1
Kurs arpy na poziomie
operacyjnym
Kurs modelowy IMO
1.07 - Radar Navigation, Radar Plotting and Use of ARPA –
Operational Level
1
Kurs arpy na poziomie
operacyjnym
Kurs modelowy IMO
1.07 - Radar Navigation, Radar Plotting and Use of ARPA –
Operational Level
2
Literatura
1.
Łucznik M., Witkowski J.: Morskie radary nawigacyjne. WM, Gdańsk
1983.
2.
Burger W. Radar Observer's Handbook for Merchant Navy Officers,
1988
4.
Bole A. G.: Radar and ARPA Manual. CIL, Great Britain 1992.
5.
Kon W.: Wykorzystanie radaru do zapobiegania zderzeniom. WM
Gdańsk, 1983.
6.
Kabaciński J., Trojanowski J.: Wykorzystanie radaru w warunkach
ograniczonej
widoczności. WSM, Szczecin1995.
7.
Juszkiewicz W.: ARPA radar z automatycznym śledzeniem echa.
WSM Szczecin, 1995.
8.
Instrukcje do ćwiczeń: Urządzenia nawigacyjne – NAKRESY
RADAROWE
9.
Instrukcje do ćwiczeń: Urządzenia nawigacyjne – NAWIGACJA
RADAROWA
10. Instrukcje do ćwiczeń: Urządzenia nawigacyjne – ARPA.
3
Wymagania egzaminacyjne
Egzamin składa się z czterech egzaminów cząstkowych:
Nakresy radarowe:
• sporządzanie nakresu względnego, planowanie manewru
zapobiegawczego, sprawdzanie wpływu manewru na parametry
zbliżenia z innymi obiektami;
• sporządzanie nakresu rzeczywistego
• określanie parametrów prądu
Nawigacja radarowa:
Test + określanie pozycji (egzamin praktyczny)
MPDM
Test
ARPA
Test + obsługa urządzenia i wykorzystanie arpy/radaru do unikania
kolizji i sytuacji nadmiernego zbliżenia (egzamin praktyczny)
4
Nakres radarowy w ruchu
względnym
5
Ruch względny
Relative motion
Ruch rzeczywisty
True motion
NR
1
NR
6
NR
4
NR
5
V,K
NR
1
NR
4
NR
5
NR
6
Dmin
V,K
Porównanie zobrazowania w ruchu względnym i rzeczywistym
6
Nakresem nazywa się rezultat czynności kreślarskich wykonanych
na rzutniku refleksyjnym lub specjalnym arkuszu w celu:
• określenia stopnia zagrożenia kolizyjnego stwarzanego przez
obiekty w stosunku do statku własnego oraz określenia ich
parametrów ruchu rzeczywistego (sporządzenie meldunku
radarowego),
• zaplanowania manewrów statku własnego: zapobiegawczego i
powrotu do pierwotnych parametrów ruchu oraz kontroli
sytuacji w czasie ich wykonywania,
• wykrycia manewrów obiektów, określenia ich nowych kursów i
prędkości oraz oceny sytuacji powstałej po ich wykonaniu.
7
Meldunek radarowy
1.D
min
– odległość najmniejszego
minięcia
2.T
Dmin
– czas osiągnięcia Dmin
3.Kurs rzeczywisy
4.Prędkość rzeczywista
5.Aspekt
A
A=80
o
LB
Statek własny
Statek obserwowany
1. CPA- Closest Point of Approach
2. TCPA – Time to CPA
3. Course
4. Speed
5. Aspect
Target data
Aspekt
8
Rzutnik refleksyjny Arkusz nakresowy
(
plotting sheet,
chart
)
Stosowane pomoce podczas sporządzania nakresu
9
Trójkąt prędkości (trójkąt nakresowy)
plotting triangle
Wektor ruchu
rzeczywistego
statku własnego
Wektor ruchu
względnego statku
obserwowanego
Wektor ruchu
rzeczywistego statku
obserwowanego
10
Sporządzanie nakresu radarowego
Podczas sporządzania nakresu radarowego muszą być
spełnione następujące warunki:
1. sporządzając nakres zakładamy, że statek własny i
obiekt nie zmieniają swoich parametrów ruchu (w ten
sposób ruch względny obiektu jest ustalony)
2. w nakresie nie wykorzystujemy wartości kursu i
prędkości względem dna.
11
2
. Dobór zakresu nakresu
Zakres nakresu dobieramy tak, aby skala trójkąta
nakresowego (bądź trójkątów nakresowych) była możliwie
jak największa
Sporządzanie nakresu radarowego (cd.)
1. Określenie czasu obserwacji
Podczas porządzania nakresu stosujemy nastęoujące czasy
obserwacji:
•
3 min (1/20 godziny)
•
6 min (1/10 godziny)
•
12 min (1/5 godziny)
Odległość (d) do obiektu w pierwszej
obserwacji
Odpowiedni zakres (Z)
d=2.8 Mm
Z=3 Mm
d=4.9 Mm
Z=6 Mm
d=7.8 Mm
Z=12 Mm
Tab. 1. Przykład ustalania zakresu nakresu radarowego w zależności od odległości do
obserwowanego obiektu
12
3. Stosowanie odpowiednich oznaczeń graficznych
Stosując odpowiednie oznaczenia graficzne zwiększamy
czytelność nakresu
i zmniejszamy ryzyko popełnienia błędów (szczególnie błędów
grubych). Proponowane oznaczenia graficzne, które należy
stosować podczas sporządzania nakresów:
Sporządzanie nakresu radarowego (cd.)
