background image

 

 

Leki układu współczulnego

Sympatykomimetyki

Sympatykolityki

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

RECEPTORY 
ADRENERGICZNE
-
efekt stymulacji

   1

Obkurczenie naczyń

    Wzrost oporu obwodowego
     Wzrost ciśnienia

Rozszerzenie źrenicy

Skurcz zwieraczy w p.p., pęcherza

Skurcz macicy

background image

 

 

RECEPTORY ADRENERGICZNE
efekt stymulacji 

2

 Receptor 

2

 presynaptyczny

-hamuje uwalnianie 
neuroprzekaźnika

 Receptor 

2

 postsynaptyczny

-hamuje uwalnianie insuliny
-stymuluje agregację płytek krwi

background image

 

 

RECEPTORY 
ADRENERGICZNE
efekt stymulacji 

 

1

(stymulacja receptora 1  zachodzi w 

układzie bodźco-przewodzącym i w 
miokardium )

Tachykardia

Wzrost przewodnictwa 
przedsionkowo-komorowego

Zwiększenie siły skurczu serca

Zwiększenie pobudliwości serca

background image

 

 

RECEPTORY 
ADRENERGICZNE
efekt stymulacji 

2

Rozszerzenie naczyń

    Obniżenie oporu obwodowego

Rozkurcz oskrzeli

Nasilenie mięśniowej i wątrobowej 
glikogenolizy                            →

background image

 

 

RECEPTORY ADRENERGICZNE
efekt stymulacji  

2

Wzrost uwalniania glukagonu

Relaksacja macicy 

Rozkurcz mięśni gładkich przewodu 
pokarmowego i pęcherza 
moczowego

background image

 

 

RECEPTORY 
ADRENERGICZNE
efekt stymulacji 

3

     

Aktywacja lipazy lipoproteinowej

background image

 

 

Sympatykomimetyki

aminy katecholowe: adrenalina, 
noradrenalina, dopamina

syntetyczne sympatykomimetyki, 
agoniści receptora  1,2, 1,2 

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

Stymuluje receptory 1 2 1 2 3

Intensywnie podnosi ciśnienie krwi 
w wyniku

     -zwiększonej stymulacji serca 1 
     -obkurczenia naczyń 1 

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

  

Działanie na serce prowadzi do:

   -zwiększenia częstości uderzeń
   -zwiększenia siły skurczu serca
  -zwiększenie pracy serca i zużycia 

tlenu

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

   Działanie na naczynia krwionośne to efekt 

działania na rec. 1-w naczyniach małych,  2 –w 

dużych

      
       - przepływ mózgowy zwiększa się 

    -  rośnie opór w naczyniach nerkowych (spadek 

przepływu o 40 %  oraz wydalania Na, K, Cl)

     - zwiększa się przepływ wieńcowy 

(przedłużenie fazy rozkurczu, efekt 
metaboliczny-uwolnienie

 adenozyny

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

   mięśnie gładkie, pęcherza, macicy ulegają 

rozluźnieniu, wzrasta napięcie zwieraczy

  
 układ oddechowy
   - rozszerzenie oskrzeli
   -hamowanie degranulacji mastocytów (rec.2 

)

   -hamowanie wydzielania gruczołów (rec.)

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

    efekt metaboliczny:
    - hamowania sekrecji insuliny (rec. 2 )
    - zwiększenie wydzielania glukagonu
     przez komórki  (rec. .2)
    -nasilenia mięśniowej i wątrobowej 

glikogenolizy

   wzrost stężenia WKT w wyniku: stymulacji 

lipazy w adypocytach (rec .3 )

W efekcie wzrost stężenia glukozy, kwasu 

mlekowego :

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

hamuje sekrecję gruczołów 
ślinowych

obniża ciśnienie śródgałkowe

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

Wskazania:

reakcje 
nadwrażliwości

ze środkami 
miejscowo 
znieczulającymi

powierzchniowo 
przeciwkrwotocznie

skurcz oskrzeli (gdy 
inne leki 
nieskuteczne) 

w reanimacji

background image

 

 

ADRENALINA   
(EPINEFRYNA)

   DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

objawy lękowe, pobudzenie, 
drżenie rąk

nadciśnienie

zaburzenia rytmu serca

nasilenie objawów choroby 
niedokrwiennej

background image

 

 

