background image

26.04.21

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii

Zaburzenia struktury jądra 

komórkowego oraz cykli podziałowych 

komórki

 Agata Sakowicz

background image

Rodzaje mutacji 

• Mutacje – są to nagłe , skokowe , bezkierunkowe zmiany w DNA , w wyniku 

których pojawia się organizm zwany mutantem . Nowo powstałe zmiany w  
organizmie , jeśli nastąpiły w komórkach płciowych ( gametach ) są przekazywane 
z pokolenia na pokolenie  . W zależności od rodzaju komórek , zachodzące w nich 
mutacje dzielimy na  :

• somatyczne – dotyczące komórek ciała 
• generatywne – dotyczące gamet 
• Przykładem mutacji somatycznej są np. nierówno zabarwione oczy człowieka , np. 

jedno niebieskie , drugi brązowe lub część oka niebieska , część brązowa , albo 
winogrona bez nasion , odmiany jabłoni i gruszy bez nasion ( te mutacje są 
pożądane w praktyce rolnej ) .

• Mutacje somatyczne nie są dziedziczone i występują tylko u danego osobnika .

• W komórkach rozrodczych ( genetycznych ) zachodzić mogą mutacje : 
• genowe – dotyczą zmian sekwencji nukleotydów w obrębie genu , czyli na małym 

odcinku DNA (delecja, isnercja, substytucja (tranzycja, transwersja)

• chromosomowe - dotyczą zmian struktury chromosomów lub ich liczby
• genomowe – dotyczą zmian liczby chromosomów  (utrata bądź zwiększenie 

pojedynczych chromosomów lub zwielokrotnieniu całego genomu)

 

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

2

background image

Mutacje chromosomowe

Mutacje Chromosomowe najczęściej są skutkiem nieprawidłowego Crossing Over. 

Aneuploidy to osobniki lub komórki wykazujące odchylenia od  diploidalnej liczby ( 2n ) 
chromosomów , przy czym odchylenia te dotyczą poszczególnych par chromosomów 
homologicznych ; polegają np. na występowaniu dodatkowo jednego chromosomu ( 2n + 1 = 
trisomik ) bądź braku jednego chromosomu ( 2n – 1 = monosomik ) .

Do patologicznych następstw  takiego zjawiska należą m.in. u człowieka .

zespół Turnera  brak w allosomach kobiet jednego chromosomu X – monosomia 2n – 1 , 
układ chromosomów płci XO ; objawy to bezpłodność , niedorozwój jajników , czemu mogą 
towarzyszyć zaburzenia rozwojowe fizyczne i umysłowe 

zespół Klinefeltera  dodatkowy chromosom X w allosomach – trisomia 2n + 1 , układ 
chromosomów płci XXX , objawy to niedorozwój jąder u mężczyzn , bezpłodność osobnika 
eunuchoialny z niektórymi zewnętrznymi cechami żeńskimi , umysłowo normalny 

zespół Downa  wywołany trisomią chromosomów pary nr. 21 , objawy : chore osoby cechuje 
niski wzrost, pojedyncza bruzda dłoniowa , szerokie skośne rozstawienie oczu z 
charakterystyczną fałdą, duży spłaszczony język , wiotkie mięśnie , opóźniony rozwój 
umysłowy i motoryczny  . Mutacja ta występuje częściej u dzieci matek starszych   ( ponad 
40 – letnich )

Niektóre trisomie ( np. zachodzące w 13 lub 18 parze zespołu chromosomów ) są letalne. 

Euploidy to osobniki lub komórki wykazujące odchylenia polegające na zwielokrotnieniu 
( ponad 2n ) całej podstawowej liczby chromosomów ( genomu ) , np. 3n , 4n , 10n ... itd. Są 
to tzw. polipoidy .

Częstym zabiegiem stosowanym u roślin jest poliploidyzacja . Polipidy wyróżniają się na 
ogół wielkością i plennością . Są pożądane w praktyce rolniczej  (np. pszenica , tytoń, 
ziemniaki).

