background image

OSTRA 

NIEWYDOLNOŚĆ 

SERCA

background image

DEFINICJA

Ostrą niewydolność serca definiuje się jako szybkie 

pojawienie się 

    - podmiotowych 
    - przedmiotowych

objawów nieprawidłowej czynności serca, które mogą 

być spowodowane:

    1) dysfunkcją skurczową lub rozkurczową mięśnia 

serca

    2) zaburzeniami rytmu serca 
    3) nieodpowiednim obciążeniem wstępnym bądź

    następczym 

background image

Niewydolność serca jest stanem, w którym 

układ krążenia nie wykonuje swoich 
zasadniczych  czynności:

     1) dostarczania tkankom tlenu i materiałów 

      odżywczych

     2) usuwania z komórek produktów 

przemiany
      materii

Ostrą niewydolność serca cechuje nagłe 

zmniejszenie rzutu skurczowego i/lub 
minutowego serca, a w przewlekłej spadek 
rzutu jest umiarkowany, progresywny

background image

Mechanizmy kompensacyjne w ostrej 

niewydolności serca:

     1) tachykardia
     2) odpowiednia redystrybucja krwi do ważnych 

         życiowo narządów

     3) rozstrzeń serca
     4)zwiększone wykorzystywanie tlenu przez tkanki na 

        obwodzie, przez komórki ustroju

• W ostrej niewydolności serca dominują objawy 

niedokrwienia narządów, czyli objawy zmniejszonego 
rzutu skurczowego, w przeciwieństwie do przewlekłej 
niewydolności, gdzie dominują objawy przekrwienia 
narządów, zastoju krwi.

background image

Ostra niewydolność serca 

może rozwinąć się

    A) de novo, tzn. u osoby bez 

      stwierdzonej wcześniej 
         dysfunkcji serca

    B) jako ostra dekompensacja 

      przewlekłej niewydolności 
serca

background image

KLINICZNY PODZIAŁ OSTREJ NIEWYDOLNOŚCI 

SERCA

   

1) Ostra niewyrównana niewydolność serca 

( de novo lub jako dekompensacja przewlekłej 

niewydolnolności serca ) z objawami 

podmiotowymi i przedmiotowymi nie 

spełniającymi kryteriów wstrząsu 

kardiogennego, obrzęku płuc ani przełomu 

nadciśnieniowego.

   2) Nadciśnieniowa ostra niewydolność serca-

objawom podmiotowym i przedmiotowym 

niewydolności serca towarzyszy wysokie 

ciśnienie tętnicze i względnie zachowana 

czynność lewej komory z obrazem ostrego 

obrzęku płuc na radiogramie (RTG) klatki 

piersiowej.

background image

3) Obrzęk płuc

 (potwierdzony na radiogramie klatki    

piersiowej) z towarzyszącymi ciężkimi zaburzeniami 
oddychania, z rzężeniami nad polami płucnymi i 
orthopnoë oraz wysyceniem hemoglobiny tlenem we 
krwi tętniczej (SaO2) podczas oddychania 
powietrzem atmosferycznym zwykle <90%.

4) Wstrząs kardiogenny

 - hipoperfuzja tkanek 

wywołana niewydolnością serca po skorygowaniu 
obciążenia wstępnego; zwykle charakteryzuje się 

a) obniżonym ciśnieniem tętniczym (ciśnienie 

skurczowe <90 mmHg lub obniżenie średniego 
ciśnienia tętniczego o więcej aniżeli 30mmHg) i/lub 

b) małą diurezą (<0,5 ml moczu/kg wagi ciała/godzinę), 

z tętnem >60/min.; mogą też współistnieć objawy 
zastoju w narządach.

background image

 

5) Niewydolność serca z dużym rzutem

 

charakteryzuje się zwiększoną pojemnością minutową 
serca, zwykle z dużą częstotliwością rytmu serca 
spowodowaną:

a) zaburzeniami rytmu serca
b) tyreotoksykozą
c) niedokrwistością
d) chorobą Pageta
e) przyczynami jatrogennymi lub innymi mechanizmami

Przebiega ona z prawidłowym uciepleniem dystalnych 
części ciała, zastojem płucnym oraz niekiedy z niskim 
ciśnieniem tętniczym, tak jak np. we wstrząsie 
septycznym (tzw. zespoły dużego rzutu).

background image

 

6) niewydolność serca 

prawokomorowa

 

charakteryzuje się zespołem małego 
rzutu z 

podwyższonym ciśnieniem w żyłach 
szyjnych, 

powiększeniem wątroby i hipotonią.

background image

    

GŁÓWNE PRZYCZYNY

I MECHANIZMY OSTREJ
NIEWYDOLNOŚCI SERCA

A)  SERCOWE

 (pierwotna dysfunkcja serca)

1. Skurczowa lub rozkurczowa dysfunkcja 

mięśnia sercowego:

      

- niedokrwienna ( zawał serca i jego powikłania np.

  pęknięcie ściany serca oraz  niestabilna dławica 
  piersiowa z dużym obszarem niedokrwienia).

