background image

Środki odurzające i 

Środki odurzające i 

substancje 

substancje 

psychotropowe w 

psychotropowe w 

analizie 

analizie 

toksykologicznej

toksykologicznej

background image

  Ustawodawstwo

Pojęcie środka odurzającego i substancji 

psychotropowej definiowane jest przez:

Ustawa z dnia 

24 kwietnia 1997 

roku o przeciwdziałaniu 

narkomanii (Dz.U. Nr. 75, poz. 468)

Ustawa z dnia 

26 października 2000 

roku o zmianie 

ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. Nr. 103, poz. 

1097)

Ustawa z dnia 

6 września 2001 

roku o zmianie ustawy o 

przeciwdziałaniu narkomanii oraz o zmianie innych ustaw 

(Dz.U. Nr. 125, poz. 1367)

W rozumieniu przepisów wyżej wymienionych ustaw 

do 

środków odurzających i substancji 

psychotropowych zalicza się tylko te związki, 

które są wymienione w wykazach stanowiących 

integralne ich części.

background image

         

Ustawodawstwo

Zgodnie z ustawą i jej późniejszymi zmianami 

karalne jest:

posiadania środków odurzających i 

substancji psychotropowych

wytwarzanie, przetwarzanie albo 

przerabianie środków odurzających

przywóz z zagranicy, wywóz za granicę lub 

przywóz w tranzycie takich środków

wprowadzanie ich do obrotu

Ustawa rozróżnia 

dwie odmiany maku lekarskiego (

nisko- i 

wysoko-morfinowy)

dwie odmiany konopi (

włókniste i inne

)

§

background image

Podział

Środki odurzające (N) 
Substancje psychotropowe (P)

Dzieli się na 

cztery grupy 

w zależności od:

stopnia ryzyka powstania uzależnienia w 

przypadku    

  używania ich w celach 

niemedycznych

zakresu ich stosowania w celach medycznych

.

background image

   Środki odurzające  

Morfina

Kodeina

Alkaloidy opium

Heroina

Przetwory ze słomy makowej

Ziele konopi (marihuana) i żywica 
(haszysz)

background image

Substancje 
psychotropowe

Amfetamina i jej pochodne

9

-Tetrahydrokannabinol – 

psychoaktywny składnik konopi

background image

   Zadania analityka

Identyfikacja

123 środków odurzających

110 substancji psychotropowych

24 prekursorów 

Wykazanie ich obecności w różnych materiałach w 

tym biologicznym

Oznaczanie ich czystości

Wyznaczenie ich stężenia w:

płynach ustrojowych

sekcyjnym materiale biologicznym

tzw. materiałach alternatywnych (np. włosy, ślina)

Identyfikacja domieszek, które mogą być istotne do 

ustalenia źródła pochodzenia środka czy metody jego 

otrzymania

Analiza ilościowa składników biologicznie czynnych 

(morfina, 

9

-tetrahydrokannabinol

w surowcach 

roślinnych 

(słoma makowa, konopie).

background image

   Zadania analityka

Wybór odpowiedniego związku do oznaczenia 

– związek najbardziej reprezentatywny i specyficzny 

dla danej substancji uzależniającej:

wskaźnik narażenia

wskaźnika skutków działania środka odurzającego na 

organizm ludzki

Dobór takiego 

biomarkera 

warunkuje 

wyciąganie prawidłowego wniosku 

dotyczącego:

czasu przyjęcia tego środka

czasu trwania narażenia

częstotliwości przyjmowania

określenie biernego lub czynnego narażenia

 

background image

  Zadania analityka

Dobór odpowiednich metod 

analitycznych

 

(metody sprawdzone w 

międzylaboratoryjnych testach kontroli jakości 

wyników badań) 

W toksykologii sądowej obowiązuje 

zasada potwierdzania każdego wyniku 

drugą niezależną 

(opartą na innych 

podstawach teoretycznych) 

metodą.

Dobór materiału do badań

 

(zasadniczą rolę odgrywa czas, jaki upłynął od 

przyjęcia środka uzależniającego bądź 

narażenia na niego – czy też wystąpienia 

objawów – do wykonania analizy). 

background image

   Materiał do analiz

Do analizy wykonywanej 

równocześnie z 

występowaniem objawów 

materiałem 

z wyboru jest 

krew lub ślina, a 

wykonywanej później – mocz i pot. 

