Metody diagnostyczne

Badania

czynnościowe

Wyższa Szkoła Pedagogiki

i Administracji –

kierunek

fizjoterapia

Poznań, rok akademicki

2008/2009

Cel przedmiotu

Celem zajęć z przedmiotu badania czynnościowe

jest:

•

zapoznanie z zagadnieniami diagnostyki stanu

zdrowia, postawy ciała, sprawności fizycznej oraz

stanu wytrenowania

•

zapoznanie z różnymi rodzajami prób i testów w

ocenie stanu zdrowia, sprawności fizycznej,

motorycznej oraz stanu wytrenowania

kryteria oceny

•

frekwencja

•

aktywne uczestnictwo w zajęciach

•

pozytywna ocena z zaliczenia końcowego

•

Zdrowie

„stan pełnego, dobrego

samopoczucia fizycznego, psychicznego i

społecznego, a nie tylko jako brak choroby

lub zniedołężnienia”(WHO, 1948).

W ostatnich latach definicja ta została

uzupełniona o sprawność do „prowadzenia

produktywnego życia społecznego i

ekonomicznego”

•

W medycynie zamiast słowa „zdrowie” używa

się terminu „homeostaza”. Jest to zdolność

organizmu do efektywnej obrony przed

stresorami w celu przywrócenia i utrzymania

wewnętrznej równowagi

•

postawa ciała:

Postawa ciała to indywidualne

ukształtowanie ciała i poszczególnych odcinków

tułowia oraz nóg w pozycji stojące (Kasperczyk,

1997)

•

sprawność fizyczna:

Gilewicz (1994), Trześniowski (2001)

ujmowali sprawność fizyczną jako gotowość organizmu ludzkiego

do podejmowania i rozwiązywania trudnych zadań ruchowych w

różnych sytuacjach życiowych, wymagających siły, szybkości,

gibkości, zwinności i wytrzymałości, jak również pewnych

nabytych i ukształtowanych umiejętności i nawyków ruchowych

opartych o odpowiednie uzdolnienie ruchowe i stan zdrowia.

•

Według Przewędy (1993) sprawność fizyczna to określone

możliwości wykonania różnorodnych form ruchu, wyznaczone

poziomem rozwoju, cech motorycznych, morfologicznych, funkcji

fizjologicznych i psychicznych

•

Wytrenowanie

–

stan organizmu zawodnika,

charakteryzujący sie stosunkowo trwałym, wysokim

poziomem przygotowania sprawnościowego,

przygotowania technicznego, przygotowania

taktycznego i przygotowania psychicznego będący

wynikiem kumulowania się racjonalnie prowadzonego

treningu sportowego. Szczególnym rodzajem

wytrenowania jest wysoka forma sportowa;

odwrotnością niedotrenowanie

(Leksykon treningu

sportowego, Ważny Z., 1994)

Czynniki wpływające na długość

ludzkiego życia [Ostrowska, 1999]

Środo

wisko

20 %

Opiek

zdro

wotn

10 %

Uwaru
nkowa

nia

gene

tyczne

20 %

Styl

życia

50 %

Zdro

wie

STYL ŻYCIA



Podstawowa droga życiowa, czyli sposób bycia

wynikający z wzajemnych relacji człowieka i

jego warunków życia z indywidualnymi

wzorcami zachowań, określonych przez

czynniki społeczne, kulturowe i osobiste cechy

charakteru [WHO]



Pewien kompromis pomiędzy wyborami,

uwarunkowaniami i możliwościami. Jest to

ogólna filozofia życia, zespół postaw i

zachowań dotyczących jednostki i grupy

[Wojnarowska i wsp., 1993]



Styl życia to luźno powiązany zespół zachowań

(nawyków i czynności), charakterystyczny dla

danej jednostki, mający istotne znaczenie dla

zdrowia [Sęk, 2005]

Składniki stylu życia [Drabik, 1997]