     - zapalna (ostre ciężkie zapalenie mięśnia sercowego).
     - toksyczna (leki, narkotyki).

background image

3. Duże zwężenie zastawki 

aortalnej

4. Rozwarstwienie aorty (zwłaszcza 

typu 1)

5. Tamponada serca

6. Ostre zaburzenia rytmu serca

background image

 B) POZASERCOWE

1. Zwiększenie obciążenia następczego

     -  nadciśnienie tętnicze (przełom nadciśnieniowy)
     - masywna zatorowość płucna

2. Zwiększenie obciążenia wstępnego

     - upośledzenie czynności nerek
     - zatrzymywanie wody w ustroju w przebiegu

  endokrynopatii

     - przewodnienie jatrogenne (przetoczenie zbyt dużej

  ilości płynów)

background image

 

3. Stany zwiększonego rzutu 

serca

     

- ciężkie zakażenia (zwłaszcza 

posocznica)

     - przełom tyreotoksyczny
     - niedokrwistość
     - zespoły przeciekowe
     - choroba Pageta

background image

 

Przyczyny wstrząsu kardiogennego

1. Płyn w worku osierdziowym z 

tamponadą serca.

• Jest to zespół ostrych zaburzeń w krążeniu

 spowodowanych szybkim, znacznym 
wzrostem ciśnienia wewnątrzosierdziowego. 

• O ciężkości zaburzeń hemodynamicznych 

decyduje głownie szybkość jego narastania. 

background image

 

Rozpoznanie tamponady jako przyczyny 
wstrząsu nasuwają:

-wzrost centralnego ciśnienia żylnego
-objawy wskazujące na obecność płynu w worku
osierdziowym:

a) pozycja siedząca chorego
b) tzw. tętno dziwaczne (zmniejszenie wypełniania

          się fali tętna na wdechu)
c) brak tętnienia brzegów sylwetki serca na skopii
d) typowy obraz w badaniu echokardiograficznym

Pomocą diagnostyczną, a często i zabiegiem ratującym
życie jest nakłucie osierdzia i ewakuacja płynu z jamy
osierdziowej.

background image

 

2. Odma opłucnowa z nadciśnieniem

3. Tachykardia ze skróceniem fazy 

rozkurczu

Powoduje ona zmniejszenie zdolności napełniania
i opróżniania się serca

4. Ostry zawał serca

 - wstrząs występuje u 5-10% 

chorych z ostrym zawałem serca, w szczególności
gdy:

•     martwica obejmuje około 40% masy

    mięśniowej lewej komory 

•      z zawałem ściany dolnej współistnieje zawał

     serca prawej komory 

background image

 

Kryteria diagnostyczne wstrząsu zawałowego

 

(wg Centrum Medycznego w Alabamie)

a) wazokonstrykcja i zmniejszone ucieplenie skóry
b) zaburzenia świadomości
c) oliguria <20 ml.moczu/godzinę

Przy równoczesnym wyłączeniu hipowolemii

    Liczne modyfikacje leczenia zachowawczego wstrząsu 
zawałowego nie wpłynęły istotnie na rokowanie w tej grupie 
chorych.
    Przy stosowaniu jedynie leczenia zachowawczego 
śmiertelność pozostaje nadal wysoka,osiągająca 80-95%. 

background image

Wyniki badań klinicznych i doświadczalnych wykazały 

jednoznacznie, że jedynie przywrócenie 
prawidłowego ukrwienia (przy użyciu PTCA i/lub 
CABG) w obszarze mięśnia sercowego zagrożonego 
zawałem może zmniejszyć śmiertelność wczesną i 
odległą u chorych ze świeżym zawałem mięśnia 
serca powikłanym wstrząsem kardiogennym.

De Wood stosując połączenie dwóch metod:

- kontrpulsacji wewnątrzaortalnej i
- natychmiastowego zabiegu kardiochirurgicznego

uzyskał zmniejszenie śmiertelności wewnątrzszpi-
talnej i odległej (wielomiesięcznej) do 25%

background image

Metody umożliwiające przywrócenie drożności tętnic
wieńcowych w ostrym zawale serca to:

wcześnie (do 3 godzin) wykonana tromboliza

rewaskularyzacja mechaniczna PTCA

wszczepienie pomostów omijających 

    tętniczych lub żylnych ( CABG)

O Niell i wsp. uzyskali 73% przeżycie w grupie chorych ze 

wstrząsem zawałowym, u których ratunkowa (pilna) 
angioplastyka tętnic wieńcowych (PTCA) doprowadziła 
do udrożnienia „dozawałowej” tętnicy wieńcowej.

Po raz pierwszy zabieg PTCA w ostrej fazie zawału serca 

wykonał w 1982 r. Hartzler.

background image

5. Pęknięcie zastawki lub nici ścięgnistej

6. Pęknięcie martwiczo zmienionego mięśnia 

brodawkowatego lub czynnościowa jego 
niedomoga wskutek niedokrwienia

• Występują objawy ostrej niedomykalności mitralnej. 

