EKOSYSTEMOWA 

TEORIA EWOLUCJI

 

 

  Jest to teoria oparta na 

paleontologicznej historii życia, która 

od zawsze była łączona z kryzysami 

geologicznymi.

  Oparta na danych z dziedziny ekologii, 

genetyki i biologii molekularnej.

 

 

Hipoteza

Podstawy:
• Podstawową siłą ewolucji jest wzajemne 

działanie geosfery (kompleksowe)

• W czasie kryzysu zmiany ewolucyjne 

przebiegają najbardziej gwałtownie i 

intensywnie

• Poza okresami kryzysu ewolucja przebiega 

bardziej spokojnie a postęp jest mniejszy

• By mogło dojść do ewolucji potrzebna jest 

energia z zewnątrz.

 

 

• Teoria dryfu kontynentów jako jedna z podstaw teorii 

ekosystemowej ewolucji.

  

Wszystkie te 

założenia są 

uzupełnieniem teorii 

Litshokona, który jako 

pierwszy uzasadnił 

wpływ czynników 

kosmicznych i 

szybkość ruchu Ziemi 

na geologiczne 

procesy i na ewolucję 

biomu.

 

 

KATAKLIZM

• Nieodzowny element w historii Ziemi.
• Mechanizm napędzający ewolucję 

(źródło kryzysu).

 

 

Inne czynniki wpływające na 

procesy geologiczne:

• Zmiana granic wodnych
• Zmiana klimatu
• Zmiana stref geologicznych
• Zmiany pola magnetycznego Ziemi

Zmiany te doprowadziły 
do cykliczności w 
ewolucji Ziemi i do 
ewolucji biosfery. 
Wszystko to jest 
skorelowane z 
cyklicznością Słońca.

 

 

Cykliczność Słońca

   Cykliczność Słońca jest prawie 

zgodna z cyklicznością kataklizmów 
środowiskowych i cyklicznością 
ewolucji. 

   Taka cykliczność wywołuje w 

biosferze swego rodzaju stresy, które 
stanowią źródło ewolucji. 

 

 

   Krasilov uważa, że 

procesy geologiczne 

zaczynają się w 

wewnętrznej warstwie 

skorupy ziemskiej, tam 

potęgują swą siłę i 

dopiero w zewnętrznej 

warstwie litosfery ją 

uwidaczniają. Wtedy 

mamy do czynienia z 

wybuchami wulkanów, 

trzęsieniami ziemi itp.

 

 

Zmiany w biocenozie w 

warunkach kryzysu

  Aby taką zmianę określić trzeba znać 

stabilny stan ekosystemu.

   Najlepszym sposobem na 

zrozumienie teorii wg Krassilova jest 
prześledzenie zmian ewolucyjnych w 
strefach tropikalnej i umiarkowanej 
(gdzie wyraźnie zaznacza się 
sezonowość). 

 

 

   

Krassilov zauważył, że w 
miarę przesuwania się na 
południe pojemność 
środowiska jest większa, 
a tym samym 
różnorodność gatunkowa 
też jest większa. 
Przesuwając się w 
odwrotnym kierunku 
(północ) różnorodność 
maleje.

Wniosek:
w mirę przybliżania się 
do równika 
bioróżnorodność 
wzrasta.

 

 

  

Przy chłodniejszym klimacie 

biocenozy są dość nasycone przez 
gatunki, a przy ciepłym klimacie 
biocenozy są potencjalnie 
niedosycone. Jeśli dojdzie do 
ochłodzenia klimatu, w 
ekosystemie rozpocznie się proces 
eliminacji.

Wniosek

: im bliżej równika tym 

różnorodność jest większa, większa jest 
również specjalizacja gatunków, 
biocenozy są bardziej złożone, a więc w 
przypadku ochlodzenia klimatu istnieją 
większe szanse dla ewolucji. 

 

 

Klimaks 

   Stabilność biocenozy jest warunkowana 

przez gatunki dominujące. Dobór naturalny 
ma charakter stabilizujący.

   W biocenozach nasyconych (chłodnych) 

różnorodność biologiczna jest mała. W 
takich przypadkach populacje są często w 
stanie krytycznym i dla nich 
charakterystyczna jest ewolucja kwantowa 
(bardzo szybka).  

 

 

Populacje w stanie 

krytycznym

• Szybka ewolucja- ratuje przed zanikiem 

populacji

• Ewolucja niekocherentna- 

charakterystyczna dla niestabilnych 

populacji, a także niestabilnych epok. I 

to właśnie w tych epokach dochodziło do 

najintensywniejszej ewolucji: powstanie 

Prokariontów, wielokomórkowość, 

rozmnażanie płciowe. 

AROMORFOZA

 

 

Populacje stabilne

   W takich populacjach postęp 

ewolucyjny jest zrównoważony, a 
ekosystemy są stabilne przez miliony 
lat. Mamy tu do czynienia z ewolucją 
kochrętną. Taką ewolucję 
charakteryzuje teoria Darwina i 
syntetyczna teoria ewolucji.

 

 

Sytuacje kryzysowe

• Wymieranie- uproszczenie 

ekosyststemu

• Entropia- zmiana różnorodności 

gatunkowej

• Brak sukcesji
• Spadek biomasy
• Najpierw wymierają formy nie 

dominujące (wolne nisze ekologiczne).

• Dobór naturalny nie jest tu tak istotny

 

 

Zmiany w warunkach 

kryzysu

  Wolne nisze ekologiczne są 

zajmowane przez nowe gatunki, 
które są słabo przystosowane, aby 
zapobiec eliminacji tych gatunków 
zaczyna działać dobór kierunkowy i 
ewolucja tych gatunków znacznie 
wzrasta. 

 

 

   W warunkach kryzysu i niekocherentnej 

ewolucji dochodzi do wielu negatywnych 

zjawisk (wymieranie, brak sukcesji itd.). Są 

to cechy regresu biologicznego. Jednocześnie 

sytuacje te stanowią fundament progresu 

biocenoz. W populacjach postawionych w 

takich sytuacjach zaczynają przejawiać się 

geny recesywne i dochodzi do zaistnienia 

różnorodnych eksperymentów ewolucyjnych, 

które doprowadzają do powstania bardzo 

zaawansowanych form.

 

 

   Organizmy postawione w sytuacji 

kryzysowej mają większe zdolności 
ewolucyjne, niż te żyjące w 
warunkach stabilnych. Ewolucja w 
takich sytuacjach dotyczy wszystkich 
gatunków znajdujących się w 
ekosystemie. Dochodzi do stworzenia 
nowego ekosystemu. 

 

 

 

 

PODSUMOWANIE

• Ekosystemowa teoria ewolucji 

stanowi uzupełnienie teorii Darwina 
oraz syntetycznej teorii ewolucji, 
które na marginesie pozostawiają 
zmiany ewolucyjne będące wynikiem 
kryzysu.