PowerPoint Presentation

HORMONY TARCZYCY

1.Tyroksyna- T

(3,5,3’,5’-tetrajodotyronina)

2.Trójodotyronina-T

(3,5,3’-trijodotyronina)

1,2- aminokwasy zawierające jod,

(wpływ na przemianę materii)

3.Kalcytonina- hormon peptydowy

(gospodarka wapniowo-fosforanowa)

HORMONY TARCZYCY



TYROKSYNA- T

- prohormon,

syntetyzowany w tarczycy



TRÓJODOTYRONINA- T

– biologicznie

aktywny hormon- głównie powstający w

tkankach obwodowych wyniku konwersji

do T



i T

są niezbędne do prawidłowego

rozwoju płodu, zwłaszcza rozwoju

mózgu i kości

DZIAŁANIE HORMONÓW

TARCZYCY



I. Wpływ na przemianę materii



1.Zwiększenie podstawowej

przemiany materii



2.Synteza i wykorzystanie

wysokoenergetycznych związków



3.Przyspieszenie procesów spalania



4.Zwiększenie komórkowego

zużycia tlenu i temperatury ciała

DZIAŁANIE HORMONÓW

TARCZYCY



II.Wzrost, dojrzewanie,

różnicowanie komórek



1.przyspieszenie podziałów

komórkowych, wzrostu,

różnicowania i dojrzewania

kmórek

DZIAŁANIE HORMONÓW

TARCZYCY



III. SERCE



1.dodatnie działanie inotropowe



2.dodatnie działanie chronotropowe



3.zwiększenie liczby receptorów beta-

adrenergicznych



4.zmniejszenie liczby receptorów alfa-

adrenergicznych



5.nasilenie poreceptorowego działania

amin katecholowych

DZIAŁANIE HORMONÓW

TARCZYCY

IV. Układ pokarmowy

1.Nasilają motorykę przewodu pokarmowego

V.Układ kostny

1.Nasilają resorpcję kości

VI.Układ nerwowy

1.Pobudzająco na OUN

2.Zwiększają szybkość przewodzenia bodźców

DZIAŁANIE HORMONÓW

TARCZYCY



VII.Procesy metaboliczne:



1.Nasilona glukoneogeneza i

glikogenoliza w wątrobie,

zwiększone wchłanianie glukozy



2.Zmniejszenie cholesterolu we

krwi poprzez zwiększenie liczby

receptorów LDL w wątrobie



3.Zwiększona lipoliza, wzrost WKT

DZIAŁANIE HORMONÓW

TARCZYCY

VIII. Hormony



Wytwarzanie innych hormonów (T

regulator transkrypcji mRNA dla

hormonu wzrostu)



Wpływ na ekspresję innych

hormonów (wpływ T

na receptory

adrenergiczne)



T3 zwiększa metabolizm innych

hormonów np. kortyzolu

DZIAŁANIE HORMONÓW

TARCZYCY



IX.Nerki



Zwiększenie przesączania

kłębuszkowego i diurezy, przy

zmniejszonym wydalaniu

substancji mineralnych: sodu,

potasu, wapnia, fosforanów

Porównanie T

i T

Miejsce biosyntezy

głównie konwersja T

do T

tkankach obwodowych, w

mniejszym stopniu w tarczycy

tarczyca

Wchłanianie z

przewodu

pokarmowego

ok.100%

80%

Powinowactwo do

receptorów jądrowych

10x silniejsze niż T4

Szybkość i siła

działania

szybciej i silniej

Powinowactwo do

białek nośnikowych

1/2

w eutyreozie

słabsze

24-48h

Silniejsze

3-7 dni

BIOSYNTEZA I UWALNIANIE

JODOTYRONIN Z TARCZYCY



wytwarzana jest wyłącznie w

tarczycy (120 nmol/dobę)



powstaje głównie

pozatarczycowo w procesie

monodejodynacji T

zachodzącym w każdej komórce.

BIOSYNTEZA T

I T



I ETAP

Aktywne gromadzenie jodu w tarczycy w

postaci jodków

II ETAP

Utlenianie jodu do jodu aktywnego

III ETAP

Wbudowywanie jodu aktywnego w pozycję 3 i 5

reszt

tyrozylowych tyreoglobuliny- powstają prekursory

hormonów: 3-monojodotyrozyna, 3,5-dijodotyrozyna

Reakcje te wymagają obecności H

i są

katalizowane przez peroksydazę tarczycową

BIOSYNTEZA T

i T



IV ETAP

Reakcja sprzęgania 2 reszt 3,5-dijodotyroniny

do T4



Reakcja sprzęgania 1 reszty

monojodotyrozyny i 3,5-dijodotyroniny do T3



Reakcje te wymagają obecności H

peroksydazy tarczycowej.