Pojawia się nagle głośny szmer skurczowy w okolicy 
koniuszka serca, promieniujący do lewej okolicy 
pachowej.

• Rozwija się zwykle obraz wstrząsu i ciężkiej 

niewydolności lewokomorowej (obrzęku płuc). 
Zwykle konieczne jest pilne leczenie 
kardiochirurgiczne co zwiększa szansę przeżycia 
tych chorych. 

background image

6. Pęknięcie przegrody 

międzykomorowej

  Powoduje przeciek z lewej do prawej komory serca, 
co daje zwiększony przepływ płucny. Obecne są 
równocześnie objawy niewydolności 
lewokomorowej i prawokomorowej.
  W lewej okolicy przymostkowej pojawia się nagle 
głośny szmer skurczowy, a w RTG płuc objawy 
zwiększonego przepływu płucnego. Następuje 
wzrost centralnego ciśnienia żylnego i bolesne 
powiększenie wątroby.
  Najczęściej konieczne jest pilne leczenie 
kardiochirurgiczne

background image

7. Zapalenie mięśnia serca o 

ciężkim przebiegu klinicznym

8. Masywny zator tętnicy płucnej

9. Przeszkoda w przepływie przez 

ujście mitralne lub aortalne 
(duże wewnątrzsercowe 
skrzepliny, śluzaki)

background image

MONITOROWANIE CHORYCH Z OSTRĄ
NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA

U wszystkich chorych w bardzo ciężkim stanie należy 

monitorować:

• stan świadomości
• temperaturę ciała
• częstość oddechów oraz parametry wydolności 

oddechowej

• częstość rytmu serca
• ciśnienie tętnicze 
• ciśnienie zaklinowane w tętnicy płucnej 
• EKG
• wybrane parametry laboratoryjne (np. kreatynina, 

jonogram, gazometria i inne )

• diurezę godzinową

background image

Obciążenie wstępne (preload)

 

jest to siła 

rozciągająca mięsień sercowy znajdujący się w 
fazie rozkurczu (jest to rozkurczowe napięcie 
ścian). O jego wielkości decyduje objętość 
późnorozkurczowa lewej komory serca. 
W warunkach monitorowania 
hemodynamicznego za pomocą cewnika Swan-
Ganza przybliżoną miarą obciążenia wstępnego 
jest ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, 
będące miarą napełniania lewej komory  
inaczej zwanego również ciśnieniem 
późnorozkurczowym lewej komory (LVEOP). 
Norma ciśnienia późnorozkurczowego wynosi 
6,0-12,0 mmHg 

background image

Obciążenie następcze (afterload)

 

jest to 

siła utrudniająca skurcz mięśnia sercowego 
(skurczowe napięcie ścian mięśnia serca). Jego 
miarą jest opór obwodowy lub (mniej dokładną 
lecz użyteczną klinicznie) ciśnienie skurczowe 
krwi. Podstawowym celem leczenia praktycznie 
każdego rodzaju wstrząsu (w tym wstrząsu 
kardiogennego) jest poprawienie perfuzji 
obwodowej, tkankowej.

Doraźne cele leczenia ostrej niewydolności serca 

to:

• opanowanie występujących objawów 

podmiotowych (np. zmniejszenie duszności, 
bólu i innych objawów.

• ustabilizowanie warunków hemodynamicznych

background image

Zagadnienia ogólne

1) Chorzy z zaawansowaną ostrą niewydolnością 

serca są podatni na zakażenia. W przypadku 
wskazań należy niezwłocznie włączyć 
antybiotykoterapię.

2) U chorych na cukrzycę przyjmujących doustne leki 

hipoglikemizujące należy je zastąpić insuliną 
krótkodziałającą, dawkowaną w oparciu o 
powtarzane pomiary glikemii.

3) Przedłużająca się ostra niewydolność serca wiąże 

się z ujemnym bilansem kalorycznym i azotowym 
(stan kataboliczny), który trzeba wyrównywać. 

background image

4) Istnieje ścisła zależność między ostrą 

niewydolnością serca a ostrą niewydolnością 
nerek. Ścisłe monitorowanie funkcji nerek jest 
konieczne.

 

5) Leczenie tlenem i wspomaganie wentylacji

Zaleca się utrzymywanie SaO

2

  w granicach 

normy 95% - 98%) poprzez:

      - zapewnienie drożności dróg oddechowych 

    (jeśli trzeba intubacja dotchawicza)

      - zwiększenie zawartości tlenu w mieszaninie

    oddechowej (FiO2)

      - w razie nieskuteczności w/w metod – intubację

    dotchawiczą i wentylację mechaniczną.

background image

FARMAKOTERAPIA

FARMAKOTERAPIA

MORFINA – we wczesnej fazie leczenia 

MORFINA – we wczesnej fazie leczenia 

szczególnie związanej z niepokojem, 

szczególnie związanej z niepokojem, 

duszności

duszności

ą

ą

, czy bólem zawałowym, 

, czy bólem zawałowym, 

wskazane jest zastosowanie jej.

wskazane jest zastosowanie jej.

