MIĘDZYNARODOWE
MIĘDZYNARODOWE
STOSUNKI EKONOMICZNE
STOSUNKI EKONOMICZNE
AKADEMIA MARYNARKI WOJENNEJ
IM. BOHATERÓW WESTERPLATTE
WYDZIAŁ DOWODZENIA I OPERACJI MORSKICH
MIĘDZYNARODOWE
MIĘDZYNARODOWE
STOSUNKI EKONOMICZNE
STOSUNKI EKONOMICZNE
AKADEMIA MARYNARKI WOJENNEJ
IM. BOHATERÓW WESTERPLATTE
WYDZIAŁ DOWODZENIA I OPERACJI MORSKICH
2
TEMAT:
Międzynarodowy rynek
walutowy
3
Międzynarodowy system
walutowy
jest:
- zbiorem zasad,
- zbiorem przepisów prawnych,
- zbiorem norm zwyczajowych,
regulujących sposoby warunki
dokonywania płatności
międzynarodowych.
4
• W rozwoju gospodarki światowej
pojawiły się 3 grupy
międzynarodowego systemu
walutowego :
1.System waluty złotej 1870 - 1914;
2.System zmodyfikowanej waluty złotej
3.Współczesny system walutowy:
• System dolarowo - złoty 1944 - 1971;
• System wielodewizowy po 1973 roku.
5
Ad.1 MODEL WALUTY ZŁOTEJ
WALUTA ZŁOTA 1870 - 1914
złoto
jako instytucja prawna
Skutek
1
Skutek
2
wymiana
banknotów na złoto według stałego kursu
WIELKA BRYTANIA
wojna secesyjna – USA 1879
wymiana banknotów na złoto
6
Ad. 2 System zmodyfikowanej waluty złotej 1918
- 1939
ERA PIENIĄDZA PAPIEROWEGO
1. pusty pieniądz ( podaż pieniądza )
2. mały potencjał siły roboczej
3. olbrzymia inflacja
4. gigantyczne wydatki publiczne
5. wysokie ceny
NIEMCY — HIPERINFLACJA 1918 - 1923
1. odszkodowania wojenne
2. pusty pieniądz
3. zajęcie przez Francję zagłębia Ruhry
4. waluta niemiecka bez żadnej wartości
USA 1919 - POWRÓT DO ZŁOTA
WIELKA BRYTANIA 1925 - POWRÓT DO ZŁOTA
SKUTEK 3
deprecjacja funta – spadek zainteresowania
produktami angielskimi w świecie
Londyn – stracił pozycję stolicy finansów świata
WIELKI KRYZYS GOSPODARCZY SWIATA 1929
SKUTEK 4
upadek większości banków światowych
polityka zubożania sąsiadów
SKUTEK 2
SKUTEK 1
7
ODBUDOWA PO II
WOJNIE
ŚWIATOWEJ
Współczesny system walutowy:
Ad 3.1. System dolarowo - złoty 1944 – 1971
1944 ROK
-
powołano porozumienie:
MIĘDZYNARODOWY FUNDUSZU WALUTOWY ( MFW )
założenia
— stały kurs wymiany do dolara USA
niezmienna cena złota tj.:
35 dolarów
za 1 uncję
zazwyczaj poprzestaje się na określeniu uncji jako 31,1 g.
powołano również
BANK ŚWIATOWY
ponadto
CEL
W 1947 — powołano GATT
8
System z Bretton
Woods
Zasady:
1. Złoto głównym środkiem rezerwowym i
płatniczym;
2. Parytety wymienialnych walut narodowych
określone w złocie lub USD;
3. Kursy bieżące wymienialnych walut narodowych
mogą wahać się 1% od kursu parytetowego
(interwencja władz monetarnych);
4. W przypadku trudności płatniczych i
konieczności zmiany kursu waluty poszczególne
kraje członkowskie mają możliwość skorzystania
ze specjalnych kredytów MFW.
9
System z Bretton
Woods
upadek
1. Spadek znaczenia dolara – umacnianie się
takich państw jak Niemcy czy Japonia
2. Osłabienie dolara w stosunku do marki czy
jena spowodowały żądania banków
centralnych do wymiany dolara na złoto
3. Wzrosło przemysłowe wykorzystanie złota
4. Skutek – szybki wzrost ceny rynkowej złota
W 1971r - USA rząd Richarda Nxona
zawiesił wymienialność dolara na złoto.
10
Ad. 3.2. System
wielodewizowy
Wprowadzony przez działania MFW od
1973 .
