background image

ZESPÓŁ DZIECKA 

MALTRETOWANE

GO

ZESPÓŁ DZIECKA 

MALTRETOWANE

GO

Danuta Deboa

Danuta Deboa

background image

Zespół Dziecka 

Maltretowanego

Zespół Dziecka 

Maltretowanego

Jest to stan kliniczny, występujący u 
małego dziecka (wg Kempego do lat 3), 
które doznało poważnego obrażenia, 
będącego często przyczyną trwałych 
uszkodzeń ciała czy śmierci.

Zespół ten winien być podejrzewany u każdego 
dziecka, wykazującego obecność złamań kości, 
krwiaka podtwardówkowego, złego rozwoju, 
obrzęku tkanek miękkich, wylewów krwawych w 
powłokach skórnych, a zwłaszcza u dziecka które 
nagle umiera, oraz gdy istnieje rozbieżność 
między jakością obrażenia a podanym 
mechanizmem urazu.

Jest to stan kliniczny, występujący u 
małego dziecka (wg Kempego do lat 3), 
które doznało poważnego obrażenia, 
będącego często przyczyną trwałych 
uszkodzeń ciała czy śmierci.

Zespół ten winien być podejrzewany u każdego 
dziecka, wykazującego obecność złamań kości, 
krwiaka podtwardówkowego, złego rozwoju, 
obrzęku tkanek miękkich, wylewów krwawych w 
powłokach skórnych, a zwłaszcza u dziecka które 
nagle umiera, oraz gdy istnieje rozbieżność 
między jakością obrażenia a podanym 
mechanizmem urazu.

background image

RYS HISTORYCZNY

RYS HISTORYCZNY

Wspólnoty pierwotne, bliźnięta, Sparta

365 r. Walentynian I znosi prawo własności 

rodzica do dziecka.

XIX w. Towarzystwo Zapobiegania Cierpieniu 

Dzieci.

Prof. L. Wachholz „Dzieci jako ofiary znęcania się 

rodziców”.

1929 r. dr Parrisot „O znęcaniu się nad 

dzieckiem”.

1961 r. Henry Kempe „The Battered Child 

Syndrome”.

1989 r. Konwencja o Prawach Dziecka ONZ.

ICD-10

Wspólnoty pierwotne, bliźnięta, Sparta

365 r. Walentynian I znosi prawo własności 

rodzica do dziecka.

XIX w. Towarzystwo Zapobiegania Cierpieniu 

Dzieci.

Prof. L. Wachholz „Dzieci jako ofiary znęcania się 

rodziców”.

1929 r. dr Parrisot „O znęcaniu się nad 

dzieckiem”.

1961 r. Henry Kempe „The Battered Child 

Syndrome”.

1989 r. Konwencja o Prawach Dziecka ONZ.

ICD-10

background image

Podstawowe akty prawne 

regulujące prawa dziecka

Podstawowe akty prawne 

regulujące prawa dziecka

• Konstytucja: Art. 72; Art. 47; Art. 48; Art. 63
• Kodeks pracy (zabrania zatrudniania dzieci 

poniżej 15 roku życia. Pomiędzy 15 a 18 rokiem 

zycia tylko w ściśle określonych warunkach)

• Kodeks karny Art.200, 207, 208, 210; KK
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Konwencja Praw Dziecka (1989 rok, 

ratyfikowana przez Polskę w 1991 r.Konwencja 

poświęcona jest problemom zdrowotnym i 

prawom dziecka chorego i krzywdzonego

• Konstytucja: Art. 72; Art. 47; Art. 48; Art. 63
• Kodeks pracy (zabrania zatrudniania dzieci 

poniżej 15 roku życia. Pomiędzy 15 a 18 rokiem 

zycia tylko w ściśle określonych warunkach)

• Kodeks karny Art.200, 207, 208, 210; KK
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Konwencja Praw Dziecka (1989 rok, 

ratyfikowana przez Polskę w 1991 r.Konwencja 

poświęcona jest problemom zdrowotnym i 

prawom dziecka chorego i krzywdzonego

background image

FORMY MALTRETOWANIA DZIECKA

FORMY MALTRETOWANIA DZIECKA

Fizyczne: bicie, okaleczanie lub innego rodzaju 

nadużywanie siły.

Seksualne: naruszanie intymnej przestrzeni ciała, 

dotykanie                 o podtekście seksualnym, 

gwałt.

Emocjonalne: odrzucenie, ignorowanie, 

terroryzowanie, szantażowanie.

Zaniedbywanie: długotrwałe niezaspokajanie 

podstawowych potrzeb fizycznych i emocjonalnych.

Fizyczne:

 bicie, okaleczanie lub innego rodzaju 

nadużywanie siły.

Seksualne:

 naruszanie intymnej przestrzeni ciała, 

dotykanie                 o podtekście seksualnym, 

gwałt.

Emocjonalne:

 odrzucenie, ignorowanie, 

terroryzowanie, szantażowanie.

Zaniedbywanie:

 długotrwałe niezaspokajanie 

podstawowych potrzeb fizycznych i emocjonalnych.

background image

ŚLADY NA SKÓRZE TYPOWE DLA 
URAZU 
NIEPRZYPADKOWEGO

ŚLADY NA SKÓRZE TYPOWE DLA 
URAZU 
NIEPRZYPADKOWEGO

Liczne ślady ze stosunkowo wyraźnym 

brzegiem

Ślady dłoni i palców (policzki, ramiona, klatka 

piersiowa)

Ślady dławienia i wiązania

Ślady szczypania

Ślady kąsania

„Odciski” przedmiotów

Liczne ślady ze stosunkowo wyraźnym 

brzegiem

Ślady dłoni i palców (policzki, ramiona, klatka 

piersiowa)

Ślady dławienia i wiązania

Ślady szczypania

Ślady kąsania

„Odciski” przedmiotów

background image

Zmienianie  przez  opiekunów  okoliczności  i  wersji 
wydarzeń. 
Ewidentne  objawy  braku  zaufania,  lęk  przed 
opiekunami. 
Sprzeczności  w  wywiadzie,  wywiad  niespójny, 
niewiarygodny. 
Poddawanie  się  bez  protestu  nawet  bolesnym 
badaniom i zabiegom. 
Ósemkowe,  okrężne  ślady  krępowania  kończyn, 
ślady kneblowania. 
Łatwiejszy kontakt z personelem niż z opiekunami, 
przylepność.
 
   
Dziecko  małe  (do  lat  3)  często  zaniedbane 
/higiena, żywienie, szczepienia/. 
Zespół 

dziecka 

potrząsanego 

/objawy 

neurologiczne,  wylewy  do  siatkówki,  krwiaki 
podtwardówkowe/. 
Indukowanie  objawów  trudnych  do  diagnostyki 
/Zespół Münchhausena by proxy/. 
Emocjonalne 

zaburzenia 

– 

chwiejność 

psychoafektywna - od zahamowania do agresji. 
Często dziecko spokojne, ciche, podporządkowane, 
grzeczne. 
Kołysze  się,  obgryza  paznokcie,  wyrywa  włosy, 
zastraszone lub nadpobudliwe. 
Alkoholizm, narkomania, przemoc w rodzinie, 
matka zastraszona, ukrywa prawdę. 

Młodzi, niedojrzali emocjonalnie rodzice, często       

środowisko kryminogenne.

Alkohol, leki, chemikalia, narkotyki - obj. zatruć, 

zaburzenia wodno-elektrolitowe.

Liczne sińce ”różnoczasowe” o typowych 

kształtach /odbicie narzędzi, zębów, 
paznokci/.

Typowe oparzenia - „rękawiczki”, ”skarpety”, ślady 

papierosów, gorących 

przedmiotów/

Rtg - złamania żeber, łopatki, przynasad, trzonów 

w różnych fazach gojenia.

Ewentualne objawy nadużyć seksualnych -zm. w 

okolicy narządów, obj. chorób wenerycznych.

Topografia obrażeń - pośladki, uda, tułów, 

przedramiona /obronne/, twarz, uszy, błony 
śluzowe.