NORADRENALINA
silny agonista receptorów 
1,2 słabe 

działanie na receptor 1

działanie na układ sercowo-naczyniowy

-

intensywny wzrost oporu obwodowego, 

ciśnienia

- zwolnienie czynności serca (odruch z n. 

błędnego)

- zmniejszenie przepływu nerkowego, 

wątrobowego, w mięśniach szkieletowych, 

śledzionie

-przepływ wieńcowy nieznacznie wzrasta 

(mechanizm jak przy adrenalinie) 

background image

 

 

NORADRENALINA

mały wpływ na mięśnie gładkie 
(przewodu pokarmowego, oskrzeli, 
uk. moczowego)

skurcz macicy

hyperglikemia i inne efekty 
metaboliczne jak przy adrenalinie

background image

 

 

NORADRENALINA

   ZASTOSOWANIE

Wstrząs anafilaktyczny

Znieczulenie miejscowe

background image

 

 

NORADRENALINA

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

nadciśnienie

martwica w miejscu wstrzyknięcia

nie należy stosować u kobiet w 
ciąży (skurcz macicy rec.
)

pacjenci z chorobą wieńcową 
szczególnie podatni na działanie 
naczynio-zwężające  (rec. 
)

background image

 

 

Dopamina

Wpływ na układ krążenia:

1-2μg/kg/min-pobudzenie receptora D

rozszerzenie naczyń nerkowych i wieńcowych

2-5 μg/kg/min-pobudzenie receptora D, 

1

ino+, tono+, chromo+ na serce

>10 μg/kg/min-pobudzenie receptora D, 

1

,

1

Skurcz naczyń, ↑oporu obwodowego,RR

Wskazania: wstrząs kardiogenny, ostra 

niewydolność krążenia 

background image

 

 

Syntetyczne 
sympatykomimetyki, agoniści 
receptora  1,2, 1,2 

agoniści receptora  1,2 (ksylometazolina)

agoniści receptora  2 (klonidyna)

agoniści receptora  1,2 (izoprenalina)

agoniści receptora  1 (dobutamina)

agoniści receptora  2 (salbutamol, 

fenoterol)

background image

 

 

Leki alfa1 i alfa2 
adrenomimetyczne

Ksylometazolina, nafazolina

Działanie miejscowe:

   Zmniejszenie obrzęku błony śluzowej nosa, 

zmnieszenie wydzielania śluzu

Zastosowanie:

-nieżyt błony śluzowej nosa
Przewlekłe stosowanie prowadzi do zmian 

zanikowych błony śluzowej

background image

 

 

Leki alfa 2 
adrenomimetyczne
Klonidyna

Działanie ośrodkowe:

-

↓uwalniania noradrenaliny

-

↓ RR, sedacja

Działanie obwodowe:

-

↓uwalniania noradrenaliny

-

↓oporu obwodowego

Zastosowanie:
- nadciśnienie tętnicze, leczenie uzależnień

background image

 

 

Agonista receptora  1,2

Izoprenalina, orcyprenalina

Agonista receptora  1,2

Obniża opór obwodowy

Działa ino+, tono+, chrono+

Rozluźnia mięśnie gładkie oskrzeli, 
przewodu pokarmowego,macicy

Hamuje uwalnianie histaminy

Podwyższa poziom glukozy i WKT

Podnosi ciśnienie skurczowe obniża 
rozkurczowe 

background image

 

 

IZOPRENALINA , 
ORCYPRENALINA

  ZASTOSOWANIE

Bradykardia

Bloki serca

Skurcz oskrzeli

background image

 

 

IZOPRENALINA
ORCYPRENALINA

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Tachykardia

Zaburzenia rytmu

 Bóle głowy 

Objawy niewydolności wieńcowej

Zaczerwienienie skóry

background image

 

 

Leki beta1 
adrenomimetyczne

Dobutamina

Działanie: 
-ino-, tono-,chronotropowo dodatnio
Zastosowanie:
-niewydolność mięśnia sercowego

background image

 

 

SELEKTYWNI  AGONIŚCI  
RECEPTORA 
2

SALBUTAMOL

FENOTEROL

TERBUTALINA

FORMETEROL

SALMETEROL

background image

 

 

SELEKTYWNI  AGONIŚCI  
RECEPTORA 
2

          ZASTOSOWANIE

stany skurczowe oskrzeli

przedwczesne skurcze macicy

zaburzenia krążenia w kończynach

background image

 

 

