Przygotowała
Ewelina Góra.... Klasa Ie.
Dieta
• Specjalny sposób odżywiania, z określeniem jakości i
ilości spożywanych pokarmów. Odżywianie dietetyczne
stosuje się u chorych ludzi i stanowi jedną z form
leczenia. Ma także znaczenie profilaktyczne. Podstawą
żywienia dietetycznego jest stosowanie norm i zaleceń
dotyczących żywienia człowieka zdrowego przy
uwzględnieniu pewnych zmian wynikających m.in. Z
typu choroby i jej zaawansowania. Różne diety są
stosowane do odchudzania.
Dieta podstawowa
• Zawiera ona wszystkie składniki pokarmowe w
ilościach przewidzianych dla zdrowego. Te diety stosuje
się zarówno w odżywianiu się ludzi zdrowych jak i
chorych, którzy nie potrzebują specjalnego żywienia.
Przykładowe rodzaje diet!
• Dieta wysokowęglowodanowa
– składa się z produktów
zbożowych, warzyw, owoców, ograniczonej ilości produktów
zwierzęcych (jaj, mięsa) i minimalnej tłuszczów i słodyczy.
• Dieta niskowęglowodanowa
- cieszy się dużą popularnością,
gdyż składa się ona z większej ilości tłuszczów i białek.
• Dieta niskotłuszczowa
– ograniczenie spożycia tłuszczów.
• Dieta lekkostrawna
– rodzaj tej diety ma na celu
nieobciążanie przewodu pokarmowego pod względem
jakościowym i ilościowym, ograniczanie pokarmów
zalegających na żołądku, ostro przyprawionych,
wzdymających.
• Dieta wysokobiałkowa
– zapewnia choremu odpowiednie
ilości białka i energii, uwzględnia się produkty spożywcze
będące źródłem białka np. mleko, jaja, mięso.
• Dieta niskobiałkowa
– zmniejszona zawartość białka w
stosunku do diety podstawowej, ograniczenie białka, inne
składniki odżywcze białka, sole mineralne, witaminy,
węglowodany.
Przykładowe choroby i
Przykładowe choroby i
dieta do nich stosowana!
dieta do nich stosowana!
• Otyłość
– takie diety są opracowane indywidualnie dla
poszczególnych osób w zależności od stopnia otyłości,
wieku, pracy i trybu życia. W takiej diecie nie stosuje się
produktów tłustych, potraw smażonych, słodyczy, cukrów
a odgranicza się produkty zbożowe i ziemniaki.
• Miażdżyca tętnic
– dieta niskoenergetyczna, z
ograniczeniem tłuszczów, cukrów i produktów z
cholesterolem.
• Choroby wątroby – dieta ubogobiałkowa.
• Zaparcia
– ograniczenie ilości białka zwierzęcego i
ostrych przypraw, zwiększenie ilości warzyw, owoców i
niektórych tłuszczów masła, olejów i oliwy. Dieta łatwo
strawna.
Anoreksja
• Niektórzy ludzie uważają
że odchudzanie się polega
na tym by nic nie jeść,
bardzo się mylą. W taki
sposób można wpaść w
anoreksje czyli jadłowstręt
psychiczny. Anoreksję
cechuje szybko
postępujące wyniszczenie
organizmu, które
pozostawia często już
nieodwracalne zmiany.
Nieleczona zabija w ok.
10% przypadków.
Anoreksja
• Zwykle rozpoczyna się przed
25 rokiem życia - dochodzi w
niej do utraty łaknienia oraz
spadku wagi, co najmniej o
25% poniżej wagi wyjściowej.
O anoreksji mówi się, gdy
następuje odmowa utrzymania
ciężaru ciała powyżej granicy
wagi minimalnej dla wieku i
wzrostu, intensywny lęk przed
przybraniem na wadze lub
otyłością, zaburzony obraz
własnego ciała tj. osoba chora
uważa, że jest zbyt gruba mimo
tego, że tak naprawdę jest już
wyniszczona.
Wegetarianizm
• Rodzaj diety charakteryzujący się wyłączeniem z
posiłków produktów pochodzenia mięsnego i
ewentualna jaj lub nabiału z pobudek moralnych,
etycznych bądź zdrowotnych. Jest to sposób odżywiania
oparty wyłącznie na pokarmie roślinnym można też
spożywać w ograniczonych ilościach ryby i drób.
Podstawa diety
wegetariańskiej
• Warzywa, owoce,
orzechy, rośliny
strączkowate
Przykładowy posiłek
wegetariański
• Smażone
warzywa.
