Elity

Elity

Ten 

sam 

człowiek 

w 

jednej 

Ten 

sam 

człowiek 

w 

jednej 

dziedzinie jest geniuszem, w innej zaś – 

dziedzinie jest geniuszem, w innej zaś – 

zerem.

zerem.

Segregując  w  dowolnej  dziedzinie 

Segregując  w  dowolnej  dziedzinie 

ludzi  w  sposób  powyższy,  otrzymujemy 

ludzi  w  sposób  powyższy,  otrzymujemy 

pewną drabinę hierarchiczną.

pewną drabinę hierarchiczną.

Warstwę  zajmującą  w  hierarchii 

Warstwę  zajmującą  w  hierarchii 

miejsce  najwyższe  nazwał  V.  Pareto  – 

miejsce  najwyższe  nazwał  V.  Pareto  – 

ELITĄ.

ELITĄ.

 

 

 

 

Elity

Elity

Elita – to zbiór osobników związanych z grupą 

Elita – to zbiór osobników związanych z grupą 

cieszącą  się  szczególnym,  uprzywilejowanym 

cieszącą  się  szczególnym,  uprzywilejowanym 

statusem społecznym i wysokim prestiżem.

statusem społecznym i wysokim prestiżem.

W 

socjologii 

wyróżniamy 

dwa 

rodzaje 

W 

socjologii 

wyróżniamy 

dwa 

rodzaje 

statusów:

statusów:

-

Status  osiągnięty  –  jako  rezultat  własnych 

Status  osiągnięty  –  jako  rezultat  własnych 

dążeń  osobnika,  niezależnie  od  społecznego 

dążeń  osobnika,  niezależnie  od  społecznego 

miejsca urodzenia.

miejsca urodzenia.

-

Status  przypisany  –  wynika  z  faktu  urodzenia, 

Status  przypisany  –  wynika  z  faktu  urodzenia, 

rodziców 

zajmujących 

wyższe 

pozycje 

rodziców 

zajmujących 

wyższe 

pozycje 

społeczne,  cieszących  się  uprzywilejowaną 

społeczne,  cieszących  się  uprzywilejowaną 

pozycją społeczną i prestiżem. 

pozycją społeczną i prestiżem. 

 

 

 

 

Elity

Elity

Vilfredo  Pareto  żyjący  w  latach  1848  –  1923 

Vilfredo  Pareto  żyjący  w  latach  1848  –  1923 

twórca  koncepcji  zwanej  „teorią  krążenia  elit”, 

twórca  koncepcji  zwanej  „teorią  krążenia  elit”, 

która  miała  na  celu  wyjaśnienie  nierówności 

która  miała  na  celu  wyjaśnienie  nierówności 

społecznych  uważał,  że 

społecznych  uważał,  że 

proces  dziejów  jest 

proces  dziejów  jest 

ciągłą 

zmianą 

elit 

rządzących 

ciągłą 

zmianą 

elit 

rządzących 

wywodzących  się  z  klas  niższych  i 

wywodzących  się  z  klas  niższych  i 

obalanych  przez  nowe  elity.

obalanych  przez  nowe  elity.

  Twierdził,  że 

  Twierdził,  że 

każda 

nauka 

społeczna 

mówi 

tak 

o 

każda 

nauka 

społeczna 

mówi 

tak 

o 

rzeczywistości  społecznej,  że  zakłada  istnienie 

rzeczywistości  społecznej,  że  zakłada  istnienie 

określonego  modelu.  Uważał  że  socjologia 

określonego  modelu.  Uważał  że  socjologia 

wyróżnia  się  od  innych  nauk  tym  że,  ujmuje 

wyróżnia  się  od  innych  nauk  tym  że,  ujmuje 

człowieka takim jakim jest naprawdę. 

człowieka takim jakim jest naprawdę. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Elity

