Co to są Mikrostruktury
Co to są Mikrostruktury
społeczne?
społeczne?
Zajęcia wprowadzające
Zajęcia wprowadzające
Co to są Mikrostruktury
Co to są Mikrostruktury
społeczne?
społeczne?
Zajęcia wprowadzające
Zajęcia wprowadzające
Różne określenia
Różne określenia
mikrostruktur
mikrostruktur
Socjologia mikrostruktur społecznych
Socjologia mikrostruktur społecznych
Mikrosocjologia
Mikrosocjologia
Socjologia małych grup społecznych
Socjologia małych grup społecznych
Socjologia małych grup
Socjologia małych grup
wywodzi się z następujących
wywodzi się z następujących
korzeni
korzeni
Behawioryzm:
Behawioryzm:
Doktryna
filozoficzna
i
Doktryna
filozoficzna
i
psychologiczna negująca znaczenie
psychologiczna negująca znaczenie
świadomości
dla
rozumienia
świadomości
dla
rozumienia
zachowania
człowieka.
Według
zachowania
człowieka.
Według
behawiorystów wszelkie zachowania
behawiorystów wszelkie zachowania
są wyuczone poprzez jakiegoś typu
są wyuczone poprzez jakiegoś typu
kojarzenie i warunkowanie.
kojarzenie i warunkowanie.
Strukturalizm (funkcjonalizm)
Strukturalizm (funkcjonalizm)
Termin ten jest luźno używany w socjologii do
Termin ten jest luźno używany w socjologii do
określenia każdego podejścia, w którym uznaje się,
określenia każdego podejścia, w którym uznaje się,
że struktura społeczna jest istotniejsza niż działanie
że struktura społeczna jest istotniejsza niż działanie
społeczne
społeczne
Interakcjonizm
Interakcjonizm
Teoria psychospołeczna koncentrująca się na
Teoria psychospołeczna koncentrująca się na
pytaniu o sposoby pojawiania się znaczeń w wyniku
pytaniu o sposoby pojawiania się znaczeń w wyniku
interakcji. Głównym przedmiotem jej zainteresowań
interakcji. Głównym przedmiotem jej zainteresowań
jest analiza znaczeń w życiu codziennym, oparta na
jest analiza znaczeń w życiu codziennym, oparta na
wnikliwej obserwacji i bliskim oswojeniu się z
wnikliwej obserwacji i bliskim oswojeniu się z
badanym zjawiskiem- jest to podstawa interpretacji
badanym zjawiskiem- jest to podstawa interpretacji
ukrytych form interakcji ludzkich.
ukrytych form interakcji ludzkich.
Obszar zainteresowań
Obszar zainteresowań
mikrosocjologii
mikrosocjologii
Tematyka mikrosocjologii ogranicza się do tzw.
Tematyka mikrosocjologii ogranicza się do tzw.
grup naturalnego uczestnictwa
grup naturalnego uczestnictwa
np. rodzina,
np. rodzina,
społeczność
lokalna,
grupa
rówieśnicza,
społeczność
lokalna,
grupa
rówieśnicza,
szkolny zespół muzyczny, grupy pracownicze
szkolny zespół muzyczny, grupy pracownicze
Mikrosocjologia zajmuje się badaniem relacji
Mikrosocjologia zajmuje się badaniem relacji
społecznych w małych grupach społecznych
społecznych w małych grupach społecznych
Obszar badawczy dotyczy takich kwestii jak
Obszar badawczy dotyczy takich kwestii jak
relacje
socjometryczne,
konflikty
relacje
socjometryczne,
konflikty
interpersonalne, typy interakcji społecznych,
interpersonalne, typy interakcji społecznych,
czy sposoby odgrywania ról społecznych
czy sposoby odgrywania ról społecznych
Rozwój mikrosocjologii
Rozwój mikrosocjologii
I okres
I okres
(1898- 1905)
(1898- 1905)
Dwa powody powstania mikrosocjologii
Dwa powody powstania mikrosocjologii
:
:
1) w tym okresie pojawiają się próby powstawania
1) w tym okresie pojawiają się próby powstawania
subdyscyplin,
subdyscyplin,
2) pojawiają się badania nad małymi grupami
2) pojawiają się badania nad małymi grupami
społecznymi
społecznymi
3 podstawowe typy badań rozwijane przez
3 podstawowe typy badań rozwijane przez
socjologów
socjologów
1. Frederic Taylor- badania związane
1. Frederic Taylor- badania związane
z
konformizmem
jednostek
i
skutków
z
konformizmem
jednostek
i
skutków
oddziaływania
norm
społecznych
(pytania
oddziaływania
norm
społecznych
(pytania
zadawane przez przedstawicieli przemysłu)
zadawane przez przedstawicieli przemysłu)
2. Joseph Puffer- badania związane
2. Joseph Puffer- badania związane
z przestępczością zorganizowaną
z przestępczością zorganizowaną
3. badania nad zbiorowością młodzieży szkolnej
3. badania nad zbiorowością młodzieży szkolnej
II okres
II okres
(1920- 1930)
(1920- 1930)
-
podejmowanie nowych obszarów teoretycznych i
podejmowanie nowych obszarów teoretycznych i
praktycznych
praktycznych
-
został stworzony pewien schemat badawczy
został stworzony pewien schemat badawczy
polegający na tym że poddawano analizie wpływ
polegający na tym że poddawano analizie wpływ
pewnych elementów grupy na zachowania
pewnych elementów grupy na zachowania
życiowe jednostek
życiowe jednostek
-
Mikrosocjologia uznana za pomoc w rozwiązywaniu
Mikrosocjologia uznana za pomoc w rozwiązywaniu
problemów – tak jak psychologia społeczna.