Obrażenia nieadekwatne do wieku i 

podawanych przez opiekunów okoliczności.

Współistnienie różnych urazów, w „różnym wieku”, 

zmian w CUN i zmian kostnych.

Agresja opiekunów w stosunku do personelu - 

pogróżki, nieuzasadnione pretensje.

Nagła, niewyjaśniona śmierć małego dziecka może 

być  wynikiem zespołu maltretowania.

Efekt uderzenia w ucho - zm. neurologiczne, 

wylewy do siatkówki, krwiak podoponowy.

Głowa-złamania kk. czaszki, ”oczy szopa”, krwiaki 

podczepcowe, nos i ucho boksera.

Odwlekanie przez opiekunów terminu zgłoszenia 

się do lekarza, lekceważenie stanu dziecka. 

background image
background image
background image

Wyniszczenie dziecka

Upływ ponad 2 godzin miedzy zdarzeniem, a 
kontaktem 
z lekarzem

Niewiarygodna relacja rodziców, niezgodna z 
wiekiem dziecka

Brak świadków zdarzenia

Z dzieckiem zgłaszają się do lekarza krewni lub 
znajomi,             a nie rodzice

Zachowanie dziecka zbyt uległe (np. nie płacze 
przy bolesnych opatrunkach)

Wyniszczenie dziecka

Upływ ponad 2 godzin miedzy zdarzeniem, a 
kontaktem 
z lekarzem

Niewiarygodna relacja rodziców, niezgodna z 
wiekiem dziecka

Brak świadków zdarzenia

Z dzieckiem zgłaszają się do lekarza krewni lub 
znajomi,             a nie rodzice

Zachowanie dziecka zbyt uległe (np. nie płacze 
przy bolesnych opatrunkach)

INNE OBJAWY MALTRETOWANIA

INNE OBJAWY MALTRETOWANIA

background image

NIEPRZYPADKOWE ZŁAMANIA

NIEPRZYPADKOWE ZŁAMANIA

Wiek dziecka (złamania do 1 r. ż. 60 %, powyżej 5 r. 

ż. tylko 15 %)

Niewiarygodny wywiad od rodziców, niezgodna z 

wiekiem dziecka

Lokalizacja – złamania przynasadowe, obwodowe, 

oderwania przynasady, oddzielenia okostnej, 

zgrubienie warstwy korowej

Wiek dziecka (złamania do 1 r. ż. 60 %, powyżej 5 r. 

ż. tylko 15 %)

Niewiarygodny wywiad od rodziców, niezgodna z 

wiekiem dziecka

Lokalizacja – złamania przynasadowe, obwodowe, 

oderwania przynasady, oddzielenia okostnej, 

zgrubienie warstwy korowej

background image

RTG 4 miesięcznego 
niemowlęcia.
Widoczne odłamanie 
przynasady dalszej prawej 
kości udowej. 

Ponadto stwierdzono 
złamanie trzonu kości 
ramiennej lewej oraz 
różnoczasowe złamania 
żeber.
 

RTG 4 miesięcznego 
niemowlęcia.
Widoczne odłamanie 
przynasady dalszej prawej 
kości udowej. 

Ponadto stwierdzono 
złamanie trzonu kości 
ramiennej lewej oraz 
różnoczasowe złamania 
żeber.
 

background image

RTG 

tygodniowego 

niemowlęcia.

Widoczne 

złamanie 

przynasady  dalszej  prawej 

kości promieniowej.

 

Widoczne 

jakby 

odszczepienie 

fragmentu 

kostnego, 

położonego 

obwodowo  w  stosunku  do 
przynasady    (objaw  „rączki 
od wiaderka”). 

Ponadto 

stwierdzono 

złamanie  kości  potylicznej, 
VIII 

żebra 

lewego, 

przynasad  dalszych  kości: 
udowej 

prawej 

piszczelowej prawej.

RTG 

tygodniowego 

niemowlęcia.

Widoczne 

złamanie 

przynasady  dalszej  prawej 

kości promieniowej.