Właściwe

odżywiani

Właściwe

odżywiani

Nienaduży

wanie

używek

Nienaduży

wanie

używek

Niepalenie

tytoniu

Niepalenie

tytoniu

Dostatecz

na ilość

snu

Dostatecz

na ilość

snu

Radzenie

sobie ze

stresem

Radzenie

sobie ze

stresem

Kontrola
masy ciała

AKTYWNO

ŚĆ

FIZYCZNA

AKTYWNO

ŚĆ

FIZYCZNA

Efekty regularnej aktywności fizycznej

[Drabik, 1996]

Regularna aktywność

fizyczna

Utrzymanie

właściwej

masy

ciała

Wzmocnienie

układu

kostno-

stawowego

Redukcja

ryzyka

chorób

układu

krążenia

Rozwój

naczyń

kapilarnych

serca

Zmniejszenie

pracy serca w

wysiłkach

submaksy

malnych

Obniżenie

nadciśnienia

skurczowego i

rozkurczowego krwi

Regulacja

poziomu

lipidów we krwi

Wzmocnienie

mięśni,

ścięgien i

wiązadeł

Efekty treningu wytrzymałościowego [Drabik,

1996].

Poprawa poziomu

wydolności fizycznej

~50%

Poprawa krążenia krwi

(pojemności

wyrzutowej)

Poprawa zdolności

pozyskania tlenu z

krwi pracujących

mięśni

Silniejsze

serce

(pojemność

skurczowa)

Lepsze

dostarczanie

tlenu

do mięśni

(więcej

kapilarów)

Lepsze wykorzystanie

tlenu z

krwi dostarczanej do

pracujących mięśni

(więcej

mitochondriów i większy

ich

rozmiar)

Poprawa reakcji

enzymatycznych

Na co najczęściej chorują dorośli

Polacy?



Nadciśnienie tętnicze – ponad 17% ogółu populacji

w wieku 15 lat i więcej



Choroby kręgosłupa lub dyskopatia – 15,5%



Choroby stawów zapalne i zwyrodnieniowe – 13,8%



Choroba wieńcowa – 8,6%



Migrena lub częste bóle głowy – 8,0%



Nerwica lub depresja – 7,4%

Diagnostyka stanu zdrowia

•

Analizator składu ciała InBody 220

•

Urządzenie to doskonale nadaje się do

ośrodków zdrowia, klinik leczenia otyłości,

klubów fitness i uczelni wyższych typu AWF

•

Urządzenie

InBody

220

wraz

Urządzenie

InBody

220

wraz

oprogramowaniem Lookin’Body pozwala na

pełną, dokładną kontrolę i analizę, poprawy

sprawności fizycznej oraz

składu ciała

sprawności fizycznej oraz

składu ciała

zawodników różnych dyscyplin sportowych

•

Analiza składu ciała: ilość wody (w l), minerałów,

protein (w kg) i tłuszczu (w kg) w organiźmie

•

Analiza mięśniowo- tłuszczowa: masa ciała, ilość

mięśni szkieletowych, masa tkanki tłuszczowej

•

Diagnoza otyłości: procent tkanki tłuszczowej i

wskaźnik masy ciała (BMI), jest w stanie wykryć

ukrytą otyłość brzuszną

•

Diagnoza odżywiania: proteiny, minerały, tłuszcze

•

Diagnoza i kontrola wagi (docelowa waga, kontrola

wagi, kontrola tłuszczu, kontrola mięśni, skala fitness,

podstawowa przemiana materii)

•

Wydatek energetyczny, sugerowany plan treningowy:

ilość spożywanych kalorii dostosowana do

prawidłowej masy ciała

•

Zalecana dzienna kaloryczność

Wyróżnia się trzy główne fizjologiczne wygięcia kręgosłupa:

w płaszczyźnie strzałkowej: lordoza lędźwiowa (wygięcie do

przodu w odcinku lędźwiowym),

lordoza szyjna (wygięcie ku przodowi na wysokości szyi),

kifoza grzbietowa (wygięcie do tyłu w odcinku piersiowym).

