Slajd 1

Warunki funkcjonowania

przedsiębiorstw

Przedsiębiorstwa działają w zmieniających się

warunkach:

•

Rynkowych

– nowe produkty, jakość, ceny, warunki

konkurencyjne;

•

Technologicznych

– nowe technologie;

•

Społecznych

– zmieniające się podstawy ludzi

(pracowników/ właścicieli);

•

Innych

;

Konieczność zmian w firmie

Krótki/ średni okres

Krótki/ średni okres:

Rozwiązanie bieżących problemów, które zagrażają bytowi

firmy;

Zatrzymanie i odwrócenie negatywnych tendencji - regres,

stagnacja;

Ochrona wartościowych zasobów firmy;

Tworzenie narzędzi dla lepszego zarządzania (usprawnienia

systemu zarządzania)

Poprawa umiejętności;

Konieczność zmian w firmie

Długi okres

Długi okres:

Modernizacja firmy (np. nowa technologia);

Poprawa reputacji firmy;

Rozwój systemów marketingu, logistyki, sprzedaży, itp.

Optymalizacja procesów biznesowych;

Racjonalizacja oferowanych produktów (w tym usług);

Utrzymywanie i zatrudnianie wysokiej jakości specjalistów;

Analiza

ekonomiczna

Analiza

ekonomiczna

–

metoda

–

metoda

badania

zjawisk

procesów

badania

zjawisk

procesów

gospodarczych polegająca na ich

podziale

elementy

składowe,

podziale

elementy

składowe,

wykrywaniu związków przyczynowych

między nimi oraz identyfikacji przyczyn

zmian zachodzących w badanym

obiekcie jako całości

Analiza ekonomiczna

Analiza

techniczno-

organizacyjna

- Poziom nowoczesności,

postęp techniczny

- Wyposażenie w aktywa

trwałe

- Procesy zaopatrzenia w

materiały,
magazynowanie,

- analiza kształtowania

zapasów towarowych

- Zasoby ludzkie

Analiza

finansowa

- Stan

finansowy

majątkowy,

- Wyniki finansowe,
- Zachodzące

procesy

finansowe

Analiza

ekonomiczno-

finansowa

przedsiębiorstwa

Teoria ekonomii a analiza

ekonomiczna

Teoria

ekonomii

Teoria

ekonomii

mówi,

że

system

mówi,

że

system

gospodarczy

dąży

osiągnięcia

gospodarczy

dąży

osiągnięcia

optimum wykorzystania zasobów

W punkcie optimum gospodarka działa efektywnie, czyli:



występuje

pełne

wykorzystanie

zasobów

granicach

występuje

pełne

wykorzystanie

zasobów

granicach

narodowych);



wytwarzane są produkty, na które jest zapotrzebowanie (bez

tworzenia niepotrzebnych zapasów);



do ich wytworzenia jest używana właściwa kombinacja zasobów

(wynikająca z cen określonych przez społeczną gotowość do ich

zapłacenia);



gospodarka rozwija się we właściwym tempie, tj. takim, które

odzwierciedla preferencje społeczne w ocenie dzisiejszej i przyszłej

konsumpcji;



istnieje ogólna zgodność, co do tego, że podział wytworzonego

produktu jest sprawiedliwy.

W punkcie optimum spełniającym wszystkie

omówione

wyżej

warunki

omówione

wyżej

warunki

nie

możliwości

poprawienia sytuacji żadnego

uczestników

tego

procesu

bez

uczestników

tego

procesu

bez

pogorszenia sytuacji kogoś innego.

Jest to tzw.

optimum Pareto

Efektywność Kaldora-Hicksa:

jedna z metod oceny ekonomicznej efektywności

alokacji zasobów,

jest rozwinięciem i uogólnieniem efektywności

Pareta

rozwiązanie jest efektywne (prowadzi do wzrostu

efektywności), gdy w wyniku jego zastosowania

jeden podmiot zyskuje więcej, niż traci inny

, a

jednocześnie istnieje (przynajmniej teoretycznie)

sposób

kompensacji

strat

kompensacji

strat

przez

podmiot

przez

podmiot

zyskujący na rzecz podmiotu tracącego.