Powoduje ona rozszerzenie żył i łagodne 

Powoduje ona rozszerzenie żył i łagodne 

rozszerzenie t

rozszerzenie t

ę

ę

tnic oraz zmniejsza cz

tnic oraz zmniejsza cz

ę

ę

stość 

stość 

rytmu serca. Podaje si

rytmu serca. Podaje si

ę

ę

 zwykle 2-5 mg. 

 zwykle 2-5 mg. 

morfiny we wstrzykni

morfiny we wstrzykni

ę

ę

ciu dożylnym (dawk

ciu dożylnym (dawk

ę

ę

 

 

można powtarzać w razie potrzeby).

można powtarzać w razie potrzeby).

LECZENIE PRZECIWZAKRZEPOWE

LECZENIE PRZECIWZAKRZEPOWE

Leczenie heparyną niefrakcjonowaną lub 

Leczenie heparyną niefrakcjonowaną lub 

drobnocząsteczkową stosuje si

drobnocząsteczkową stosuje si

ę

ę

 według 

 według 

wskazań dla konkretnych jednostek 

wskazań dla konkretnych jednostek 

chorobowych, na przykład w ostrych 

chorobowych, na przykład w ostrych 

zespołach wieńcowych i migotaniu 

zespołach wieńcowych i migotaniu 

przedsionków.

przedsionków.

background image

LEKI INOTROPOWE

LEKI INOTROPOWE

Wskazane są u chorych z hipoperfuzją 

Wskazane są u chorych z hipoperfuzją 

obwodową (niskie ciśnienie tętnicze, 

obwodową (niskie ciśnienie tętnicze, 

zmniejszona diureza) i/lub z zastojem 

zmniejszona diureza) i/lub z zastojem 

krwi w krążeniu płucnym, u których 

krwi w krążeniu płucnym, u których 

leczenie 

leczenie 

diuretykami i lekami rozszerzającymi 

diuretykami i lekami rozszerzającymi 

naczynia w optymalnych 

naczynia w optymalnych 

dawkach jest 

dawkach jest 

nieskuteczne.

nieskuteczne.

Dopamina

Dopamina

 - stosuje się ją we wlewach 

 - stosuje się ją we wlewach 

dożylnych, bez dawki nasycającej. 

dożylnych, bez dawki nasycającej. 

Efekty jej działania zależą od podanej 

Efekty jej działania zależą od podanej 

dawki:

dawki:

background image

a)  dawka ≤  2-3 µg/kg/min. - powoduje 
zwiększenie nerkowego przepływu krwi i 
wzrost diurezy wskutek działania na 
obwodowe receptory dopaminergiczne 
(rozszerzenie naczyń głównie w łożysku 
nerkowym, trzewnym, wieńcowym i 
mózgowym).

b)  dawka 3-5 μg/kg/min.- powoduje 
zwiększenie kurczliwości mięśnia sercowego 
i wzrost rzutu serca wskutek pobudzenia 
receptorów adrenergicznych β.

background image

c)  dawka > 5 μg/kg/min. – 
zwiększenie obwodowego 
oporu naczyniowego poprzez 
pobudzenie receptorów 
adrenergicznych α (może 
pogorszyć stan chorych z ONS, 
zwiększając obciążenie 
następcze lewej 
i prawej komory). 

background image

Dobutamina

 

– stosuje się ją w celu 

zwiększenia rzutu serca. 
    Działa ona głównie poprzez stymulację 
receptorów β1 i β2. W małych dawkach 
dobutamina wywołuje łagodne rozszerzenie 
naczyń tętniczych 
i tym samym zmniejszenie obciążenia 
następczego, dzięki czemu wzrasta objętość 
wyrzutowa. 
    W większych dawkach dobutamina powoduje 
skurcz naczyń.

Dawkowanie

: wlew dożylny bez dawki 

nasycającej, początkowo 2-3 μg/kg/min., 
zwiększane zależnie 
od stanu klinicznego (objawów podmiotowych, 
diurezy, parametrów hemodynamicznych).

background image

Inhibitory fosfodiesterazy

    

Inhibitory fosfodiesterazy typu III - milrinon 

i enoksymon (niedostępne w Polsce). Leki te 
zwiększają kurczliwość i podatność mięśnia 
serca, obniżają ciśnienie w tętnicy płucnej i 
ciśnienie zaklinowania w kapilarach płucnych. 
Stosowanie ich jest wskazane u chorych z 
hipoperfuzją obwodową i z zastojem krwi w 
krążeniu płucnym, 
u których leczenie diuretykami i lekami 
rozszerzającymi naczynia w optymalnych 
dawkach jest nieskuteczne.
    Dawkowanie milrinonu: dożylnie w ciągu 
10-20 min. dawkę 25-75 μg/kg/min., 
następnie ciągły wlew dożylny w dawkach 
od 0,375 do 0,75μg/kg/min.

background image

Leki rozszerzające naczynia

Stosujemy w celu zmniejszenia 
obciążenia wstępnego, gdy 
hipoperfuzji towarzyszą objawy zastoju 
w krążeniu małym.