Cechą charakterystyczną dla wad postawy w

tej płaszczyźnie jest pogłębienie lub

zmniejszenie fizjologicznych krzywizn

kręgosłupa, wskutek czego pojawić się może

jedna z czterech postaci tych wad:

•

pogłębienie kifozy piersiowej, czyli tzw.

plecy

okrągłe

(dorsum rotundum),

•

pogłębienie lordozy lędźwiowej, czyli tzw. plecy

wklęsłe

(dorsum concavum),

•

pogłębienie kifozy piersiowej i lordozy lędźwiowej,

czyli plecy

okrągło-wklęsłe

(dorsum

rotundo-concavum)

lub

•

brak fizjologicznych wygięć kręgosłupa, czyli plecy

płaskie

(dorsum planum).

Wady kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej

Plecy okrągłe:

- charakteryzują się osłabieniem mięśni grzbietu

- wysunięciem do przodu głowy i barków

- przykurczem mięśni klatki piersiowej

- funkcja oddechowa klatki piersiowej jest upośledzona

Ze względu na różną postać morfologiczną tej wady, wyróżnia

się dwie jej odmiany:

kifotyczn

ą (zmiany zachodzą głównie na górnym odcinku

kręgosłupa i są one kompensowane przez odpowiednie odcinki

mięśni oraz zmniejszenie lordozy szyjnej i lędźwiowej),

kifoz

totaln

ą (nadmierne wygięcie kręgosłupa ku tyłowi, nie

tylko na odcinku piersiowym, ale też w części lub całości

odcinka lędźwiowego ze zmniejszeniem lub zniesieniem

przodopochylenia miednicy; kompensacja segmentarna

dokonuje się w odcinku szyjnym, w stawach biodrowych i

kolanach).

Plecy wklęsłe

- są równoznaczne ze zwiększeniem

lordozy

lędźwiowej przy zmniejszeniu krzywizny

piersiowej w różnym stopniu i zakresie.

Wyróżnia się dwa warianty pleców wklęsłych:

- pogłębienie fizjologiczne lordozy bez zmian lokalizacji

(hiperlordoza lędźwiowa), mająca na odcinku

piersiowym

tendencje do kompensacyjnego pogłębiania kifozy

piersiowej

- przemieszczenie szczytu lordozy, połączone ze zmianami

jej rozległości (lordoza niska - krótka, z towarzyszącą jej

kifozą o długim łuku; lordoza wysoka - długa,

obejmująca wygięciem również dolny odcinek piersiowy)

Plecy okrągło wklęsłe

oznaczają zwiększoną lordozę lędźwiową i kifozę

piersiową.

zwykle głowa pochylona jest ku przodowi

dorsum rotundo-concavum

powoduje zmianę stanu

mięśni i więzadeł (mięsień prostownika grzbietu

rozciągnięty na odcinku piersiowym, a na odcinku

lędźwiowym - skurczony

przykurcz mięśni obręczy barkowej i klatki piersiowej

poza tym następuje przesunięcie narządów jamy

brzusznej ku przodowi

rozciągnięcie mięśni brzucha

mięśnie pośladkowe pozostają osłabione

Plecy płaskie - charakteryzują się:

- spłaszczeniem lub brakiem fizjologicznych krzywizn

kręgosłupa, co powoduje zaniknięcie funkcji

amortyzacyjnej tej części kośćca

- barki zwykle są opadnięte

- przykręgosłupowy brzeg łopatek odstaje

- klatka piersiowa jest spłaszczona w wymiarze

przednio-tylnym

- z braku fizjologicznej lordozy lędźwiowej narządy

jamy brzusznej obniżają się

- istnieje skłonność do powstawania

bocznych skrzywień kręgosłupa.