Do wykonania analizy w celu stwierdzenia 

przyjęcia narkotyku 

w okresie od 

tygodnia do nawet roku najlepszym 

materiałem do badania są włosy. 

Badanie włosów noworodków i małych 

dzieci dostarcza informacji o ich 

narażeniu na te środki zarówno w życiu 

płodowym, jak i po urodzeniu. 

background image

   Analiza włosów

Analiza ta umożliwia:

długofalową, retrospektywną diagnostykę 
przyjęcia narkotyku

daje możliwość, po podzieleniu włosa na 
odpowiednie odcinki, określenia 
przybliżonego czasu, jaki upłynął od przyjęcia 
narkotyku

określenie okresu, w którym narkotyk był 
przyjmowany

stwierdzenia, czy był przyjmowany 
okazjonalnie, czy regularnie

background image

   Analiza włosów

Aspekty kontrowersyjne analizy 

narkotyków we włosach:  

rozróżnienie zanieczyszczenia zewnętrznego 

włosa narkotykiem (np. oparami kokainy) od 

jego obecności w tym materiale 

spowodowanej aktywnym użyciem tego 

narkotyku oraz kontaminacją endogenną (np. z 

potu) 

Badanie tego materiału wymaga 

zastosowania bardzo czułych metod:

GC/MS

GC/MS z chemiczną jonizacją

i derywatyzacji analitu 

background image

Analiza materiału 

sekcyjnego

Materiał sekcyjny - bardzo małe próbki materiału 

(np. 100 mg wątroby czy mózgu)

Jest to materiał nieodtwarzalny, zmienny w czasie

Do interpretacji uzyskanego wyniku w odniesieniu 

do przyczyny zgonu z powodu zatrucia, konieczne 

jest 

oznaczenie tego  środka i jego 

metabolitów zarówno w postaci wolnej, jak i 

sprzężonej. 

Badanie wykonuje się używając kilku rodzajów 

materiału i określa się stosunek stężeń związku 

macierzystego i metabolitów w tych materiałach.

background image

  Środki uzależniające

Alkaloidy opium

Amfetamina i jej pochodne

Konopie i ich składniki 
czynne biologicznie

Środki halucynogenne

background image

 Alkaloidy opium

Opium

 - zatężony sok z niedojrzałych 

makówek maku lekarskiego (Papaver 
somniferum L.
).

Największa zawartość opium spotykana jest 
w maku uprawianym w 

Złotym Trójkącie 

(Birma, Laos, Tajlandia), w 

Złotym Rożku 

(Iran, Irak, Afganistan, Pakistan), w 

dolinie 

BKA 

(Liban), a także w Turcji, Indiach, Nigerii 

i Meksyku.

background image

   Alkaloidy opium

Zawiera około 

40 alkaloidów

, które 

można podzielić na dwa rodzaje: 

- pochodne fenantrenu
- pochodne izocholiny

W opium znajdują się głównie:

morfina (8-14%)

narkotyna (noskapina) (2-8%)

papaweryna (0.7-3%)

tebaina (0.2-1%)

kodeina

background image

   Alkaloidy opium

Pierwsze doniesienia – 3000-2500 B.C.

Homer w Odysei opisuje napój 
zawierający opium

Stosowane w prawie wszystkich 
kulturach głównie w celach leczniczych

Szczególnie szeroko opium stosowano 
w Europie i USA w XIX wieku (Anglia – 
stosowanie opium jak aspiryny)

background image

 Alkaloidy opium

Opium było w przeszłości używane jako 

środek:

przeciwbólowy

uspokajający

nasenny

odurzający 

Stosowane było głównie w postaci 

nalewki 

alkoholowej (laudanum) lub palone 

Próby ograniczania sprowadzania 

brytyjskiego opium do Chin doprowadziły 

do wojen opiumowych.

background image

   Heroina

Heroina

 (diacetylomorfina, C

21

H

23

NO

5

półsyntetyczny narkotyk otrzymywany 

w wyniku 

acetylacji morfiny 

od 

7 do 

8 razy silniej działający i 

uzależniający niż morfina

Narkotyk ten po raz pierwszy 

wyprodukowano 

w

 

Niemczech

 w 

1874

 roku i zaczęto wykorzystywać w 

celach medycznych, jako silny środek 

przeciwbólowy. 