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

3

background image

Mutacje genowe (punktowe) 

Mutacje genowe  ( punktowe ) powstają na poziomie DNA w wyniku 
zmiany sekwencji nukleotydowej genu, a mianowicie : 

tranzycji , czyli zmiany jednej zasady azotowej danego rodzaju 
( purynowej lub pirymidynowej ) na drugą tegoż rodzaju np. guaniny na 
adeninę,

transwersji,  będącej zamianą zasady purynowej na pirymidynową bądź 
odwrotnie 

delecji, tj. wypadnięciu  jednego nukleotydu (-ów)           

insercji, tj. wstawienia dodatkowego nukleotydu (-ów) 

W wyniku mutacji punktowych powstaje nowy allel genu. Efektem 
dziedziczenia pojedynczych zmutowanych genów są tzw. bloki 
metaboliczne 
prowadzące do zahamowania syntezy właściwego związku, 
co z kolei prowadzi do anomalii w funkcjonowaniu organizmu. U 
organizmów haploidalnych ( np. bakterii ) będzie to natychmiast 
zauważane fenotypowo, natomiast u organizmów diploidalnych może nie 
przejawiać się fenotypowo w powstającej heterozygocie. U człowieka  
przykładem chorób spowodowanych mutacją jednego genu są:  albinizm, 
fenyloketonuria, anemia sierpowata, pląsawica Huntigtona

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

4

background image

Zespół Downa

1

.       Zespół Downa jest aberarcją chromosomową(chromosomopatią) charakteryzującą się obecnością 

dodatkowego chromosomu 21 albo jego części, np. na skutek ttranslokacji chromosomowej. Objawy kliniczne 
zależą od ilości dodatkowego materiału genetycznego chromosomu 21, a także od innych, nieokreślonych 
czynników. Do aneuploidii może dojść na kilka różnych sposobów:

Trisomia 21 (47,XX,+21) jest spowodowana nondysjunkcą chromosomów w podziale mejotycznym. Zdarzenie 
to prowadzi do powstania gamety (jaja lub plemnika) z nieprawidłową ilością chromosomów autosomalnych 
równą 23 zamiast 22. Gdy dojdzie do zapłodnienia, powstała zygota ma 47 zamiast prawidłowych 46 
chromosomów. Trisomia 21 chromosomu jest przyczyną około 95% przypadków zespołu Downa, z czego 88% 
jest skutkiem nondysjunkcji w oogenezie, a w 8% w spermatogenezie

[7]

.

mozaicyzm - Trisomia 21 chromosomu ma początek w momencie zapłodnienia i wszystkie komórki 
potomnego organizmu ją posiadają. Jednakże, możliwa jest sytuacja w której część komórek organizmu ma 
prawidłową liczbę chromosomów, a część jest aneuploidalna. Określa się ją jako mozaicyzm i oznacza mos 
46,XX/47,XX,+21 albo mos 46,XY/47,XY,+21. Do mozaicyzmu dochodzi na dwa sposoby: albo wskutek 
nondysjunkcji na etapie wczesnych podziałów komórkowych w zdrowym zarodku, albo nondysjunkcji w 
aneuploidalnym zarodku prowadzącej do powstania linii komórkowej z prawidłową liczbą chromosomów. 
Procent aneuploidalnych komórek w przypadku mozaicyzmu jest bardzo zmienny; jest to przyczyna 1–2% 
przypadków zespołu Downa.

2.

Trisomia 21 objawia się zespołem wad wrodzonych, z których większość (79%) to wady małe, nie wpływające 
na jakość życia, określane też jako cechy dysmorficzne. Obok nich chorzy często mają też duże wady, np. wady 
wrodzone serca– wymagające leczenia chirurgicznego. Stałymi cechami zespołu są uposledzenie umysłowe i 
pierwotny niedobór odpowrności.