Plecy płaskie występować mogą w dwóch skrajnie różnych

odmianach:

- w astenicznej budowie ciała, o słabej, wiotkiej muskulaturze,

gdzie zrównoważenie ciała osiągane jest w znacznej mierze

dzięki biernemu usytuowaniu jego segmentów

- u dzieci silnie umięśnionych, wcześnie i intensywnie

ćwiczących. Ostatnio coraz częściej obserwuje się

występowanie spłaszczenia fizjologicznych krzywizn

kręgosłupa. Przyczyna takiego zjawiska leży w trybie życia

Wady kręgosłupa w płaszczyźnie czołowej

Skoliza

- nazywana inaczej skrzywieniem bocznym:

- polega na odchyleniu kręgosłupa w bok od jego

długiej osi

- charakteryzuje ją różnorodność patologii: od

okresowych,

nieznacznych skrzywień o rozległych zmian

deformacyjnych połączonych z kalectwem

- do skrzywień bocznych kręgosłupa dochodzi

wskutek zaburzenia równowagi statyczno-

dynamicznej w czołowej płaszczyźnie ciała, w

następstwie różnych czynników

Diagnozowanie wad postawy ciała

Znalezienie praktycznego sposobu oceny

postawy ciała człowieka jest niezwykle trudne,

przede wszystkim ze względu na to, że jest to

cecha niezwykle labilna i niezaprzeczalnie

indywidualna

M. Kutzner-Kozińska

definiuje postawę

jako:

sposób „trzymania się" osobnika warunkowany

nawykiem ruchowym, podłożem morfologicznym

i funkcjonalnym oraz jego działalnością.

W takim ujęciu postawa jest wypadkową

różnych i zmiennych czynników. Za podstawowe

kryterium oceny postawy należy wziąć maksymalną

wydolność ustrojową, która warunkuje zdolność do

pracy (chodzi nie tylko o wydolność, która

charakteryzuje osobnika obecnie, ale też o

przewidywane konsekwencje dalszych odchyleń).

Jako podrzędne w stosunku do powyższego

kryterium, ale równie ważne podaje się kryterium

estetyczne

Struktura sprawności fizycznej

[Renson i wsp. 1979]

Aktywność

fizyczna

Konstytucja

fizyczna

Sprawność

motoryczna

Wydolność

tlenowa

Komponent

kulturowy

Komponen

motoryczn

Komponent

organiczny

Struktura sprawności fizycznej wg Sharkey’a

[1990]

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA

Sprawność
mięśniowa

Siła

Wytrzymałoś
ć
mięśniowa

Zręczność

Równowaga

Gibkość

Szybkość

Moc

Sprawność
energetyczna

tlenowa

beztlenow
a

Pomiar zdolności motorycznych

Międzynarodowy Test Sprawności Fizycznej

•

Bateria testów składa się z 8 prób. Badania sprawności

fizycznej zaleca się przeprowadzić w ciągu 2 dni, przy czym

próby l. 2, 3 w pierwszym, zaś 4, 5, 6, 7, 8 - w drugim dniu.

Jeśli cały test stosuje się w ciągu jednego dnia, wskazane

jest, aby wytrzymałość mierzyć na końcu. Ze sposobem

wykonania poszczególnych prób należy dokładnie zapoznać

badanego:

1. Bieg 50 m - próba szybkości biegowej

2. Skok w dal z miejsca - próba mocy (siły nóg)

3. Bieg wytrzymałościowy - próba wytrzymałości

4. Pomiar dynamometryczny siły dłoni

5. Podciąganie na drążku próba siły rąk i barków

6. Bieg zwinnościowy

7. Skłony w przód z leżeniem tyłem przez 30 s - próba siły

mięśni brzucha

8. Skłon tułowia w przód - próba gibkości

Składowe sprawności fizycznej wg twórców

EUROFIT [1988]

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA

Sprawność
związana z
osiągnięciam
i
(w
aktywności
fizycznej)

Zwinność

Moc

Wytrzymałość krążeniowo –
oddechowa

Siła

Wytrzymałość mięśniowa

Skład ciała

Gibkość

Szybkość

Równowaga

Sprawność
związana ze
zdrowiem

Składnik
organicz
ny

Składnik
motoryc
zny

Postępowanie w

definiowaniu przedmiotu

badań



Co jest obserwowane?