Obecnie w większości krajów jego 

stosowanie w medycynie jest 

zabronione.

background image

   Heroina

Dzięki grupom acetylowym szybciej 
przechodzi przez barierę krew-mózg

W mózgu jest enzymatycznie 
metabolizowana do aktywnych 
terapeutycznie metabolitów (morfina) 
-prolek

Farmaceutyczna postać heroiny 
stosowana w leczeniu osób silnie od niej 
uzależnionych (Wielka Brytania - 

Diagesil®

, Szwajcaria, Holandia)

background image

  Heroina

Heroina

 może mieć postać białego, różowego, 

brązowego lub niebieskiego proszku, w zależności 

od miejsca jego produkcji i sposobu oczyszczania.

Rozprowadzane przez dealerów dawki (działki) 

posiadają masę średnio 

0.1 grama 

zawierają 

zazwyczaj 

20-30 mg 

czystej heroiny. Pozostałość 

to glukoza, mąka, efedryna, cukry itp.

Heroina nr.4

” (80%)

 czy „

brown sugar

”, 

przyjęte bez rozcieńczenia 
są śmiertelne dla człowieka.

background image

   Heroina

Polska heroina

 – „

kompot

” - 

ciemnobrunatny płyn wytwarzany ze słomy 
makowej  warunkach domowych. 

Zawiera

 oprócz 

morfiny

 i 

heroiny

 inne 

alkaloidy, np. 

kodeinę

, a także 

pozostałości 

stosowanych do produkcji odczynników 
chemicznych i materiału roślinnego

Bardziej szkodliwy i działa znacznie silniej niż 
czysta heroina oraz szybciej prowadzi do 
uzależnienia

background image

  Alkaloidy opium

W organizmie łączą się z tymi samymi 

receptorami, co 

endogenne odpowiedniki np. 

endorfiny (hormony peptydowe - hormony 

szczęścia)

Działanie:

wpływanie depresyjnie na centralny układ nerwowy i 

ośrodek oddechowy

działanie uspokajająco

działanie nasennie

działanie przeciwbólowe 

Po przyjęciu występuje euforia, uczucie 

wewnętrznego spokoju, błogostanu i harmonii 

trwające od 3-6 godzin. 

background image

  Widoczne objawy

Alkaloidy te powodują rozszerzenie 

naczyń wieńcowych i mózgowych, 

blokują bodźce seksualne. 

Do widocznych objawów wskazujących 

na przyjęcie opiatów należą: 

zamazane szkliste oczy, zwężone źrenice

brak apetytu, katar

wymioty, ból mięśni

gęsia skórka, gorączka

zimne poty, łzawienie

background image

  Głód narkotyczny 

Głód narkotyczny 

- objawy odstawienia, 

8-12 godzin od przyjęcia ostatniej dawki. 

Do objawów tych należą: 

przyspieszona praca serca (kołatanie)

bóle głowy, wymioty

niepokój, bezsenność, depresja, rozdrażnienie

biegunka, podwyższona temperatura

zaburzenia oddychania i widzenia

epilepsja, zaburzenia neurologiczne, paraliż, 

zapaść 

myśli samobójcze

background image

   Heroina

Heroina

 w większej dawce może 

wpływać paraliżująco na centralny układ 
nerwowy, a szczególnie ośrodek 
naczyniowo-ruchowy w pniu mózgowym 

Zapaść krążeniowo-oddechowa lub 
zakrztuszenie się własnymi wymiocinami 
– śmierć  

background image

  Alkaloidy opium

Regularne przyjmowanie tych środków 

odurzających powoduje wytworzenie się 

silnego 

psychicznego i fizycznego 

uzależnienia i tolerancji 

W celu uzyskania tego samego efektu trzeba 

zwiększyć dawkę np. od 1 do 10 ml kompotu

Sytuacje stresowe, choroby, czy nawet 

krótki okres abstynencji, obniżają tolerancję, 

co stwarza zagrożenie przedawkowania, w 

wyniku którego może nastąpić zgon. 

