Ostre zatrucia zatrucia niezamierzone zatrucia celowe

ROLA ODDZIAŁU

MEDYCYNY

RATUNKOWEJ WE

WSTĘPNYM

ROZPOZNANIU

OSTRYCH ZATRUĆ

Katedra Medycyny Ratunkowej Akademia

Medyczna we Wrocławiu

K. Niewińska, J. Jakubaszko, M.

Świtalska-Huzar

OSTRE ZATRUCIA

zatrucia niezamierzone

zatrucia celowe-próby

samobójcze

Drogi zatrucia



dożylna



układ oddechowy



skóra, błony śluzowe



doustna

POSTĘPOWANIE NA ODDZIALE

RATUNKOWYM



Wstępna ocena kliniczna i postępowanie

ratunkowe - A, B, C ...



Rozpoznanie i diagnostyka laboratoryjna



Wtórna ocena kliniczna i kontynuacja

leczenia



Leczenie przyczynowe:



Dekontaminacja



Eliminacja



Odtrutki



Leczenie objawowe

WSTĘPNA OCENA KLINICZNA



stan przytomności - skala Glasgow



A - airway - ocena drożności dróg
oddechowych



B - breathing - ocena wydolności
oddechu



C - circulation - ocena wydolności
krążenia



tlenoterapia



urazy towarzyszące

IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI



wywiad – co ? ile ? jak dawno ?



toksydromy – zespoły

toksykologiczne



kolorowe atlasy leków



toksykologiczne bazy danych

WYWIAD ZEBRANY OD

PACJENTA, RODZINY,

PRZYJACIÓŁ



Zawód pacjenta i ocena dostępu do leków i

potencjalnych trucizn



Przeszłość chorobowa np. psychiatryczna,

neurologiczna i związany z tym dostęp do

leków (opakowania po lekach)



Choroby członków rodziny i przypisywane

im leki



Prawdopodobny czas trwania zatrucia



Czas, który upłynął od chwili narażenia do

przyjęcia do oddziału ratunkowego

MONITOROWANIE



stan przytomności



częstość oddechów



akcja serca i EKG



saturacja krwi włośniczkowej



diureza

TOKSYDROMY



opioidowy



sympatomimetyczny



cholinergiczny



antycholinergiczny



salicylanowy



hipoglikemiczny

TOKSYDROMY OPIOIDOWE

przyczyn

objawy

postępowa

nie

heroina

morfina

szpilkowate

źrenice, depresja

oddechowa,

obniżenie

wrażliwości na

bodźce

nalokson,

sztuczna

wentylacja

TOKSYDROMY

SYMPATOMIMETYCZNE

przyczyn

objawy

postępowani

kokaina,

amfetam

ina

szerokie źrenice,

tachykardia,

wzmożona

potliwość,

hipertermia,

wzrost ciśnienia

tętniczego,

halucynacje,

pobudzenie

sedacja,

nawodnienie

, chłodzenie

fizyczne

TOKSYDROMY CHOLINERGICZNE

przyczyny

objawy

postępowa

nie

związki

fosforoorganic

zne

szpilkowate

źrenice, ślinotok,

łzawienie,

wzmożona

sekrecja

oskrzelowa,

potliwość,

drgawki,

zaburzenia

rytmu serca, zab.

stanu

psychicznego od

niepokoju do

letargu i śpiączki

atropina,

pralidoksy

wentylacja

wspomaga

TOKSYDROMY

ANTYCHOLINERGICZNE

przyczyny

objawy

postępowa

nie

atropina,

skopolamina

, grzyby

(Amantia

muscaria),

wilcze

jagody

rozszerzenie

źrenic, sucha

zaczerwieniona

skóra, zatrzymanie

moczu, zniesienie

perystaltyki jelit,

nadciśnienie

tętnicze,

hipertermia, obj.