Elity

Urodził  się  15  07  1848  roku  w  Paryżu  w  arystokratycznej 

Urodził  się  15  07  1848  roku  w  Paryżu  w  arystokratycznej 

rodzinie  włoskiej.  Ukończył  studia  w  Szkole  Politechnicznej  w 

rodzinie  włoskiej.  Ukończył  studia  w  Szkole  Politechnicznej  w 

Turynie uzyskując tytuł inżyniera budownictwa. Następnie wraz z 

Turynie uzyskując tytuł inżyniera budownictwa. Następnie wraz z 

rodzicami przenosi się do Rzymu, a potem do Florencji. W 1889 

rodzicami przenosi się do Rzymu, a potem do Florencji. W 1889 

roku umierają rodzice Pareto, a on wkrótce żeni się z Rosjanką z 

roku umierają rodzice Pareto, a on wkrótce żeni się z Rosjanką z 

Wenecji,  Alessandriną  Bakuniną.  Dzięki  odziedziczeniu  dużego 

Wenecji,  Alessandriną  Bakuniną.  Dzięki  odziedziczeniu  dużego 

spadku może poświęcić się pracy naukowej. W 1893 roku, dzięki 

spadku może poświęcić się pracy naukowej. W 1893 roku, dzięki 

rekomendacji  swojego  przyjaciela,  także  włoskiego  ekonomisty 

rekomendacji  swojego  przyjaciela,  także  włoskiego  ekonomisty 

Maffeo  Pantaleoniego,  obejmuje  katedrę  na  Uniwersytecie  w 

Maffeo  Pantaleoniego,  obejmuje  katedrę  na  Uniwersytecie  w 

Lozannie w Szwajcarii i zostaje mianowany profesorem ekonomii 

Lozannie w Szwajcarii i zostaje mianowany profesorem ekonomii 

politycznej. Był współtwórcą tzw. „lozańskiej szkoły w ekonomii”. 

politycznej. Był współtwórcą tzw. „lozańskiej szkoły w ekonomii”. 

Jest  też  uznawany  za  jednego  z  ojców  socjologii.  Zmarł  19  08 

Jest  też  uznawany  za  jednego  z  ojców  socjologii.  Zmarł  19  08 

1923 

roku. 

1923 

roku. 

Jego najważniejsza praca w dziedzinie ekonomii to 

Jego najważniejsza praca w dziedzinie ekonomii to 

Kurs ekonomii 

Kurs ekonomii 

politycznej

politycznej

    (1896),  a  w  socjologii 

    (1896),  a  w  socjologii 

Traktat  socjologii  ogólnej

Traktat  socjologii  ogólnej

  

  

(1916).  Pareto  rozszerzył  zastosowania  metod  matematycznych 

(1916).  Pareto  rozszerzył  zastosowania  metod  matematycznych 

w  ekonomii  oraz  rozwinął  pojęcie  ogólnej  równowagi 

w  ekonomii  oraz  rozwinął  pojęcie  ogólnej  równowagi 

ekonomicznej formułując „optimum Pareto”, mówiące, że nie jest 

ekonomicznej formułując „optimum Pareto”, mówiące, że nie jest 

możliwa 

realokacja 

zasobów, 

powiększająca 

dobrobyt 

możliwa 

realokacja 

zasobów, 

powiększająca 

dobrobyt 

którejkolwiek  jednostki,  bez  jednoczesnego  zmniejszenia 

którejkolwiek  jednostki,  bez  jednoczesnego  zmniejszenia 

dobrobytu  innej  jednostki.  Pareto  jest  też  twórcą  „Teorii  elit” 

dobrobytu  innej  jednostki.  Pareto  jest  też  twórcą  „Teorii  elit” 

zakładającej, że nierówności między ludźmi są rzeczą naturalną. 

zakładającej, że nierówności między ludźmi są rzeczą naturalną. 

 

 

 

 

Elity

Elity

Pisze:

Pisze:

„

„

Twierdzenie  o  obiektywnej  równości  ludzi  jest  tak  absurdalne,  że  nie 

Twierdzenie  o  obiektywnej  równości  ludzi  jest  tak  absurdalne,  że  nie 

zasługuje na to, aby je obalać, natomiast subiektywna idea równości ma 

zasługuje na to, aby je obalać, natomiast subiektywna idea równości ma 

duże  znaczenie  i  wywiera  potężny  wpływ  na  zmiany,  jakim  ulega 

duże  znaczenie  i  wywiera  potężny  wpływ  na  zmiany,  jakim  ulega 

społeczeństwo

społeczeństwo

".

".