background image

   Alkaloidy opium

Powodują

:

obniżenie progu wrażliwości na ból, co 
prowadzi do ignorowania przez 
narkomanów symptomów pojawiającej się 
choroby i wycieńczenia organizmu

uszkodzenia mózgu

powstanie zakrzepów

zakażenie wirusem HIV czy żółtaczki i 
wielu innych schorzeń

utratę masy ciała i impotencję

background image

   Alkaloidy opium - 

metabolizm

Po podaniu 

heroina

 ulega szybkiemu procesowi 

deestryfikacji do 

6-monoacetylomorfiny (6-

MAM)

 i w dalszej kolejności do 

morfiny

Czas biologicznego półtrwania wynosi:

5 minut – heroina

45 minut -

 

6-monoacetylomorfiny

Obecna w kompotach 

kodeina

 również 

ulega

 

metabolizmowi do morfiny

Morfina

 w znacznej części 

jest wydalana z 

organizmu z moczem w postaci 

glukuronidów i siarczanów

; tylko nieznaczna 

część morfina wydalana jest jako wolna zasada.

background image

   Metabolizm heroiny

background image

  Amfetamina 

1-fenylopropylo-2-amina 

(benzedryna, psychedryna, perwityna)

Mieszanina racemiczna:

(2S)(+)-1-fenylo-2-aminopropan 

(dekstroamfetamina)

(2R)(-)-1-fenylo-2-aminopropan 

(lewoamfetamina)

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

XIX/XX wiek - pierwsze syntezy i badania 

związków pobudzających:

amfetamina

 (1887)

metylenodioksyamfetamina

 (

MDA

, 1910)

3,4-metylenodioksymetamfetamina

 

(

MDMA

, 1912)

metamfetamina

 (1919)

inne pochodne zsyntezowane na bazie 

fenyloetyloaminy

Do tej pory zdefiniowano działanie ok.

 200 

tego typu związków

background image

Syntetyczne pochodne

Najbardziej rozpowszechnione w  Polsce syntetyczne 

pochodne fenyloprolyloaminy:

amfetamina

 (speed) i jej analogi

MDA

 (love pill)

MDE

 (Eve)

MDMA

 (Ecstasy, Adam)

efedryna

 oraz jej produkt domowej przeróbki – 

metkatynon

Ostatnio szczególnego znaczenia nabiera 

p-

metoksy -amfetamina (PMA, death) 

współobecna z nią w tabletkach 

p-

metoksymetamfetamina (PMMA)

PMA

 - opóźnione działanie psychoaktywne, prowadzi 

do przedawkowania.

background image

 Amfetamina i jej 
pochodne

Enancjomery tych związków wykazują 
odmienne działanie na organizm 
człowieka manifestujące się różną 
toksycznością i odmiennymi efektami 
behawioralnymi. 

Enancjomery (S)-(+) amfetaminy i 
metamfetaminy wykazują pięć razy 
silniejsze działanie pobudzające na 
ośrodkowy układ nerwowy niż 
enancjomery R-(-)

.

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

W nielicznych krajach Europy 
(

Szwajcaria

kontrolowane prawnie są 

tylko enancjomery prawoskrętne 
amfetaminy i metamfetaminy

, przy 

czym w powszechnym obrocie 
aptecznym znajdują się leki z 
lewoskrętnymi enancjomerami tych 
związków (Vicks Inhaler

®

 - do inhalacji 

przez nos) lub leki, które metabolizują 
do takich enancjomerów.

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

W Polsce analiza enancjoselektywna nie 

jest rutynowo prowadzona

Ustawa z dnia 

24 kwietnia 1997 roku o przeciwdziałaniu 

narkomanii obejmuje kontrolą mieszaninę 

racemiczną amfetaminy i jej pochodnych. 

Większość leków będących prekursorami 

amfetaminy nie znajduje się w urzędowym 

wykazie środków farmaceutycznych 

dopuszczonych do obrotu w Polsce. 

Leki dostępne zagranicą, środki działające 

anorektycznie, nie są prawnie kontrolowane.

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

Łańcuchowe pochodne amfetaminy i 

metamfetaminy 

znajdują zastosowanie w 

lecznictwie ze względu na działanie 

znoszące 

łaknienie i rozszerzające naczynia oraz w 

leczeniu choroby Parkinsona

. Leki te nie są 

objęte kontrolą prawną. 

Bardzo ważne jest 

rozróżnienie 

metamfetaminy lub amfetaminy 

pochodzącej z zapisanego przez lekarza 

leku oraz z metabolizmu tych leków od 

pochodzącej z nadużywania 

niedozwolonych 

(prawnie kontrolowanych) 

związków

.