3.      Objawy ogólne U noworodków z zespołem Downa występuje wiotkość mięsni spowodowana słabym ich 

naprężeniem. Hipotonia mięśni częściowo odpowiada za tendencję do otwierania ust i wysuwania języka. 
Występuje zwiększona ruchomość kończyn w stawach. Waga i wzrost są przeciętne przy urodzeniu, w okresie 
dojrzewania może wystąpić nadwaga. Ostateczny wzrost jest niższy niż średnia w populacji.

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

5

background image

Zespół Downa -diagnostyka

• Nawet przy użyciu najlepszych nieinwazyjnych metod badań przesiewowych stopień 

wykrywalności wynosi 90%–95%, a wyniki fałszywie dodatnie stanowią 2%–5%. Wyniki 
fałszywie dodatnie mogą być spowodowane obecnością ciąży mnogiej (bardzo rzadko 
niewykrywanej przy zastosowaniu USG), nieprawidłowo ustalonym dniem ciąży lub 
poziomem białek, który jest w rzeczywistości w normie.

• Wyniki dodatnie potwierdza się aminopunkcją lub wykonaniem biopsji kosmówkowej. 

Amniopunkcja jest metodą inwazyjną polegającą na pobraniu płynu owodniowego od 
matki i identyfikacji komórek płodu. Badanie w laboratorium może trwać kilka 
tygodni, ale wykrywa ponad 99,8% wszystkich zaburzeń liczby chromosomów przy 
bardzo rzadkich wynikach fałszywie dodatnich

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

6

background image

Chroroba Huntingtona 

1.

Postępująca choroba o.u.n. przebiegająca z typowymi zaburzeniami ruchowymi

2.

Rozpoznanie opiera się na rozpoznaiu klinicznym, pozytywnym wywiadzie 
rodzinnym oraz badaniu genetycznym polegającym na ekspansji wysp CAG w 
genie hungtingtyny zlokalizowanej na chromosomie 4. Jeśli powtórzeń trójki CAG 
jest więcej niż 35, mutacja staje się niestabilna, i przy kolejnych podziałach 
komórkowych ilość powtórzeń się zwiększa. W związku z tym w kolejnych 
pokoleniach ciąg glutamin w białku jest coraz dłuższy, a co za tym idzie, objawy 
choroby pojawiają się wcześniej i są silniejsze. Takie zjawisko nazywa się 
antycypacją. W chorobie Huntingtona ekspansja trójnukleotydów jest znacząco 
większa przy przekazaniu mutacji od ojca.

3.

Objawy

niekontrolowane ruchy (ruchy pląsawicze)

pojawienie się drżenia rąk i nóg

zmniejszenie napięcia mięśni (nie dotyczy postaci młodzieńczej, w której napięcie 
mięśni jest wzmożone)

zaburzenia umysłowe, otępienie, postępujące zaburzenia pamięci

zmiany osobowości, depresja.

Przebieg choroby jest powolny i postępujący. Z czasem pojawiają się zaburzenia 
mowy i połykania, a chory staje się uzależniony od pomocy innych ludzi. 
Zachłystowe zapalenie płuc spowodowane zaburzeniami połykania jest pierwszą 
przyczyną śmierci pacjentów z HD, odpowiadając za 85% zgonów

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

7

background image

Choroba von Willebranda

1.

Charakterystyka choroby

Dziedziczona autosomalnie dominująco lub recesywnie w zależności od 
podtypu

Gen czynnika von Willebranda jest zlokalizowany na chromosomie 12.

Mutacje sprawcze powodujące chorobę von Willebranda należą do 
delecji, insercji, mutacje miejsc składania eksonów, mutacje typu 
missence

Najczęstsza skaza krwotoczna 

Bezobjawowe wrodzone defekty czynnika von Willebranda występują u 
około1% ludności

Choroba charakteryzuje się występowaniem krwawień 
charakterystycznych dla zaburzeń hemostazy pierwotnej jak i zaburzeń 
krzepnięcia krwi .

