Bezpieczeństwo 

budynków

Wybrane zagadnienia z 

wytrzymałości materiałów

 

 

Cele szczegółowe

-zjawisko zginania, rozkład naprężeń w elemencie 
zginanym, 

-przykłady zbrojenia elementów zginanych,
-zjawisko ściskania i rozciągania, rozkład naprężeń w 
elementach ściskanych i rozciąganych,

-zjawisko ścinania.

Literatura:

Kolendowicz T; Mechanika budowli dla architektów. 
Arkady      W-wa 1977r.

Cholerzyński W; Wybrane zagadnienia z podstaw 
budownictwa.

Szkoła Podoficerska PSP Bydgoszcz 1994r.

 

 

Naprężenia zginające to naprężenia ściskające i 
rozciągające występujące jednocześnie w tym 
samym przekroju.

W budynku występują najczęściej w stropach i 
nadprożach.

W elementach zginanych od dołu przekroju 
naprężenia rozciągające maleją ku środkowi 
ciężkości , a od góry przekroju maleją również 
naprężenia ściskające, w związku z tym istnieje 
takie miejsce w belce, gdzie naprężenia równają się 
zeru.

 

 

Zginanie

 

 

Miejscem tym jest 
płaszczyzna obojętna, 
która przechodzi przez 
oś belki (elementu)

Obszar płaszczyzny jest 
neutralny nie występują 
w nim żadne siły – 
naprężenia równają się 
zeru. –1-

 

 

Naprężenia zginające rosną proporcjonalnie do 
odległości od osi obojętnej.

Z wykresu tego wynika, że naprężenia ściskające i 
rozciągające osiągają największe wartości na 
krawędziach górnej i dolnej przekroju belki, oraz że 
naprężenia we włóknach oddalonych jednakowo od osi 
obojętnej są sobie równe co do wartości bezwzględnej, 
różnią się jedynie znakiem rozciągające +, ściskające -. 

 

 

Zbrojenie elementu żelbetowego pracującego na 

zginanie

Elementy żelbetowe pracujące na zginanie zbroi się w strefach 
rozciąganych natomiast w strefie ściskanej umieszcza się zbrojenie 
konstrukcyjne, do którego mocuje się strzemiona.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rozciąganie 

Naprężenia rozciągające powstają w wyniku sił 
działających w przeciwstawnych do siebie 
kierunkach powodujących wydłużenie elementu.

Występują w kotwach ściennych i dachowych, 
cięgłach, prętach kratownic, linach itp.

Naprężenia w rozciąganym elemencie w dowolnym 
jego przekroju rozkładają się równomiernie w całym 
przekroju i są skierowane równolegle do jego osi.

 

 

 

 

Ściskanie 

Naprężenia ściskające powstają na skutek działania 
sil przeciwstawnych.

Siły te powodują zgniatanie lub ściskanie 
odpowiednich części budynku lub materiału.

Występują przeważnie w słupach, ścianach, filarach, 
podporach i fundamentach.

Aby występowało ściskanie osiowe musi być 
zachowana proporcja

przekroju poprzecznego do wysokości elementu.

 

 

 

 

1. strzemiona  2.pręty główne 

Słupy żelbetowe

 

 

Wyboczenia 

Naprężenia wyboczeniowe powstają na skutek 
obciążenia powodowanego elementem budowlanym lub 
materiałem budowlanym, działającym wzdłuż 
elementu- osiowo.

Obciążenie to może spowodować wygięcie boczne. 
Dopuszczalne obciążenie wyboczeniowe zależy od 
rodzaju zamocowania i wolnej długości wyboczenia

 

 

 

 

 

 

Ścinanie 

Naprężenia styczne lub ścinające powstają w wyniku 
działania przeciwnych sił których osie przesunięte są 
względem siebie.

Występują w kratownicach, wspornikach.