Każda alokacja efektywna w sensie Pareta

jest efektywna również według kryterium

Kaldora-Hicksa, lecz nie każda sytuacja

efektywna z punktu widzenia Kaldora-

Hicksa jest efektywna w sensie Pareta.

Przykład

Sytuacja wyjściowa:

Załóżmy, że z jednego litra mleka

można wyprodukować jeden jogurt.

Producenci skupują

50 litrów

mleka

od rolników po administracyjnej cenie

minimalnej wynoszącej

2 zł.

Jogurty

sprzedają natomiast po

5 zł

. Jakie są

korzyści poszczególnych grup?

Sytuacja 2:

Rząd rozważa zniesienie ceny minimalnej na mleko. Kalkulacje

wskazują, że:



cena rynkowa mleka ukształtuje się na poziomie niższym, niż

obecna cena minimalna -

1 zł;



producenci będą mieli mniejsze koszty produkcji i tym samym

będą mogli obniżyć cenę jogurtów, nie zmniejszając swoich

zysków;



zgodnie z prawem popytu konsumenci zwiększą spożycie

jogurtów w związku z ich niższą ceną. Szacuje się, że obniżka

ceny o

1 zł

spowoduje wzrost popytu o

50%.



w związku z większym zapotrzebowaniem na jogurty

producenci będą potrzebowali więcej mleka, aby

wyprodukować dodatkową ilość jogurtów.

Sytuacja 3

Załóżmy, że rząd po zniesieniu ceny

minimalnej

wprowadzi

minimalnej

wprowadzi

podatek

wysokości 0,5 zł

od kubka jogurtu i obciąży

nim producentów.

Jak zmieni się sytuacja jeżeli rząd przeznaczy

przychód na subsydia produkcyjne dla

rolników

zakłada

się,

że

rolników

zakłada

się,

że

20%

transferowanej kwoty zostanie pochłonięta

przez administrację.



Rolnicy: 105 zł (1 zł x 75 litrów + 30

zł subsydiów)



Producenci jogurtów: 187,5 zł (4 zł x

75 jogurtów - 75 zł kosztów mleka –

37,5 zł podatku)

Analiza ekonomiczna projektu

Analiza ekonomiczna

Analiza ekonomiczna – jest to analiza

– jest to analiza

posługująca

się

wartościami

posługująca

się

wartościami

ekonomicznymi, które odzwierciedlają

wartości, jakie społeczeństwo byłoby

gotowe zapłacić

gotowe zapłacić za określone dobro lub

za określone dobro lub

usługę.

Mówiąc ogólnie, analiza ekonomiczna

wycenia wszystkie czynniki zgodnie z ich

wartością

użytkową

lub

kosztem

wartością

użytkową

lub

kosztem

alternatywnym dla społeczeństwa.

Analiza ekonomiczna projektu

- ma na celu dokonanie oceny wkładu

projektu we wzrost ekonomicznego

dobrobytu regionu lub kraju;

- dokonuje się jej z punktu widzenia

interesów całej ludności (regionu lub

kraju), w przeciwieństwie do analizy

finansowej, która przyjmuje punkt

widzenia

właściciela,

np.

obiektu

widzenia

właściciela,

np.

obiektu

infrastruktury.

Analiza ekonomiczna projektu

Analiza

kosztów

Analiza

kosztów

korzyści

(ang. cost-benefit

analysis) –służy do ustalenia,
czy lub w jakiej mierze dany
projekt

zasługuje

realizację z publicznego lub
społecznego

punktu

widzenia;

uwzględnia

wszystkie zyski (korzyści) i
straty (koszty), niezależnie
od tego, kto je ponosi.