  

1) Azotany

 - w małych dawkach 

wywołują jedynie rozszerzenie żył, a w 
większych także rozszerzenie tętnic, w 
tym tętnic wieńcowych. Zmniejszają w 
ten sposób obciążenie wstępne i 
następcze lewej komory, bez 
pogarszania perfuzji tkankowej.

background image

    

a) Nitrogliceryna - 

dożylnie 

początkowo 20 μg/min., zwiększane 
stopniowo do 
200 μg/min. pod ścisłą kontrolą 
ciśnienia tętniczego, aby uniknąć 
nadmiernego obniżenia go. 
    Szczególną ostrożność należy 
zachować podczas stosowania 
azotanów u chorych ze stenozą 
aortalną. Jeśli ciśnienie obniży się <90-
100 mm Hg, należy zmniejszyć dawkę 
azotanu, a gdy nadal spada – lek 
odstawić.

background image

    b) Nitroprusydek sodu

 – zaleca się u 

chorych z ciężką niewydolnością serca i u chorych 
z dominującym zwiększeniem obciążenia 
następczego (co ma miejsce w niewydolności 
serca wywołanej nadciśnieniem tętniczym lub w 
niedomykalności mitralnej).
Stosuje się go dożylnie w dawce początkowej 
0,3 μg/kg/min., którą ostrożnie zwiększa się 
1 do 5 μg/kg/min. Konieczne jest monitorowanie 
ciśnienia tętniczego. Należy unikać przedłużonego 
podawania nitroprusydku sodu, szczególnie u 
chorych z ciężką niewydolnością nerek lub 
wątroby, ze względu na ryzyko toksycznego 
działania jego metabolitów (tiocyjanku i cyjanku).

background image

 c) Inhibitory konwertazy 
angiotensyny (ACE-I)

 

- we wczesnej 

fazie leczenia ostrej niewydolności serca 
nie są wskazane. 
    Według aktualnych wytycznych 
American College of Cardiology i 
American Heart Assotiation stosowanie 
inhibitorów ACE doustnie w ciągu 24 
godzin w świeżym zawale serca z 
uniesieniem ST (STEMI) jest zaleceniem 
klasy IA u chorych z zawałem ściany 
przedniej, zastojem w krążeniu płucnym 
lub frakcją wyrzutową <40%.

 

background image

 Diuretyki

 – 

podawanie ich jest 

wskazane 
u chorych z ostrą niewydolnością 
serca, 
u których stwierdza się objawy 
zatrzymywania wody w ustroju. 
Diuretyki pętlowe podawane dożylnie 
wywierają także działanie 
naczyniorozszerzające, przejawiające 
się wczesnym (5-30 min.) obniżeniem 
ciśnienia 
w prawym przedsionku oraz 
zmniejszeniem oporów płucnych.

background image

U chorych z ostrą niewydolnością 
serca 

 

β-blokery należy stosować bardzo 

ostrożnie. 

U chorych z ostrym zawałem serca, 
których stan ustabilizował się po 
wystąpieniu ostrej niewydolności 
serca, β-bloker powinno się włączyć 
tak wcześnie jak to tylko możliwe.

background image

ZATOR TĘTNICY PŁCNEJ

    

Piorunująco przebiegający zator 

tętnicy płucnej jest najczęstszą 
przyczyną wzrostu ciśnienia w 
tętnicy płucnej, wynikiem czego 
jest ostra niewydolność serca 
prawokomorowa.

background image

Czynnikami ryzyka zakrzepicy żył

 

głębokich

 (najczęstszego źródła zatorów) są:

1.   unieruchomienie
2.   zabieg operacyjny
3.   uraz
4.   otyłość
5.   ciąża
6.   doustne leki antykoncepcyjne 
      (w szczególności w  skojarzeniu 
      z paleniem tytoniu)

background image

Czynniki ryzyka zakrzepicy żył

 

 (c.d.) 

:

7.     

glikokortykoidy

8.     

leczenie moczopędne

9.     

nowotwory złośliwe (szczególnie rak 

trzustki)

10.   

niedobór ATIII ( antytrombiny III), 

         który występuje między innymi u chorych 
         z zespołem nerczycowym

11.   

genetycznie uwarunkowane zaburzenia

         krzepnięcia (trombofilie)-np. niedobór białka 
C.

background image

Objawy kliniczne masywnego zatoru 

tętnicy płucnej

:

1. Bardzo znaczna, nagła duszność, często 
    bez współistniejących patologicznych 
    objawów osłuchowych nad płucami
2. Tachykardia
3. Przyspieszenie oddechu
4. Silnie wyrażony lęk, niepokój 
psychoruchowy
5. Często objawy hipotonii lub wstrząsu
6. Objawy centralnego nadciśnienia żylnego
7. Krwioplucie

background image

8. Ból opłucnowy
9. W badaniu gazometrycznym spadek
    pCO

2

 i równoczesny spadek pO

2

.