W typie 2 i 3 skaza krwotoczna ujawnia się w okresie dzieciństwie i 
zwykle objawia się krwawieniami z nosa i dziąseł oraz wylewami 
podskórnymi

U kobiet charakterystyczne są  przedłużające się krwawienia 
miesiączkowe

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

8

background image

Choroba von Willebranda

2. Klasyfikacja choroby na typy
a) typ I – łagodna postać choroby von Wilebranda (80% wszystkich przypadków)
 Charakteryzuje się obniżonym stężeniem czynnika von Willebranda ale 

czynnik ten jest o prawidłowej budowie

b) Typ II – 20% wszystkich przypadków
 Występują różne defekty jakościowe czynnika von Willebranda stad podział 

tego typu na podtypy:

 Podtyp 2A: upośledzona jest interakcja czynnika von Willebranda z płytkami 

krwi na skutek braku pośrednich i wielkocząsteczkowych multimerów 
czynnika von Willebranda

 Podtyp 2B: duże multimery czynnika von Willebranda  mają nieprawidłową 

strukturę na skutek czego łączą się w kompleksy z  płytkami. Kompleksy te są 
szybko usuwane z krążenia co prowadzi do łagodnej małopłytkowości

 Podtyp M: upośledzone powinowactwo czynnika von Willebranda do GpI przy 

prawidłowym obrazie multimerów

 Podtyp N: defekt domeny czynnika von Willebranda wiążącej czynnik VIII 
c) Typ III – bardzo rzadki ok. 5/1 000 000
 brak lub śladowe ilości czynnika von Willebranda i spadek czynnika VIII

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

9

background image

Choroba von Willebranda

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

10

background image

Zespół Bernarda-Souliera (ZBS)

1.

Charakterystyka choroby

Dziedziczenie autosomalnie recesywnie, może być wariant nabyty 
(przeciwciała anty GpI)

Przedłużony czas krwawienia, nieznaczna małopłytkowość oraz obecność 
dużych płytek

Wrodzony defekt dotyczy kompleksu glikoprotein Ib/IX/V występującego 
na płytkach i oddziałującego z czynnikiem von Willebranda

Geny kodujące GpI są na chromosomach 17 i 22 tu występują liczne 
mutacje

Geny kodujące GpIX i V są na chromosomie 3. Mutacje w genie dla GpV 
nie dają ZBS

2. Rozpoznanie

Przedłużony czas krwawienia około 20 min.

Liczba płytek nieznacznie obniżona

Olbrzymie płytki

Brak agregacji płytek pod wpływem rystocetyny  która nie koryguje się 
pod wpływem prawidłowego osocza zawierającego czynnik von 
Willebranda

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

11

background image

Trombastenia Glanzmana

1. Charakterystyka choroby

Rzadka skaza krwotoczna, dziedziczona autosomalnie 
dominująco

Występuje na skutek mutacji w genie kodującym Gp 
IIb/IIIa stanowiącą receptor dla fibrynogenu

Objawy: krwawienia z nosa i dziąseł, wybroczyny 
skórne, krwawienia z przewodu pokarmowego, 
krwiomocz. U kobiet krwawienia z dróg rodnych

2. Rozpoznanie

Czas krwawienia przedłużony

Prawidłowa liczba i morfologia płytek

Brak agregacji płytek pod wpływem ADP, kolagenu, 
adrenaliny i kwasu arachidonowego

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

12

background image

Wrodzona naczyniakowatość krwotoczna 

(Choroba Rendu-Oslera)

1. Charakterystyka choroby

Dziedziczenie autosomalnie dominująco

Defekt receptora dla czynników transformujących β (chromosom 12), 
lub defekt śródbłonkowego białka endogliny (chromosom 9)