problemów – tak jak psychologia społeczna.
Podstawowe nurty badawcze: F. ALLAPORT – badania
Podstawowe nurty badawcze: F. ALLAPORT – badania
wpływu grupy na skojarzenia i myślenie jednostek.
wpływu grupy na skojarzenia i myślenie jednostek.
Wnioski:
Wnioski:
1. obecność grupy może pomagać przyswajać
1. obecność grupy może pomagać przyswajać
niektóre zagadnienia
niektóre zagadnienia
2. dzięki grupie człowiek jest zdolny do
2. dzięki grupie człowiek jest zdolny do
podejmowania ryzyka (ryzykownych działań)
podejmowania ryzyka (ryzykownych działań)
III okres
III okres
rozwoju mikrosocjologii
rozwoju mikrosocjologii
(1930-1945).
Okres
klasyki
(1930-1945).
Okres
klasyki
mikrosocjologii.
mikrosocjologii.
Jest to okres stabilizacji instytucjonalnej.
Jest to okres stabilizacji instytucjonalnej.
Powstają pierwsze instytuty i ośrodki
Powstają pierwsze instytuty i ośrodki
badawcze. Mikrosocjologia wyodrębnia
badawcze. Mikrosocjologia wyodrębnia
się
spośród
innych
subdyscyplin.
się
spośród
innych
subdyscyplin.
Mikrosocjologię
definiowano
jako
Mikrosocjologię
definiowano
jako
dyscyplinę o nastawieniu empirycznym.
dyscyplinę o nastawieniu empirycznym.
W tym okresie nastąpiło utrwalenie
W tym okresie nastąpiło utrwalenie
zakresu badań.
zakresu badań.
Prekursorzy mikrosocjologii
Prekursorzy mikrosocjologii
Charles Cooley
Charles Cooley
(1864- 1929)
(1864- 1929)
-
Zaprezentował koncepcję grupy pierwotnej
Zaprezentował koncepcję grupy pierwotnej
-
Pierwotność określał jako: efekt jaki te grupy
Pierwotność określał jako: efekt jaki te grupy
wywołują w procesie tworzenia osobowości
wywołują w procesie tworzenia osobowości
członków tych grup. w sensie pełnionych funkcji jest
członków tych grup. w sensie pełnionych funkcji jest
to ilość zadań jakie jednostka pełni na rzecz grupy.
to ilość zadań jakie jednostka pełni na rzecz grupy.
Z grupą pierwotną spotykamy się po raz pierwszy w
Z grupą pierwotną spotykamy się po raz pierwszy w
życiu. Są to grupy które socjalizują, np. rodzina
życiu. Są to grupy które socjalizują, np. rodzina
-
Wyznaczył również cechy grupy pierwotnej:
Wyznaczył również cechy grupy pierwotnej:
a.
a.
związki face to face
związki face to face
b.
b.
brak specjalizacji
brak specjalizacji
c.
c.
grupy te są względnie trwałe i trwałość ta nie jest
grupy te są względnie trwałe i trwałość ta nie jest
limitowana
limitowana
d.
d.
są to niezbyt liczne grupy
są to niezbyt liczne grupy
e.
e.
występuje w nich pewien stopień intymności
występuje w nich pewien stopień intymności
Ferdynand Tönnies
Ferdynand Tönnies
(1855- 1936)
(1855- 1936)
-
Więź społeczną traktuje jako przeciwieństwo wolności.
