background image

 Ćwiczenie 3

Operacje gospodarcze i ich 

udokumentowanie. Istota i 

rodzaje operacji gospodarczych. 

Wpływ operacji gospodarczych 

na bilans. Dokumentacja 

operacji gospodarczych.

background image

Operacje gospodarcze

• Nie każde bowiem zdarzenie w firmie 

wywołuje zmiany wymagające 
zaksięgowania.

•  Jedynymi zdarzeniami, które są 

przez firmę księgowane są zdarzenia 
nazywane operacjami 
gospodarczymi
.

background image

Operacje gospodarcze to takie 

zdarzenia, które spełniają poniższe 

warunki: 

• Dają się wyrazić w wartościach pieniężnych. 

• Powodują zmiany w stanie posiadanych zasobów 

i/lub źródłach ich finansowania, czyli powodują zmiany 

w bilansie po stronie aktywów, po stronie pasywów lub po 

obu stronach jednocześnie. 

• Wchodzą w zakres działalności danego 

przedsiębiorstwa. Jest to zgodne z metodą podmiotową 

rachunkowości, według której wszystkie zdarzenia 

gospodarcze muszą być rozpatrywane z punktu widzenia 

danego podmiotu gospodarczego. Księguje się tylko takie 

operacje, które bezpośrednio zmieniają wartość aktywów i 

pasywów. 

• Muszą być rozpatrywane równocześnie z dwóch 

punktów widzenia. Chodzi tu o to, że operacje 

gospodarcze zgodnie z zasadą podwójnego zapisu wywołują 

równocześnie dwie równe wartościowo zmiany w stanie 

aktywów i/lub pasywów. 

background image

Przykłady operacji 

gospodarczych – zostaną 

zaksięgowane

• Zakup materiałów : 

• Otrzymanie przelewu z banku z tytułu 

zaciągnięcie kredytu; 

• Wykorzystanie przyznanej linii kredytowej w 

rachunku bieżącym; 

• Spłacenie zobowiązania; 

• Otrzymanie zapłaty od dostawcy; 

• Wpłata dywidendy dla akcjonariuszy; 

• Przekazanie wyrobów gotowych z produkcji na 

magazyn; 

• Złomowanie zepsutej maszyny produkcyjnej,  

itp.

background image

Przykłady zdarzeń, które nie są 

operacjami gospodarczymi - nie 

zostaną zaksięgowane

• Otrzymanie zamówienia od klienta - Wprawdzie wiele firm posiada 

systemy, w których zamówienia są rejestrowane, niemniej jednak otrzymanie 

zamówienia nie jest operacją gospodarczą, ponieważ nie powoduje zmiany w 

stanie zasobów ani źródłach finansowania przedsiębiorstwa. Dopiero 

realizacja zamówienia, czyli wysyłka towarów, będzie operacją gospodarczą. 

Interesującą ciekawostką może być fakt, że w wielu firmach, w celu 

usprawnienia zarządzania, system rejestrujący zamówienia jest zintegrowany 

z systemem księgowym. Wysyłka towarów oprócz wywołania zapisu 

księgowego zamyka również otwarte zamówienie. 

• Uzyskanie w banku linii kredytowej w rachunku bieżącym - Fakt 

uzyskania dostępu do linii kredytowej nie powoduje jeszcze zmian w stanie 

zasobów ani źródłach finansowania. Dopiero w sytuacji, gdy spółka 

rozpocznie korzystanie z linii kredytowej (wyciągnie z niej pieniądze lub 

dokona płatności), następuje operacja gospodarcza. Zmienia się wtedy 

wartość zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek oraz z drugiej strony 

zmienia się wartość składnika, na który przeznaczone zostaną środki z linii 

kredytowej - na przykład zobowiązania z tytułu dostaw i usług. 

• Podpisanie umowy o pracę z pracownikiem - Operacją gospodarczą 

będzie dopiero powstanie zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, ubezpieczeń 

społecznych itp. Sam fakt podpisania umowy nie jest jeszcze operacją 

gospodarczą. 

• Złożenie zamówienia przez spółkę na dostawę materiałów - Operacja 

gospodarcza będzie miała miejsce dopiero, gdy spółka otrzyma materiały lub 

fakturę za dane materiały. Do tego czasu żadna informacja nie jest 

wprowadzana do systemu księgowego.

background image

Podział operacji 

gospodarczych ze względu 

na ich wpływ na bilans

• Operacje nie zmieniające sumy 

bilansowej (wpływające tylko na jedną 
stronę bilansu - aktywa bądź pasywa). 

• Operacje zmieniające wartość sumy 

bilansowej (wpływające na aktywa i 
pasywa); 

• Operacje gospodarcze wpływające na 

bilans pośrednio poprzez pozycję 
„wynik finansowy”

background image

Operacje zmieniające 

wartość sumy bilansowej

Operacja gospodarcza, która zmienia wartość 
sumy bilansowej to taka, która jednocześnie 
wpływa zarówno na aktywa, jak i na pasywa. 
Operacja taka może zwiększyć lub zmniejszyć 
sumę bilansową np. zaciągnięcie kredytu

Aktywa

Pasywa

+

+

SUMA

SUMA

background image

Operacje nie zmieniające 

wartość sumy bilansowej

Operacje nie zmieniające wartości sumy bilansowej to 
takie, które wpływają jedynie na jedną stronę bilansu: 
na aktywa lub na pasywa. Operacje takie powodują 
zwiększenie jednej pozycji w bilansie, wywołując 
równocześnie zmniejszenie innej:

• w przypadku aktywów - przedsiębiorstwo zamienia 

jeden rodzaj aktywów w inny; 

• w przypadku pasywów - przedsiębiorstwo zamienia 

jeden rodzaj finansowania na inny. 