Zaburzenie budowy ściany naczyniowej powoduje odcinkowe 
rozszerzenie naczyń włosowatych i drobnych żył z jednoczesnym 
ścieńczeniem ich ścian i podatnością na uszkodzenia mechaniczne. 
Zmieniona ściana wykazuje  brak ciągłości śródbłonka, obniżenie 
liczby komórek mięśni gładkich oraz włókien elastycznych

Objawy: płaskie, okrągłe naczyniaki na błonie śluzowej nosa, jamy 
ustnej języku i wargach oraz przełyku, żołądka odbycie i w obrębie 
dróg moczowych. Liczba naczyniaków wzrasta z wiekiem i prowadzić 
może do krwawień z płuc, dróg moczowych lub przewodu 
pokarmowego. 

Plamica związana z nadmierna kruchością naczyń należy również do 
klinicznego obrazu wrodzonych zaburzeń tkanki łącznej w zespole 
Ehlersa-Dnalosa (kolagen typu III) i zespole Marfana (kolagen typu I)

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

13

background image

Wrodzona trombofilia

1.

Charakterystyka choroby

Dziedziczna skłonność do choroby zakrzepowo-
zatorowej

Może być związana z niedoborami inhibitorów 
krzepnięcia lub zwiększonym stężeniem/aktywnością 
czynników krzepnięcia

Genetycznie uwarunkowane niedobory białek 
inhibitorowych (antytrombiny, białka C i S) dają dużo 
większe ryzyko rozwoju zakrzepicy niż zwiększona 
aktywność czynników krzepnięcia

Objawy: występowanie zakrzepów u osób przed 45 
rokiem życia, nawroty zakrzepicy, częsta zatorowość 
płucna, gdy niedobór białka C lub S to zakrzepowe 
zapalenie żył, 

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

14

background image

Wrodzona trombofilia

1. Czynnik V Leiden
2. G20210A Protrombina
3. C677T MTHFR

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

15

background image

Mutacje spontaniczne – na przykładzie 

zaburzeń hematologicznych

1. Białaczki 
a. Ostre
 Ostra szpikowa
 Ostra limfoblastyczna
b. Przewlekłe
 Przewlekła szpikowa
 Przewlekła limfocytowa
 Przewlekła prolimfocytowa
 włochatokomórkowa

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

16

background image

Ostre epidemiologia

1. Obecność klonu stransformowanych komórek wywodzących się ze wczesnych 

stadiów rozwojowych hematopoezy które dominują w szpiku i krwi oraz tworzą 
nacieki w różnych narządach. Transformacja białaczkowa pociąga za sobą 
zablokowanie różnicowania się na skutek zamrożenia antygenu w stadium 
wielopotencjalnej komórki pnia lub w stadium komórki ukierunkowanej

2. Czynniki mogace doprowadzić do transformacji białaczkowej
a.

Wirusy typu cRNA (retrowirusy) np. HTLV1. Zakażenie może mieć miejsce w 
czasie życia płodowego lub wkrótce po urodzeniu. Informacja wirusa może być 
w fazie utajenia i być przekazywana komórkom potomnym. Może ona nie 
ujawnić się przez całe życie albo ujawnić się na skutek różnych czynników

3. Komórki białaczkowe przechodzą do krwi na skutek
 Zaburzenia wytwarzania cząstek adhezyjnych pełniących funkcje receptorów 

do struktur zrębu szpiku

4. Zwiększenie liczby komórek może być spwodowane
• Zaburzeniami dojrzewania
• Niewrażliwością na czynniki hamujące namnażanie
• Syntezą substancji które hamują ekspresję genów odpowiedzialnych za 

apoptozę

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

17

background image

Ostre objawy

1. Zespół objawów wynikających z dysfunkcji szpiku
 Zakażenia głównie w postaci owrzodzeń śluzówek 

j. ustnej, uporczliwa angina, zapalenie płuc

 Plamica skóry i śluzówek, krwawienie z nosa
 Bóle kości i stawów
 Bladość skóry i śluzówek , osłabienie, zawroty 

głowy

2. Badania fizykalne
• Powiększenie śledziony i wątroby
• Rzadko powiększenie węzłów chłonnych

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

18

background image

Podział białaczek ostrych szpikowych

M1 – mieloblastyczna bez cech dojrzewania
(MPO nieznacznie podniesiona, dominują mieloblasty, granulacyty 

