Dietetyka źrebiąt
Dietetyka źrebiąt
Dietetyka źrebiąt
Dietetyka źrebiąt
Ocena pacjenta oraz
Ocena pacjenta oraz
wprowadzenie diety
wprowadzenie diety
U nowo narodzonego źrebięcia zapas
U nowo narodzonego źrebięcia zapas
glikogenu wystarcza na zaledwie 2 h
glikogenu wystarcza na zaledwie 2 h
życia
życia
Źrebięta nie mają zapasu tłuszczu
Źrebięta nie mają zapasu tłuszczu
ani substratów energetycznych
ani substratów energetycznych
Nowo narodzone źrebięta b. szybko
Nowo narodzone źrebięta b. szybko
umierają bez opieki, powyżej 7 dnia
umierają bez opieki, powyżej 7 dnia
nieco dłużej
nieco dłużej
Ocena pacjenta oraz
Ocena pacjenta oraz
wprowadzenie diety
wprowadzenie diety
Źrebię powinno pobrać pokarm w ciągu
Źrebię powinno pobrać pokarm w ciągu
8 h od urodzenia- największa możliwość
8 h od urodzenia- największa możliwość
wchłonięcia przeciwciał z siary
wchłonięcia przeciwciał z siary
Karmienie strzykawką może doprowadzić
Karmienie strzykawką może doprowadzić
do zachłystowego zapalenia płuc więc w
do zachłystowego zapalenia płuc więc w
szpitalach jest niedozwolone
szpitalach jest niedozwolone
Sztucznie żywione źrebię należy
Sztucznie żywione źrebię należy
codziennie ważyć
codziennie ważyć
Wzrost źrebięcia
Wzrost źrebięcia
Zdrowe źrebię w 1 -2 tyg. życia
Zdrowe źrebię w 1 -2 tyg. życia
przybiera na wadze 1,4-1,6kg
przybiera na wadze 1,4-1,6kg
dziennie
dziennie
Taśmy pomiarowe czy BCS nie
Taśmy pomiarowe czy BCS nie
skuteczne
skuteczne
Klasyfikacja źrebiąt
Klasyfikacja źrebiąt
Zdrowe nie mogące pobierać
Zdrowe nie mogące pobierać
pokarmu od matki
pokarmu od matki
Noworodki bądź starsze źrebięta z
Noworodki bądź starsze źrebięta z
prawidłowym odruchem ssania lecz
prawidłowym odruchem ssania lecz
anorektyczne
anorektyczne
Krytycznie chore, z problemami z ukł.
Krytycznie chore, z problemami z ukł.
oddechowym , ukł. trawiennym czy
oddechowym , ukł. trawiennym czy
problemami neurologicznymi,
problemami neurologicznymi,
zaburzenia w odruchu ssania
zaburzenia w odruchu ssania
kontrola pobrania siary
kontrola pobrania siary
Prawidłowy poziom IgG w surowicy u
Prawidłowy poziom IgG w surowicy u
źrebięcia, które pobrało siarę wynosi
źrebięcia, które pobrało siarę wynosi
powyżej 8g/L
powyżej 8g/L
Zdrowe źrebię dziennie pobiera ok.
Zdrowe źrebię dziennie pobiera ok.
25% swojej masy to jest u 50kg
25% swojej masy to jest u 50kg
źrebięcia ok. 12,5L podczas 1
źrebięcia ok. 12,5L podczas 1
tygodnia życia
tygodnia życia
Mleko klaczy
Mleko klaczy
480kcal/L
480kcal/L
Źrebię przyjmuje ok. 6000kcal
Źrebię przyjmuje ok. 6000kcal
dziennie
dziennie
Potrzebuje 120kcal na 1kg m.c.
Potrzebuje 120kcal na 1kg m.c.
W początkowej fazie laktacji
W początkowej fazie laktacji
zawartość białka wynosi 2,7%
zawartość białka wynosi 2,7%
U źrebiąt z problemami z nerkami i
U źrebiąt z problemami z nerkami i
wątrobą taka dieta jest nie wskazana
wątrobą taka dieta jest nie wskazana
Mleko klaczy
Mleko klaczy
Zawartość tłuszczu- 1,8%
Zawartość tłuszczu- 1,8%
Źrebięta sztucznie żywione
Źrebięta sztucznie żywione
dojelitowo powinny mieć powoli
dojelitowo powinny mieć powoli
wprowadzany dodatek lipidów 1-
wprowadzany dodatek lipidów 1-
2g/kg
2g/kg
Można suplementować witaminy z
Można suplementować witaminy z
grupy B 1ml na 1L
grupy B 1ml na 1L
Wybór metody żywienia
Wybór metody żywienia
Tak jak u koni dorosłych
Tak jak u koni dorosłych
(jeżeli chodzi o żywienie pozajelitowe
(jeżeli chodzi o żywienie pozajelitowe
czy
czy
dojelitowe)
dojelitowe)
Wybór metody żywienia
Wybór metody żywienia
Dojelitowe:
Dojelitowe:
-
Mamka
Mamka
-
Wiadro
Wiadro
-
Butelka
Butelka
-
Sonda
Sonda
Zaletą tego sposobu jest podawanie karmy
Zaletą tego sposobu jest podawanie karmy
bezpośrednio do enterocytów co polepsza
bezpośrednio do enterocytów co polepsza
funkcjonowanie bariery śluzówkowej i
funkcjonowanie bariery śluzówkowej i
usprawnia działanie ukł. immunologicznego
usprawnia działanie ukł. immunologicznego
Mamka
Mamka
Wiadro
Wiadro
Żywienie z wiadra ma wiele zalet:
Żywienie z wiadra ma wiele zalet:
pozwala ćwiczyć odruch ssania, małe
pozwala ćwiczyć odruch ssania, małe
ryzyko zachłyśnięcia, szybko źrebięta
ryzyko zachłyśnięcia, szybko źrebięta
się uczą, zajmuje mało czasu
się uczą, zajmuje mało czasu
Nie wolno na siłę wsadzać głowy
Nie wolno na siłę wsadzać głowy
źrebięcia do wiadra, źrebaki ze
źrebięcia do wiadra, źrebaki ze
słabym odruchem nie poradzą sobie
słabym odruchem nie poradzą sobie
Wypływ mleka z nozdrzy
Wypływ mleka z nozdrzy
Butelka
Butelka
Nie jest to polecana metoda,
Nie jest to polecana metoda,
Grozi zachłystem ,należy stale
Grozi zachłystem ,należy stale
monitorować źrebię
monitorować źrebię
należy tak dobrać smoczek aby
należy tak dobrać smoczek aby
mleko się samo nie lało a źrebię było
mleko się samo nie lało a źrebię było
zmuszone do wykonania pewnego
zmuszone do wykonania pewnego
wysiłu w celu pociągnięcia mleka
wysiłu w celu pociągnięcia mleka
Butelka
Butelka
Sonda
Sonda
Jeżeli źrebię nie ma dobrze
Jeżeli źrebię nie ma dobrze
wykształconego odruchu ssania bądź
wykształconego odruchu ssania bądź
nie pobiera wystarczającej ilości
nie pobiera wystarczającej ilości
mleka inna niż przez sondę metoda
mleka inna niż przez sondę metoda
żywienia dojelitowego nie może być
żywienia dojelitowego nie może być
wykorzystana
wykorzystana
Mleko
Mleko
Najlepiej mleko klaczy
Najlepiej mleko klaczy
Gdy za mało to mieszamy je z
Gdy za mało to mieszamy je z
mlekiem komercyjnym
mlekiem komercyjnym
Mleko komercyjne
Mleko komercyjne
Mleko innych zwierząt ( kozie,
Mleko innych zwierząt ( kozie,
krowie)
krowie)
Mleko
Mleko
Preparaty mlekozastępcze ludzkie nie
Preparaty mlekozastępcze ludzkie nie
mogą być stosowane dla źrebiąt
mogą być stosowane dla źrebiąt
mleko kozie bądź krowie może być
mleko kozie bądź krowie może być
podawane jednak czasem powoduje
podawane jednak czasem powoduje
powikłania jelitowe ze względu na wysoką
powikłania jelitowe ze względu na wysoką
zawartość tłuszczu oraz niską zawartość
zawartość tłuszczu oraz niską zawartość
laktozy
laktozy
Mleko kozie może być podawane bez
Mleko kozie może być podawane bez
żadnych dodatków, niemniej jednak
żadnych dodatków, niemniej jednak
czasami doprowadza do zaparć
czasami doprowadza do zaparć
Mleko
Mleko
może być podawane 2% mleko krowie
może być podawane 2% mleko krowie
z dodatkiem dekstrozy (20g dekstrozy
z dodatkiem dekstrozy (20g dekstrozy
na L)
na L)
Miód czy syrop kukurydziany nie
Miód czy syrop kukurydziany nie
powinien być dodawany ze względu na
powinien być dodawany ze względu na
małą aktywność enzymów inwertazy i
małą aktywność enzymów inwertazy i
maltazy w jelitach źrebięcia
maltazy w jelitach źrebięcia
Mleko powinno być pasteryzowane!!!