Czynnikiem warunkującym prawidłowy

przebieg reakcji jest także prawidłowa

przestrzenna konformacja tyreoglobuliny, a

zwłaszcza przestrzenne ułożenie reszt

tyrozylowych w cząsteczce tego białka.

UWALNIANIE T

, T



HYDROLIZA TYREOGLOBULINY:

Monojodotyrozyna, 3,5-dijodotyrozyna-

ulegają odjodowaniu w tarczycy w

procesie katalizowanym przez dejodazę

jodotyrozynową.Uwolniony jod jest

ponownie używany w procesie biosyntezy

jodotyronin w tarczycy

, T

- uwalniane są do krwiobiegu.

BIOSYNTEZA,

UWALNIENIE T

, T



Wszystkie etapy biosyntezy oraz

proces hydrolizy tyreoglobuliny

pobudza tyreotropina (TSH) z

przedniego płata przysadki.



Na szybkość i przebieg biosyntezy

wywiera również wpływ zawartość jodu

w diecie i jego stężenie w tarczycy.



W warunkach niedoboru jodu ma

miejsce preferencyjna biosynteza T

JODOTYRONINY WE KRWI



Białka osocza- nośniki dla T

i T



TBG-thyroxine binding globulin



TBPA-thyroxine binding prealbumin



TBA-thyroxine binding albumin



T4 jest wiązana przez wszystkie białka

przenośnikowe z powinowactwem 6-10 razy

silniejszym niż T3



Powinowactwo białek do T4



TBG>TBPA>TBA



Powinowactwo białek do T3



TBG>TBA>TBPA

Transport jodotyronin

przez białka nośnikowe

osocza

Białka

nośnikow

hormony

tarczycy

TBG

TBPA

TBA

70%

15%

50%

15%

35%

JODOTYRONINY WE KRWI



ok.0,03% T

i ok.. 0,3% T

występuje w stanie wolnym w

surowicy.



Tylko wolne, nie związane z

białkami jodotyroniny mogą

przenikać do wnętrza komórki i

wywoływać tam działanie

biologiczne.

PREPARATY HORMONÓW

TARCZYCY



L-tyroksyna-odpowiednik T



Preparaty:

Eltroxin- tabl. 0,05mg; 0,1mg

Euthyrox 25; Letrox 25- tabl. 0,025mg

Euthyrox 50- tabl. 0,05mg

Euthyrox 75-tabl. 0,075mg

Euthyrox 100; Letrox 100-tabl. 0,1mg

Euthyrox 125-tabl. O,125 mg

Euthyrox 150; Letrox 150- tabl.0,15 mg

Euthyrox 175- tabl.0,175 mg

Euthyrox 200- tabl. 0,2 mg

Levoroxin – tabl. 0,1 mg

PREPARATY HORMONÓW

TARCZYCY



Liotyronina-

syntetyczny odpowiednik T

Preparaty:

Novothyral tabl.

1 tabl. zawiera 0,1 mg lewotyroksyny i

0,02 mg liotyroniny

Nowothyral 75

1 tabl zawiera 0,075 mg lewotyroksyny i

0,015mg liotyroniny

WSKAZANIA DO

STOSOWANIA

HORMONÓW TARCZYCY



Liotyronina



Substytucyjne leczenie niedoborów

hormonów tarczycy, zwłaszcza jeśli

istotna jest szybkość uzyskania

poprawy stanu klinicznego, w

rzadkich przypadkach

nieskuteczności lewotyroksyny oraz

w śpiączce hipometabolicznej

Wskazania



1.Substytucyjne leczenie każdej

niedoczynności tarczycy z wyjątkiem

przejściowej niedoczynności tarczycy podczas

jej podostrego zapalenia



2.Leczenie wola nietoksycznego



3.Leczenie supresyjne w odniesieniu do TSH w

zróżnicowanych rakach tarczycy, z wyjątkiem

raka rdzeniastego



4.Profilaktyka nawrotu wola po leczeniu

operacyjnym



5.Leczenie towarzyszące długoteminowemu

leczeniu tyreostatycznemu-leczenie

wspomagające rozpoczyna się po uzyskaniu

eutyreozy, stosuje się w celu zapobieżenia

wolotwórczemu działaniu tyreostatyków

Schemat leczenia



L-tyroksynę podaje się w jednej dawce

porannej na czczo.



