background image

 

 

TWORZENIE 

JEDNOLITEGO 

RYNKU 

TRANSPORTOWEGO

background image

 

 

Pierwsze kroki ku utworzeniu wspólnego 

rynku poczyniono już w latach 60., 

tworząc unię celną. 

background image

 

 

Celem sformułowanego programu rynku 

wewnętrznego było zapewnienie 

liberalizacji transferu towarów, osób, 

usług 

i kapitału poprzez eliminację istniejących 

barier. 

Program określił 3 rodzaje barier: bariery 

fizyczne, techniczne i fiskalne, definiował 

metody ich likwidacji oraz przewidywał 

harmonogram działań niezbędnych do 

zrealizowania na szczeblu wspólnotowym.

background image

 

 

Jednolity Akt Europejski określa rynek 

wewnętrzny jako „obszar bez granic 

wewnętrznych, na którym zostaje 

zapewniony wolny przepływ towarów, 

osób, usług i kapitału”.

background image

 

 

Pozytywne aspekty istnienia rynku 
wewnętrznego to m.in.:
o       spadek inflacji, 
o       wzrost konkurencji, 
o       intensyfikację handlu 
wewnętrznego 

i zagranicznych inwestycji 

bezpośrednich, 

strukturalne zmiany rynkowe 

uwarunkowane 

fuzjami firm. 

background image

 

 

Zasady polityki leżące u podstaw 

jednolitego rynku w zakresie 

transportu:

• lądowego,
• powietrznego,
• morskiego.

background image

 

 

Inwestycje infrastrukturalne powinny 

przyczynić się do:

rozwoju regionów zacofanych, 

pozbawionych szans rozwojowych

oraz do wzrostu mobilności przestrzennej 

siły roboczej. 

background image

 

 

Przez wiele lat kraje Wspólnoty 

przeznaczały znaczne nakłady na 

rozwój infrastruktury, czego efektem 

jest:

• stale rosnąca długość dróg kołowych o wysokich 

standardach, 

• poprawa struktury linii kolejowych – choć ogólna 

długość linii kolejowych ulega zmniejszeniu, 
zwiększył się udział linii zelektryfikowanych, 
dynamicznie rozbudowywane są linie szybkiej 
kolei pasażerskiej, rośnie też długość linii 
kolejowych dla transportu kombinowanego, 

• poprawa jakości eksploatowanych dróg wodnych 

śródlądowych.

background image

 

 

Program TEN

Koncepcja sieci transeuropejskich (TEN) 

powstała we Wspólnocie Europejskiej w 

latach 80-tych, wraz z projektem 

stworzenia Jednolitego Rynku

Miała ona wspierać istnienie 4 wolności 

dzięki zapewnieniu nowoczesnej i 

wydajnej infrastruktury. 

background image

 

 

W traktacie z Maastricht zapisano, iż 

Unia Europejska promuje rozwój sieci 

transeuropejskich jako kluczowego 

czynnika niezbędnego dla stworzenia 

wspólnego rynku i zapewnienia spójności 

gospodarczej i społecznej.

Podstawę prawną funkcjonowania TEN 

stanowi Tytuł XV Traktatu o Unii 

Europejskiej (TUE) – artykuł 154.

background image

 

 

Działania UE powinny być nakierowane 

na wspieranie wzajemnych połączeń 

i interoperacyjności sieci krajowych oraz 

zapewnienie dostępu do tych sieci, w tym 

w szczególności połączenie rejonów 

peryferyjnych, zamkniętych i 

wyspiarskich z centralnymi regionami 

WE. 

background image

 

 

W kwietniu 1994 roku Komisja przekazała 

wstępne dyrektywy dotyczące rozwoju 

europejskiej sieci transportowej do 

Parlamentu Europejskiego, 

a w czerwcu 1996 roku Parlament i Rada 

podjęły decyzję o „Wytycznych Wspólnoty 

dotyczących rozwoju Transeuropejskiej 

Sieci Transportowej”.

background image

 

 

Program TEN-T to: 