     

W badaniu EKG mogą być objawy 

ostrego przeciążenia prawego 
przedsionka, odchylenie osi QRS w 
prawo, 
z pojawieniem się załamków 
S w I i Q w III odprowadzeniu oraz 
ujemnych załamków T w III 
odprowadzeniu.

 

background image

OCENA CIĘŻKOŚCI ZATORU TĘTNICY 

PŁUCNEJ wg. GRASSERA

   I

o

 

• a) nieznaczna duszność, ból w klatce

     piersiowej

• b) ciśnienie tętnicze prawidłowe
• c) ciśnienie w tętnicy płucnej prawidłowe
• d) pO

około 80 mm Hg

niedrożne gałęzie obwodowe tętnicy 
płucnej 

background image

OCENA CIĘŻKOŚCI …  (c.d.)

   II

o

 

• a) nagła duszność, przyspieszony oddech,

    tachykardia, ból w klatce piersiowej

 

• b) ciśnienie tętnicze obniżone 
• c) ciśnienie w tętnicy płucnej 

16 – 25 mm Hg

 

• d) pO

około 70 mm Hg

niedrożne tętnice płacikowe 

background image

OCENA CIĘŻKOŚCI …  (c.d.)

   III

o

 

• a) nagła ciężka duszność, sinica, niepokój,

    omdlenie, ból w klatce piersiowej

 

• b) ciśnienie tętnicze obniżone 
• c) ciśnienie w tętnicy płucnej 25 - 30 mm 

Hg

 

• d) pO

około 60 mm Hg

niedrożna jedna z tętnic płucnych 
(prawa lub lewa gałąź)

 

background image

OCENA CIĘŻKOŚCI …  (c.d.)

   IV

o

 

• a) dodatkowo do III

o

 objawy wstrząsu, 

może wystąpić zatrzymanie akcji serca i 
krążenia

• b) wstrząs 
• c) ciśnienie w tętnicy płucnej > 30 mm Hg

 

• d) pO

< 60 mm Hg

niedrożny pień tętnicy płucnej lub kilka 
tętnic płatowych 

background image

W badaniu 
gazometrycznym 

zwykle 

hipokapnia i hipoksemia-
pomimo hiperwentylacji

    Zmiany patologiczne w RTG płuc 
występują zaledwie u około 40% 
chorych (mogą to być: wysokie 
ustawienie przepony, obwodowo 
położone ognisko przejaśnienia po 
zamknięciu naczynia-objaw 
Westmarka)

background image

LECZENIE ZATOROWOŚCI 

PŁUCNEJ

    Kliniczne podejrzenie zatorowości 
płucnej uzasadnia rozpoczęcie 
leczenia przeciwzakrzepowego.
    W przypadku hipotonii (lub 
wstrząsu), niestabilności 
hemodynamicznej chory powinien być 
natychmiast leczony fibrynolitycznie 
(o 
ile nie ma do tego leczenia 
przeciwwskazań) lub jeśli to możliwe 
inwazyjnie (w tym 
kardiochirurgicznie).

 

 

background image

    Actilyse, Streptokinaza, Urokinaza, 
lub inny lek fibrynolityczny mogą być 
podane przy użyciu cewnika 
bezpośrednio do tętnicy płucnej lub 
do żyły obwodowej.
    Lek fibrynolityczny podajemy w 
szczególności, gdy obecny jest IV 
ewentualnie III stopień wg Grassera.
    Streptokinazę możemy podać 
w następujący sposób:

 

początkowo 250 000 IU przez 30 min. 
dożylnie, a następnie 100 000 
IU/godzinę 
przez 1 do kilku dni. 

background image

    

Bezpośrednio po tym (jako 

kontynuację w/w leczenia) heparynę 
dożylną lub podskórną, 
z równoczesnym włączeniem 
antykoagulanta Sintromu 
(Acenokumarolu) doustnie. 
    Dawkę Acenokumarolu ustalamy 
indywidualnie (zwykle jest to 2-4 
mg/dobę) kierując się wartością tzw. 
wskaźnika protrombiny i/lub wartością 
INR.
    Optymalnymi wartościami, 
zapobiegającymi tworzeniu się nowych 
skrzeplin i powstawaniu zatorów są:
    INR  2,0- 3,0
    Wskaźnik protrombiny  45% - 55%

background image

  Pacjent musi być bardzo dokładnie 
poinformowany o celowości tego leczenia i 
konieczności przestrzegania dawek tego 
leku zalecanych przez lekarza (nie może być 
pomyłek, zapominania odpowiedniej w 
danym dniu dawki leku). 

   Pacjent musi wiedzieć, że czarny jak 
smoła stolec, świadczy o krwawieniu z 
górnego odcinka przewodu pokarmowego i 
powinien w takiej sytuacji zgłosić się 
natychmiast do lekarza.

   Chory zażywający Sintrom (Acenokumarol) 
powinien nosić przy sobie oryginał 
oznaczenia grupy krwi.