Rodzaje diety
wegetariańskiej
• Laktoowowegetarianizm (owolaktarianizm)
– najbardziej
rozpowszechniona odmiana wegetarianizmu. Polega na rezygnacji
z potraw mięsnych. Do jadłospisu dopuszczone są natomiast
produkty pochodzenia zwierzęcego: nabiał, jajka, miód.
• Laktowegetarianizm
– popularna odmiana wegetarianizmu,
polegająca na wyłączeniu z jadłospisu jajek. Laktowegetarianie
dopuszczają jednak spożywanie mleka i jego przetworów.
• Owowegetarianizm
– dieta, która z produktów zwierzęcych
dopuszcza jedynie spożywanie jajek.
• Weganizm
– polega na rezygnacji ze spożywania wszelkich
pokarmów wytwarzanych przez zwierzęta. Poza mięsem
wyłączane są więc z jadłospisu mleko, sery, jaja oraz miód.
• Witarianizm
– dieta polegająca na spożywaniu wyłącznie
świeżych warzyw i owoców. Odrzuca jakiekolwiek potrawy
gotowane.
Witarianie
rezygnują również z wszelkich napojów
typu kawa, herbata.
• Frutarianizm
(lub fruktarianizm, fruitarianizm, fruktorianizm) –
najbardziej zaostrzona forma wegetarianizmu. Oprócz mięsa i
produktów pochodzenia zwierzęcego, fruktarianie nie jedzą
żadnych owoców i warzyw, które musieliby zerwać. Ich
pokarmem są owoce, które same spadną z drzewa.
Zalety diety
wegetariańskiej!!!
• Brak cholesterolu lub niska jego zawartość
• Większe spożycie błonnika pokarmowego i skrobi.
• Ograniczenie nadmiernego spożycia sodu.
• Łatwiejsze pokrycie zapotrzebowania na witaminę C
• Mniejsza liczba kalorii zawarta w jednostce masy lub
objętości.
• Zmniejszone zagrożenie chorobami.
• Mniejsze zagrożenie ze strony czynników szkodliwych
wprowadzanych do organizmu razem z produktami
pochodzenia zwierzęcego np.. Antybiotyków, włośni,
bakterii Salmonella.
Wady diety
wegetariańskiej
• Zwiększone zagrożenie chorobami.
• Kłopoty z pokryciem zapotrzebowania na energie
• Niedobór witamin: D i B
• Wzrost zagrożeń ze strony niektórych czynników
szkodliwych wprowadzanych do organizmu np.
pozostałości środków ochrony roślin i nawozów.
• Niewielka przyswajalność niektórych składników
mineralnych np.. Wapnia, cynku, żelaza.
Składniki odżywcze w
diecie wegetariańskiej!!
• Białko
- produkty sojowe, soczewica, groch, kasza, makaron,
pieczywo (najlepiej razowe), orzechy i nasiona
• Żelazo
- zielone warzywa liściaste, fasola, soczewica, tofu,
chleb pełnoziarnisty, nasiona dyni i słonecznika, orzechy,
suszone owoce.
• Wapń
- ziarna sezamu, mleko i produkty mleczne, tofu (serek
sojowy), zielone warzywa (szpinak, brokuły), rośliny
strączkowe, wzbogacane mleko sojowe i ryżowe, migdały,
pomidory
• Cynk
- soczewica, dynia, chleb pełnoziarnisty, brązowy ryż,
ziarna sezamu, orzechy, pieczarki
• Witaminy
- świeże owoce i warzywa
• Witaminy B12
- produkty mleczne, jaja, wzbogacone w tę
witaminę żywność, suplementy
• Witamina D
- produkty mleczne, zboża i margaryna roślinna
Wegetarianizm w Polsce!!
• Polsce wegetarianizm jest propagowany np. przez
stowarzyszenie Empatia
i fundację Viva!. Organizują oni
różne happeningi, spotkania i demonstracje przeciwko
takim firmom jak KFC,
McDonald‘s
Corporation
czy
różnym sklepom sprzedającym futra. Co roku wiele miast
przyłącza się do Ogólnopolskiego Tygodnia
Wegetarianizmu, który odbywa się w ostatnim tygodniu
maja. Ponadto, 1 października ma miejsce Międzynarodowy
Dzień Wegetarianizmu, a 11 stycznia swój dzień obchodzą
wegetarianie . Od 2003 roku obchodzony jest Dzień Ryby,
który ma miejsce 20 grudnia i propaguje wegetariańskie
święta Bożego Narodzenia w Polsce. Od 1994 roku ukazuje
się w kioskach ogólnodostępny miesięcznik
Wegetariański
Świat
.