Summerhill

Czyli szkoła bez kar, bez 

stresu i bez mundurków…

 

 

W skrócie o szkole 

Summerhill:

• Powstała w 1921 roku w Anglii
• Założycielem był Alexander Neill
• Przebywa w niej około 100 osób (w 

tym nauczyciele, personel i rodzice 
zaangażowani w prace na rzecz 
szkoły)

• Dzieci przebywają w tej szkole od 5-

tego roku życia do końca 16-stego.

 

 

Koncepcja pedagogiczna 

Neill’a

• Szkoła ma być dopasowana do dziecka, a nie dziecko do szkoły.

• Wolność przynosi efekty.

• Dziecko jest z natury dobre, ma wrodzoną mądrość i poczucie realizmu

• Brak wszelkiej dyscypliny w szkole, pouczania, sugerowania, 

instruowania, wskazań moralnych i religijnych.

• Pełna swoboda zachowania

• Miłość jest konieczna w każdej szkole, ponieważ oznacza akceptację.

• Bezstresowe wychowanie

• Wszyscy są sobie równi i mają jednakowe prawa

• Uczniowie nie są zmuszani do chodzenia na lekcje

• Dziecko ma żyć własnym życiem, a wychowanie ma być przygotowaniem 

do tego życia

• Szkoła ma leczyć dzieci z wszystkich kompleksów wynikających z 

moralizatorstwa i strachu

• Summerhill jest szkołą samorządną i demokratyczną

• Summerhill jest szkołą kompromisową (dzięki samorządowi)

• Zabawa jest najważniejsza (zabawa w sensie fantazji, pobudzanie 

wyobraźni)

• Idea niewtrącania się do rozwoju dziecka oraz niewywieranie nacisku na 

dziecko

 

 

Podejście do dziecka w 

szkole tradycyjnej 

wg.Neill’a

• Dziecko jest urabiane, utrzymywane w karności, 

zamknięte w sobie

• Jest uległe, skłonne do posłuszeństwa wobec 

autorytetu, boi się krytyki

• Dziecko ma przedkładać obowiązek nad przyjemność

• Emocje dziecka są emocjami tłumu, a nie 

indywidualnymi

• Szkoła tradycyjna ignoruje emocjonalną stronę życia 

dziecka

• Kształci się tylko umysł dziecka

• Dzieci wychowywane są w oparciu o zakazy

• Dziecko trzeba od początku zmuszać do tego, żeby 

dopasowało się do naszego obłąkanego 

społeczeństwa

 

 

Wady i zalety szkoły 

Summerhill

Wady:

• Zbyt wielka swoboda- dzieci robią 

co chcą

• Brak jakiegokolwiek rygoru

• Przesadna równość- brak 

hierarchii między dorosłymi a 

dziećmi

• Nauka jest traktowana jako 

zabawa. 

• Szkoła nie spełnia funkcji 

edukacyjnej, jest to szkoła 

przygotowująca do życia

• Summerhill to szkoła dla dzieci z 

klasy średniej, ubodzy nie mają 

szans zapisania się do niej

• Summerhill jest wyspą, która jest 

odizolowana od społeczeństwa

• Brak prywatności

• Pozwolenie dzieciom być 

egoistami

Zalety:

• Dzieci są pełne życia i zapału

• Szkołę przenika atmosfera 

zadowolenia i tolerancji

• Dzieci nie są nieśmiałe i 

skrępowane

• Szkoła pobudza takie cechy jak 

szczęście, szczerość, 

zrównoważenie i umiejętność 

życia w społeczności

• Dziecko czuje się akceptowane i 

jest dowartościowane

• Wiara w osobowość dziecka

• Dzieci nie są wychowywane w 

atmosferze lęku i zastraszenia

• Szkoła pobudza wyobraźnię 

dziecka, poszerza jego horyzonty 

poprzez częste dyskusje, zajęcia 

taneczne, teatralne, plastyczne 

itd. Dzieci rozwijają się 

wszechstronnie

 

 

• Czy brak rygoru i twardych zasad w 

Summerhill korzystnie wypływa na rozwój 

dziecka?  

• Co z idei szkoły Summerhill moglibyśmy 

przenieść do szkoły tradycyjnej?

• Czy w koncepcji Neill’a dziecko jest faktycznie 

wolne?

•  Czy po ukończeniu szkoły Summerhill 

dziecko łatwo odnajdzie się w 

społeczeństwie, mimo że przez tyle lat było 

od niego odizolowane i żyło na tzw. „wyspie”?

Pytania do dyskusji: