METODY AKTYWNE W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM

METODY

AKTYWIZUJACE

W NAUCZANIU

ZINTEGROWANYM

Metoda

Systematycznie stosowany sposób

postępowania

prowadzący do założonego wyniku. Na dany

sposób

postępowania składają się czynności myślowe

i praktyczne, odpowiednio dobrane i

realizowane

w ustalonej kolejności.

Metoda nauczania -

to wypróbowany układ czynności nauczyciela i

uczniów

systematycznie i świadomie stosowany w celu

spowodowania

założonych zmian w osobowości uczniów.

Metody nauczania, zależnie od poziomu

aktywności

uczniów, dzieli się na dwie grupy:

tradycyjne

i aktywizujące (poszukujące).

Metody aktywizujące -

to metody nauczania zwiększające czynny udział

uczących

się w zajęciach dydaktycznych oraz ograniczające rolę

nauczyciela do pomagania uczącym się w realizacji

celów

kształcenia i kontroli postępów.

Metody aktywizujące stymulują myślenie ucząc przez

przeżywanie, lepiej wpływają na percepcję

przekazywanych

treści, ułatwiają zrozumienie tematu, pobudzają do

przemyśleń i dyskusji, powodują wzrost zainteresowania

tematem.

Człowiek z natury zdolny jest do uczenia się.

Fundamentem najnowszych koncepcji uczenia się jest

uczenie się w działaniu czyli uczenie się przez

doświadczenie, które opiera się na trzech zasadach:



najlepiej uczymy się wtedy, gdy jesteśmy włączeni w

przeżycia dostarczające nauki;



wiedzę najlepiej odkrywamy samodzielnie;



uczymy się z zapałem-jeśli mamy możliwość wyboru

celu i sposobu nauki.

Aby umożliwić uczniowi uczenie się w działaniu,

nauczyciel

zobowiązany jest tworzyć jak najwięcej sytuacji

bogatych

w przeżycia, które będą angażowały aktywność

ucznia.

Aktywność tę charakteryzują następujące zasady:



zasada aktywności zewnętrznej i

wewnętrznej

widocznym na zewnątrz działaniom

towarzyszy intensywna praca wewnętrzna, gdy

pojawiają się różnorodne uczucia i emocje;



zasada aktywności rzeczywistej

gdy człowiek zaangażowany w działania jest

doceniany i szanowany przez otoczenie, a

szczególnie przez ważne dla niego osoby;



zasada aktywności różnorodnej

gdy

człowiek jest aktywny w sposób różnorodny,

zaś jego działania mają charakter

manipulacyjno-eksploracyjny, gdy używa

różnorodnych pomocy naukowych i gdy

samodzielnie tworzy coś nowego;



-zasada aktywności korzystającej ze

zasada aktywności korzystającej ze

wszystkich zasobów

gdy człowiek korzysta

ze swoich wewnętrznych zasobów i zasobów

zewnętrznych, tkwiących w innych ludziach.

Jak się uczymy? Zapamiętujemy:



10% tego, co czytamy



20% tego, co słyszymy



30% tego , co widzimy



50% tego, co słyszymy i widzimy



70% tego, co sami mówimy



90% tego, co sami robimy.

Wyróżnia się następujące

metody aktywizujące:

metody integracyjne;

*metody tworzenia i definiowania pojęć;

*metody hierarchizacji;

*metody twórczego rozwiązywania problemów;

*metody pracy we współpracy;

*metody diagnostyczne;

*metody dyskusyjne;

*metody rozwijające twórcze myślenie;

*metody grupowego podejmowania decyzji;

*metody planowania; gry dydaktyczne;

*metody przyspieszonego uczenia;

*metody ewaluacyjne

Omówienie wybranych

metod

Metody integracyjne

– umożliwiające bliższe

poznanie się dzieci, szczególnie w sytuacji
nowego ucznia w klasie.

Przykłady:

WIZYTÓWKA

Dzieci wpisują pozytywną cechę na

każdą literkę swojego imienia, np.

I – interesująca                         T - towarzyski
Z – zabawna                             O - optymista
A – ambitna                             M - miły
B – bezkonfliktowa                   E - energiczny
E – energiczna                         K - kulturalny
L – lojalna
A – aktywna

lub: Jestem Magda – miła. Jestem Tomek – towarzyski.

ZDANIA NIEDOKOŃCZONE – wizytówka.

Dzieci samodzielnie uzupełniają wizytówkę i

prezentują

na forum grupy. Taką wizytówkę można także

pokazać

rodzicowi na wywiadówce.

JACY JESTEŚMY – dla grupy.

Kwiatek ma tyle płatków, ile dzieci jest w jednej

grupie.

Każdy wpisuje to co lubi. W środek kwiatka

grupa wpisuje

jedną cechę wspólną dla wszystkich, może

powstać nazwa

grupy.

Twórcze rozwiązywanie

problemów

BURZA MÓZGÓW - ważny błysk, natchnienie, chwila,

pierwsze skojarzenie.Polega na podawaniu w krótkim

czasie

dużej liczby różnych skojarzeń, rozwiązań, które

niesie

wyobraźnia.

Ma przebieg etapowy :



wytwarzanie pomysłów;



ocena i analiza zgłoszonych pomysłów;



zastosowanie pomysłów, rozwiązań.

Rozwija sprawność umysłową, kreatywność,

przełamuje

opory przed przedstawianiem własnych pomysłów,

pobudza wyobraźnię.

Metodę tę stosuje się:



jako rozgrzewkę umysłową na początku zajęć,



w celu ustalenia zakresu posiadanej wiedzy,



dla utrwalenia wcześniej zdobytej wiedzy,



dla znalezienia najlepszego rozwiązania

jakiegoś problemu.

