Aktywność ruchowa
Aktywność ruchowa
osób
osób
niepełnosprawnych
niepełnosprawnych
I sem. Fizjoterapii
I sem. Fizjoterapii
Aktywność ruchowa
Aktywność ruchowa
osób
osób
niepełnosprawnych
niepełnosprawnych
I sem. Fizjoterapii
I sem. Fizjoterapii
Wysiłek fizyczny stosowany w
Wysiłek fizyczny stosowany w
kinezyterapii ogólnousprawniającej
kinezyterapii ogólnousprawniającej
wywołuje zmiany czynnościowe, które
wywołuje zmiany czynnościowe, które
poprzez efekt sumowania się
poprzez efekt sumowania się
zwiększają zdolności przystosowawcze
zwiększają zdolności przystosowawcze
ustroju do pracy fizycznej, czyli
ustroju do pracy fizycznej, czyli
polegają na możliwości wykonywania
polegają na możliwości wykonywania
wysiłku fizycznego przez dłuższy czas
wysiłku fizycznego przez dłuższy czas
z większą intensywnością i zwiększona
z większą intensywnością i zwiększona
tolerancją na zmęczenie. Przejawia się
tolerancją na zmęczenie. Przejawia się
to zwiększeniem wydolności fizycznej.
to zwiększeniem wydolności fizycznej.
Wydolność tlenowa
Wydolność tlenowa
(aerobowa)
(aerobowa)
Pozwala na wykonywanie pracy o
Pozwala na wykonywanie pracy o
umiarkowanym wysiłku przez dłuższy czas,
umiarkowanym wysiłku przez dłuższy czas,
przy wykorzystaniu tlenowych źródeł energii
przy wykorzystaniu tlenowych źródeł energii
Wydolność beztlenowa
Wydolność beztlenowa
(anaerobowa)
(anaerobowa)
umożliwia wykonywanie intensywnej pracy i
umożliwia wykonywanie intensywnej pracy i
wysiłku fizycznego w krótkim czasie, przy
wysiłku fizycznego w krótkim czasie, przy
wykorzystaniu energii ze źródeł beztlenowych
wykorzystaniu energii ze źródeł beztlenowych
Wydolność fizyczna
Wydolność fizyczna
To zdolność do podejmowania
To zdolność do podejmowania
ciężkich i długotrwałych wysiłków
ciężkich i długotrwałych wysiłków
fizycznych, wykonywanych z
fizycznych, wykonywanych z
udziałem grup mięśniowych, bez
udziałem grup mięśniowych, bez
szybko narastającego zmęczenia i
szybko narastającego zmęczenia i
warunkujących jego rozwój zmian
warunkujących jego rozwój zmian
środowiska wewnętrznego
środowiska wewnętrznego
organizmu
organizmu
Wskaźniki wydolności
Wskaźniki wydolności
fizycznej
fizycznej
PUŁAP TLENOWY: VO
PUŁAP TLENOWY: VO
2
2
max – określanie poboru
max – określanie poboru
tlenu podczas skrajnie intensywnego wysiłku:
tlenu podczas skrajnie intensywnego wysiłku:
bieg na bieżni, pedałowanie na ergometrze
bieg na bieżni, pedałowanie na ergometrze
(próba Astranda), test „stopnia” (próba
(próba Astranda), test „stopnia” (próba
Rhyming-Astranda, Harwardzka)
Rhyming-Astranda, Harwardzka)
POMIAR TĘTNA – skala Borga 6-20 pkt, wartość
POMIAR TĘTNA – skala Borga 6-20 pkt, wartość
18-20pkt odpowiada wysiłkowi maksymalnemu
18-20pkt odpowiada wysiłkowi maksymalnemu
HR max – wiek. U młodych ludzi punkty x 10 =
HR max – wiek. U młodych ludzi punkty x 10 =
wysiłkowa częstość skurczów serca
wysiłkowa częstość skurczów serca
POMIAR MET: 1 MET = 3,5 ml tlenu/kg masy
POMIAR MET: 1 MET = 3,5 ml tlenu/kg masy
ciała
ciała
Zdolność wysiłkowa dzieci i