W jakich warunkach należy

prowadzić obserwacje?



Jakich należy dokonać operacji?



Jakich użyć miar i przyrządów?



Jak przeprowadzić obserwacje?



Jak interpretować ich wyniki?

Zdolności motoryczne – podstawowe

testy

bieg po kopercie
bieg po ósemce

czas rozwijania siły lub
mocy
maksymalnej( skurcz
izometryczny
lub Wingate Test)

Mobilizacji mięśni

bieg 200-300m

Wingate Test 30 s

Rozwijanie MMA
kwasomlekowej

skok w dal z miejsca -
MPA

Wingate Test
test Margarii
test Georgescu

Rozwijania MMA
niekwasomlekowe

w zależności od
zespołów
mięśniowych
– np. podciąganie na
drążku

pomiar momentów
maksymalnych
określonych mięśni w
skurczu izometrycznym

Rozwijania lokalnej
siły statycznej

rzut piłką lekarską w
tył

pomiar momentów
maksymalnych
największych zespołów
mięśniowych w skurczu
izometrycznym

Rozwijania
maksymalnej
statycznej siły
absolutnej

Test pośredni

Pomiar bezpośredni

Zdolność

Lp.

Zdolności motoryczne – podstawowe

testy

obserwacja
trenera(ów)

badania przebiegu
uczenia się
nieznanych uprzednio
sekwencji
ruchów

Uczenia się ruchów

10.

testy analityczne
predyspozycji

Adaptacji
motorycznej

testy analityczne
predyspozycji

Orientacji
przestrzennej

podciąganie na
drążku, „pompki”,
„sit-ups”

ocena tempa opadania
mocy
maksymalnej w teście
Wingate
lub krzywej zmęczenia w
skurczu izometrycznym

Odporności mięśni
na zmęczenie

test Astranda
test Margarii i wsp.
test Coopera

analiza gazów
wdychanych
i wydychanych w trakcie
wysiłku stopniowego

Maksymalnego
poboru tlenu
VO2max

Test pośredni

Pomiar bezpośredni

Zdolność

Lp.

Europejski Test Sprawności Fizycznej -

Eurofit

1. Czynnik: Równowaga ogólna. Utrzymanie równowagi stojąc na

jednej nodze na belce.

2. Czynnik: Szybkość ruchów ręki. Szybkie dotykanie na przemian

dwóch odpowiednio rozstawionych krążków wybraną

/sprawniejszą/ ręką.

3. Czynnik: Gibkość. W pozycji siedzącej sięganie rękami w przód

tak daleko, jak to możliwe.

4. Czynnik: Siła eksplozywna. Skok na odległość z pozycji stojącej.

5. Czynnik: Siła statyczna. Zaciskanie ręki z maksymalną siłą na

dynamometrze.

6. Czynnik: Siła tułowia /wytrzymałość mięśni brzucha/.

Maksymalna liczba siadów z leżenia tyłem w ciągu 30 sekund.

7. Czynnik: Siła funkcjonalna /wytrzymałość mięśniowa ramion i

barków/. Wytrzymanie zwisu o ramionach ugiętych na drążku.

8. Czynnik: : Szybkość biegowa, zwinność. Bieg wahadłowy

10x5m z maksymalną szybkością i zmianami kierunku.

9. Czynnik: Wytrzymałość krążeniowo-oddechowa.

Wytrzymałościowy bieg wahadłowy.

Zdolność kinestetycznego różnicowania

wielkości siły o globalnym charakterze

/ globalna dokładność siłowa/

- rozciąganie dynamometru w leżeniu przodem na

poziomej

ławce

/Wachowski i wsp., 1987/.