<10%, CD 34+, 65+, 33+ 13+, 117+, HLA-DR+)

M2 – mieloblastyczna z cechami dojrzewania
(MPO dodatnia, pałeczki Auera w mieloblastach, dojrzewanie 

granulocytów >10%, CD34+/-, 65+, 33+, 13+, 15+, 14+/-, HLA-DR+)

M3 – promielocytowa
(MPO+, promielocyty z duzymi ziarnisosciami, liczne uszkodzone 

komórki co prowadzi do DIC, obecność pałeczek Auera, CD34-, 65+, 
33+,13+, 15+/-, 14-, HLA-DR-). Obecność transformacji t(15;17), 
t(11;17), t(5;17)

M4 – mielomonocytowa
(MPO+, w mieloblastach mogą być pałeczki Auera, dodatni test na 

esterazę nieswoistą hamowana fluorkiem sodu, mieloblasty i 
promielocyty>20%, CD34+/-, 65+,33+,13+, 15+, 14+, HLA-DR+, 
skłonność do nacieków pozaszpikowych na dziąsłach i w przewodzie 
pokarmowym, skórze i narządach wewn. Ins/del(16))

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

19

background image

Podział białaczek ostrych szpikowych

M5a – monocytowa niezróżnicowana (monoblastyczna)
(esteraza niesowista hamowana fluorkiem sodu, monoblasty z dużą ilością 

cytoplazmy, Cd34+/-, 65+, 33+, 15+/-, 13+, 14+, 64+ HLA-DR+)

M5b – monocytowa zróżnicowana
(esteraza nieswoista hamowana fluorkiem sodu, promonocyty z dużymi 

jądrami i monocyty, odsetek monocytów jest wyższy we krwi niż w 
szpiku)

M6-ostra erytroleukemia
(MPO+, pałeczki Auera w mieloblastach, erytroblasty >50%, glikoforyna 

A+, CD33+/-, 15+/-, 45+, HLA-DR+

M7-megakariocytowa
(niecharakterystyczne kom blastyczne, brak treści przy aspiracji szpiku, 

CD41+,42+,61+, 34+/-,33+/-, HLA-DR+/-

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

20

background image

Badania krwi

1. Podniesiona leukocytoza rzadziej 

leukopenia

2. We krwi obecne komórki 

blastyczne i pojedyncze formy 
dojrzałe tzw. Hiatus leucemicus, 
obecne cienie komórek rozpadłych

3. W szpiku: komórki blastyczne i 

pojedyncze formy dojrzałe

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

21

background image

Ostra limfoblastyczna

1.

Razem z chłoniakami złośliwymi złośliwa grupa 
nowotworów układu limfoblastycznego

2.

Głównie u dzieci

3.

Podział może być w oparciu o morfologię 

L1 – typ prolimfocytowy. Komórki małe o homogennej 
chromatynie jądrowej i regularnym kształcie jądra. 
Cytoplazma skapa umiarkowanie zasadochłonna z 
wodniczkami

L2 – typ prolimfoblastyczny. Komórki małe i duże. 
Chromatyna jądrowa heterogenna. Jądro ma kształt 
nieregularny często wgłębiony. Obecne jąderka

L3 – typ Burkitta. Komórki duże. Cytoplazma dość 
obfita z wodniczkami, Jadro ma kształt regularny 
owalny i okragły