 

Widoczne 

jakby 

odszczepienie 

fragmentu 

kostnego, 

położonego 

obwodowo  w  stosunku  do 
przynasady    (objaw  „rączki 
od wiaderka”). 

Ponadto 

stwierdzono 

złamanie  kości  potylicznej, 
VIII 

żebra 

lewego, 

przynasad  dalszych  kości: 
udowej 

prawej 

piszczelowej prawej.

background image

RTG 

10 

miesięcznego 

niemowlęcia.
Widoczne  złamanie  trzonu 
kości 

udowej 

lewej. 

Widoczna 

bardzo 

silnie 

wyksz-tałcona 

kostnina 

zespalająca odłamy.  

Ponadto 

stwierdzono 

przebyte  złamania  tylnych 
odcinków kilku żeber.

Obraz 

sugeruje, 

że 

od 

powstania  obrażeń  upłynęły 
3 tygodnie.

RTG 

10 

miesięcznego 

niemowlęcia.
Widoczne  złamanie  trzonu 
kości 

udowej 

lewej. 

Widoczna 

bardzo 

silnie 

wyksz-tałcona 

kostnina 

zespalająca odłamy.  

Ponadto 

stwierdzono 

przebyte  złamania  tylnych 
odcinków kilku żeber.

Obraz 

sugeruje, 

że 

od 

powstania  obrażeń  upłynęły 
3 tygodnie.

background image
background image
background image

ZESPÓŁ DZIECKA POTRZĄSANEGO

ZESPÓŁ DZIECKA POTRZĄSANEGO

Dzieci do 1 roku życia

Uszkodzenia kręgosłupa szyjnego

Symetryczne krwawienia 

śródczaszkowe

Brak podbiegnięć w powłokach głowy

Dzieci do 1 roku życia

Uszkodzenia kręgosłupa szyjnego

Symetryczne krwawienia 

śródczaszkowe

Brak podbiegnięć w powłokach głowy

background image

MRI niemowlęcia w 12 dobie od zdarzenia. Widoczne rozległe krwawienie 

namózgowe i do kory mózgu z przewagą płatów potylicznych.

MRI niemowlęcia w 12 dobie od zdarzenia. Widoczne rozległe krwawienie 

namózgowe i do kory mózgu z przewagą płatów potylicznych.

background image

KT tego samego 

niemowlęcia 

w dwa miesiące od 

zdarzenia.

Widoczne rozległe 

zaniki korowe i 

podkorowe                    

 z przewagą 

płatów potylicznych.

KT tego samego 

niemowlęcia 

w dwa miesiące od 

zdarzenia.

Widoczne rozległe 

zaniki korowe i 

podkorowe                    

 z przewagą 

płatów potylicznych.

background image

KT 2 miesięcznego 

niemowlęcia w 1 

dobie        od 

zdarzenia.

Widoczne 

krwawienie do 

komory bocznej 

oraz obrzęk mózgu.

KT 2 miesięcznego 

niemowlęcia w 1 

dobie        od 

zdarzenia.

Widoczne 

krwawienie do 

komory bocznej 

oraz obrzęk mózgu.

background image

NIEPRZYPADKOWE OPARZENIA 
PŁYNAMI

NIEPRZYPADKOWE OPARZENIA 
PŁYNAMI

Symetryczne oparzenia rąk i nóg

Współistnienie innych, licznych 

wylewów i blizn

Inne wypadki oparzeń w tej samej 

rodzinie

Symetryczne oparzenia rąk i nóg

Współistnienie innych, licznych 

wylewów i blizn

Inne wypadki oparzeń w tej samej 

rodzinie

background image

MOLESTOWANIE SEKSUALNE DZIECI

 

Child Sexual Abuse 

[CSA]

 

MOLESTOWANIE SEKSUALNE DZIECI

 

Child Sexual Abuse 

[CSA]

 

Przemoc  seksualna  dotyczy  w  populacji 

ogólnej: od 10 do 40%dziewczynek, od 5 

do 20% chłopców

80 % ujemnych badań.

Specyfika badania ofiar.