Aktywa

Pasywa

+

-

SUMA

SUMA

Aktywa

Pasywa

+

-

SUMA

SUMA

background image

Operacje gospodarcze wpływające 

na bilans pośrednio poprzez 

pozycję „wynik finansowy”

Niekiedy zaksięgowanie operacji gospodarczej, wymaga 

rozbicia kwoty księgowanej i rozksięgowanie jej na 

odpowiednie konta. Koronnym przykładem takiej operacji jest 

operacja gospodarcza wpływająca na bilans pośrednio, 

poprzez pozycję wynik finansowy

Przykładem takiej transakcji może być na przykład 

sprzedaż materiałów. 
Załóżmy, że przedsiębiorstwo posiada materiały, które kupiło 

za 100 złotych a następnie sprzedało je za 120 złotych. 

Przedsiębiorstwo to zarobiło na transakcji 20 złotych. 

Spoglądając na bilans zobaczymy, że z zapasów wypłynęły 

materiały o wartości 100 a na konto firmy wpłynęło 120. 

Gdybyśmy nie wykonali żadnej operacji w pasywach, ich 

łączna suma byłaby o 20 złotych niższa niż suma aktywów. 

20 dodatkowych, zarobionych złotych zostanie po stronie 

pasywów zaksięgowane w kategorii wynik finansowy. 

background image

Zadanie

Biuro obsługi cateringowej „Od A do Z” z o.o. mające swoją siedzibę przy ul. Nowoursynowskiej 

159 C / 2072 w Warszawie. Oferuje swoje usługi innym podmiotom gospodarczych w zakresie 

pełnej i fachowej pomocy przy obsłudze konferencji, szkoleń i innych tego typu uroczystości w 

zakresie organizacji i dostarczenia wyżywienia. 

Bilans zamknięcia roku 2007 znajduje się na załączonym sprawozdaniu.

W ostatnim roku obrachunkowym wystąpiły następujące zdarzenia gospodarcze:

4 stycznia 2008 spółka uregulowała zobowiązania z tytułu wynagrodzeń na kwotę 800 zł,

15 stycznia spółka realizując zamówienie sprzedała produkty gotowe za kwotę 4004 zł udzielając 

kontrahentowi „A” 30 dniowego kredytu kupieckiego,

14 luty spłynęły na rachunek bankowy  środki pieniężne od kontrahenta „A” w wysokości 4004 zł ,

21 luty spółka sprzedała samochód o wartości  12 600 zł, za który środki pieniężne wpłacono na 

rachunek bankowy,

14 kwietnia do kasy spłynęły kolejne należności w wysokości 17 200 zł i na rachunek bankowy w 

wysokości 16 011 zł,

15 maj spółka spłaciła ostatnią ratę pożyczki długoterminowej  w wysokości 290 zł,

21 czerwiec spółka sprzedała materiały za 10 002 zł za które środki pieniężne przelane zostały na 

konto bankowe

18 lipiec spółka spłaciła część zobowiązań wobec dostawców na kwotę 10 050 zł

2 sierpień spółka złożyła zamówienie na zakup komputera przenośnego

17 sierpień dostarczono spółce komputer przenośny wraz z fakturą opiewająca na 2 400 zł za 

który zapłacono gotówką

9 wrzesień spółka zatrudniła 3 nowych pracowników

10 październik spółka otrzymała na magazyn materiały o wartości 4500 zł, których ostateczny 

termin płatności to 31 października 2008 r.

30 październik spłaciła zobowiązanie za dostarczone materiały na kwotę 4500 zł

3 listopad spółka zakupiła kasę fiskalną na kwotę 2500 zł, której termin zapłaty wyznaczony 

został za 2 – tygodnie

15 listopad spółka uregulowała zobowiązanie za zakupioną kasę fiskalną w kwocie 2500 zł.

Proszę sporządzić bilans spółki po każdym zaistniałym zdarzeniu sprawdzając czy wszystkie 

zdarzenia wymagały księgowania .

background image

Zadanie

AKTYWA

2007 PASYWA

2007

A. Aktywa trwałe

A. Kapitał własny

Rzeczowy majątek trwały

Kapitał podstawowy

37 561

Środki trwałe 30 600

Wyposażenie  19 470

Inwestycje długoterminowe

817

Kapitał zapasowy

55 382

Wartości niematerialne i prawne

210

Finansowy majątek trwały

5609 Wynik finansowy netto

4060

B. Aktywa obrotowe

B. Kapitał obcy

Zapasy

Kredyty długoterminowe

3 101

Materiały

Towary

6042
3000 Pożyczki długoterminowe

290

Produkty gotowe

8006 Zobowiązania

Należności krótkoterminowe

44 211

Zobowiązania wobec dostawców 19 050

Środki pieniężne i krótkoterminowe papiery 
wartościowe

Środki pieniężne w kasie

Środki pieniężne na rachunku bankowym

Krótkoterminowe papiery wartościowe

200

2 006

Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń

806

79

Aktywa razem

Pasywa razem


Document Outline