Mleko powinno być pasteryzowane!!!
Karmienie zdrowych źrebiąt
Karmienie zdrowych źrebiąt
Mleko pobiera prze 1-3 min 3-7 razy na
Mleko pobiera prze 1-3 min 3-7 razy na
godzinę
godzinę
Zdrowe źrebię w ciągu pierwszych 46h
Zdrowe źrebię w ciągu pierwszych 46h
należy karmić co 1h dostarczając mu 10%
należy karmić co 1h dostarczając mu 10%
masy jego ciała
masy jego ciała
powyżej 48h powinno pobrać już 20% masy
powyżej 48h powinno pobrać już 20% masy
W 2 tyg. życia odstępy w karmieniach
W 2 tyg. życia odstępy w karmieniach
można wydłużyć do 4h
można wydłużyć do 4h
Karmienie zdrowych źrebiąt
Karmienie zdrowych źrebiąt
Osierocone ź. Powyżej 2 tyg oraz starsze
Osierocone ź. Powyżej 2 tyg oraz starsze
powinny pobierać 15-20% masy ciała w 3-6
powinny pobierać 15-20% masy ciała w 3-6
karmieniach
karmieniach
W miarę wzrostu źrebięcia częstotliwość
W miarę wzrostu źrebięcia częstotliwość
karmień można zmniejszyć do 2-4 razy
karmień można zmniejszyć do 2-4 razy
dziennie
dziennie
Każda zmiana w diecie powinna być
Każda zmiana w diecie powinna być
wprowadzana powoli (3-5 dni)
wprowadzana powoli (3-5 dni)
Waga sierot powinna być sprawdzana
Waga sierot powinna być sprawdzana
co 2-4 tyg!
co 2-4 tyg!
Karmienie chorych źrebiąt
Karmienie chorych źrebiąt
Atraumatyczne sondy mogą pozostać w
Atraumatyczne sondy mogą pozostać w
przełyku przez kilka tyg.
przełyku przez kilka tyg.
Cewnik dla ogierów, alternatywne
Cewnik dla ogierów, alternatywne
wyjście nie dłużej niż 2-3dni
wyjście nie dłużej niż 2-3dni
Zawsze należy sprawdzić przed
Zawsze należy sprawdzić przed
karmieniem czy sonda znajduje się w
karmieniem czy sonda znajduje się w
żołądku ( nie podwinięta)
żołądku ( nie podwinięta)
Sodę zakładamy pod kontrolą
Sodę zakładamy pod kontrolą
endoskopu
endoskopu
Karmienie za pomocą sondy
Karmienie za pomocą sondy
Zaczynamy od niewielkiej dawki 5%
Zaczynamy od niewielkiej dawki 5%
m.c.
m.c.
