1

1

ZESPÓŁ 

ZMIAN  ENDO – 

PERIO

Część 1

2

2

Miazga i przyzębie mają wspólne związki 
embrionalne, anatomiczne, histologiczne i 
funkcjonalne
                                     
Stany fizjologiczne jak i patologiczne miazgi i 
przyzębia są w ścisłej obustronnej zależności 

Badanie anatomii zęba wskazuje, że istnieje wiele 
dróg łączących miazgę i ozębną, które mogą 
przebyć bakterie i ich toksyczne produkty
 

3

3

DROGI  ŁĄCZĄCE

•  Otwór wierzchołkowy

•  Kanały boczne

•  Kanały komorowo - ozębnowe
    /furkacja korzeni/

•  Kanały dodatkowe

•  Kanały zębinowe 

•  Mikropęknięcia

4

4

Nie wszystkie powstałe w okresie rozwoju zęba 
połączenia pozostają stale otwarte

Część z nich ulega zamknięciu na skutek 
odkładania
się 

zębiny wtórnej

 podczas starzenia się 

organizmu 
oraz pod wpływem czynników zewnętrznych, 
lecz część pozostaje otwarta

Połączenia te stwarzają duże możliwości 
wzajemnego oddziaływania

5

5

Problem, wobec którego staje stomatolog 
leczący zmiany endo-perio, to ocena zakresu 
choroby
oraz ustalenie czy ząb , czy przyzębie jest 
pierwotną przyczyną

Po przeprowadzeniu dokładnego badania lekarz 
może ustalić rokowanie i plan leczenia 

6

6

W 1927 r. pierwszy raz zwrócono uwagę
na zwyrodnieniowe zmiany w miazdze spowodowane
chorobami przyzębia

Ostatnio ukazało się dużo doniesień o wynikach 
badań morfologicznych miazgi zębów przy 
współistniejących
chorobach przyzębia

7

7

Także choroby miazgi mają wpływ na przyzębie 

•   wierzchołkowe 

•   brzeżne 

•   w rozwidleniu korzeni 

8

8

NA OKREŚLENIE

 

współistniejącej patologii przyzębia i miazgi zęba 
używane są obecnie w piśmiennictwie nazwy

•   Zespół miazgowo – przyzębny 

•   Zespół zmian periodontalnych

•   Zespół endo – perio

•   Zespół perio – endo

•   Zespół przyzębno – endodontyczny

9

9

SIMON,  GLICK  i FRANK 

w 1980 roku podzielili to schorzenie na 

5 typów

 

w zależności  od drogi wniknięcia zakażenia 
pierwotnego, określając jednocześnie dla 
poszczególnych typów tego zespołu odpowiedni 
rodzaj terapii

MEISSING i STOCK

w 1988 roku wprowadzili niewielką modyfikację tego 
podziału polegającą na połączeniu 2 ostatnich typów 
w 

jedną grupę

.

Podział ten jest obecnie najczęściej stosowany

10

10

KLASA I

ZESPÓŁ ENDODONTYCZNO – PRZYZĘBNY

Miazga martwa, nie reagująca na bodźce
( przyczyna pierwotna )

Infekcja przechodzi wtórnie na przyzębie brzeżne 
najczęściej  przez kanały boczne
lub komorowo – ozębnowe

Bodźce przedostające się przez otwór 
wierzchołkowy wywołują ostre lub przewlekłe 
ropne zmiany okołowierzchołkowe

11

11

12

12

STAN MIEJSCOWY

Przebieg ostry

•  bolesny obrzęk dziąsła 

•  wrażliwość zęba przy nagryzaniu 

•  pojedyncza kieszonka przyzębna z wysiękiem  
ropnym 

•  drenaż wysięku ropnego przez przetokę w okolicy   
   wierzchołka korzenia, kanałów bocznych lub 
furkacji, 
   bądź też przez ozębną wzdłuż korzenia

•  korzeń zęba przyczynowego pokryty niewielką 
ilością  
    złogów nazębnych

•  przyzębie brzeżne w obrębie innych zębów bez 
zmian 
    klinicznych

Przebieg przewlekły      może być bezobjawowy

13

13

BADANIE RADIOLOGICZNE

•  Poszerzenie szpary ozębnowej  przy zębie        
              
    przyczynowym lub małe boczne ziarniniaki

•  Często zmiany w rozwidleniu korzeni -  
furkacji 

•  Ćwiek gutaperkowy wprowadzony do 
kieszonki    
   zęba sięga miejsca wyjścia procesu zapalnego  
    
   (okolica furkacji, ujścia kanału bocznego  
    lub wierzchołka korzenia)

•  Kość wyrostka zębodołowego w obrębie     
   pozostałych zębów nie wykazuje zmian 

14

14

15

15

16

16

UWAGA !

Jeżeli kieszeń ma miejsce w rozwidleniu zębów 
wielokorzeniowych i jest pochodzenia 
miazgowego, to na zdjęciu rtg poziom brzegu 
wyrostka od strony mezialnej i dystalnej jest w 
normie . Natomiast w rozwidleniu widać obszar 
przejaśnienia 

17

17

LECZENIE

Endodontyczne :

Usunięcie mas zgorzelinowych

Mechaniczne i chemiczne opracowanie kanału 

korzeniowego 

Skuteczne odkażanie i szczelne wypełnienie

Przeciwzapalne leczenie przyzębia brzeżnego

Kontrola po 4, 6, 12 miesiącach

18

18

UWAGA !

UWAGA !

Rokowanie dobre

19

19

KLASA II

ZESPÓŁ ENDODONTYCZNO - PRZYZĘBNY

PRZYCZYNY

•   martwa miazga 

•   nieprawidłowo wypełniony kanał korzeniowy

•   złamanie korzenia zęba z martwą miazgą