Efektem stosowania burzy mózgów na zajęciach

jest:



włączenie wszystkich uczniów do pracy,



szybkie zgromadzenie dużej ilości pomysłów

i ciekawych rozwiązań,



przeprowadzenie rozgrzewki umysłowej

RYBI SZKIELET – służy poszukiwaniu przyczyn

powstania danego problemu, planowaniu

działań,

które mają dać określone wyniki.

Nauczyciel rozpatruje przyczyny problemu

umieszczając je

w rybim szkielecie. Za pomocą burzy mózgów ustala

z uczniami główne czynniki. W zespołach dzieci

poszukują

przyczyn , które mają wpływ na jeden z czynników

głównych. Zapisują przy małych ościach. Wszyscy

wspólnie

Wybierają najistotniejsze przyczyny i ustalają plan

działań

zmierzający do rozwiązania problemu

Metody integracyjne

połączone z twórczym myśleniem

PRACA W GRUPIE

Pytanie główne:

Pytanie główne: Jak spędzimy dzisiejsze popołudnie, aby się

Jak spędzimy dzisiejsze popołudnie, aby się

nie nudzić?

Przygotowujemy kartkę z napisem np.

Proponujemy, aby..............

Zapewniamy, że ................

Mamy nadzieję, że.............

Od dołu wpisujemy propozycje i zaginamy. Prezentujemy

propozycje na forum klasy.

KULA ŚNIEGOWA

Pierwszy krok – zapoznanie dzieci z problemem, np.

co to

jest szczęście. Dzieci samodzielnie na karteczkach

definiują szczęście. Dwie osoby ze swoich definicji

tworzą

wspólną lub przyjmują jedną z własnych definicji.

Dwójki łączą się w czwórki (mają dwie definicje)

znowu tworzą jedną definicję. Czwórki łączą się w

ósemki

(mają dwie definicje) –znowu tworzą jedną definicję.

Ósemki łączą się w szesnastki (mają dwie definicje)

–

znowu tworzą jedną definicję.Po zakończonym

ćwiczeniu powstaje jedna wspólna definicja.

MAPA MENTALNA (pojęciowa)

Jest to wizualne rozpracowanie

hasła,problemu.np.

Grupy rysują lub wpisują hasła.Prace

prezentowane są na

forum grupy.Propozycje tematów:



Święta Bożego Narodzenia



Wielkanoc



wakacje



pory roku



moja rodzina



moja szkoła....

METODY HIERARCHIZACJI POJĘĆ

Dzieci samodzielnie na kartce wypisują

np.cechę dobrego

przyjaciela. Układają karteczki odpowiednio je

segregując.

Po zakończonym ćwiczeniu dzieci same

zauważą jakimi

cechami powinien odznaczać się dobry

przyjaciel.

PIRAMIDA PRIORYTETÓW

Postawienie problemu, np. Co jest ważne w

rodzinie,abyśmy

byli szczęśliwi?

Burza mózgów – tu dzieci podają lub piszą po dwa

rozwiązania na dwóch karteczkach(miłość, szacunek,

zrozumienie, zaufanie, pieniądze, odpowiedzialność)

Wspólna hierarchizacja odpowiedzi, tworzenie

piramidy

priorytetów.

POCIĄG

Postawienie problemu, np. Co jest ważne dla

zdrowia

człowieka? Dzieci piszą na 2 karteczkach po

jednym

rozwiązaniu i przypinają na tablicy odpowiednio

grupując powtarzające się wyrazy.

Metody ewaluacji

KOSZ I WALIZKA – pozwala wywołać refleksję.

Zamiast wprost nazywać swoje pozytywne i

negatywne

odczucia i oceny, można określić swoje emocje,

przyklejając

w odpowiednim miejscu na plakacie kartkę.

Obrazek kosza

i walizki.

Dzieci mają np. ocenić postępowanie bohatera wybranej

lektury. Wypisują na karteczkach cechy pozytywne oraz

negatywne i przypinają je w odpowiednim miejscu,

pozytywne – walizka,

negatywne – kosz.

Omówienie powstałych plakatów.

Kosz – co jest warte wyrzucenia do kosza i zapomnienia.

Walizka – co jest warte zabrania z e sobą i zapamiętania.

Wariant: Ewaluacja lekcji – co byś chciał zabrać ze sobą z

tej

lekcji, a co wrzucić do kosza?

BUŹKI – można ją stosować na zakończenie lekcji,

jakiejś

wybranej fazy lekcji lub ćwiczenia.Pozwala zbadać

nastrój grupy w bardzo krótkim czasie. W zależności od

celu, jaki sobie stawiamy,możemy dowiedzieć się, czy

uczniowie:

- dobrze się czuli,

- temat był atrakcyjny,

- dużo się nauczyli,

podobała im się forma prowadzeni lekcji lub pracy

w grupach.

Na plakacie umieszczamy tabelę. Uczniowie

mazakiem

zaznaczają w wybranym miejscu kropkę (do

każdego

kryterium jedną), która ma być odpowiedzią na

zadane przez

nas pytanie, np.:

- temat dzisiejszej lekcji był atrakcyjny,

- nowe treści były przekazane sposób zrozumiały

dla mnie (ucznia),

- atmosfera na lekcji była dobra.

Propozycje literatury:

E. Brudnik, A. Moszyńska, B. Owczarska –

„

Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie.

Przewodnik po metodach aktywizujących”

Jadwiga Krzyżewska -„Aktywizujące

metody i techniki w edukacji

wczesnoszkolnej”

Danuta Bernacka – „Od słowa do działania.

Przegląd współczesnych metod kształcenia”

Document Outline