1
1
Termoregulacja
Termoregulacja
1
1
Termoregulacja
Termoregulacja
2
2
Utrzymanie stabilności
Utrzymanie stabilności
środowiska
środowiska
wewnętrznego
wewnętrznego
organizmu, tzw.
organizmu, tzw.
homeostazy stanowi
homeostazy stanowi
podstawowy warunek
podstawowy warunek
prawidłowego przebiegu
prawidłowego przebiegu
procesów życiowych
procesów życiowych
3
3
Najbardziej precyzyjnym
Najbardziej precyzyjnym
elementem homeostazy
elementem homeostazy
jest zachowanie
jest zachowanie
równowagi cieplnej
równowagi cieplnej
4
4
Sposoby regulacji cieplnej
Sposoby regulacji cieplnej
utratą bierną ciepła z organizmu
utratą bierną ciepła z organizmu
jest promieniowanie,
jest promieniowanie,
przewodzenie i konwekcja
przewodzenie i konwekcja
utrata czynną ciepła z
utrata czynną ciepła z
organizmu jest
organizmu jest
odparowanie potu
odparowanie potu
5
5
W pokojowej temperaturze
W pokojowej temperaturze
i w spoczynku około
i w spoczynku około
46% ogólnej utraty ciepła
46% ogólnej utraty ciepła
przypada na
przypada na
promieniowanie, 32% na
promieniowanie, 32% na
przewodzenie i konwekcje,
przewodzenie i konwekcje,
a 22% na parowanie przez
a 22% na parowanie przez
skórę i płuca
skórę i płuca
6
6
Utrata ciepła przez
Utrata ciepła przez
parowanie odgrywa już
parowanie odgrywa już
pewną rolę, gdy
pewną rolę, gdy
temperatura środowiska
temperatura środowiska
wynosi około 18
wynosi około 18
0
0
C
C
Ilość wydalanej w ten sposób
wody wynosi około 700 ml na
dobę
Do zmiany 1 ml wody w parę
wodną potrzeba 0,58 kcal ciepła,
zatem parująca ze skóry woda
odbiera ciału 400 kcal ciepła na
dobę
7
7
Gdy temperatura otoczenia
Gdy temperatura otoczenia
zbliża się do 37
zbliża się do 37
0
0
C, bierna
C, bierna
utrata ciepła maleje, potem
utrata ciepła maleje, potem
ustaje, a jeśli
ustaje, a jeśli
temperatura otoczenia
temperatura otoczenia
przewyższa 37
przewyższa 37
0
0
C, zmienia
C, zmienia
się w przyjmowanie ciepła
się w przyjmowanie ciepła
przez ustrój
przez ustrój
8
8
Wydzielanie potu bez
Wydzielanie potu bez
uzupełnienia utraconej
uzupełnienia utraconej
wody, prowadzi do
wody, prowadzi do
stopniowego odwodnienia
stopniowego odwodnienia
ustroju
ustroju
9
9
Potrzeby termoregulacyjne
Potrzeby termoregulacyjne
stoją pod względem
stoją pod względem
znaczenia fizjologicznego
znaczenia fizjologicznego
wyżej od potrzeby
wyżej od potrzeby
oszczędzania wody dla
oszczędzania wody dla
innych funkcji, czego
innych funkcji, czego
dowodem jest, że pot
dowodem jest, że pot
wydziela się mimo
wydziela się mimo
postępującego odwodnienia
postępującego odwodnienia
organizmu
organizmu
10
10
Odporność na gorąco
Odporność na gorąco
Odporność człowieka na
Odporność człowieka na
przebywanie w pomieszczeniu
przebywanie w pomieszczeniu
o tej samej temperaturze
o tej samej temperaturze
maleje wraz ze wzrostem
maleje wraz ze wzrostem
wilgotności względnej
wilgotności względnej
Po rozpoczęciu pracy
temperatura wnętrza ciała
wzrasta i osiąga stan równowagi
średnio po 60 minutach
11
11
Dla wyrównania wahań
Dla wyrównania wahań
klimatycznych organizm
klimatycznych organizm
rozporządza 3 podstawowymi
rozporządza 3 podstawowymi
reakcjami fizjologicznymi
reakcjami fizjologicznymi
przestawienie temperatury wnętrza
przestawienie temperatury wnętrza
ciała na inny poziom
ciała na inny poziom
zmiana ilości wytwarzanego ciepła
zmiana ilości wytwarzanego ciepła
zmiana przewodnictwa cieplnego
zmiana przewodnictwa cieplnego
powłok ciała
powłok ciała
12
12
Aklimatyzacja do gorącego
Aklimatyzacja do gorącego
objawia się uchwytnymi
objawia się uchwytnymi
zmianami w krążeniu,
zmianami w krążeniu,
produkcji potu i
produkcji potu i
temperaturze wnętrza ciała,
temperaturze wnętrza ciała,
która w wyniku
która w wyniku
aklimatyzacji ustawia się na
aklimatyzacji ustawia się na
wyższy poziom
wyższy poziom
13
13
W jaki sposób można
W jaki sposób można
skutecznie aklimatyzować
skutecznie aklimatyzować
się do wyższej
się do wyższej
temperatury ?
temperatury ?