Zdolność kinestetycznego różnicowania

wielkości siły o lokalnym charakterze

/lokalna dokładnośc siłowa/

Lokalną siłę izometryczną mierzy się w pozycji

siedzącej, w stawie łokciowym ustabilizowanym

w pozycji kątowej zbliżonej do 90

- Badanie polega na ustaleniu wartości siły

maksymalnej dla prawej i lewej kończyny

górnej, a następnie 3-krotnie uczy się badanego

odtwarzania 50% tej wartości

- Jest to wielkość zadana, którą należy 5- krotnie

odtworzyć z pamięci bez kontroli wzrokowej, tj.

na podstawie wrażeń kinestetycznych

- Odchylenia od tej wielkości rejestrowane są w

N i stanowią one błędy w zakresie dokładności

siłowej

(

Metodę opracowano

1924 r./Schulte/ i choć przez lata

była ona udoskonalana /Puni, Starosta/ pozostała aktualna do dziś)

Testy wydolnościowe

Próba Harwardzka

Uczeń wchodzi na stopień (wysokość 46 cm dla dziewcząt i 51 cm dla chłopców) w tempie

30 wejść na minutę w ciągu 5 minut. Po zakończeniu próby, badany siedzi, a my

wykonujemy mu 3 pomiary tętna w odcinkach 30 sekundowych w następujących

odstępach:

od 1' do 1'30" - wartość A

od 2' do 2'30" - wartość B

od 3' do 3'30" - wartość C

Otrzymane pomiary tętna podstawia się do wzoru:

•

Ww = czas pracy w sekundach X 100

•

2 X (A + B + C)

•

(Ww - wskaźnik wydolności)

Uwaga!

W przypadku jeśli uczeń nie wykonywał ćwiczenia przez 300 sekund (5 minut) podajemy

faktyczny czas przeprowadzania próby.

Punktacja za uzyskany wynik.

do 55 pkt - zła kondycja

56 - 64 pkt - słaba kondycja

65 - 79 pkt - przeciętna kondycja

80 - 89 pkt - dobra kondycja

pow. 90 pkt - bardzo dobra kondycja

Ergospirometria /PPA, VO

max

- Badania są wykonywane na bieżni mechanicznej Trackmaster.

Oceny wydolności tlenowej dokonuje się stosując test o

wzrastającym obciążeniu. Badani wykonują serie

dwuminutowych wysiłków, podczas których systematycznie

każdorazowo zwiększa się moc wysiłku (prędkość przesuwu

bieżni) o tą samą wartość, aż do osiągnięcia pułapu tlenowego

(VO

max).

- Podczas prób, w sposób ciągły oznacza się minutową

wentylację płuc (VE), zużycie tlenu (VO

) i wydalanie

dwutlenku węgla (VCO

), stosując analizator gazów typu Yager.

Częstość skurczów serca rejestrowana jest sport-testerem

(Polar PE 3000).

- Ponadto rejestrowane są wartości uśredniane co 0,5 min.

trwania wysiłku. Do wyznaczania indywidualnego progu

przemian anaerobowych (PPA) stosowana jest metoda

wentylacyjna zaproponowana przez Wassermana. Dla PPA

wyznaczana jest częstość skurczów serca, moc i progowy

pobór tlenu. Zużycie tlenu podawane jest zarówno w l/min

jak i w przeliczeniu na 1 kg masy ciała.

Reasumując badania obejmują wyznaczenie maksymalnych

wielkości:

- poboru tlenu (VO2

max

) [ml/min/kgmc] i [ml/min]

- tętna [HR

max

/min]

- wentylacji minutowej [l/min]

- Ponadto w/w parametry są oznaczane na poziomie progu

przemian anaerobowych – PPA.

Test Vandewalle – siła/szybkość

Test mocy anaerobowej:

- przy wykorzystaniu cykloergometru typu Monark 818E,

- stała komputerowa rejestracja przebiegu testu

- analizie poddaje się siłę: oporu przyłożonego do koła

zamachowego ergometru oraz czas pomiędzy kolejnymi

przejściami strumienia światła fotokomórki, przez 2 spośród 12

otworów, znajdujących się na obwodzie tarczy pedałów.