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

Wyniki analizy toksykologicznej 
powinny stanowić podstawę do 
rozstrzygnięcia, czy amfetamina i 
metamfetamina stwierdzone w 
materiale biologicznym pochodzą  
z przypisanych leków, czy powstały 
w wyniku metabolizmu lub ich 
nadużycia w celach pobudzających.

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

Amfetamina oraz metamfetamina - 
związki najczęściej przyjmowane w celach 

pobudzających centralny układ nerwowy 

Ich pierścieniowe pochodne – 

MDA, MDE, 

MDMA

, zaliczane do nowej klasy środków 

zwanych 

ENTAKTOGENAMI 

(narkotykami rekreacyjnymi)

charakteryzują się działaniem 
nieprzewidywalnym.

MDA i MDMA 

- działanie halucynogenne. 

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

W niskich dawkach wywołują

:

pobudzenie psychiczne

wzmagają aktywność umysłową, koncentrację myśli

ułatwiają percepcję i kojarzenie wrażeń

Po ich przyjęciu może wystąpić również stan 

gotowości, czuwania oraz bezsenność, niekiedy 

zaś przemijające stany ociężałości lub senności. 

Związki te powodują

:

przyspieszoną akcję serca

podwyższenie ciśnienia krwi

suchość w jamie ustnej

rozszerzenie źrenic

podwyższenie temperatury ciała

background image

Amfetamina i jej 
pochodne

Rynek narkotykowy – substancje 
dostępne w postaci tabletek w 
różnych kolorach (różowym, 
pomarańczowym i zielonym) z 
różnymi wytłoczonymi, popularnymi 
znakami czy napisami.

Najczęściej sprzedawane w postaci 
proszku (50 do 80mg w porcji) o 
różnej zawartości składnika 
czynnego.

background image

   Amfetamina - analiza

Trudności w jednoznacznej identyfikacji:

nieznaczne różnice w strukturze

Izomery położeniowe: 

1-PEA i 2-PEA

metamfetamina i fentermina, 

Większość z nich to mieszaniny 

enancjomerów.

background image

  Amfetamina - analiza

Trudności w analizie

:

Materiał biologiczny – naturalny składnik to aminy, których 
rodzaj i stężenie zmienia się w toku rozkładu gnilnego. 

Obecność interferujących amin endogennych - fałszywie 
dodatnie wyniki uzyskane metodami 
immunoenzymatycznymi. 

W próbkach moczu i materiału sekcyjnego można stwierdzić 
piki interferujące z metamfetaminą przy analizie metodą 
chromatografii gazowej z detekcją uczuloną na azot 

Powstawanie artefaktów podczas analizy amfetamin 
dokonywanej szczególnie metodami GC-MS. 

W materiale biologicznym wykrywa się więcej niż jedną 
pochodną amfetaminową.

background image

  Amfetamina - analiza

Trudności w interpretacji wyniku 
analizy:

przyjmowanie różnych związków w niewielkich 
odstępach czasu

amfetamina i MDA są obecne w moczu jako 
produkty demetylacji odpowiednio – 
metamfetaminy i MDMA oraz MDE

wprowadzenie do organizmu, wraz z 
amfetaminą, zanieczyszczeń powstałych 
podczas syntezy (MDMA często towarzyszy 
MDE)

background image

  Amfetamina - analiza

Analiza proszków pochodzących z rynku 

narkotykowego 

- półprodukty 

charakterystyczne dla zastosowanej syntezy

Substancje stosowane do fałszowania 

– 

środki farmakologicznie czynne:

Metamizol

Paracetamol

Aminofenazon

Kwas acetylosalicylowy

Kwas askorbinowy

Środki używane do rozcieńczania

:

cukier, glukoza, skrobia, laktoza, węglan sodu

background image

   Konopie 

Konopie

 – roślina uprawiana i 

używana w Europie

Główny odbiorca i kraj tranzytowy 
konopi - Holandia 

Dystrybucja - Belgia i Albania

W 1996r. skonfiskowano w Europie 410 
ton konopi, głównie w Hiszpanii

background image

   Konopie (Cannabis)

Środki odurzające pochodzące z 
konopi:

Marihuana

 (suche, szczytowe i owocujące 

części roślinne)

Haszysz

 (sprasowana w kostki żywica)

Olej haszyszowy

background image

  Skład konopi

Identyfikacja ponad 

400

 

substancji chemicznych

, z 

których około 

100

 odpowiada za ich 

charakterystyczny zapach. Większość z nich to lotne 

terpeny i seskwiterpeny. 