SELEKTYWNI  AGONIŚCI  
RECEPTORA 
2

   DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Tachykardia

Drżenie mięśni

Pobudzenie

Obniżenie poziomu K

Podwyższenie poziomu glukozy i 
WKT

background image

 

 

background image

 

 

Leki hamujące  układ    
współczulny:

Sympatykolityki

Sympatolityki 

background image

 

 

Sympatykolityki

1 2      1   2 3

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

   działanie na serce 

1,    1, 2

zwalniają czynność serca

zmniejszają siłę skurczu serca 

zmniejszają objętość wyrzutową

zwalniają przewodnictwo 
przedsionkowo-komorowe

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

 działanie na serce

wyższe stężenia mają działanie 
chinidyno-podobne (stabilizacja błony 
komórkowej)

zmniejszają zużycie tlenu przez 
mięsień sercowy

blokują uwalnianie reniny

zwiększają opór obwodowy

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

   
     układ oddechowy    

1, 2

skurcz oskrzeli

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

    efekt metaboliczny     

1, 2

działanie hypoglikemiczne (maskują 
objawy hypoglikemii)

hamują uwalnianie WKT z tkanki 
tłuszczowej

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

   inne      

1, 2

hamują drżenie mięśniowe

nasilają degranulację komórek 
tucznych

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

  ZASTOSOWANIE (układ krążenia)
  Choroby układu krążenia:

nadciśnienie

niewydolność wieńcowa

zawał serca

arytmie

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

ZASTOSOWANIE (układ krążenia)

przewlekła niewydolność krążenia

zespół serca hiperkinetycznego

kardiomiopatia przerostowa

wady serca

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

  ZASTOSOWANIE      

1, 2

nadczynność tarczycy

nadciśnienie wrotne

profilaktyka migreny

objawy paniki

tremor

jaskra

leczenie objawów abstynencji

background image

 

 

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

   DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

bradykardia

blok SA i AV

może wystąpić niewydolność 
krążenia

nagłe odstawienie może 
spowodować zgon pacjenta

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

    DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

napad duszności

objawy z OUN: zmęczenie, zaburzenia snu, 
bezsenność, depresja

maskują objawy hipoglikemii np.
(tachykardia)

skurcze macicy

zaburzenia ukrwienia obwodowego

obniżają tolerancję wysiłku

background image

 

 

ANTAGONIŚCI   RECEPTORA   

 (-blokery)

   DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
   biochemiczne

wzrost stężenia K w surowicy

poinsulinowa hipoglikemia

oporność na insulinę

rośnie stężenie TG, LDL

spada stężenie HDL

background image

 

 

Tolazolina
Zastosowanie: 
Leczenie zaburzeń krążenia obwodowego

Fentolamina
Zastosowanie:
Leczenie i diagnostyka guza 

chromochłonnego nadnerczy 

 

Leki alfa1 i alfa2 lityczne

 

  Pochone imidazoliny

background image

 

 

 Prazosyna terazosyna
Mechanizm działania:
Rozszerzenie naczyń 
ciśnienia
oporu obwoowego
obciążenia wstępnego
Zastosowanie:
Naciśnienie tętnicze
Przerost prostaty

Leki alfa1 lityczne

background image

 

 

Leki sympatolityczne

Leki te działają bezpośrednio na 

ośrodki regulacji ciśnienia 

znajdujące się w mózgu 

background image

 

 

Guanetydyna

Mechanizm działania

Zaburzenia magazynowania NA w 

ziarnistościach presynaptycznych

uwalniania NA z zakończeń nerwowych

Zastosowanie:

Naciśnienie tętnicze

Działania uboczne:

Bradykardia, hipotonia ortostatyczna, 

retencja jonów sodowych i wody

   Nie ostawiać nagle, niebezpieczeństwo 

silnego 

    ciśnienia !

background image

 

 

Rezerpina

Mechanizm działania

Hamowanie wychwytu NA przez 
ziarnistości maganyzujące

Zastosowanie:

Naciśnienie tętnicze

Działanie niepożądane:

Depresja, senność, biegunka, choroba 
wrzodowa

background image

 

 

Metyldopa

jako lek bezpieczny dla płodu - jest 
niezastąpiona u chorujących na 
nadciśnienie kobiet w ciąży. 

blokuje powstawanie 

dopaminy

,  

prekursora 

noradrenaliny

zaburzenia żoładkowo-jelitowe, 
suchość w ustach, bóle i 

zawroty głowy

, obrzęki, 

hipotonia ortostatyczna

 


Document Outline