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

22

background image

Ostra limfoblastyczna

2. Klasyfikacja immunologiczna w oparciu o CD

Null- Cd34+, Tdt+, HLA-DR +/-

Pre-pre-B- CD 34+, cytCd79a, CD19,CD22, Tdt+, HLA-
DR+

Common-cyt 79a, CD19, CD22, Cd10, Tdt+, HLA-DR+

preB- cytCD79a, Cd19, Cd22, CD10, Tdt+, HLA-DR+, 
Igcyt

B-komórkowa- cyt CD79a, Cd19, CD22, CD10, CD37, 
Cd20, Ig błonowe

preT- CD7, cytCD3, CD2, Cd5, Tdt+, HLA-DR+/-
tymocytowaT – CD7, cytCD3, CD2, Cd5, CD1, Tdt+
T-komórkowa- CD7, cytCD3, CD2, Cd5, TCR-CD3, Tdt+

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

23

background image

Przewlekła szpikowa

1. Istota choroby jest mutacja nowotworowa 

wielopotencjalnej komórki macierzystej szpiku 
prowadzaca do nadmiernej proliferacji komórki 
nowotworowej z zachowana zdolnościa dojrzewania

2. Głównym czynnikiem sprawczym jest występowanie 

chromosomu Philadelphia t(9;22)  czyli cABL na BCR- 
gen BCR-ABL koduje białko p210 cytoplazma, aktywność 
kinazy tyrozynowej. Nadmierne pobudzenie przez kinazę 
tyrozynową układu białek RAS, PI3, STAT-5 powoduje 
zwiekszona proliferację komórki nowotworowej, 
zahamowanie apoptozy oraz zaburzenie funkcji integryn 
przyczepiajacych komórki do podscieliska

3. Obok chrPh mogą wystąpić trisomia chr8, chr9, delecja 

chr17

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

24

background image

Przewlekła szpikowa

4

. Objawy

• Chorzy we wczesnym stadium (granulocytoza >20-30g/l; leukocytoza 

>70-100g/l, FAG obniżony)

• Chorzy którzy zgłaszją się do lekarza lekocytoza >70-100g/l
• Chorzy w zaawansowanym stadium (leukocyoza >200-300g/l, sadek wagi 

ciała, zaburzenia mikrokrążenia (leukastaza), małopłytkowość, 
niedokrwistość

5. Obraz krwi:
• Może być przesunięcie w lewo większe jak we szpiku bo krwiotworzenie 

może zachodzić w wątrobie i śledzionie

• Dominuje układ białokrwinkowy ale czerwony zachowany
• Rozgwieżdżone niebo: promielocyty, mielocyty i pałki dominują
• Może wystąpić niedobór folianów
6. Obraz szpiku
• Rozgwieżdżone niebo
• Gdy pojawiają się bazofile i eozynofile to przejście w ostra

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

25

background image

Przewlekła limfocytowa

1. Akumulacja we krwi obwodowej, szpiku i narządach limfatycznych małych, 

spoczynkowych długo żyjących limfocytów

2. Antygeny charakterystyczne dla białaczki CD19, CD20, CD23 i CD5 oraz CD38
3. Limfocyty takie są oporne na leczenie i bodzce proapoptotyczne
4. Objawy

Nawracajace infekcje

Skazy krwotoczne

Utrata wagi, goraczka

Nocne poty

Może nastąpić powiększenie węzłów chłonnych i wątroby

WBC powyżej 10-100tys

Limfocytoza bezwzględna powyżej 5tys

5. Obraz krwi

Dominują limfozyty o piknotycznym jądrze i wąskim rabku cytoplazmy

Cienie Gumprehta

Pojedyncze limfoblasty

Komórki zrulolizowane

6. Obraz szpiku

Cienie rozpadłych komórek

rulonizacja 

Zakład Biotechnologii Medycznej 

Katedra Medycyny Molekularnej i Biotechnologii 

26


Document Outline