Najważniejsze związki występujące w konopiach to:

Δ

9

-tetrahydrokannabinol (Δ

9

-THC lub THC)

kannabidiol (CBD) i produkt jego rozkładu

kannabinol (CBN),-pinen

myrcen

trans-β-ocymen

-terpinolen

trans-kariofilen

-humulen

tlenek kariofilenu 

(wykrywany przez psy tropiące 

narkotyki)

background image

  Marihuana

Podczas jej palenia na skutek pirolizy 
tworzy się ponad 

2000

 związków. 

Na znane farmakologiczne i 
toksykologiczne działanie marihuany 
ma wpływ 

osiemnaście klas 

związków chemicznych 

(związki 

azotowe w tym aminokwasy, 
węglowodory, cukry, terpeny, kwasy 
organiczne proste i tłuszczowe). 

background image

  Kannabinoidy

Składniki odpowiedzialne za 

psychoaktywność konopi (ponad 60 różnych 

związków)

Związki chemiczne oddziałujące na receptory 

kannabinoidowe w mózgu. 

Obecnie ta grupa związków dzieli się na:

kannabinoidy roślinne - występują jako alkaloidy 

roślinne, 

endokannabinoidy - występują w ciałach ludzi i 

zwierząt, 

kannabinoidy syntetyczne - zostały stworzone 

przez człowieka 

background image

  Kannabinoidy

Kannabinol

CBN

Tetrahydrokannabinol

THC

Kannabidiol

CBD

background image

Tetrahydrokannabinol 
(THC) 

Tetrahydrokannabinol

 (nazwa angielska 

T

etra

H

ydro

C

annabinol, C

21

H

30

O

2

) - THC - 

główna substancją psychoaktywną zawartą w 
konopiach indyjskich. 

Istnieje kilka izomerów THC różniących się 
położeniem wiązania podwójnego. Dwa 
izomery - 

Δ

9

-THC

 i 

Δ

8

-THC

 - występują w 

naturze.

Główną substancją aktywną konopi indyjskich 
jest izomer 

L-trans

9-

tetrahydrokannabinolu

background image

   THC

THC posiada dwa chiralne 
centra o konfiguracji trans. 

Badania (lata 1969-1972) 

wykazały, że wszystkie główne 

kannabinoidy występujące w 

marihuanie oraz otrzymane 

syntetycznie posiadają 

pentylową grupę dołączoną 

do pierścienia aromatycznego

.

Niektóre próbki marihuany 

zawierają 9THC z metylowym i 

propylowym łańcuchem bocznym

background image

9

-Tetrahydrokannabinol 

Średnia zawartość 

9

-tetrahydrokannabinolu (9THC) 

w: 

marihuanie – 2.9%
haszyszu – 3.4%

  oleju haszyszowym – 16.5%

Najwyższe stężenie 9THC 

dochodziły do:

27.7% w marihuanie
29.9% w haszyszu

  43.2% w oleju haszyszowym

.

background image

  Kannabinole

Kannabinol

 (

CBN

) wykazuje 10% 

aktywności 

9THC

, a 

kannabidiol

 

(

CBD

) nie posiadając własnej 

aktywności moduluje działanie 

9THC

 i 

CBN

CBD

 w czasie palenia przekształca się 

9THC

.

CBN

CBD

background image

  Konopie - analiza

Konopie różnego pochodzenia 

(konopie 

włókniste pochodzące z prywatnych upraw w 
różnych warunkach - w ogródkach, 
szklarniach, doniczkach i w różnym okresie 
rozwoju rośliny). 

Wyznaczanie zawartości 4 naturalnych 
składników konopi: 

CBD (kanabidiol)

CBN (kannabinol)

9THC

kannabinochromenu (CBCh) 

CBN

CBD

background image

 Przedmiot badań

Żadna z popularnych metod 

(TLC, GC, HPLC-

UV, HPLC-DAD) 

nie rozdziela zadawalająco 

9THC i 8THC.

