Społeczna tradycja przestrzeni i 

współczesna przestrzeń 

wspólnoty

Aleksandra Olczak
Paulina Podniesińska

 

 

Pionierzy wspólnot budowlano-
mieszkaniowych

Robert Owen

Charles 
Fourier

Ebenezer Howard

 

 

Falanga (Charles Fourier)

 

 

Nowa Harmonia (Robert 
Owen)

 

 

Pozostałe miasteczka 
robotnicze



-Saltaire, założone w 1851 roku przez 
Tytusa Salta



-Bounwille, założone w 1879 przez 
fabrykanta George’a Cadbury’ego



-Earswich-z końcowych lat XIX



-Port Sunlight-1887

 

 

Saltaire

 

 

Karta Ateńska- 1933

"Po błędach ostatnich stu lat architektura musi

wrócić znowu na służbę człowieka, musi porzucić ideowy

pompieryzm, musi pochylić się nad jednostką i tworzyć dla niej

urządzenia, które będą określać i ułatwiać jej życie...".

 

 

Karta Ateńska-postulaty



Miasto musi, respektując wolność jednostki, umożliwiać 

działanie na rzecz zbiorowości



 Miasto jako jednostka funkcjonalna posiada następujące 

funkcje urbanistyczne: mieszkanie, praca, wypoczynek, 

ruch



Mieszkanie musi być najważniejszym zagadnieniem w 

projektowaniu urbanistycznym



Miejsce pracy musi być możliwie najmniej oddalone od 

miejsca zamieszkania



Przestrzenie otwarte muszą przylegać do obszarów 

mieszkaniowych oraz jako przestrzeń rekreacyjna 

należeć do całego miasta



 Komunikacja jako łącznik między kluczowymi funkcjami 

miasta ma znaczenie podrzędne

 

 

Typologia nowych miast

Autonomiczne nowe miasta 

samodzielne dzięki ofercie 

zaplecza zaspokajającego 

wszystkie potrzeby, jak 

mieszkanie, praca, zakupy, 

zdrowie, kultura, spędzanie 

czasu wolnego, wypoczynek. Do 

nich zalicza się:



New Towns- angielskie miasta- ogrody 

zakładane przez państwo



Villes Nouvelles- francuski 

odpowiednik New Towns



New Communites- projektowane i 

wznoszone w USA przez prywatne 

organizacje lub firmy



New Cities nowe miasta z więcej niż 

250 000 mieszkańców i daleko idącą 

autonomią



Miasta monofunkcyjne 

Zależne nowe miasta



 Miasto satelitarne- nowe 

miasto odciążające 

przeludnione wielkie miasto



 Nowe miasta mieszkaniowe- 

dzielnice mieszkaniowe



 Nowe dzielnice, mają 

wprawdzie własne miejsca 

pracy i zaplecze usługowe, ale 

pozostają zależne od centrum 

miasta

 

 

Miasto-ogród (Ebenezer 
Howard)

Diagram trzech magnesów: przedstawia zalety i wady 
miasta i wsi oraz rozwiązanie idealne- Town- Country, czyli 
„miasto-ogród”

 

 

Letchworth
-Garden City

 

 

Welwyn Garden City

 

 

Hampstead
Garden Suburb

 

 

Hellerau pod Dreznem

 

 

Podkowa leśna

 

 

Brwinów

Podkowa leśna

 

 

Nowa Huta

 

 

Osiedle Giszowiec w 
Katowicach

 

 

Unite d’Habition Marsylii



165 m długości



56 m wysokości



24 m głębokości



18 pięter



337 mieszkań



1500 osób

 

 

Jednostka Marsylska

 

 

Osiedle- Podkowa w Berlinie-
Britzu

 

 

Domy z wielkiej płyty

 

 

Wielka płyta

 

 

Karta Ateńska 2003

„Utrzymanie bezpośredniego kontaktu z przyrodą jest dla 

ludzi nie tylko źródłem dobrego samopoczucia, ale także 

warunkiem przetrwania.

Emocjonalna więź z otoczeniem i poczucie

przynależności do miejsca ma fundamentalne

znaczenie dla pomyślnego życia mieszkańców

miasta. Najbardziej lubiane miasta i miejsca w

mieście dostarczają bogatych przeżyć. Jakość

środowiska jest jednym z podstawowych czynników

gwarantujących gospodarczy sukces miasta i

przyczynia się także do jego Żywotności społecznej i

kulturalnej.”

 

 

 

Dziękujemy! 

Miron Białoszewski

Odmiatanie panoramy patrzeniami na trzy widoki między 

dwoma zasłaniaczami 

Mokotów

blok

Siekierki

blok

lotnisko

blok

Siekierki

blok

Mok o 

 

 

Czy mieszkanie w bloku ułatwia 
tworzenie więzi społecznych?

 

 

Czy blokowiska to już 
przeszłość???

 

 

Jak pogodzić zmniejszającą się powierzchnie 
pod zabudowę z koncepcjami miast 
ogrodów?

 

 

Plusy i minusy mieszkania w 

bloku i w domu jednorodzinnym