Nierówności służą za podstawę klasyfikacji ludzi. Na przykład lepsze lub 

Nierówności służą za podstawę klasyfikacji ludzi. Na przykład lepsze lub 

gorsze  wykonywanie  powinności  w  określonej  dziedzinie  może  być 

gorsze  wykonywanie  powinności  w  określonej  dziedzinie  może  być 

podstawą  takiego  podziału.  Dokonując  takiej  klasyfikacji  tworzymy 

podstawą  takiego  podziału.  Dokonując  takiej  klasyfikacji  tworzymy 

drabinę  hierarchiczną,  której  wyższe  szczeble  zajmują  najlepsi  w  danej 

drabinę  hierarchiczną,  której  wyższe  szczeble  zajmują  najlepsi  w  danej 

dziedzinie,  szczeble  niższe  zaś  gorsi.  Ludzi  zajmujących  miejsce  na 

dziedzinie,  szczeble  niższe  zaś  gorsi.  Ludzi  zajmujących  miejsce  na 

szczycie  nazywa  Pareto  elitą.  Elita  to  „grupa  obdarzona  pod  pewnymi 

szczycie  nazywa  Pareto  elitą.  Elita  to  „grupa  obdarzona  pod  pewnymi 

względami  przewagą  w  odniesieniu  do  innych  grup  w  obrębie  tejże 

względami  przewagą  w  odniesieniu  do  innych  grup  w  obrębie  tejże 

samej  działalności".  Możemy  więc  mówić  o  elicie  w  każdej  dziedzinie 

samej  działalności".  Możemy  więc  mówić  o  elicie  w  każdej  dziedzinie 

życia społecznego. Mamy też do czynienia z inną elitą, a mianowicie elitą 

życia społecznego. Mamy też do czynienia z inną elitą, a mianowicie elitą 

władzy,  czyli  osobami  pośrednio  lub  bezpośrednio  biorącymi  udział  w 

władzy,  czyli  osobami  pośrednio  lub  bezpośrednio  biorącymi  udział  w 

rządzeniu. Konsekwencją tej teorii jest "Teoria krążenia elit„.

rządzeniu. Konsekwencją tej teorii jest "Teoria krążenia elit„.

Popularnie  Pareto  kojarzony  jest  z  sformułowaną  przez  niego  regułą 

Popularnie  Pareto  kojarzony  jest  z  sformułowaną  przez  niego  regułą 

80/20  nazywaną  „Zasadą  Pareto”.  Zaobserwował  on,  że  zwykle  80% 

80/20  nazywaną  „Zasadą  Pareto”.  Zaobserwował  on,  że  zwykle  80% 

działań  przynosi  20%  skutków  i  odwrotnie  20%  działań  daje  80% 

działań  przynosi  20%  skutków  i  odwrotnie  20%  działań  daje  80% 

skutków.  Zasada  ta  została  rozciągnięta  na  niemal  wszystkie  działania 

skutków.  Zasada  ta  została  rozciągnięta  na  niemal  wszystkie  działania 

człowieka.  W  marketingu  twierdzi  się,  że  20%  klientów  przynosi  80% 

człowieka.  W  marketingu  twierdzi  się,  że  20%  klientów  przynosi  80% 

zysków  przychodów.  Z  tej  zasady  wywodzi  się  metoda  ABC  klasyfikacji 

zysków  przychodów.  Z  tej  zasady  wywodzi  się  metoda  ABC  klasyfikacji 

klientów, wyrobów itp.

klientów, wyrobów itp.

 

 

 

 

Elity

Elity

Teoria  krążenia  elit

Teoria  krążenia  elit

  -  koncepcja  stworzona 

  -  koncepcja  stworzona 

niezależnie  przez  Gaetana  Moskę  i  Vilfreda 

niezależnie  przez  Gaetana  Moskę  i  Vilfreda 

Pareto.  Zgodnie  z  tą  teorią,  w  życiu 

Pareto.  Zgodnie  z  tą  teorią,  w  życiu 

politycznym 

istnieje 

cykliczny 

proces 

politycznym 

istnieje 

cykliczny 

proces 

polegający  na  tym,  że  elity  po  przegranej 

polegający  na  tym,  że  elity  po  przegranej 

walce  o  władzę  przechodzą  do  opozycji  i 

walce  o  władzę  przechodzą  do  opozycji  i 

wkładają więcej wysiłku, aby dojść do władzy. 

wkładają więcej wysiłku, aby dojść do władzy. 

Tym  samym  ich  szanse  na  objęcie  władzy 

Tym  samym  ich  szanse  na  objęcie  władzy 

zwiększają się, zaś po dojściu do władzy elity 

zwiększają się, zaś po dojściu do władzy elity 

tracą  impet  w  dalszej  o  nią  walce.  W  ten 

tracą  impet  w  dalszej  o  nią  walce.  W  ten 

sposób  następuje  ciągła  wymiana  pozycji 

sposób  następuje  ciągła  wymiana  pozycji 

społecznych elit z opozycji i koalicji. 

społecznych elit z opozycji i koalicji. 