Analiza

efektywności

Analiza

efektywności

kosztowej

(ang.

cost-

effectiveness

analysis)

(metoda

minimalizacji

kosztów) – jej celem jest
wskazanie projektu, który
zapewnia

osiągnięcie

danego efektu przy możliwie
najniższych kosztach;

Dlaczego dokonuje się analizy

ekonomicznej dla projektów?



nie tylko

otoczenie wpływa na projekt, ale także

, ale także

projekt

wpływa w pewien sposób

w pewien sposób

na swoje otoczenie (wpływ ten

(wpływ ten

będzie na ogół tym większy, im większe są fizyczne rozmiary

projektu).



gdyby gospodarka funkcjonowała w sposób doskonały, tak jak

opisuje to teoria doskonałej konkurencji, wówczas efekty

ekonomiczne projektu byłyby dokładnie takie same, jakie zostały

wyliczone i opisane w

analizie finansowej projektu.

projektu.



w rzeczywistości występuje wiele czynników powodujących, że

wpływ projektu na gospodarkę narodową bywa różny od tego, co

zostało policzone w projekcie (różnice wynikają z zakłóceń

występujących w gospodarce na skutek

niedoskonałości jej

jej

mechanizmów).

Przykład

Projekt

rewaloryzacja

niewielkiego

rewaloryzacja

niewielkiego

historycznego parku miejskiego (ok. 2ha)

Okres

Okres – październik-listopad 2007 r.

– październik-listopad 2007 r.

Cel badań (analizy)

Cel badań (analizy) – próba wyceny,

– próba wyceny,

korzyści ekonomicznych wynikających z

rewaloryzacji parku

Przykład

Wyniki



oczekiwana chęć do zapłaty wynosi - ok.

8,49 PLN

rocznie/os.



bieżąca wartość korzyści ekonomicznych - ok.

4,122

mln

PLN

PLN,



bieżąca wartość kosztów ekonomicznych – ok.

1,138

mln PLN,



ekonomiczna efektywność przedsięwzięcia – NPV=

2,9

mln

PLN.

Rodzaje analiz:

Kryterium przedmiotowe

: makroekonomiczna,

mikroekonomiczna;

Horyzont czasowy

: ex post, operatywna,

ex ante;

Skutki i siła zmian

: taktyczne, strategiczne

(w tym wewnętrzne, zewnętrzne, zintegrowane);

Rodzaje analiz:

Analiza systemowa

– badanie obiektów jako części

składowych całości;

Analiza decyzyjna

– przygotowanie informacji do podjęcia

i realizacji decyzji;

Analiza funkcjonalna

– bada zjawiska znajdujące się w

obszarze odpowiedzialności danego stanowiska pracy;

Analiza przestrzenna (międzyzakładowa)

– porównania

pomiędzy zakładami, wydziałami firmy w zakresie np.

Kosztów jednostkowych

Źródła danych do analiz

Wewnętrzne

Zewnętrzne

Podstawowe sprawozdania

finansowe

Pozostała sprawozdawczość

i dokumentacja

w firmie

Bilans

Rachunek zysków i strat

Rachunek przepływów

pieniężnych

Okresowe sprawozdania

finansowe i inne

GUS

Prasa fachowa

Rynek

Internet

Źródło: opracowanie własne na podstawie Leszczyński Z.,
Analiza ekonomiczno-finansowa spółki, PWE, Warszawa
2004.



Diagnostyka

umiejętność

rozpoznawania

rzeczywistego

stanu

rozpoznawania

rzeczywistego

stanu

badanych obiektów.



Diagnoza

Diagnoza – stan rzeczy i ich tendencji

– stan rzeczy i ich tendencji

rozwojowych, odpowiada na pytanie:

jak

jest ?

Zalety diagnozy ekonomicznej jako narzędzia

poznawania rzeczywistości:



jest

mniej złożona i czasochłonna

mniej złożona i czasochłonna niż analiza

niż analiza

ekonomiczna,



pozwala na

szybkie przygotowanie informacji

do celów decyzyjnych (stan, wyniki, słabe strony,

mocne strony, szanse i zagrożenia),



pozwala identyfikować potencjalne

przyczyny

ewentualnych

zakłóceń

zakłóceń w badanym obiekcie, a

w badanym obiekcie, a

tym samym określić niezbędną terapię

Faza wstępna, polegająca na określeniu celu i

przedmiotu (obiektu, obszaru) badania

Co i po co badać?