Więź społeczną traktuje jako przeciwieństwo wolności.
Uważa, że więź społeczna ogranicza człowieka.
Uważa, że więź społeczna ogranicza człowieka.
Jednocześnie podkreśla, że bez więzi społecznej nie
Jednocześnie podkreśla, że bez więzi społecznej nie
byłoby życia społecznego.
byłoby życia społecznego.
-
Więź społeczna tworzy się na dwa sposoby, bowiem w
Więź społeczna tworzy się na dwa sposoby, bowiem w
człowieku są dwa rodzaje woli:
człowieku są dwa rodzaje woli:
* wola organiczna – płynie z niedostępnej dla refleksji
* wola organiczna – płynie z niedostępnej dla refleksji
jaźni, człowiek dąży do tego aby mieć obok siebie
jaźni, człowiek dąży do tego aby mieć obok siebie
innych, człowiek samotny jest nieszczęśliwy
innych, człowiek samotny jest nieszczęśliwy
* wola arbitralna – wynika z namysłu i wyrachowania,
* wola arbitralna – wynika z namysłu i wyrachowania,
stymuluje zachowania pod względem korzyści
stymuluje zachowania pod względem korzyści
- Z dwóch rodzajów woli powstają dwa typy więzi
- Z dwóch rodzajów woli powstają dwa typy więzi
społecznej:
społecznej:
* wola organiczna – wola wspólnotowa – wspólnota
* wola organiczna – wola wspólnotowa – wspólnota
(Gemeinschaft)
(Gemeinschaft)
* wola arbitralna – wola zrzeszeniowa – zrzeszenie
* wola arbitralna – wola zrzeszeniowa – zrzeszenie
(Geselschaft)
(Geselschaft)
-
Stawia on tezę, że osobowe, bliskie, bezpośrednie,
Stawia on tezę, że osobowe, bliskie, bezpośrednie,
autoteliczne więzi społeczne charakterystyczne dla
autoteliczne więzi społeczne charakterystyczne dla
wspólnoty przekształcają się w bezosobowe,
wspólnoty przekształcają się w bezosobowe,
pośrednie, wtórne i często instrumentalne relacje z
pośrednie, wtórne i często instrumentalne relacje z
innymi w społeczeństwie nowoczesnym opartym na
innymi w społeczeństwie nowoczesnym opartym na
stowarzyszeniach.
stowarzyszeniach.
Wspólnota- Gemeinschaft
Wspólnota- Gemeinschaft
(podstawowe cechy):
(podstawowe cechy):
* grupa która łączy ludzi jako osobowości
* grupa która łączy ludzi jako osobowości
* dominują więzi pokrewieństwa, sąsiedztwa, braterstwa
* dominują więzi pokrewieństwa, sąsiedztwa, braterstwa
* czynnikiem kontroli społecznej jest tradycja i zwyczaj,
* czynnikiem kontroli społecznej jest tradycja i zwyczaj,
religia
religia
* podstawą gospodarczą funkcjonowania wspólnoty jest
* podstawą gospodarczą funkcjonowania wspólnoty jest
własność zbiorowa
własność zbiorowa
* typową instytucją jest rodzina
* typową instytucją jest rodzina
Zrzeszenie
Zrzeszenie
Gesellschaft (podstawowe cechy):
Gesellschaft (podstawowe cechy):
* łączy ludzi, jako role społeczne
* łączy ludzi, jako role społeczne
* dominują więzi umowy, co do pewnych kwestii
* dominują więzi umowy, co do pewnych kwestii
* czynnikiem kontroli jest prawo
* czynnikiem kontroli jest prawo
* ludzie kierują się opinią społeczną w
* ludzie kierują się opinią społeczną w
działaniach
działaniach
* podstawą gospodarczą w funkcjonowaniu
* podstawą gospodarczą w funkcjonowaniu
zrzeszeń jest pieniądz i własność prywatna
zrzeszeń jest pieniądz i własność prywatna
* typową instytucją jest państwo
* typową instytucją jest państwo
Emil Dürkheim
Emil Dürkheim
(1858- 1917)
(1858- 1917)
-
francuski socjolog, uważany za twórcę podstaw
francuski socjolog, uważany za twórcę podstaw
funkcjonalizmu
funkcjonalizmu
-
Uważa, że podstawowym problemem socjologii
Uważa, że podstawowym problemem socjologii
jest wyjaśnienie relacji między jednostką a
jest wyjaśnienie relacji między jednostką a
społeczeństwem, oparte na przekonaniu, iż są to
społeczeństwem, oparte na przekonaniu, iż są to
odrębne poziomy analizy.
odrębne poziomy analizy.