Każde stężenie 9THC 

w badanych próbkach 

suma stężeń tetrahydrokannabinoli 

(9THC i 8THC)

Wykrywalność 9THC metodami HPLC jest 
dwukrotnie wyższa niż 8THC, metodami TLC 
pięciokrotnie, a metodą GC – 
dziesięciokrotnie.

background image

8

-

Tetrahydrokannabinol 

8THC

 występuje w konopiach w bardo 

małych stężeniach nie przekraczających 

0.1% masy próbki. 

Aktywność 8THC jest 20 razy mniejsza 

od 9THC 

(cała aktywność psychofizyczna 

konopi związana jest z zawartością 9THC)

Zawyżenie psychoaktywności konopi przez 

sumowanie stężeń 8 i 9THC przybliża ją do 

rzeczywistej, ponieważ w czasie palenia 

niektóre nieaktywne składniki konopi, 

ulegając dekarboksylacji, stają się 

psychoaktywne.

background image

  Kannabinole

Występują w konopiach w formie 
obojętnej i kwasowej.

Formy kwasowe przeważają w 
roślinach młodych. 

Istnieje wiele kryteriów podziału konopi 
na odmiany: 

bogate w CBD (kanabidiol)

bogate w 9THC

background image

  Podział konopi

Trzy główne typy konopi, różniące się pod 
względem użytkowym, biologicznym i 
morfologicznym:

konopie włókniste 

(THC < 0.3% i CBD > 

0.5%)

konopie pośrednie 

(THC > 0.3%, CBD > 0.5% 

z bardzo zmiennym stosunkiem THC/CBD)

konopie żywiczne 

(

narkotyczne

, THC > 0.3% 

i CBD < 0.5%).

background image

  Podział konopi

Żadne z dotychczasowych badań, nie 
dają podstaw do jednoznacznego 
zaliczenia pojedynczej próbki konopi do 
typu włóknistego lub narkotycznego. 

Dla celów sądowych 

stosuje się 

urzędowy podział na 

konopie 

włókniste i narkotyczne

 na podstawie 

ustawowo narzuconej zawartości 
głównego składnika psychoaktywnego 
konopi, tj. 

9THC

.

background image

   Podział konopi

Susz konopi przechowywany przez 
dłuższy czas – zmiana składu 
chemicznego:

zmniejszenie zawartość 9THC

zwiększenie stężenia CBD

background image

   9THC

Aktywna dawka 9THC (5-20 mg) 

powoduje:

silne działanie subiektywne w postaci uczucia 

euforii

zaburzenia odczuwania i percepcji wrażeń 

zmysłowych

zaburzenia osądu i pamięci oraz beztroski

może doprowadzić do psychozy toksycznej. 

zwiększenie łaknienia

bóle głowy

nudności

zawroty głowy

pocenie się

zaczerwienienie spojówek i rozszerzenie źrenic.

background image

  9THC - analiza

W celu potwierdzenia przyjęcia 9THC

równocześnie z występowaniem objawów 
jego działania, a więc 

od kilku minut do 

kilkudziesięciu godzin od wprowadzenia 
marihuany lub haszyszu do organizmu

wykonuje się:

analizę toksykologiczną krwi

analizę toksykologiczną śliny 

W dłuższym okresie czasu (kilka do 
kilkunastu dni od wprowadzenia THC

)

:

analizę toksykologiczną moczu i potu

background image

   9THC - analiza

9THC można wykazać w powietrzu 
wydychanym do 12 minut od chwili 
wypalenia marihuany. 

Stężenie we krwi 

9THC 2-3 g/ml 

wypalenie papierosa nie wcześniej 
niż 6 godzin 

od pobrania materiału.

Najsilniejszy efekt działania 9THC - po 

30-40

 minut od rozpoczęcia palenia

background image

Substancje 
halucynogenne

Związki psychodysleptyczne lub 
halucynogeny 

substancje, których 

główną składową działania jest 
powodowanie zaburzeń percepcji 
otaczającej rzeczywistości

HALUCYNOGEN - PSYCHODELIK   
greckie słowa 

psyche

 – dusza 

deloun

 – ukazywać 

background image

Substancje 
halucynogenne

Humphrey Osmond 

- Brytyjczyk, w 

latach 1960-tych w Ameryce Północnej 
prowadził badania nad efektami 
psychotropowymi meskaliny oraz LSD. 