• program  pomocowy  Unii  Europejskiej 

w  dziedzinie  transportu  wykorzystujący 
m.in. środki z Funduszu Spójności, 

• program  skierowany  do  wszystkich  państw 

członkowskich UE,

• o finansowanie z programu TEN-T mogą 

ubiegać się podmioty państwowe oraz 
prywatne działające w sferze usług 
publicznych, a także projekty Partnerstwa 
Publiczno-Prywatnego. 

background image

 

 

Zadaniami sieci transeuropejskiej 

jest:

• zapewnienie mobilności osób i towarów wewnątrz WE;
• przyczynianie  się  do  wzmocnienia  spójności  społecznej  i 

gospodarczej;

• oferowanie użytkownikom wysokiej jakości infrastruktury;
• objęcie wszystkich form transportu;
• umożliwienie 

optymalnego 

wykorzystania 

zdolności 

przewozowych;

• interoperacyjność  i  zachęcanie  do  intermodalności  pomiędzy 

różnymi       formami transportu;

• ekonomiczna opłacalność;
• objęcie całego terytorium Państw Członkowskich WE;
• możliwość połączenia z sieciami państw EFTA, Europy Środkowo-

Wschodniej oraz krajami Basenu Morza Śródziemnego.

background image

 

 

Sieci transeuropejskie obejmują 3 

obszary: 

• transeuropejskie sieci transportowe (TEN-T), 

• transeuropejskie sieci energetyczne 

(TEN-E), 

• transeuropejskie sieci 

telekomunikacyjne (e-TEN). 

background image

 

 

Dla celów zarządzania działalnością WE 

w dziedzinie transeuropejskiej sieci 

transportowej ustanowiono w dniu 26 X 

2006 r. Agencję Wykonawczą ds. 

Transeuropejskiej Sieci 

Transportowej, która ma funkcjonować 

do dnia 

31 XII 2015 r. 

background image

 

 

Inwestycje te to: 

• modernizacja 

wybranych 

linii 

kolejowych; 

• budowa autostrad; 
• budowa dróg ekspresowych; 
• przebudowa dróg krajowych. 

background image

 

 

Sieć ta obejmuje 

łącznie:

     

• 58000 km autostrad,
• 70000 km dróg kolejowych,
• 12000 km dróg wodnych 

śródlądowych.

background image

 

 

Na przełomie lat 80-tych i 90-tych 

Polska podpisała umowy 

międzynarodowe dotyczące 

transportu w skali europejskiej: 

• AGR - European Agreement on Main International 

Traffic  Arteries  (Europejska  umowa  o  głównych 
międzynarodowych arteriach ruchu), 

• AGC - European Agreement on Main International 

Railways  Lines  (Europejska  umowa  o  głównych 
międzynarodowych liniach kolejowych), 

• AGTC  -  European  Agreement  on  Important 

International  Combined  Transport  and  Related 
Installations  (Europejska  umowa  o  ważniejszych 
międzynarodowych 

liniach 

transportu 

kombinowanego i obiektach towarzyszących).

background image

 

 

Sieci transeuropejskie stanowią część 

koncepcji Pan-Europejskiej Sieci 

Transportowej:

• 10 

Korytarzy 

Pan-Europejskich 

(przebiegających  przez  terytorium  Europy 
Środkowo-Wschodniej);

• 4  Pan-Europejskie  Obszary  Transportowe 

(położone na obszarach mórz);

• sieć  TINA  (rozwój  sieci  transportowej  na 

terytorium państw kandydujących do UE);

• połączenia europejsko-azjatyckie.

background image

 

 

Korytarz transportowy jest to ciąg 

komunikacyjny międzynarodowego 

znaczenia, w którym przebiegają co 

najmniej dwie różne drogi transportowe 

o odpowiednich parametrach 

technicznych, 

z rozmieszczonymi na nich węzłami 

transportowymi (np. centrami 

logistycznymi). 

background image

 

 

Przebieg korytarzy transportowych w 

Europie: 

• I : Helsinki – Ryga – Kowno – Warszawa z odgałęzieniem:

• IA : Ryga – Kaliningrad – Gdańsk,

• II : Berlin – Warszawa – Moskwa – Niżnyj Nowgorod,
• III : Berlin/Drezno – Wrocław – Kijów 

• IV  :  Berlin/Norymberga  –  Praga  –  Budapeszt  – 

Konstanca/Saloniki – Istamuł,

• V  :  Wenecja  –  Triest  –  Koper  –  Lublana  –  Budapeszt  – 

Bratysława – Użgorod – Lwów,

• VI : Gdańsk – Katowice – Žilina

• VII : Dunaj (korytarz drogą wodną),
• VIII : Durres – Tirana – Skopje – Sofia – Warna,
• IX 

Helsinki 

– 

Kijów/Moskwa 

– 

Odessa/Kiszyniów/Bukareszt – Plovdiv.