Zdolność wysiłkowa dzieci i
młodzieży
młodzieży
Dzieci mogą wykonywać bez szkody dla zdrowia
Dzieci mogą wykonywać bez szkody dla zdrowia
długotrwałe wysiłki o średniej intensywności
długotrwałe wysiłki o średniej intensywności
Nie należy obciążać dzieci pracą siłową z uwagi na
Nie należy obciążać dzieci pracą siłową z uwagi na
mniejszą masę mięśniową
mniejszą masę mięśniową
Organizm dziecka po wysiłku wykazuje
Organizm dziecka po wysiłku wykazuje
zapotrzebowanie na elektrolity
zapotrzebowanie na elektrolity
Stabilizacja pułapu tlenowego: dz.15-16 lat,
Stabilizacja pułapu tlenowego: dz.15-16 lat,
ch. 20-21 lat. 10-15% wyższa u
ch. 20-21 lat. 10-15% wyższa u
chłopców
chłopców
W skrajnych temperaturach organizm dziecka jest
W skrajnych temperaturach organizm dziecka jest
bardziej podatny na hipo- lub hipertermię
bardziej podatny na hipo- lub hipertermię
Dziecko pracuje na metabolizmie tlenowym, po
Dziecko pracuje na metabolizmie tlenowym, po
zakończeniu dojrzewania przeważają procesy
zakończeniu dojrzewania przeważają procesy
beztlenowe
beztlenowe
Zdolność wysiłkowa osób
Zdolność wysiłkowa osób
dorosłych
dorosłych
Od wieku 30 lat zwiększa się zawartość
Od wieku 30 lat zwiększa się zawartość
tłuszczu w organizmie (u mężczyzn po
tłuszczu w organizmie (u mężczyzn po
40r.ż zwiększa się otyłość brzuszna)
40r.ż zwiększa się otyłość brzuszna)
Od 30-70 r.ż zmniejszenie masy mięśniowej
Od 30-70 r.ż zmniejszenie masy mięśniowej
może sięgać 22%, co sprzyja osteoporozie
może sięgać 22%, co sprzyja osteoporozie
Względny poziom siły utrzymuje się do
Względny poziom siły utrzymuje się do
50r.ż i szybciej następuje zmęczenie
50r.ż i szybciej następuje zmęczenie
Obniża się zdolność do wysiłków
Obniża się zdolność do wysiłków
dynamicznych
dynamicznych
Zdolność wysiłkowa osób
Zdolność wysiłkowa osób
starszych
starszych
Zaburzenia rytmu i koordynacji
Zaburzenia rytmu i koordynacji
Szybkie męczenie się
Szybkie męczenie się
Wzrost ciśnienia, zmniejszony
Wzrost ciśnienia, zmniejszony
przepływ krwi, zwężone naczynia
przepływ krwi, zwężone naczynia
Max. Obciążenie = 170 HR/min -
Max. Obciążenie = 170 HR/min -
wiek
wiek
Zmęczenie
Zmęczenie
Obniżenie zdolności do pracy, przejawiające się
Obniżenie zdolności do pracy, przejawiające się
spadkiem intensywności i efektywności ruchów
spadkiem intensywności i efektywności ruchów
oraz szeregiem objawów obiektywnych i
oraz szeregiem objawów obiektywnych i
subiektywnych
subiektywnych
Oporność mięśniowa na zmęczenie:
Oporność mięśniowa na zmęczenie:
m. czerwone (typ I) – wolnokurczące się, duża
m. czerwone (typ I) – wolnokurczące się, duża
oporność na zmęczenie (tlenowe)
oporność na zmęczenie (tlenowe)
M. białe (typ II a) – szybkokurczące (beztlenowy
M. białe (typ II a) – szybkokurczące (beztlenowy
metabolizm) – średnia oporność na zmęczenie
metabolizm) – średnia oporność na zmęczenie
M. białe (typ II b) – podatne na zmęczenie
M. białe (typ II b) – podatne na zmęczenie
Bezczynność ruchowa
Bezczynność ruchowa
Zachowanie proporcji między aktywnością
