Rola pielęgniarki w 

różnych modelach 

medycyny

 

Jan Duława

Jan Duława

Katedra i Klinika Chorób

Katedra i Klinika Chorób

 

 

Wewnętrznych

Wewnętrznych

 

 

i

i

 

 

Metabolicznych Śl.A.M.

Metabolicznych Śl.A.M.

 

 

M E D Y C Y N A

Nauka?                                    

Nauka?                                    

Sztuka?                        

Sztuka?                        

Umiejętność zawodowa?

Umiejętność zawodowa?

1.

1.

Badanie budowy i czynności organizmu 

Badanie budowy i czynności organizmu 

ludzkiego w stanie zdrowia

ludzkiego w stanie zdrowia

 

 

i choroby

i choroby

2.

2.

Rozpoznawanie chorób, rokowanie

Rozpoznawanie chorób, rokowanie

3.

3.

Zapobieganie chorobom, leczenie chorych

Zapobieganie chorobom, leczenie chorych

MEDYCYNA  

MEDYCYNA  

KONWENCJONALNA 

KONWENCJONALNA 

=  naukowa 

=  naukowa 

=  akademicka 

=  akademicka 

Evidence based 

Evidence based 

medicine

medicine

(praktyka medyczna oparta na

(praktyka medyczna oparta na

 

 

w

w

iarygodnych, aktualnych    

iarygodnych, aktualnych    

        publikacjach)

        publikacjach)

  

  

   

   

 

 

model biomedyczny      

model biomedyczny      

     model 

     model 

aksjomedyczny 

aksjomedyczny 

TZW.

TZW.

 

 

MEDYCYNA

MEDYCYNA

N

N

IEKONWENCJONALN

IEKONWENCJONALN

A

A

 

 



bioenergoterapia

bioenergoterapia

 

 



chiropraktyka

chiropraktyka

 

 



homeopatia

homeopatia



osteopatia

osteopatia

 

 



naturopatia

naturopatia

MODEL   BIOMEDYCZNY

1.

1.

Życie jest formą materii i wszelkie procesy życiowe 

Życie jest formą materii i wszelkie procesy życiowe 

podlegają

podlegają

 o

 o

kreślonym i poznawalnym prawom

kreślonym i poznawalnym prawom

 

 

 

 

2.

2.

Prawa fizyki i chemii są uniwersalne i dotyczą 

Prawa fizyki i chemii są uniwersalne i dotyczą 

wszystkich procesów          życiowych

wszystkich procesów          życiowych

3.

3.

Organizm człowieka różni się od innych jedynie 

Organizm człowieka różni się od innych jedynie 

stopniem          skomplikowania

stopniem          skomplikowania

4.

4.

Zrozumienie funkcjonowania złożonego organizmu jest 

Zrozumienie funkcjonowania złożonego organizmu jest 

możliwe          poprzez jego redukcję do podsystemów, 

możliwe          poprzez jego redukcję do podsystemów, 

które można badać          szczegółowo

które można badać          szczegółowo

5.

5.

Organizm jest sumą organów,  a wiedza medyczna sumą 

Organizm jest sumą organów,  a wiedza medyczna sumą 

wiedzy          gromadzonej przez dyscypliny cząstkowe

wiedzy          gromadzonej przez dyscypliny cząstkowe

6.

6.

Człowiek jest zdrowy jeśli jest zdolny do prawidłowego

Człowiek jest zdrowy jeśli jest zdolny do prawidłowego

          

          

funkcjonowania jako organizm biologiczny

funkcjonowania jako organizm biologiczny

MODEL  AKSJOMEDYCZNY  

(humanistyczny,  

holistyczny)

1.

1.

Człowiek jest jednocześnie systemem 

Człowiek jest jednocześnie systemem 

neutralnym, 

neutralnym, 

  

  

składającym się 

składającym się 

  

  

z 

z 

  

  

podsystemów i częścią skomplikowanych 

podsystemów i częścią skomplikowanych 

układów

układów

2.

2.

O

O

rganizm jest czymś więcej niż sumą 

rganizm jest czymś więcej niż sumą 

swych części i stanowi

swych części i stanowi

 

 

wzajemnie

wzajemnie

 

 

powiązany układ hierarchiczny

powiązany układ hierarchiczny

3.

3.

Człowiek jest zdrowy, jeżeli znajduje się 

Człowiek jest zdrowy, jeżeli znajduje się 

w takim stanie fizycznym,

w takim stanie fizycznym,

 

 

psychicznym i 

psychicznym i 

intelektualnym, że może

intelektualnym, że może

 

 

realizować 

realizować 

wszystkie swoje istotne cele życiowe.

wszystkie swoje istotne cele życiowe.

ZAGROŻENIA 

 

 

MODEL  

MODEL  

BIOMEDYCZNY

BIOMEDYCZNY

 

 



ustalenie odchyleń od 

ustalenie odchyleń od 

normy,

normy,

 

 



przyczyn odchyleń

przyczyn odchyleń



przywrócenie 

przywrócenie 

równowagi

równowagi

 

 



uprzedmiotowienie 

uprzedmiotowienie 

chorego

chorego

 

 



przesadny optymizm 

przesadny optymizm 

epistemologiczny

epistemologiczny

 

 

MODEL  

MODEL  

AKSJOMEDYCZNY

AKSJOMEDYCZNY



dostosowanie się 

dostosowanie się 

lekarza 

lekarza 

d

d

o 

o 

autonomicznej decyzji 

autonomicznej decyzji 

chorego (lekarz jest 

chorego (lekarz jest 

d

d

oradcą) 

oradcą) 



mylne wyobrażenie o 

mylne wyobrażenie o 

możliwościach 

możliwościach 

człowieka 

człowieka 



relatywizm 

relatywizm 

epistemologiczny 

epistemologiczny 

ZASADY  MEDYCYNY  

PROFESJONALNEJ

 



D

D

ążenie do najwyższych standardów w 

ążenie do najwyższych standardów w 

uprawianiu

uprawianiu

 

 

 praktycznej medycyny, 

 praktycznej medycyny, 

  

  

tworzeniu i popularyzacji nauki

tworzeniu i popularyzacji nauki



Z

Z

apewnienie choremu dobrego 

apewnienie choremu dobrego 

samopoczucia

samopoczucia



O

O

dpowiedzialność za potrzeby zdrowotne 

dpowiedzialność za potrzeby zdrowotne 

społeczeństwa

społeczeństwa



C

C

echy i zachowania służące stawaniu 

echy i zachowania służące stawaniu 

dobra chorego  nad dobro własne

dobra chorego  nad dobro własne