 

 

 

 

Elity

Elity

Elita  –  to  grupa  obdarzona  pod  pewnymi 

Elita  –  to  grupa  obdarzona  pod  pewnymi 

względami przewagą w odniesieniu do innych 

względami przewagą w odniesieniu do innych 

grup w obrębie tejże samej działalności. Stale 

grup w obrębie tejże samej działalności. Stale 

jakieś jednostki wchodzą w skład elit, a inne z 

jakieś jednostki wchodzą w skład elit, a inne z 

niej  odchodzą.  Struktura  społeczna  jest 

niej  odchodzą.  Struktura  społeczna  jest 

niezmienna  ale  skład  wewnętrzny  tej 

niezmienna  ale  skład  wewnętrzny  tej 

struktury ulega ciągłym zmianom. 

struktury ulega ciągłym zmianom. 

W  obrębie  hierarchicznie  zbudowanego 

W  obrębie  hierarchicznie  zbudowanego 

społeczeństwa 

zachodzi 

ciągły 

ruch, 

społeczeństwa 

zachodzi 

ciągły 

ruch, 

opierający się na zasadach selekcji. Ten ruch 

opierający się na zasadach selekcji. Ten ruch 

V. Pareto nazwał 

V. Pareto nazwał 

krążeniem elit.

krążeniem elit.

 

 

 

 

Elity

Elity

J.  Wnuk  –  Lipiński  wyróżnił  sześć  rodzajów  elit  w 

J.  Wnuk  –  Lipiński  wyróżnił  sześć  rodzajów  elit  w 

Polskiej stratyfikacji społecznej:

Polskiej stratyfikacji społecznej:

1.  Stara  elita  polityczna  –  funkcjonariusze  partyjni, 

1.  Stara  elita  polityczna  –  funkcjonariusze  partyjni, 

posłowie,  wyższa  administracja  państwowa  i 

posłowie,  wyższa  administracja  państwowa  i 

rządowa, 

górna 

warstwa 

administracji 

rządowa, 

górna 

warstwa 

administracji 

wojewódzkiej,  przywódcy  organizacji  masowych  i 

wojewódzkiej,  przywódcy  organizacji  masowych  i 

wyżsi przedstawiciele służby zagranicznej.

wyżsi przedstawiciele służby zagranicznej.

2. Stara elita ekonomiczna – dyrektorzy i ich zastępcy 

2. Stara elita ekonomiczna – dyrektorzy i ich zastępcy 

większych przedsiębiorstw.

większych przedsiębiorstw.

3. Stara elita kulturalna – osoby zajmujące stanowiska 

3. Stara elita kulturalna – osoby zajmujące stanowiska 

decyzyjne 

wyższego 

szczebla 

w 

środkach 

decyzyjne 

wyższego 

szczebla 

w 

środkach 

masowego przekazu, nauce, sztuce i kulturze.

masowego przekazu, nauce, sztuce i kulturze.

 

 

 

 

Elity

Elity

4. Nowa elita polityczna – posłowie, osoby zajmujące 

4. Nowa elita polityczna – posłowie, osoby zajmujące 

naczelne stanowiska w rządzie oraz w centralnej i 

naczelne stanowiska w rządzie oraz w centralnej i 

wojewódzkiej administracji państwowej.

wojewódzkiej administracji państwowej.

5.  Nowa  elita  ekonomiczna  –  kategoria  obejmująca 

5.  Nowa  elita  ekonomiczna  –  kategoria  obejmująca 

wszystkie  trzy  segmenty  postkomunistycznej 

wszystkie  trzy  segmenty  postkomunistycznej 

gospodarki:  dyrektorów  i  zastępców  dyrektorów 

gospodarki:  dyrektorów  i  zastępców  dyrektorów 

wszelkich przedsiębiorstw państwowych, prezesów 

wszelkich przedsiębiorstw państwowych, prezesów 

i wiceprezesów dużych spółdzielni oraz właścicieli i 

i wiceprezesów dużych spółdzielni oraz właścicieli i 

wyższą kadrę zarządzającą sektora prywatnego.

wyższą kadrę zarządzającą sektora prywatnego.

6.  Nowa  elita  kulturalna  –  osoby  zajmujące 

6.  Nowa  elita  kulturalna  –  osoby  zajmujące 

stanowiska  decyzyjne  wyższego  szczebla  w 

stanowiska  decyzyjne  wyższego  szczebla  w 

środkach  masowego  przekazu,  w  instytucjach 

środkach  masowego  przekazu,  w  instytucjach 

akademickich i kulturalnych.

akademickich i kulturalnych.