Jeden z wielu psychiatrów, 
entuzjastycznie podchodzących do 
możliwości wykorzystania 
halucynogenów jako narzędzia 
umożliwiającego głębszy wgląd w 
psychikę człowieka.

background image

Substancje 
halucynogenne

Budowa – strukturalnie przypominają 
neuroprzekaźniki – zakwalifikowane do 
dwóch głównych grup:

pochodnych fenyloalkiloaminy

pochodnych indolalkiloaminy

Pozostałe substancje o właściwościach 
halucynogennych, których struktura 
jest nieco inna, umieścić można dla 
celów systematycznych w dodatkowej 
grupie. 

background image

Substancje 
halucynogenne

Grupa pochodnych fenyloalkiloaminy 

-związki o budowie epinefryny, norepinefryny 
oraz dopaminy: 

meskalina

2,5-dimetoksy-4-bromoamfetamina

2,5-dimetoksy-4-metyloamfetamina

3,4-metylenodioksymetamfetamina

 (MDMA)

3,4-metylenodioksyamfetamina (MDA)

background image

Substancje 
halucynogenne

Grupa pochodnych 
indolalkiloaminy - 

 związki o 

strukturze przypominającej serotoninę:

dimetylotryptamina

 (DMT)

psylocybina

harmalina

background image

 Dietyloamid kwasu 

D-lizergowego

Lyserg Säure Diäthylamid – LSD

dietyloamid kwasu lizergowego

background image

Przekształcenia 
izomeryczne LSD

background image

Substancje 
halucynogenne

Substancje o budowie odmiennej niż 
wymienione 

ketamina

dekstrometorfan

mirystycyna

atropina

difenhydramina

background image

Czynniki wywołujące      

halucynacje 

Stany chorobowe przebiegające z wysoką gorączką

Zaburzenia psychiczne

Uszkodzenie mózgu spowodowane zatruciami 
pokarmowymi lub urazami mechanicznymi

Zatrucia pokarmowe pośrednio zaburzające pracę 
mózgu

Nadprodukcja hormonów tyroidowych lub 
adrenergicznych

Podawanie wysokich dawek kortyzonu

Kuracja hormonami tyroidowymi

Delirium tremens (obłęd opilczy)

Stany fizycznego wyczerpania

background image

  Metabolizm LSD

Dane dotyczące metabolizmu LSD - okres 30 
lat od chwili jego odkrycia. 

Szybkie wchłanianie z żołądka

We krwi występuje głównie w formie 
związanej z białkami (ok. 90%) 

Biologiczny okres półtrwania wynosi ok. 3 h

Główne metabolity LSD:

2-oksy-3-hydroksy-LSD (A)

N-desmetylo-LSD (B)

background image

  Metabolizm LSD

Przemiany mogą również polegać na 

hydroksylacji pierścienia fenolowego i prowadzić 

do powstania kolejnych dwóch metabolitów:

13-hydroksy-LSD (C)

14-hydroksy-LSD (D)

Obecność grup polarnych umożliwia tworzenie 

połączeń LSD z kwasem glukuronowym i tym 

samym dalszy spadek stężenia związku 

macierzystego.

Wszystkie te przemiany sprawiają, iż jedynie 

1% 

niezmienionego LSD zostaje wydalone 

wraz z moczem.

background image

   Metabolizm LSD

2-oksy-3-hydroksy-
LSD 

N-desmetylo-
LSD

13-hydroksy-
LSD

 

14-hydroksy-LSD 

background image

   Metabolizm LSD

Doniesienia literaturowe o 
występowaniu innych metabolitów LSD: 

2-oksy-LSD

N-desetylo-LSD

etylowinylo-LSD

Niskie stężenia LSD w materiale 
biologicznym sprawiają, iż 

możliwość 

detekcji 

jest ograniczono praktycznie 

do 24 godzin po przyjęciu środka. 

background image

   Metabolizm LSD

Ostatnie kilka lat – pojawienie się publikacji 
dotyczących metodyki oznaczania 

2-oksy-3-

hydroksy-LSD (metabolit A)

, którego 

stężenie w moczu 

jest do ok. 

20-krotnie 

wyższe niż LSD

. Możliwość potwierdzenia 

przyjęcia LSD w znaczenie dłuższym czasie. 

Oznaczanie 

N-desmetylo-LSD (metabolit 

B)

:

stężenia  porównywalne z LSD

3-krotnie dłuższy czas biologicznego 
półtrwania 


Document Outline