Glista ludzka



Pasożyt monokseniczny,



Nie występuje tylko w krajach o klimacie 

suchym i bardzo zimnym,



Pasożytuje w jelicie cienkim człowieka 

wywołując glistnicę, zwaną też askariozą 

(ascariosis) lub askarydozą. Jest to 

najczęstsza w świecie robaczyca przewodu 

pokarmowego (wg danych ŚOZ ok. 1 mld 

osób jest zarażonych glistą).

Budowa glisty ludzkiej:



Barwa różowożółta, kształt walcowaty, ciało zwężające 

się po obu końcach. 



Na przednim końcu znajduje się otwór gębowy 

otoczony przez trzy wargi. Po bokach wargi grzbietowej 

znajdują się dwie brodawki czuciowe. Na wargach 

brzusznych obok brodawek czuciowych występuje 

również brodawka będąca narządem nabocznym, zwana 

amfidem (odpowiada za odbiór bodźców chemicznych),



Samice mają 20-52 cm długości i 3-6 mm średnicy,



Samce mają 14,5-32 cm dł. i 2-4 mm średnicy. Na ogonie 

mają liczne brodawki przedstekowe i nieliczne 

zastekowe. Widoczne są dwie szczecinki kopulacyjne,



Układ rozrodczy męski jest pojedynczy, natomiast 
żeński zbudowany jest z dwóch jajników, jajowodów, 
cewek oraz z pojedynczej macicy. W odległości 1/3 
dł. samicy otwiera szpara sromowa, do której 
dochodzi pochwa,



Samica składa dziennie 200 tys. jaj, które wraz z 
kałem przedostają się do gleby,



Jaja niezapłodnione mają kształt elipsoidalny. 
Osłonka zewnętrzna jaja ma nieregularną budowę 
(niektóre jaja nie posiadają osłonki w ogóle),



Jaja zapłodnione mają kształt owalny lub kolisty i 
złocistobrązową barwę



Skorupka otaczająca zarodek zbudowana jest z 
trzech warstw:



Wewnętrznej – lipidowej (bezbarwna i gładka)      
wytworzone przez 



Środkowej – chitynowej                                                 
zarodek



Zewnętrznej – białkowej (pofałdowana)  - wytwór ścian 
macicy

Jeżeli w kale 
występują wyłącznie 
jaja niezapłodnione, 
to fakt ten świadczy 
o braku samców w 
jelicie.

Cykl życiowy:



Zapłodnione jaja wydostają się wraz z kałem na zewnątrz



Po 3-4 tyg. tworzy się larwa II stadium (po pierwszym 

linieniu),która jest formą inwazyjną – w naszej strefie 

klimatycznej jaja zawierające larwę inwazyjną mogą 

przeżyć w glebie do 6 lat,



Człowiek zaraża się jajem inwazyjnym, z którego po 4-24 h, 

w jelicie cienkim uwalnia się młodociana larwa



Przez ścianę jelita larwy przenikają do żyły wrotnej i razem 

z krwią przenoszone są do wątroby, gdzie osiągają 1mm 

dł.



Żyłą wątrobową larwy przedostają się do żyły głównej 

dolnej i przez prawą połowę serca do płuc. Przerywając 

naczynia włosowate oraz ściany pęcherzyków płucnych 

dostają się następnie do wnętrza pęcherzyków – tu odbywa 

się drugie i trzecie linienie, larwy osiągają ok. 2 mm dł.



Dzięki ruchom nabłonka rzęskowego, razem ze śluzem 
larwy dostają się do gardła i po połknięciu do jelita 
przechodzą czwarte (ostatnie) linienie.



Okres dojrzewania wynosi 60-80 dni,



Niektóre larwy zamiast do płuc przedostają się do dużego 
krwiobiegu i do różnych narządów wewnętrznych, gdzie 
ulegają otorbieniu, tworząc tzw. guzki robacze.



w Polsce częstość askariozy szacuje się na ok. 1-18%. 
Jest ona z roku na rok coraz mniejsza.

Objawy kliniczne  ASKARIOZY:



Chorobotwórczość zależy od:



intensywności inwazji



osobniczej wrażliwości żywiciela



W askariozie wyróżnia się trzy zespoły objawów 
związanych z:



wędrówką postaci larwalnych; objawy: 
uszkodzenia wątroby, śródbłonków naczyń 
krwionośnych oraz ścian pęcherzyków płucnych, 
połączone z krwawieniami i odczynami zapalnymi. 
Zmianom w płucach towarzyszy kaszel, gorączka, 
często znaczna eozynofilia i leukocytoza. Objawy 
ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni.



inwazją jelita cienkiego; polega na zatruwaniu 

organizmu żywiciela produktami przemiany 

materii pasożyta. Błona śluzowa jelita wykazuje 

zmiany struktury kosmków, pogrubienie warstwy 

mięśniowej i nacieki komórkowe. Objawy: 

wzmożona pobudliwość nerwowa, mdłości, brak 

łaknienia, wymioty, nawracające bóle brzucha, 

zaburzenia snu i nadmierne pobudzenie ruchowe.
Wydalanie przez glisty substancji o działaniu 

alergizującym prowadzi do zapalenia spojówek, 

obrzęku powiek, nieżytu nosa.



powikłaniami glistnicy; niedrożność górnych 

dróg oddechowych (efekt wydalania glist podczas 

wymiotów) i jelita cienkiego (efekt masowej 

inwazji glist i skłębiania się ich w świetle jelita)

Wykrywanie:

Polega na wykryciu w kale jaj lub postaci dojrzałych 

tych pasożytów podczas badania radiologicznego jelita 

cienkiego laparotomii czy badania serologicznego 

dwunastnicy.

Leczenie:



mebendazol



albendazol



pirantel (Combantryn)

Zapobieganie:

Ścisłe przestrzeganie higieny osobistej, mycie rąk, 

dokładne mycie owoców i warzyw, chronienie gleby i 

wody przed fekaliami ludzkimi.