• X  :  Salzburg  –  Lublana  –  Zagrzeb  –  Belgrad  –  Nis  – 

Skopije – Verles -Saloniki

background image

 

 

background image

 

 

Ustaloną tak sieć nazwano roboczo TINA 

(Transport Infrastructure Needs 

Assesment) i zatwierdzono 

w 1999 roku jako przyszły fragment sieci 

TEN

W skład sieci TINA wchodzą 

najważniejsze drogi kołowe, kolejowe i 

wodne śródlądowe i morskie, porty 

lotnicze oraz terminale transportu 

kombinowanego o znaczeniu 

międzynarodowym, przede wszystkim 

zlokalizowane w korytarzach 

transportowych. 

background image

 

 

Sieć TINA obejmuje łącznie swym 
zasięgiem:
18 tys. km dróg, 
20 tys. km linii kolejowych, 
38 lotnisk, 
13 portów morskich 
i 49 portów rzecznych. 

Koszt prac do 2015 r. szacuje się na 90 
mld Euro. 

background image

 

 

W związku z rozszerzeniem UE 

z dniem 1 maja 2004 roku, 

całość sieci TINA stała się częścią sieci 

TEN-T

 z dniem 1 stycznia 2007 roku

background image

 

 

60 mld euro środków z 

Unii Europejskiej (2007-

2013)

Z sumy tej 21 275,2 mln 

euro trafi do Programu 

Operacyjnego 

Infrastruktura 

i Środowisko 

background image

 

 

Ogółem na realizację tego programu 
przeznaczy się 26 054,7 mln euro:

Fundusz Spójności -18 927,6 mln euro

Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego 
– 2 347,6 mln euro

3754,5 mln - wkład własny z 
publicznych środków krajowych, 

środki prywatne w wielkości 1025 mln 
euro.

background image

 

 

background image

 

 

Transport obejmują priorytety VI 

- IX. Określono je jako: 

• Transeuropejskie sieci transportowe TEN-

T.  Jego  celem  jest  poprawa  dostępności 

komunikacyjnej 

Polski 

połączeń 

międzyregionalnych poprzez rozwój drogowej 

i  lotniczej  sieci  TEN-T.  Ogółem  na  priorytet 

ten przeznaczy się 6826 mln euro. Obejmuje 

on  budowę  i  modernizację  autostrad,  dróg 

ekspresowych 

krajowych, 

budowę 

i  modernizację  obwodnic,  a  także  ośmiu 

portów lotniczych. 

background image

 

 

• Transport 

przyjazny 

środowisku

Priorytet ten ma za zadanie „zwiększenie 
udziału  ekologicznych  gałęzi  transportu 
w  ogólnym  przewozie  osób  i  ładunków”. 
Do  tego  rodzaju  transportu  zaliczono 
transport  kolejowy,  morski,  miejski  w 
dziewięciu 

polskich 

obszarach 

metropolitarnych  oraz  intermodalny.  Na 
cel ten zaplanowano 6430,1 mln euro

background image

 

 

• Bezpieczeństwo 

transportu 

krajowe 

sieci 

transportowe, 

położone  poza  siecią  TEN-T. 
W  ramach  tego  priorytetu  realizowane 
będą  również  projekty  pilotażowe  w 
zakresie 

inteligentnych 

systemów 

transportowych.  Środki  unijne,  900 
mln euro
, pochodzić będą z EFRR. 

background image

 

 

• Infrastruktura  drogowa  w  Polsce 

wschodniej - 990 mln euro. Ma on na 
celu 

poprawę 

połączeń 

komunikacyjnych 

głównych 

miast 

wschodniej  Polski  z  pozostałą  częścią 
kraju.


Document Outline