Raje
podatkowe
Raje
podatkowe
DEFINICJA OECD
Kraj lub obszar zależny, w którym
istnieje system prawny umożliwiający
podmiotom zagranicznym redukcje
obciążeń podatkowych w ich
macierzystych krajach
Cechy
charakterystyczne
• Niskie / zerowe opodatkowanie bezpośrednie i obciążenia celne
• Liberalne prawo prowadzenia działalności gospodarczej i rejestrowania
spółek
• Stabilność ekonomiczna i polityczna
• Brak restrykcji walutowych ; brak kontroli dewizowej, dostęp do
kapitału
• Restrykcyjne prawo o ochronie tajemnicy bankowej; przepisy chroniące
informacje o prowadzonych operacjach finansowo – gospodarczych
• Rozwinięta infrastruktura bankowa, transportowa, telekomunikacyjna
• Dogodne położenie geograficzne
• Rozwinięta sieć firm doradczych, prawnych, rachunkowych
• Istnienie gwarancji prawnych na wypadek wywłaszczenia lub
nacjonalizacji
• Możliwość kupna nieruchomości, niskie opłaty, krótki czas załatwiania
formalności
Klasyfikacja rajów
podatkowych
• No Tax Havens – brak podatków
dochodowych; np. Bermudy, Kajmany, Wyspy
Bahama
• Low Tax Havens – niskie stawki podatowe; np.
Andora, Panama, Gibraltar
• Special Tax Havens – wysokie stawki
podatkowe w zakresie podatków
dochodowych, ale znaczne przywileje dla
określonych podmiotów lub przedsięwzięć; np.
Holandia, Luksemburg, Szwajcaria
Znaczenie umów o unikanie
podwójnego opodatkowania
• Co do zasady osoby fizyczne i prawne zgodnie z
treścią artykułów 3 ust.1 ustawy PIT i CIT
podlegają nieograniczonemu obowiązkowi
podatkowemu od całości uzyskiwanych
dochodów bez względu na miejsce położenia
źródeł przychodów
• Korzystne rozwiązania oferują raje, z którymi
Polska podpisała umowy o unikanie podwójnego
opodatkowania, np. z Cyprem z dnia 04.06.1993
(Dz.U.1993,Nr 117, Poz 523), z Luksemburgiem
z 14.06.1996 (Dz.U.1996, Nr 110, Poz. 527) itd.
Wykorzystanie rajów
podatkowych dla należności
licencyjnych
• Krajowy przedsiębiorca przenosi posiadane
przez siebie prawa z tytułu patentów na
spółkę w raju i jednocześnie oświadcza, że
sam chce te prawa wykonywać na podstawie
zawartej ze spółką umowy licencyjnej; płacone
z tego tytułu należności licencyjne
zmniejszają, jako wydatki, dochody
przedsiębiorcy w kraju jego siedziby ( miejsca
zamieszkania ), a z drugiej strony stanowią
one zysk spółki założonej w raju podatkowyn
Transfer dochodów
• Operacje dokonywane między spółką matką a spółką córką
(np..powiązania kapitałowe ) w celu obniżenia zobowiązania
podatkowego poprzez wykazanie niższych dochodów niż
gbyby zostały uzyskane przy braku powiązania
• Np. Spółka X zbywa towary za 100 zł; koszt wytworzenia
50zł; należny podatek dochodowy 38%*50=19 zł; dochód
netto to 31 zł podatek od dywidendy 20%*31 zł=6,20; po
opodatkowanie dywidendy zostaje 24,8 zł. Ale X sprzedaje
Y(zwolniona z podatku dochodowego) powiązanej z X
towary w cenie ich wytworzenia czyli przerzuca dochód;
uzyskany dochód brutto to 50 zł; podatek od dywidendy
20%*50zł = 10 zł; kwota do wypłaty to 40 zł czeli
„zaoszczędzono” 15,20 zł
Treaty shopping
• Czyli nabywanie korzyści umownych
• Wykorzystywane przez podmioty nieobjęte
zakresem podmiotowym umów o unikaniu 2-
opodatkowania
• Polega na dokonywaniu operacji finansowych
poza granicami kraju, które poprzez
zastosowanie postanowień umowy o unikaniu
2-opodatkowania prowadzą do uzyskania
korzyści w postaci zmniejszenia
zagranicznego podatku
Metoda bezpośrednia treaty
shopping
• Kraj A i B mają zawartą umowę o unikaniu 2-
opodatkowania ( (zwolnienie od podatku potrącanego
nakładanego u źródła w A na dywidendy wypłacane
udziałowcom w B ); spółka z C zakłada w A spółkę
córkę, w której ma 100% udziałów; następnie spółka
matka przenosi własność posiadanych akcji na inną
spółkę córkę w B. Zgodnie z prawem podatkowym w B
zwolniona jest od podatku od dywidend od spółki
będącej jej własnością w A
• Dochody z inwestycji spółki matki w państwie A są
akumulowane w państwie B
Unikanie opodatkowania dla
osób fizycznych
• Kraje lub obszary zależne
gdzie nie ma PIT lub
występują niskie stawki
(Monako, Wysp Bahama)
• Konieczny status rezydenta
• Wykorzystuje się przepisy o
nieograniczonym
obowiązku podatkowym
• Kłopotliwa procedura i
wysokie wymogi odnośnie
statusu rezydenta
• Odpowiedni wiek
• Cezura majątkowa
• Obowiązek inwestowania
(określona minimalna
kwota inwestycji )
• Wysoka pozycja
społeczna
Regulacja antyrajowe
• Podanie definicji raju podatkowego;
dopuszczenie stosowania konsekwencji
finansowych przez organa podatkowe
• Tworzenie list krajów lub obszarów
zależnych uznawanych za raje
podatkowe; w Polsce rozporządzeniw
Ministra Finansów z 11.12.2000 (Dz.U
2000 Nr. 115 Poz.1203)
Rodzaje list
• Białe listy – te, które nie są
uznawane za raje podatkowe
• Szare listy – nie ma pewności, ale
istnieją pewne przesłanki
• Czarne listy – typowe raje
podatkowe
Trzy rodzaje regulacji
antrajowych
• Dochody spółek z rajów zwiększają dochody spółek
macierzystych proporcjonalnie do wielkości udziałów
jakie w spółkach córkach posiadają spółki matki; np.
USA, Wielka Brytania, Niemcy
• Brak zgody na zaliczenie do kosztów uzyskania
dochodu kosztów wynikających z transakcji ze spółkami
z rajów podatkowych; np. Włochy, Belgia
• Opodatkowaniu podlegają dywidendy, jakie spółką z
rajów wypłacono, a które normalnie zwolnione są od
takiego podatku( o ile są wypłacane firmą działającym
w państwach nie-rajach )
Rozwiązania przyjęte w
Polsce
• W stosunku do osób fizycznych ma zastosowanie art.25
PIT a w stosunku do osób prawnych art..9a i 11 CIT,
umożliwiające oszacowanie dochodu, jaki powstałby w
warunkach swobodnej gry sił rynkowych; pomocne
także jest rozporządzenie MF z 10.10.1997 (Dz.U 1997
Nr.128.Poz.833)
• Metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej, metoda
ceny odsprzedaży, metoda rozsądnej marży ( „koszt
plus” ), metoda zysku transakcyjnego
Źródła
• Tomasz Lipowski : „Raje podatkowe
charakterystyka i sposoby
wykorzystania”
• Grzegorz Poleszczuk : „Raje podatkowe
w ujęciu polskiego systemu prawa
podatkowego”
• Milan Wotava : „Podatkowe raje i usługi
offshore”