- uzyskany czas stanowi podstawę do wyznaczenia aktualnej

liczby obrotów wyrażanych na minutę

- równocześnie, przy zastosowaniu czujnika tensometrycznego,

rejestrowano siłę oporu (F).

- wyżej wymienione parametry są podstawą do wyznaczania

rozwijanej mocy

(Vandewalle, 1987).

Test ergometryczny w/g Vandewalle i wsp. pozwala:

- precyzyjnie określić poziom maksymalnej mocy

fosfagenowej i jej składowych

- dokonać indywidualnej charakterystyki rozwijanej mocy

podczas prób wykonywanych kończynami górnymi

oraz kończynami dolnymi

Test jest narzędziem badawczym:

- precyzyjnej oceny cech siłowo-szybkościowych różnych

grup mięśniowych,

- może być wykorzystywany dla optymalizacji w doborze

obciążeń treningowych na podstawie uzyskiwanych

wartości P

max

oraz jej

składowych: szybkościowej i

siłowej

Test Coopera

- bieg 12

min.

- Test powinien być przeprowadzony na bieżni okrężnej

- najlepiej 400 m

- Dla ułatwienia pomiaru należy przy bieżni ustawić

chorągiewki co 25 - 50 m

- Uczniów należy podzielić na grupy o podobnych

zdolnościach kondycyjnyc

Badania czynnościowe w diagnostyce

choroby niedokrwiennej serca

a) Jako obciążenie dla układu krążenia można

zastosować

dwa rodzaje wysiłków:

- izometryczny /statyczny/

- izotoniczny /dynamiczny/

b) Maksymalne zużycie tlenu /VO

max./ -

oznacza największa ilość tlenu, jaką może zużyć

osoba wykonująca wysiłek dynamiczny,

obejmujący znaczną cześć masy mięśniowej

Odzwierciedla ilość tlenu dostarczanego

komórkom i zużytego w procesach przemiany

materii. Wartość zależy od: wieku, płci,

wytrenowania, dziedziczenia, stanu układu

krążenia

Testy wysiłkowe u chorych po ataku serca

Prób wysiłkowa może:

- dostarczyć informacji, które przyśpieszą lub zoptymalizują

moment wypisania ze szpitala

- sprowokować zaburzenia rytmu, które nie występują w

spoczynku

- ocenić reakcji pacjenta na wysiłek

- pomóc lekarzowi i rehablitantowi pod kątem dalszego

leczenia i usprawniania

Cele wykonywania prób wysiłkowych:

- określenie bezpiecznego wysiłku fizycznego

- określenie optymalnego momentu do wypisu

- korekcja leczenia zachowawczego

- określenie częstości badan kontrolnych

- wykrycie niedokrwienia i zaburzeń rytmu spowodowanych

wysiłkiem

Przykładowe próby wysiłkowe

u chorych po ataku serca

a) Zastosowanie cykloergometru:

- pomiar ciśnienia

- EKG

- obciążenie w kilopondach (kpm) lub w watach (W)

b) Zastosowanie bieżni mechanicznej:

- pomiar ciśnienia

- EKG

- prędkość przesuwu taśmy od 1,6 km/h do 12,8

km/h, kąt nachylenia do ok. 20 stopni

Badania czynnościowe w diagnostyce

układu oddechowego

Próba Jamesa:

- próba polega na wchodzeniu na stopień 20 razy/min.;

wys. stopnia zależy od ciężaru ciała badanego – pow.

70 kg – 20 cm; od 50 -70 kg – 25 cm; poniżej 50 kg –

30 cm

- próbę ocenia się na podstawie liczby wejść na stopień,

przy którym wystąpiła duszność

- 80 i więcej wejść – pełna wydolność

- 41-80 – 10-20 % zmniejszenia wydolności

- 21-40 – 30-50 % zmniejszenia wydolności

- 1-20 – 60-80 %

zmniejszenia wydolności

- duszność w spoczynku – 80-100% zmniejszenia

wydolności

Próba zapałki:

zgaszenie zapałki w odl. 15 cm od

ust w poz. leżącej i stojącej

Document Outline