Nadmiar płynu odciągamy
Nadmiar płynu odciągamy
Jeśli nadmiar wynosi więcej niż 20ml u
Jeśli nadmiar wynosi więcej niż 20ml u
50kg źrebięcia robimy godzinną
50kg źrebięcia robimy godzinną
przerwę
przerwę
jeśli po przerwie jest nadal płyn należy
jeśli po przerwie jest nadal płyn należy
rozważyć żywienie pozajelitowe
rozważyć żywienie pozajelitowe
Karmienie za pomocą sondy
Karmienie za pomocą sondy
Przepłukujemy sondę 10-20ml H2O
Przepłukujemy sondę 10-20ml H2O
Podajemy mleko za pomocą pompy
Podajemy mleko za pomocą pompy
lub dużej strzykawki (np. żaneta)
lub dużej strzykawki (np. żaneta)
Przepłukujemy sondę
Przepłukujemy sondę
Ilość wody do płukania powinna być
Ilość wody do płukania powinna być
monitorowana gdyż stanowi ona
monitorowana gdyż stanowi ona
część diety źrebięcia
część diety źrebięcia
Karmienie za pomocą sondy
Karmienie za pomocą sondy
Nietolerancja objawia się 1-2 dnia
Nietolerancja objawia się 1-2 dnia
terapii
terapii
Niektórzy klinicyści zalecają w takim
Niektórzy klinicyści zalecają w takim
wypadku podawanie glutaminy
wypadku podawanie glutaminy
(0,4g/kg/dz w 10-20ml H2O) niż
(0,4g/kg/dz w 10-20ml H2O) niż
mleko
mleko
Monitorowanie pacjenta
Monitorowanie pacjenta
Należy sprawdzać ilość oddawanego
Należy sprawdzać ilość oddawanego
moczu
moczu
Źrebię powinno oddawać mocz 4-6
Źrebię powinno oddawać mocz 4-6
razy dziennie
razy dziennie
Hiperglikemia czy hypertriglicerydemia
Hiperglikemia czy hypertriglicerydemia
są rzadkością w żywieniu dojelitowym
są rzadkością w żywieniu dojelitowym
ale surowica powinna być badana jeśli
ale surowica powinna być badana jeśli
istnieje jakiekolwiek podejrzenie o
istnieje jakiekolwiek podejrzenie o
nietolerancji glukozy czy lipidów
nietolerancji glukozy czy lipidów
Żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe
Energia, białka, witaminy
Energia, białka, witaminy
Zaczynamy od 45-50kcal/kg, 3-5g
Zaczynamy od 45-50kcal/kg, 3-5g
protein
protein
1-3g lipidów
1-3g lipidów
Źrebiętom z problemami z nerkami czy
Źrebiętom z problemami z nerkami czy
wątrobą zalecana jest niższa zawartość
wątrobą zalecana jest niższa zawartość
białka
białka
Każda zmiana w składzie powinna być
Każda zmiana w składzie powinna być
wprowadzana powoli 12-24h
wprowadzana powoli 12-24h
Przykładowa dawka
Przykładowa dawka
żywieniowa
żywieniowa
525ml 50% dekstrozy, 1500ml 10%
525ml 50% dekstrozy, 1500ml 10%
aminokwasów, 500ml 20% lipidów
aminokwasów, 500ml 20% lipidów
Ta dieta daje 50kcal/kg na dzień
Ta dieta daje 50kcal/kg na dzień
Stały dostęp do żyły
Stały dostęp do żyły
Zabezpieczony dostęp
Zabezpieczony dostęp
Miękki venflon
Miękki venflon
Żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe
Zakładamy stały dostęp do żyły np.
Zakładamy stały dostęp do żyły np.
szyjnej zewnętrznej bądź piersiowej
szyjnej zewnętrznej bądź piersiowej
bocznej
bocznej
Zaczynamy od 25% docelowej dawki
Zaczynamy od 25% docelowej dawki
W ciągu 24-36h dojść do 100%
W ciągu 24-36h dojść do 100%
Pompa infuzyjna jest tu wskazana
Pompa infuzyjna jest tu wskazana
aby prowadzić monitoring
aby prowadzić monitoring
Jeśli występują komplikacje
Jeśli występują komplikacje
zmniejszamy dawkę
zmniejszamy dawkę
Żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe
Część klinicystów uważa, iż w
Część klinicystów uważa, iż w
momencie wystąpienia powikłań nie
momencie wystąpienia powikłań nie
należy zmniejszać dawki a podać
należy zmniejszać dawki a podać
insulinę (zaczynając od 0,01 IU/kg)
insulinę (zaczynając od 0,01 IU/kg)
niż obniżać dawkę żywieniową
niż obniżać dawkę żywieniową
W takim wypadku należy dokładnie
W takim wypadku należy dokładnie
monitorować poziom glukozy we krwi
monitorować poziom glukozy we krwi
Żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe
Hiperglikemia oraz
Hiperglikemia oraz
hipertriglicerydemia są najczęstszymi
hipertriglicerydemia są najczęstszymi
powikłaniami diety pozajelitowej
powikłaniami diety pozajelitowej
Hiperglikemia: poziom glukozy we
Hiperglikemia: poziom glukozy we
krwi >8,3mmol/L
krwi >8,3mmol/L
Hipertriglicerydemia: Tg w surowicy>
Hipertriglicerydemia: Tg w surowicy>
2,5mmol/L
2,5mmol/L
Postępowanie
Postępowanie
1.
1.
Zmniejszyć dawkę żywieniową do
Zmniejszyć dawkę żywieniową do
30%
30%
2.
2.
Insulina
Insulina
Pytania???
Pytania???