:

Karcynogeny epigenetyczne:

sterydowa trucizna zawarta w skórze południowo-amerykanskiej 

sterydowa trucizna zawarta w skórze południowo-amerykanskiej 

żaby,

żaby,

zwiększa przepływ jonów sodu również w stanie spoczynku

zwiększa przepływ jonów sodu również w stanie spoczynku

znosi działanie tetradoksyny.

znosi działanie tetradoksyny.

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Działanie fizyczne:

Działanie fizyczne:

    

    

dotyczy substancji organicznych , nieelektrolitowych, 

dotyczy substancji organicznych , nieelektrolitowych, 

dobrze rozpuszczalne w tłuszczach,

dobrze rozpuszczalne w tłuszczach,

łatwe przenikanie przez barierę krew/mózg,

łatwe przenikanie przez barierę krew/mózg,

Gromadzenie  + przerwanie ważnych życiowo funkcji neuronu,

Gromadzenie  + przerwanie ważnych życiowo funkcji neuronu,

efekt narkotyczny

efekt narkotyczny

background image

 

 

 

 

Mechanizm działania toksycznego:

Mechanizm działania toksycznego:

Komórka nerwowa:

Komórka nerwowa:

Ciało (perikarion),

Ciało (perikarion),

Wypustki : dendryty,

Wypustki : dendryty,

                       

                       

neuryt (akson),

neuryt (akson),

kom. o intensywnej przemianie energetycznej,

kom. o intensywnej przemianie energetycznej,

otoczona środowiskiem bogatolipidowym,

otoczona środowiskiem bogatolipidowym,

substancje lipotropowe (toksyczne) zmieniają warunki 

substancje lipotropowe (toksyczne) zmieniają warunki 

kontaktu między neuronem a jego środowiskiem, po 

kontaktu między neuronem a jego środowiskiem, po 

osiągnięciu stężenia krytycznego neuron traci zdolność 

osiągnięciu stężenia krytycznego neuron traci zdolność 

regulowania procesów przewodzenia bodźców 

regulowania procesów przewodzenia bodźców 

NEKROZA

NEKROZA


Document Outline