ETYKA w administracji

 

 



Etykę w życiu publicznym można rozumieć 

bardzo różnie. Jako 

etykę normatywną

, 

proponującą określony system wartości 

(norm moralnych), np. etykę 

chrześcijańską, 

jako metaetykę

, 

oznaczającą analityczna refleksję nad tym, 

jak takie terminy jak dobro i zło rozumiane 

są przez człowieka, oraz jako 

etykę 

stosowaną

. Zadaniem etyki stosowanej 

jest rozwiązywanie etycznych dylematów. 

 

 

Etyka stosowana opiera się na 

ogólnej teorii wartości i dotyczy 

nie tylko wartości moralnych, ale 

również wszystkich innych 

wartości stworzonych przez 

człowieka np.: dobro publiczne, 

interes publiczny, sprawiedliwość, 

równość obywateli wobec prawa.

 

 

Etykę w polityce oraz 

etykę w administracji 

można ogólnie 

analizować jako etykę 

życia publicznego. 

 

 

Etykę obywatelską można rozumieć ogólnie jako 

prawa, obowiązki i wartości wynikające z etyki 

normatywnej i wyznaczające pożądane 

zachowania jednostek w społeczeństwie 

obywatelskim. Natomiast etykę w życiu 

publicznym można rozumieć bardziej wąsko, 

jako prawa, obowiązki i wartości wyznaczające 

pożądane zachowanie jednostek pełniących 

funkcje publiczne.  

 

 

Obecnie nauka etyki życia publicznego 

jest szeroko na świecie uprawiana, a 

jej celem jest przede wszystkim 

poszukiwanie praktycznych instytucji 

organizacyjno-prawnych i 

proceduralnych wpływających na 

rozwój etycznego zarządzania 

sprawami publicznymi.

 

 

Instytucje organizacyjno-prawne kształtujące 

infrastrukturę etyczną można sklasyfikować 

w cztery grupy:

1.

Regulacja pożądanego postępowanie 

funkcjonariuszy publicznych w ustawach i 

kodeksach etycznych,

2.

System organów odpowiedzialnych za rozwój 

etycznych działań w życiu publicznym,

3.

Przejrzystość działań politycznych,

4.

Odpowiedzialność funkcjonariuszy 

publicznych za działania nieetyczne.

 

 

KODEKSY ETYCZNE

Kodeksy etyczne mają największe znaczenie 

w krajach kultury commonwealth, 

ponieważ nie ma tam skodyfikowanej 

procedury administracyjnej i obowiązki 

urzędnicze regulowane są wieloma aktami 

prawnymi, różnej rangi i mocy, a 

funkcjonariuszom publicznym trudno jest 

zorientować się w gąszczu przepisów i 

precedensowych orzeczeń sądowych.

 

 

Reguły kodeksów etycznych dotyczą 

najczęściej obowiązku służby 

społeczeństwu, unikania konfliktu 

interesów i obowiązku bezstronnego i 

neutralnego postępowania, zakazu 

łączenia funkcji politycznych i 

administracyjnych.

 

 

Organy chroniące etyczne 

postępowanie. 

W Europie organami powołanymi do 

ochrony etyki w życiu publicznym są 

przede wszystkim te urzędy, których 

podstawowym zadaniem jest ochrona i 

rozwój sztuki profesjonalnego 

wykonywania zawodu przez urzędników 

służby cywilnej i zgodne z tym kierowanie 

sprawami personalnymi tej służby. 

 

 

Rolą tych urzędów jest kierowanie 

sprawami personalnymi 

urzędników zgodnie z przepisami 

ustawodawstwa o służbie cywilnej 

oraz innych ustaw, pragmatyk i 

regulaminów wewnętrznych.

 

 

Najważniejszym zadaniem 

urzędników jest rozwijanie 

systemu edukacji etycznej, w 
drodze kursów i szkoleń, oraz 

promowanie sztuki 

profesjonalnego wykonywania 

zawodu. 

 

 

MORALNOŚĆ 

Moralność- zbiór zasad, które 

określają co jest dobre, a co złe, 

którymi zgodnie z danym 

światopoglądem religijnym bądź 

filozoficznym powinni kierować się 

ludzie.

 

 

Norma moralna 

Rodzi się w świadomości ludzi pod 

wpływem oceny dobra i zła. Jest 

przestrzegana dobrowolnie, pod 

wpływem przekonania. Niekiedy normy 

moralne pokrywają się z prawem (np. 

nie zabijaj), a czasami są od niego 

niezależne (np. wspomaganie ubogich).

 

 

Podstawowe normy prawa 

moralnego: 



Nakaz poszanowania godności osoby ludzkiej, 
człowieka i obywatela 



Nakaz równego traktowania wszystkich 



Zakaz dyskryminowania kogokolwiek z 
jakiejkolwiek przyczyny 



Obowiązek ochrony życia człowieka, jego 
prawa i wolności 



Obowiązek kierowania się dobrem wspólnym i 
dążeniem do sprawiedliwości społecznej. 

 

 

Przykłady norm etycznych pracownika 

administracji publicznej:



pracę na stanowisku publicznym traktuj jako służbę 

ludziom, nie zaś jako panowanie nad ludźmi. Jest to 

najwyższy nakaz etyczny, 



przestrzegaj obowiązującego prawa stanowionego i 

prawa moralnego, 



kieruj się w swym postępowaniu zasadą realizowania 

na stanowisku publicznym dobra wspólnego, 



nie sprzeniewierzaj się urzędowi, który piastujesz, 



eliminuj despotyzm i bezwzględność w kontaktach z 

ludźmi, 

 

 

Zawodowe wartości moralne 

administracji publicznej:

Zasoby: 



Wydajność 



Odpowiedzialność 



Przejrzystość 



Prawość 



Bezinteresowność finansowa

 

 

Polityka i odbiorcy: 



Ukierunkowanie na odbiorcę



Bezstronność 



Uczciwość 



Oddanie 



Sprawiedliwość