Faza podstawowa, na którą składają się etapy:

1. identyfikacji (opisu) wszystkich faktów

dotyczących stanu istniejącego,

Jak jest?

2. krytycznej oraz konstruktywnej oceny i analizy

stanu istniejącego:

diagnoza przyczynowa,

diagnoza różnicowa,

diagnoza strategiczna,

diagnoza rozwoju,

Co funkcjonuje dobrze, a co niedomaga?
Dlaczego tak jest?
Jaki dystans dzieli nas od innych?
Jakie mamy szanse i co grozi nam ze strony

otoczenia?

Jak może być lepiej, jeśli wykorzystamy nasze

atuty oraz szanse?

Jak może być lepiej, jeśli zniwelujemy słabości i

zagrożenia?

projektowania

wariantów

(propozycji)

rozwiązań,

Co i jak konkretnie powinniśmy w tym zakresie

zrobić?

4. wyboru i uzasadnienia wariantu optymalnego,

Jakie podstawowe i dodatkowe efekty możemy

uzyskać po wdrożeniu zaproponowanych roz
wiązań?

Faza końcowa, składająca się z etapów:

5. przygotowania warunków do wdrożenia i

wprowadzenia nowych rozwiązań do praktyki,

Jak wdrożyć projektowane rozwiązania aby uzyskać

zaplanowane efekty?

kontroli

realizacji

analizy

efektów

funkcjonowania nowych rozwiązań.

W jakim stopniu uzyskaliśmy (zrealizowaliśmy)

zaprojektowane efekty?

Funkcje

zarządzania

Zasoby

Planowani

Organizowani

Motywowani

Kontrolowani

Zasoby ludzkie

(personel)

Zasoby rzeczowe

Zasoby finansowe

Zasoby

technologiczne

Zasoby

informacyjno-

organizacyjne

Przykłady obszarów (wymiarów)

dokonywania analiz/diagnoz

Czas

(np. czas realizacji zamówienia,

czas poszczególnych procesów,

itp.)

Przestrzeń

(np. lokalizacja przedsiębiorstwa,

miejsce funkcjonowania

przedsiębiorstwa, przestrzenne

rozmieszczenie przedsiębiorstwa,

rozmieszczenia maszyn i

urządzeń, itp.)

Rynek

(np. pozycja na rynku,

udział w rynku, jego

dynamika, działalność

marketingowa, itp.)

Zasoby ludzkie

(np. wiedza i umiejętności

personelu, system

motywacyjny, system

rekrutacji, itp.)

Organizacja

działania

(np. kompetencje zarządu, styl

zarządzania, struktura

organizacyjna, kultura

organizacji, technologia, itp.)

Finanse

(np. struktura

kapitału,

rentowność,

płynność,

zyskowność, itp.)

Przykłady obszarów (wymiarów)

dokonywania analiz/diagnoz

Czas

(np. czas realizacji zamówienia,

czas poszczególnych procesów,

itp.)

Przestrzeń

(np. lokalizacja przedsiębiorstwa,

miejsce funkcjonowania

przedsiębiorstwa, przestrzenne

rozmieszczenie przedsiębiorstwa,

rozmieszczenia maszyn i

urządzeń, itp.)

Rynek

(np. pozycja na rynku,

udział w rynku, jego

dynamika, działalność

marketingowa, itp.)

Zasoby ludzkie

(np. wiedza i umiejętności

personelu, system

motywacyjny, system

rekrutacji, itp.)

Organizacja

działania

(np. kompetencje zarządu, styl

zarządzania, struktura

organizacyjna, kultura

organizacji, technologia, itp.)

Finanse

(np. struktura

kapitału,

rentowność,

płynność,

zyskowność, itp.)

Document Outline