- wektor prędkości rzeczywistej statku własnego Vw
- wektor prędkości rzeczywistej obiektu Vo
- węzeł (przegub)
-kurs rzeczywisty obiektu
Ko
- kurs względny obiektu K
13
• nanoszenie pozycji obiektu i wykreślenie wektora prędkości statku władnego
W ustalonych momentach obserwacji dokonujemy pomiarów radarowych na
obserwowany obiekt (namiar rzeczywisty i odległość), a następnie nanosimy
trzy
trzy
pozycje obiektu na nakres. Po naniesieniu pierwszej
pozycji
należy
wykreślić
wektor prędkości statku własnego
, wprowadzić go grotem do
pierwszej pozycji i wykreślić
węzeł
.
4. Wykreślenie nakresu (I etap)
Sporządzanie nakresu radarowego (cd.)
1200
1203
Vw
Obserwacja 6 min
Zakres 6 Mm
K
w
=015
0
, V
w
=9.5 w
1206
Time
BRG
RNG
1200
070
o
5.5
1203
069
o
4.7
1206
068
o
4.0
14
• wykreślenie wektora i kursu względnego
K
(linia przechodząca
przez trzy pozycje),
• wykreślenie
D
min
(odcinek prostopadły do kursu względnego
wychodzący ze środka nakresu)
1200
1203
1206
K
Vw
Zakres 6 Mm
Obserwacja 6 min
D
min
Time
BRG
RNG
1200
070
o
5.5
1203
069
o
4.7
1206
068
o
4.0
Elementy nakresu związane z ruchem
względnym obiektu
15
1200
1203
1206
K
Vw
Zakres 6 Mm
Obserwacja 6 min
Vo
Ko
D
min
• wykreślenie wektora i kursu rzeczywistego
K
o
(linia wychodząca z
węzła i przechodzące przez ostatnią naniesioną pozycję),
• na końcu
wektora rzeczywistego
należy wykreślić symbol statku
obserwowanego
Time
BRG
RNG
1200
070
o
5.5
1203
069
o
4.7
1206
068
o
4.0
Elementy nakresu związane z ruchem
rzeczywistym obiektu
16
5. Sporządzenie meldunku radarowego (II etap)
Na podstawie wykonanego nakresu należy sporządzić
meldunek radarowy w następującej kolejności:
•określenie D
min
(odległość największego zbliżenia),
•określenie T
Dmin
(czas do osiągnięcia odległości największego
zbliżenia)
1200
1203
1206
K
Vw
Zakres 6 Mm
Obserwacja 6 min
Vo
Ko
D
min
Time
BRG
RNG
1200
070
o
5.5
1203
069
o
4.7
1206
068
o
4.0
D
min
T
Dmin
Ko
Vo
A
0.7
16’
17
•określenie kursu rzeczywistego obserwowanego
obiektu
• określenie prędkości rzeczywistej obserwowanego
obiektu
1200
1203
1206
K
Vw
Zakres 6 Mm
Obserwacja 6 min
Vo
Ko
D
min
Time
BRG
RNG
1200
070
o
5.5
1203
069
o
4.7
1206
068
o
4.0
D
min
T
Dmin
Ko
Vo
A
0.7
16’
15 w
7.5 w
18 w
Zmierzona droga
Czas obserwacji
Prędkość obiektu
15 kbl
6 min
1.5 Mm
12 min
0.9 Mm
3 min
Tab. 1. Przykłady obliczania prędkości rzeczywistej obiektu
285
o
14 w
W naszym przypadku długość wektora Vo
wynosi 14 kabli.
Jaka jest prędkość statku obcego ?
18
•określenie ASPEKTU
1200
1203
1206
K
Vw
Zakres 6 Mm
Obserwacja 6 min
Vo
Ko
D
min
Time
BRG
RNG
1200
070
o
5.5
1203
069
o
4.7
1206
068
o
4.0
D
min
T
Dmin
Ko
Vo
A
0.7
16’
285
o
14 w
Aspekt możemy pomierzyć wykorzystując skalę kątową trójkąta nawigacyjnego lub
obliczyć. W drugiej metodzie należy obliczyć kontrnamiar (NR
K
) ostatniego namiaru na
obiekt (NR
3
), a następnie obliczyć różnicę pomiędzy kontrnamiarem a kursem
obserwowanego obiektu (
Ko
). Obliczony kąt jest aspektem (podajemy go w systemie
połówkowym, od 0 do 180
o
).
NR
3
=068
o
NR
K
=180
o
+ 68
o
= 248
o
A
= NR
K
- Ko = 248
o
- 285
o
= - 037
o
, czyli
A
= 037
o
LB
A
037
o
LB
NR
K
NR
3
19
Przykład nakresu radarowego (ruch względny)