WZAJEMNE 

ODDZIAŁYWANIE 

POMIĘDZY 

MIKROORGANIZMAMI

Oddziaływanie 

bezpośrednie

1. Symbioza (dodatnie)
2. Pasożytnictwo i drapieżnictwo 

(ujemne)

Oddziaływanie pośrednie

1. Neutralizm

2. Komensalizm
   a) metabioza
   b) protokooperacja
3. Synergizm

4. Antagonizm z antybiozą (ujemne)

(dodatnie)

MIKORYZA

Wymiana usług między grzybem a 

rośliną w mikoryzie

Grzyb dla rośliny

Roślina dla grzyba

• Chroni przed suszą
• Pomaga w pobieraniu soli 
       mineralnych z 

roztworów          glebowych
• Wytwarza substancje 
wzrostowe
• Może wiązać azot 
atmosferyczny

• Dostarcza produktów  
fotosyntezy (węglowodany)
• Wytwarza substancje 

biologicznie czynne

Interakcje gleba-roślina-grzyb w 

mikoryzie wrzosowatych; ektotroficznej 

i arbuskularnej

Charakterystyka

Wrzosowate

Ektotroficzn

a

Arbuskularna

Charakterystyka gleby

pH

Dostępność 

składników 

pokarmowych

Ściółka C:N

3,5-4,2

Organiczny N 

i P, Gleby 

przemysłowe

>100

4,2-5,4

Sezonowo 

mineralny N 

i P w 

warstwie 

ściółki

40-80

4,5

Wysoka 

miner. N, 

niska 

przyswajalne

go P, mało 

ściółki na 

powierzchni

30-40

Charakterystyk

a

Wrzosowate

Ektotroficzna

Arbuskularna

Charakterystyka roślin

Typy roślin

Korzenie

Karłowate 

krzewy 

arktyczne z 

rozległymi 

korzeniami

Strzępki 

blisko 

korzeni w 

powierzchnio

wym 

surowym 

humusie

Umiarkowanie 

tropikalne 

lasy

Zasocjowane  

ze ściółką, 

utrata 

włośników 

korzeniowych, 

rozbudowany 

system 

korzeniowy

Trawy, zboża

Niewidoczne 

efekty, gleba 

mineralna 

towarzysząca 

korzeniom

Charakterysty

ka

Wrzosowate

Ektotroficzna

Arbuskularna

Charakterystyka grzyba

Strzępki

Fizjologia

Klasyfikacja

Podzielone, 

blisko korzeni, 

wchodzą do 

komórki

Zawierają 

proteazę, 

oksydazy 

polifenolowe, 

degradują 

surowy humus

Ascomycetes, 

Bassidiomycet

es

Rozległe 

podzielone-

niepodzielone, 

nie wchodzą 

do komórek, 

tworzą mufki 

Degradują 

białka, 

magazynują 

składniki w 

mufce, chronią 

przed 

patogenami

Ascomycetes, 

Basidiomycete

s, 

Zygomycetes

Rozległe nie 

podzielone, 

wchodzą do 

komórek, tworzą 

wezykuły i 

arbuskule

Absorbują 

składniki 

odżywcze, 

współdziałają z 

organizmami 

glebowymi

Glomales

Mikoryza u wrzosu

RIZOSFERA

Wpływ roślin na drobnoustroje

Dodatni

Ujemny

• Dostarczanie pokarmów 
w postaci wydzielin 
korzeniowych i obumarłych 

tkanek
•Produkcja substancji 
biologicznie czynnych 

stymulujących wzrost
• Wpływ na warunki 
fizyczne

• Produkcja inhibitorów 
wzrostu
• Konkurencja w 

pobieraniu składników 
pokarmowych

Wpływ drobnoustrojów na roślinę

Dodatni

Ujemny

• Eliminowanie 
drobnoustrojów 
chorobotwórczych ze 
środowiska
• Uprzystępnianie 
składników pokarmowych
• Produkcja stymulatorów 

wzrostu
• Odtruwanie środowiska

• Produkcja inhibitorów
• Uprzystępnianie 
składników pokarmowych 

KOMPOSTOWANIE