Przemoc  seksualna  dotyczy  w  populacji 

ogólnej: od 10 do 40%dziewczynek, od 5 

do 20% chłopców

80 % ujemnych badań.

Specyfika badania ofiar.

background image

Stosowane definicje 

wykorzystania seksualnego

Stosowane definicje 

wykorzystania seksualnego

• Przemoc seksualna,
• Krzywdzenie seksualne,
• Nadużycie seksualne,
• Wykorzystanie seksualne,

• Przemoc seksualna,
• Krzywdzenie seksualne,
• Nadużycie seksualne,
• Wykorzystanie seksualne,

background image

Definicja CSOSAC

(Standing Commitee on Sexually Abused Children)

Definicja CSOSAC

(Standing Commitee on Sexually Abused Children)

Dziecko seksualnie wykorzystywane 
to każda jednostka w wieku 
bezwzględnej ochrony którą osoba 
dojrzała seksualnie naraża na 
jakąkolwiek aktywność natury 
seksualnej, której intencją jest 
seksualne zaspokajanie osoby 
dorosłej

Dziecko seksualnie wykorzystywane 
to każda jednostka w wieku 
bezwzględnej ochrony którą osoba 
dojrzała seksualnie naraża na 
jakąkolwiek aktywność natury 
seksualnej, której intencją jest 
seksualne zaspokajanie osoby 
dorosłej

background image

Art. 200 Kodeksu Karnego

Art. 200 Kodeksu Karnego

• Kto doprowadza małoletniego poniżej lat 

15 do obcowania płciowego lub do 
poddania się innej czynności seksualnej 
albo do wykonania takiej czynności 
podlega karze pozbawienia wolności od 
roku do lat 10

• tej samej karze podlega, kto utrwala treści 

pornograficzne z udziałem takiej osoby

• Kto doprowadza małoletniego poniżej lat 

15 do obcowania płciowego lub do 
poddania się innej czynności seksualnej 
albo do wykonania takiej czynności 
podlega karze pozbawienia wolności od 
roku do lat 10

• tej samej karze podlega, kto utrwala treści 

pornograficzne z udziałem takiej osoby

background image

Opis Zjawiska

Opis Zjawiska

• dziewczęta w stosunku do chłopców są 

trzykrotnie częściej wykorzystywane seksualnie,

• seksualne wykorzystywanie chłopców częściej 

związane jest z przemocą fizyczną,

• dane dotyczące płci sprawców ujawniają 

niewielką liczbę kobiet dokonujących tego czynu,

• dziewczęta są częściej wykorzystywane przez 

rodziców, dziadków albo rodzeństwo, podczas 
gdy chłopcy są częściej wykorzystywani przez 
osoby spoza rodziny

• dziewczęta w stosunku do chłopców są 

trzykrotnie częściej wykorzystywane seksualnie,

• seksualne wykorzystywanie chłopców częściej 

związane jest z przemocą fizyczną,

• dane dotyczące płci sprawców ujawniają 

niewielką liczbę kobiet dokonujących tego czynu,

• dziewczęta są częściej wykorzystywane przez 

rodziców, dziadków albo rodzeństwo, podczas 
gdy chłopcy są częściej wykorzystywani przez 
osoby spoza rodziny

background image

Lista zachowań które mogą być uznane 

za czyny pedofilne

Lista zachowań które mogą być uznane 

za czyny pedofilne

• odbywanie spółkowania z dzieckiem (pochwowe, 

odbytnicze),

• wprowadzanie palca do pochwy lub odbytu,
• wprowadzenie dziecku członka do ust,
• nakłanianie dziecka do dotykania lub całowania narządów 

płciowych osoby dorosłej,

• zaangażowanie dziecka w aktywność seksualną dorosłych,
• oglądanie, dotykanie, całowanie narządów płciowych 

dziecka,

• głaskanie dziecka,
• robienie dziecku zdjęć fotograficznych, filmowanie, 
• pokazywanie dziecku materiałów o treści erotycznej,