Zachowanie proporcji między aktywnością
ruchową a spoczynkiem oraz pozycji pionowej
ruchową a spoczynkiem oraz pozycji pionowej
w stosunku do pozycji leżącej jest
w stosunku do pozycji leżącej jest
warunkiem
warunkiem
zachowania zdrowia
zachowania zdrowia
Pozycja leżąca: obniżenie ciśnienia
Pozycja leżąca: obniżenie ciśnienia
hydrostatycznego krwi, zmniejszenie siły
hydrostatycznego krwi, zmniejszenie siły
ucisku działającej wzdłuż osi długiej kości,
ucisku działającej wzdłuż osi długiej kości,
obniżenie tempa przemian energetycznych
obniżenie tempa przemian energetycznych
2-3 dzień bezczynności: największe zmiany w
2-3 dzień bezczynności: największe zmiany w
gospodarce wodno-elektrolitowej organizmu
gospodarce wodno-elektrolitowej organizmu
oraz zmniejszenie napięcia naczyń
oraz zmniejszenie napięcia naczyń
pojemnościowych
pojemnościowych
6-7 dzień: zwiększone wydalanie z moczem
6-7 dzień: zwiększone wydalanie z moczem
elektrolitów i azotu, zwiększenie krzepliwości krwi
elektrolitów i azotu, zwiększenie krzepliwości krwi
8-14 dni: zmniejszenie liczby krwinek czerwonych
8-14 dni: zmniejszenie liczby krwinek czerwonych
oraz zaburzenia mechanizmów usuwania ciepła z
oraz zaburzenia mechanizmów usuwania ciepła z
ustroju
ustroju
Po miesiącu: nadmierne wydalanie wapnia z
Po miesiącu: nadmierne wydalanie wapnia z
moczem (hiperkalcuria), demineralizacja kości,
moczem (hiperkalcuria), demineralizacja kości,
obniżenie poziomu wydolności fizycznej,
obniżenie poziomu wydolności fizycznej,
zmniejszenie kurczliwości serca, zmniejszenie
zmniejszenie kurczliwości serca, zmniejszenie
pojemności minutowej i frakcji wyrzutowej serca,
pojemności minutowej i frakcji wyrzutowej serca,
przyspieszenie częstości skurczów serca w
przyspieszenie częstości skurczów serca w
spoczynku, obniżenie ciśnienia krwi, zmniejszenie
spoczynku, obniżenie ciśnienia krwi, zmniejszenie
objętości krwi, zmniejszenie wentylacji płuc, zaniki
objętości krwi, zmniejszenie wentylacji płuc, zaniki
mięśniowe, stany lękowe, zaburzenia emocjonalne,
mięśniowe, stany lękowe, zaburzenia emocjonalne,
tendencja do zakrzepów i zatorów
tendencja do zakrzepów i zatorów
Zalecenia u pacjentów
Zalecenia u pacjentów
unieruchomionych
unieruchomionych
Długotrwałe unieruchomienie winno być
Długotrwałe unieruchomienie winno być
stosowane wyłącznie w sytuacjach niezbędnych
stosowane wyłącznie w sytuacjach niezbędnych
Pacjentów należy najczęściej pozostawiac w
Pacjentów należy najczęściej pozostawiac w
pozycji siedzącej lub półsiedzącej, próbować
pozycji siedzącej lub półsiedzącej, próbować
pionizować
pionizować
Osoby aktywne fizycznie przed unieruchomieniem
Osoby aktywne fizycznie przed unieruchomieniem
gorzej je tolerują i częściej dochodzi do zaburzeń
gorzej je tolerują i częściej dochodzi do zaburzeń
ortostatycznych w pionizacji
ortostatycznych w pionizacji
Należy podawać dużą ilość płynów
Należy podawać dużą ilość płynów
hiperosmotycznych
hiperosmotycznych
Stosować ćwiczenia dynamiczne i izometryczne
Stosować ćwiczenia dynamiczne i izometryczne