-
oddziela rzeczywistość społeczną od biologii,
oddziela rzeczywistość społeczną od biologii,
proponuje spojrzenie na ludzi ich oczyma.
proponuje spojrzenie na ludzi ich oczyma.
-
życie społeczne to nie tylko zbiór jednostek,
życie społeczne to nie tylko zbiór jednostek,
pojawia się świadomość społeczna.
pojawia się świadomość społeczna.
-
W swojej koncepcji opiera się na założeniu
W swojej koncepcji opiera się na założeniu
istnienia mechanizmów przymusu wywieranego
istnienia mechanizmów przymusu wywieranego
przez grupę na jednostkę- odwołuje się do aktu
przez grupę na jednostkę- odwołuje się do aktu
samobójstwa, wiąże go ze zjawiskiem spójności
samobójstwa, wiąże go ze zjawiskiem spójności
grupy.
grupy.
George Simmel
George Simmel
(1858- 1918)
(1858- 1918)
-
niemiecki filozof i socjolog, prowadził rozważania o progach
niemiecki filozof i socjolog, prowadził rozważania o progach
towarzyskości (gdzie jest próg dzielący grupy małe od dużych
towarzyskości (gdzie jest próg dzielący grupy małe od dużych
– wielkość grupy)
– wielkość grupy)
-
Rozważał związki pomiędzy wielkością grupy a jakością ich
Rozważał związki pomiędzy wielkością grupy a jakością ich
działania (forma a treść). Jego analizy opierały się na
działania (forma a treść). Jego analizy opierały się na
badaniach na diadach i triadach.
badaniach na diadach i triadach.
-
Prowadził też rozważania na temat istoty mikrostruktury
Prowadził też rozważania na temat istoty mikrostruktury
społecznej.
społecznej.
Wskazywał na różnice pomiędzy grupami dużymi i małymi:
Wskazywał na różnice pomiędzy grupami dużymi i małymi:
a.
a.
małe grupy powołują do działania cały swój potencjał, całą
małe grupy powołują do działania cały swój potencjał, całą
swoją siłę
swoją siłę
b.
b.
mała grupa angażuje całość osobowości i narzuca człowiekowi
mała grupa angażuje całość osobowości i narzuca człowiekowi
zdecydowane postawy
zdecydowane postawy
c.
c.
w małych grupach normy obejmują szeroki zakres zachowań a
w małych grupach normy obejmują szeroki zakres zachowań a
odstępstwa spotykają się z mniejszą tolerancją
odstępstwa spotykają się z mniejszą tolerancją
d.
d.
małe grupy nie zawierają podgrup
małe grupy nie zawierają podgrup
e.
e.
małe grupy mają środki i narzędzia do rozwiązywania
małe grupy mają środki i narzędzia do rozwiązywania
konfliktów między jednostkami
konfliktów między jednostkami
f.
f.
w małej grupie napięcia prowadzą do wewnętrznej
w małej grupie napięcia prowadzą do wewnętrznej
dezintegracji (schizmy) a w dużej do podziału na mniejsze
dezintegracji (schizmy) a w dużej do podziału na mniejsze
grupy
grupy
Zygmunt Freud (1856- 1939)
Zygmunt Freud (1856- 1939)
-
Mówił o deindywidualizacji jednostki – jednostka pod
Mówił o deindywidualizacji jednostki – jednostka pod
wpływem grupy traci swoje indywidualne cechy.
wpływem grupy traci swoje indywidualne cechy.
Warunkiem pojawienia się tego procesu jest istnienie
Warunkiem pojawienia się tego procesu jest istnienie
silnych związków emocjonalnych jednostka – grupa.
silnych związków emocjonalnych jednostka – grupa.
-
twierdził, iż potencjalnie destrukcyjny popęd
twierdził, iż potencjalnie destrukcyjny popęd
seksualny lub agresywność ulegają sublimacji i
seksualny lub agresywność ulegają sublimacji i
przekształceniu uzyskując postać użyteczną
przekształceniu uzyskując postać użyteczną
społecznie, np. przyjaźni
społecznie, np. przyjaźni
( w pierwszym wypadku) lub walki z wrogami
( w pierwszym wypadku) lub walki z wrogami
zewnętrznymi ( w drugim).
zewnętrznymi ( w drugim).