• odbywanie spółkowania z dzieckiem (pochwowe, 

odbytnicze),

• wprowadzanie palca do pochwy lub odbytu,
• wprowadzenie dziecku członka do ust,
• nakłanianie dziecka do dotykania lub całowania narządów 

płciowych osoby dorosłej,

• zaangażowanie dziecka w aktywność seksualną dorosłych,
• oglądanie, dotykanie, całowanie narządów płciowych 

dziecka,

• głaskanie dziecka,
• robienie dziecku zdjęć fotograficznych, filmowanie, 
• pokazywanie dziecku materiałów o treści erotycznej,

background image

Badanie małego dziecka z 

csa

• Zdjąć fartuch ,stworzyć intymność,zabawki
• W cichym pokoju –nie w izbie przyjęć
• Na kozetce-nie na fotelu
• W obecności jednego z rodziców lub opiekuna
• Spokojnie i skrupulatnie pytania otwarte 
• Odpowiedzi dziecka zapisujemy w formie i ze 

słownictwem dziecka

• Przedstawianie wydarzeń na lalkach,rysowanie 

background image

Badanie fizykalne dziecka z 

csa

• Zacząć od oględzin całego ciała,zwrócić uwagę 

na spojówki,gardło szyję,tułów i kończyny

•  i płynnie przejść do badania ginekologicznego
• Opisać obrażenia ,szkic,fotografia
• Zwróć uwagę na język ciała dziecka
• Pobrać wymazy na sucho z jamy ustnej,z  

pochwy,z odbytu do bawełnianych wymazówek

background image

Klasyfikacja zmian w 

badaniu ginekologicznym 

przy csa

• prawidłowy wygląd narządów płciowych
• Zmiany niespecyficzne(mogą występować u ofiar 

nadużyć seksualnych ale i dziewcząt bez takiego 

obciążenia):zaczerwienienie,wzmożony rysunek 

naczyniowy śluzówki,ropna wydzielina,zrosty

• Zmiany specyficzne sugerujące:świeże i wygojone 

okaleczenia błony dziewiczej lub śluzówki 

pochwy,poszerzony >1cm otwór błony,rozerwanie 

śluzówki pochwy,laboratoryjnie potwierdzona choroba 

weneryczna

• Zmiany pewne:obecność nasienia w 

pochwie,ciąża,rozerwanie błony dziewiczej i pochwy

background image

Badanie dziecka csa

• Uzyskanie nasienia jako materiału 

dowodowego jest możliwe do 72h od 

zdarzenia

• Test na zakażenie dwoinką rzeżączki 

powtórzyć po 2 tygodniach

• W przypadku całkowitej penetracji 

konieczna jest w ciągu 72 h konieczna 

profilaktyka antykiłowa,antyrzeżeżączkowa 

i profilaktyka niepożądanej ciąży

background image

Kazirodztwo

Kazirodztwo

Z punktu widzenia prawa

 poprzez kazirodztwo rozumie się 

obcowanie płciowe pomiędzy krewnymi w 

linii prostej jak również rodzeństwem 

przyrodnim, pozamałżeńskim oraz w 

przypadku osób przysposobionych.(art. 

201 k.k.)

Z punktu widzenia prawa

 poprzez kazirodztwo rozumie się 

obcowanie płciowe pomiędzy krewnymi w 

linii prostej jak również rodzeństwem 

przyrodnim, pozamałżeńskim oraz w 

przypadku osób przysposobionych.(art. 

201 k.k.)

background image

NASTĘPSTWA ODLEGŁE  CSA

NASTĘPSTWA ODLEGŁE  CSA

Bolesność  i    zakażenia  narządów 

płciowych.

Bóle głowy, brzucha, mięśni.

Lęki.

Myśli samobójcze. 

Częstość CSA i absencje w szkole.

Związki  emocjonalne  oraz  starszy  wiek 

ofiary.

Bolesność  i    zakażenia  narządów 

płciowych.

Bóle głowy, brzucha, mięśni.

Lęki.

Myśli samobójcze. 

Częstość CSA i absencje w szkole.

Związki  emocjonalne  oraz  starszy  wiek 

ofiary.


Document Outline