 

 

background image

   

Jeżeli ciężkość zatoru I

o

 lub II

o

 wg 

Grassera (lżejszy przebieg kliniczny) lub 
fibrynoliza jest bezwzględnie 
przeciwwskazana (pomimo III

o

 lub IV

 wg 

Grassera) podajemy heparynę dożylnie 

- bolus 10 000 jednostek
- a następnie ciągły wlew dożylny 

           o wstępnej dawce 1000 
jednostek/godz.

    Po 4 godzinach kontrolujemy czas a 
PTT (kaolinowo-kefalinowy) i jeśli 
wydłużył się 1,5 
do 2,5- krotnie w stosunku do 
wyjściowego pozostawiamy tę dawkę. 
Jeśli zbyt mało 
wydłużył się a PTT- zwiększamy wlew 
heparyny 
o 200 jednostek/godz., to jest. do 
1200j/godz.

background image

   

Dalej stosujemy już tylko Sintrom 

(Acenokumarol) w jednorazowej 
dawce dobowej (zwykle o godzinie 
17:00).
    Najczęściej jest to dawka dobowa 
2,0 mg 
do 4,0 mg (1/2 do 1,0 tabletka).
    Lek ten stosujemy co najmniej przez 
1 rok lub dłużej ( tak długo jak to 
możliwe 
i bezpieczne dla danego pacjenta). 
    Dawka leku powinna być tak 
indywidualnie ustalona dla danego 
pacjenta, aby INR mieścił się między 
2,0 a 3,0,  a wskaźnik protrombiny 
między 45% a 55%.

 

 

background image

   Ponownie kontrolujemy a PTT za 4 godz. 
Jeśli nadal a PTT nie wydłużył się co 
najmniej 2- krotnie do wyjściowego 
zwiększamy wlew heparyny o dalsze 200 
jednostek/godz. tj.do 1400 j./godz. 
Ponownie kontrolujemy a PTT za kolejne 4 
godz. 
   Po uzyskaniu odpowiedniego wydłużenia 
a PTT pozostawiamy tę dawkę heparyny i 
kontrolujemy a PTT co 6-12 godzin. W 3-5 
dobie heparyny dożylnej lub podskórnej 
(ewentualnie od samego początku 
stosowania heparyny ) włączamy do 
leczenia doustny antykoagulant-Sintrom 
(Acenokumarol). Po uzyskaniu wskaźnika 
protrombiny ~ 50% i/lub INR 2,0-3,0 jeszcze 
przez 3-5 dni stosujemy łącznie w/w 
antykoagulant z heparyną dożylną lub 
podskórną.

background image

OBRZĘK PŁUC

• 1.

 W przebiegu choroby

    niedokrwiennej serca, 
    w tym w ostrym zawale serca.

• 2.

 W nadciśnieniu tętniczym, w

    

szczególności w jego fazie złośliwej.

• 3.

 W częstoskurczu ekotopowym. 

• 4.

 W zatorze tętnicy płucnej.

Może być spowodowany ostrą niewydolnością 
lewej komory serca i występuje:

background image

    

    

Zjawia się szybko narastająca 

Zjawia się szybko narastająca 

duszność 

duszność 

i kaszel z pienistą lub krwistą 

i kaszel z pienistą lub krwistą 

wydzieliną 

wydzieliną 

z dróg oddechowych. 

z dróg oddechowych. 

    

    

Oddech przyspiesza się do 30 – 

Oddech przyspiesza się do 30 – 

40/min. 

40/min. 

Z daleka słychać niedźwięczne 

Z daleka słychać niedźwięczne 

rzężenia. 

rzężenia. 

    Nad sercem słyszalny jest często 

    Nad sercem słyszalny jest często 

rytm cwałowy. 

rytm cwałowy. 

    Obrzęk płuc występuje, gdy 

    Obrzęk płuc występuje, gdy 

ciśnienie 

ciśnienie 

w kapilarach krążenia małego, 

w kapilarach krążenia małego, 

płucnego przekroczy wartość ciśnienia 

płucnego przekroczy wartość ciśnienia 

onkotycznego, tj. około 30 mm Hg 

onkotycznego, tj. około 30 mm Hg 

(norma ciśnienia hydrostatycznego = około 

(norma ciśnienia hydrostatycznego = około 

10 mmHg). 

10 mmHg). 

background image

    

    

Następuje wzmożone przesiękanie 

Następuje wzmożone przesiękanie 

płynu do pęcherzyków płucnych. Nie 

płynu do pęcherzyków płucnych. Nie 

bez znaczenia jest tutaj rola histaminy 

bez znaczenia jest tutaj rola histaminy 

i serotoniny, mediatorów 

i serotoniny, mediatorów 

zwiększających przepuszczalność 

zwiększających przepuszczalność 

naczyń. 

naczyń. 

    

    

W czasie obrzęku płuc wzmożeniu 

W czasie obrzęku płuc wzmożeniu 

ulega głośność II tonu nad tętnicą 

ulega głośność II tonu nad tętnicą 

płucną.

płucną.

    

    

Stan ostrego zagrożenia życia 

Stan ostrego zagrożenia życia 

wymaga podjęcia natychmiastowego 

wymaga podjęcia natychmiastowego 

leczenia, kosztem natychmiastowej 

leczenia, kosztem natychmiastowej 

(chwilowej ) precyzji diagnostycznej.