Dawka wstępna 0,05 mg/d; u osób

starszych, u pacjentów z chorobą

wieńcową dawka wstępna 0,0125mg/d



Docelową dawkę określa się na

podstawie wartości TSH



(norma 0,48-3,6 mU/L)



W leczeniu niedoczynności idealne



TSH-1-2 mU/L



u osób starszych 4-5 mU/L

PRZECIWWSKAZANIA



1.Nadczynność tarczycy



2.Świeży zawał serca



3.Choroba niedokrwienna serca-

bardzo ostrożnie



4.Zapalenie mięśnia sercowego



5.Zaburzenia rytmu serca



6.Niewydolność serca

DZIAŁANIA

NIEPOŻĄDANE



1.kołatania serca



2.dławica piersiowa



3.bóle mięśniowe



4.ból głowy



5.migotanie przedsionków



6.tachykardia



7.biegunka



8.zwiększona pobudliwość



9.osłabienie

Tyreostatyki



Są to leki , które hamują

biosyntezę T

i T

w tarczycy



Zalicza się do nich:



1.Pochodne tiomocznika



(metylotiouracyl, propylotiouracyl)



2.Pochodne imidazolu

(tiamazol)

TYREOSTATYKI-

MECHANIZM

DZIAŁANIA



1.Hamowanie utleniania jodków, jodu

aktywnego



2.Blokowanie wbudowywania jodu do reszt

tyrozylowych tyreoglobuliny



3.Hamowanie reakcji sprzęgania jodotyrozyn do

jodotyronin



4.Imidazol dodatkowo wykazuje działanie

immunosupresyjne



5.Propylotiouracyl hamuje aktywność

5’dejodynazy głównie w tarczycy, w mniejszym

stopniu w tkankach obwodowych



6.Wpływają na peroksydazę tarczycową i

prawdopodobnie na układ generujący H

tarczycy

Pochodne tiomocznika



Metylotiouracil



Methylthiouracilum – drag. 0,1 g



Propylotiouracil



Propycil- tabl. 0,05g



Thyrosan- tabl. 0,05g

Pochodne tiomocznika



1.szybko wchłaniają się w początkowym

odcinku jelita cienkiego



2.max stężenie w surowicy po 2 h od

momentu podania



3.szybki metabolim, wydalane przez nerki



4.podawane w 3-4 dawkach na dobę



Propylotiouracyl 100mg co 8h



Metylotiouracyl 100mg 4-6 razy na dobę

Pochodne imidazolu



Wolniej wchłaniają się z przewodu

pokarmowego, w



Wchłanianie w jelicie cienkim



Max stężenie w surowicy po 6-8h

od zażycia



Czas działania 20-24 h, mogą być

stosowane raz lub 2 razy na dobę

POCHODNE

IMIDAZOLU-preparaty



Tiamazol



Metizol tabl. 0,005g



Thyrozol 5 tabl. 0,005g



Thyrozol 10 tabl. 0,01



Thyrozol 20 tabl. 0,02g



Dawka dobowa początkowa

40-60 mg/d

Działania niepożądane-

łagodne



1.swędzenie skóry



2.pokrzywka



3.mdłości



4.bóle głowy



5.bóle stawowe



Objawy te występują u 10% leczonych

metylotiouracylem, 3% leczonych

propulotiouracylem, 7% leczonych

tiamazolem.

Działania niepożądane-

poważne



1.Leukopenia, agranulocytoza-

Agranulotoza- zagrożenie życia,

natychmiastowe przerwanie podawania\

tyreostatyków

U 1,2% leczonych metylotiouracylem, 0,3%

leczonych

tiamazolem i propylotiouracylem

2.małopłytkowość, skaza krwotoczna,niedokrwistość

aplastyczna

3.Toczeń polekowy

4.Uszkodzenia naczyń-vasculitis

5.Uszkodzenia wątroby

AGRANULOCYTOZA



Całkowita liczba granulocytów < 0,5x109/l



Niemal zawsze rozwija się w ciągu

pierwszych 90 dni leczenia



Zaleca się monitorowanie liczby krwinek

białych- I badanie po 5-7 dniach leczenia



Leczenie agranulocytozy-natychmiastowe

odstawienie tyreostatyków, hospitalizacja,

antybiotyki o szerokim spektrum działania

Zapalenie naczyń



U chorych, szczególnie

pochodzenia azjatyckiego,

leczonych propylotiouracylem

obserwowano zapalenie naczyń

związane z występowaniem we

krwi przeciwciał przeciwko

cytoplazmie neutrofilów.

Uszkodzenia wątroby



Tiamazol



Zaburzenia czynności wątroby

związane z cholestazą



Propylotiouracyl



Uszkodzenie komórki wątrobowej

Ciąża a tyreostatyki

Przenikają przez łożysko, do mleka

Stosowanie dużych dawek w trakcie ciąży może

spowodować

upośledzenie rozwoju i czynność tarczycy w wieku

płodowym

Tarczyca płodu rozpoczyna syntetyzowanie hormonów

między

10-12 tygodniem. Oznacza to, że w tym okresie stosowanie

leku

jest względnie bezpieczne.



Lekiem z wyboru w ciąży jest propylotiouracyl, który nie

przenika tak łatwo przez łożysko



I trymestr ciąży – dawka bezpieczna do 200mg/d



II,III trymestr ciąży- tylko w przypadku ciężkiej toksycznej

hipertyreozie, która jest zagrożeniem dla ciąży.

Document Outline