wytwórcze

Płukanie

żołądka do

1h po

połknięciu,

sedacja,

chłodzenie

fizyczne

fizostygmi

TOKSYDROMY SALICYLANOWE

przyczy

objawy

postępowanie

salicyla

zaburzenia

świadomości,

kwasica

metaboliczna z

zasadowicą

oddechową,

tachykardia,

wzmożona

potliwość,

nudności, wymioty,

obrzęk płuc

powtarzane

dawki węgla

akt. , forsowana

diureza z

alkalizacją

moczu

TOKSYDROMY

HIPOGLIKEMICZNE

przyczyny

objawy

postępowa

nie

insulina, leki

hipoglikemicz

zaburzenia

świadomości,

potliwość, obj.

neurologiczne,

tachykardia,

nadciśnienie

tętnicze, drgawki

glukoza,

glukagon

BADANIA POMOCNICZE



luka osmolarna (zatrucie alkoholami)



rtg przeglądowe jamy brzusznej



gazometria krwi tętniczej



luka anionowa (kwasica
metaboliczna)



badania toksykologiczne



morfologia krwi, elektrolity, układ
krzepnięcia, funkcja wątroby i nerek

PODSTAWOWE BADANIA

LABORATORYJNE



biochemia: elektrolity, glukoza,

mocznik, kreatynina, Mg, Ca, P



krzepnięcie: PT, PTT, protrombina

(INR), D-Dimery, fibrynogen



hematologia: morfologia, rozmaz,

płytki krwi



funkcje wątroby: AspAt, AlAt, LDH,

bilirubina



gazometria, COHb, MetHb



CPK, mioglobina

TESTY PRZESIEWOWE

OZNACZENIE JAKOŚCIOWE

(DOSTĘPNE NATYCHMIAST )

Materiał biologiczny - mocz 20-50ml

lub krew

heparynizowana 10ml



acetaminofen



salicylany



trójcykliczne leki przeciwdepresyjne



barbiturany



benzodiazepiny



opioidy



Pochodne konopii-THC

BADANIA TOKSYKOLOGICZNE

ILOŚCIOWE



Materiał biologiczny- krew



Ocena stężeń wybranych substancji,

mogących wywoływać określone

objawy



Nie zawsze konieczne

WSKAZANIA DO WYKONANIA

ILOŚCIOWYCH BADAŃ

TOKSYKOLOGICZNYCH



Ocena stopnia zatrucia w przypadku zatruć średnio

ciężkich i ciężkich, których leczeniem powinny zająć

się wyspecjalizowane oddziały toksykologiczne



Diagnoza niepewna, zwłaszcza u dzieci



Diagnostyka różnicowa śpiączki nieznanego

pochodzenia



Konieczność podania specyficznych odtrutek,

których dawka często zależy od stężenia toksyny we

krwi



Monitorowanie skuteczności zastosowanych metod

eliminacji pozaustrojowej lub podanych odtrutek



Dokumentacja dla celów sądowo-lekarskich

BADANIA TOKSYKOLOGICZNE

ILOŚCIOWE



acetaminofen



salicylany



karbamazepina



COHb, MetHb



Cyjanki



żelazo



digoksyna



teofilina



etanol



glikol etylenowy



alkohol

izopropylowy



metanol



TCA



lit



metale ciężkie (As,

Hg, Pb)

WTÓRNA OCENA KLINICZNA



Dokładne obejrzenie skóry pacjenta - oparzenia
pęcherze, kolor, temperatura, wilgotność



Pełne badanie neurologiczne - odruchy,
wielkość, kształt, reaktywność źrenic



Stan układu oddechowego - szmery dodatkowe,
wzmożenie wydzielania, spazm oskrzelowy



Wydolność krążenia - zaburzenia rytmu,
bezpośrednie uszkodzenie mięśnia, ciśnienie
tętnicze, ocena perfuzji tkankowej



Przewód pokarmowy - zaburzenia perystaltyki



Urazy towarzyszące



Ciepłota ciała

UKIERUNKOWANIE LECZENIA



Stabilizacja stanu pacjenta



Przekazanie pacjenta do ośrodka

referencyjnego – w Polsce 10

Ośrodków Toksykologicznych

Document Outline