(chwilowej ) precyzji diagnostycznej.

background image

    

    

Leczenie ma na celu:

Leczenie ma na celu:

1. Zmniejszenie dopływu żylnego 

1. Zmniejszenie dopływu żylnego 

do

do

    prawej komory.

    prawej komory.

2. Zapewnienie prawidłowej 

2. Zapewnienie prawidłowej 

wymiany

wymiany

    gazowej.

    gazowej.

3. Zwiększenie siły skurczu serca

3. Zwiększenie siły skurczu serca

4. Usunięcie przyczyny obrzęku 

4. Usunięcie przyczyny obrzęku 

płuc – 

płuc – 

    jeśli jest to możliwe. 

    jeśli jest to możliwe. 

background image

    

    

Ad.1  

Ad.1  

a.

a.

 pozycja siedząca ze spuszczonymi 

 pozycja siedząca ze spuszczonymi 

nogami

nogami

b.

b.

 droperidol-lek silnie uspokajający o 

 droperidol-lek silnie uspokajający o 

dodatkowym działaniu neuroleptycznym i 

dodatkowym działaniu neuroleptycznym i 

blokującym receptory α-adrenergiczne ( 2,0 

blokującym receptory α-adrenergiczne ( 2,0 

do 3,0 mg dożylnie ).

do 3,0 mg dożylnie ).

c.

c.

 szybko działające leki moczopędne doż. 

 szybko działające leki moczopędne doż. 

(furosemid, kwas etakrynowy)

(furosemid, kwas etakrynowy)

d.

d.

 dożylny wlew nitrogliceryny, która 

 dożylny wlew nitrogliceryny, która 

rozszerza łożysko żylne krążenia małego, 

rozszerza łożysko żylne krążenia małego, 

płucnego (obniża korzystnie obciążenie 

płucnego (obniża korzystnie obciążenie 

wstępne=preload)

wstępne=preload)

e.

e.

 jeśli nie ma niedokrwistości i ciśnienie 

 jeśli nie ma niedokrwistości i ciśnienie 

tętnicze na to pozwala można nadal 

tętnicze na to pozwala można nadal 

stosować krwioupusty z wkłucia do żyły 

stosować krwioupusty z wkłucia do żyły 

obwodowej

obwodowej

background image

    

    

Ad. 2 

Ad. 2 

a. tlenoterapia 

a. tlenoterapia 

b. eufilina- zmniejsza opory 

b. eufilina- zmniejsza opory 

    w drogach oddechowych, 

    w drogach oddechowych, 

wywiera

wywiera

    też niewielkie działanie 

    też niewielkie działanie 

moczopędne

moczopędne

 

 

c. jeśli niezbędna- intubacja 

c. jeśli niezbędna- intubacja 

    dotchawicza

    dotchawicza

 

 

background image

    

    

Ad. 3 

Ad. 3 

a. Dopamina i/lub Dobutamina,

a. Dopamina i/lub Dobutamina,

    zwłaszcza u chorych z 

    zwłaszcza u chorych z 

ostrym

ostrym

    zawałem serca.

    zawałem serca.

 

 

 

 

b. 

b. 

Digoksyna, zwłaszcza u 

Digoksyna, zwłaszcza u 

chorych 

chorych 

    z przewlekłą niewydolnością 

    z przewlekłą niewydolnością 

    serca, z migotaniem 

    serca, z migotaniem 

przedsionków, 

przedsionków, 

    z szybką częstością komór.

    z szybką częstością komór.

 

 

background image

Zmiany w RTG płuc w 

Zmiany w RTG płuc w 

obrzęku płuc

obrzęku płuc

 

 

    

    

We wczesnym okresie obie żyły płucne 

We wczesnym okresie obie żyły płucne 

górne i dolne ulegają poszerzeniu i zatarciu, 

górne i dolne ulegają poszerzeniu i zatarciu, 

dając zwykle obraz poszerzenia wnęk.

dając zwykle obraz poszerzenia wnęk.

    

    

Obustronny obrzęk pęcherzyków 

Obustronny obrzęk pęcherzyków 

płucnych w okolicach bliskich wnęk daje 

płucnych w okolicach bliskich wnęk daje 

obraz motyla lub skrzydeł nietoperza.

obraz motyla lub skrzydeł nietoperza.

    

    

W pełni rozwinięty obrzęk płuc przejawia 

W pełni rozwinięty obrzęk płuc przejawia 

się zlewającymi się cieniami. Rysunek pól 

się zlewającymi się cieniami. Rysunek pól 

płucnych określa się jako mglisty lub 

płucnych określa się jako mglisty lub 

kędzierzawy, przypominający zawieję 

kędzierzawy, przypominający zawieję 

śnieżną. 

śnieżną. 

    Obraz radiologiczny jest niezależny od 

    Obraz radiologiczny jest niezależny od 

przyczyny obrzęku płuc.

przyczyny obrzęku płuc.


Document Outline