1. Rozdzielność rynku złota od rynku walutowego
chociaż nadal utrzymuje się rezerwy złota
2. Zwiększenie stabilności finansowej
– kryzys jednej waluty, nawet
dominującej, nie powoduje
zachwiania całego systemu
3. Kursy walutowe odzwierciedlają układ
potencjałów gospodarczych poszczególnych
państw i ich pozycje na rynkach
międzynarodowych
11
Ad. 3.2. System
wielodewizowy
MFW ustalił zasady:
- każdy kraj członkowski powinien
powstrzymać się od manipulacji
kursami walutowymi i systemem
walutowym,
- każdy kraj powinien dokonywać
interwencji na rynku walut w celu
zapobieżenia chaosowi, który polega
np. na krótkookresowych wahaniach
.
1974
-
koszyk 16 walut tych państw, których
udział w handlu świtowym przekracza 1%
1981
- koszyk walut oparty na 5 krajach
skład koszyka:
- USA — 42%
- NIEMCY — 19%
- FRANCJA — 13%
- JAPONIA — 13%
- ANGLIA — 13%
pierwsza korekta koszyka walut
— NIEMCY ( 19% - 4% ) = 15%
— JAPONIA ( 13% + 2% ) = 15%
cyklicznie co 5 lat korekta koszyka walutowego
oprocentowanie funduszu ustala się raz w
tygodniu
13
Międzynarodowy rynek
walutowy
To rynek międzybankowy - hurtowy, na
którym są zawierane transakcje:
• między bankiem centralnym a innymi
bankami
• między bankami komercyjnymi,
• między innymi instytucjami finansowymi,
• między wielkimi instytucjami nie
finansowymi, często za pośrednictwem
firm brokerskich.
14
•
Olbrzymi rynek
Olbrzymi rynek
–
$
$
6
6
biliony obrotu dziennie
biliony obrotu dziennie
(
(
kwiecień
kwiecień
200
200
9
9
)
)
•
US Treasury market = $300
US Treasury market = $300
miliardów
miliardów
•
NYSE < $10
NYSE < $10
miliardów
miliardów
–
Składa się z:
Składa się z:
–
$1.005
$1.005
miliardów
miliardów
(spot)
(spot)
–
$2.076
$2.076
miliardów (
miliardów (
i
i
nstrumenty pochodne)
nstrumenty pochodne)
1.
1.
Skoncentrowane w niewielu walutach i
Skoncentrowane w niewielu walutach i
niewielu centrach finansowych
niewielu centrach finansowych
2.
2.
Skoncentrowane w niewielu „rodzinach”
Skoncentrowane w niewielu „rodzinach”
bankowych
bankowych
Międzynarodowy rynek
walutowy
Rynek walutowy (Forex)
j
est
to rynek giełdowy
największy rynek
na świecie, pod względem obrotów
dziennych które przekracza 1,5 biliona
USD,
co stanowi trzykrotność łącznych obrotów na
amerykańskim rynku akcji i obligacji.
Międzynarodowy rynek
walutowy
Rynek walutowy (Forex)
- to rynek pozagiełdowy
(Over the Counter) nie mający określonego
miejsca usytuowania, który składa się:
1.
z sieci połączonych ze sobą za pomocą łączy
telefonicznych i innych elektronicznych
2.
systemów obrotu banków,
3.
brokerów,
4.
przedsiębiorstw,
5.
inwestorów indywidualnych.
Międzynarodowy rynek
walutowy
Rynek walutowy:
umożliwia funkcjonowanie 24
godziny na dobę
przez 5 dni w tygodniu
obejmuje swym zasięgiem
największe centra transakcji
walutowych
tj.: Londyn, Nowy Jork i Tokio
Międzynarodowy rynek
walutowy
Uczestnicy
światowego rynku
walutowego
zabezpieczający (hedgers)
• większość stanowią przedsiębiorstwa
zajmujące się działalnością exportowo-
importową
• przedsiębiorstwa finansujące się w
walutach obcych, których zamiarem jest
ograniczanie ryzyka.
• przedsiębiorstwa średnie i duże firmy
handlu zagranicznego, można do tej grupy
zaliczyć także prywatnych inwestorów.
Uczestnicy
światowego rynku
walutowego
• spekulanci (speculators)
– są to zarówno firmy jak i osoby
fizyczne, które inwestują środki w
celu zarabiania na różnicach cen
kontraktów terminowych.
Uczestnicy
światowego rynku
walutowego
• arbitrażyści (arbitragers)
– do tej grupy zaliczają się inwestorzy
o dużym
kapitale, którzy zawierają transakcje
jednocześnie na minimum dwóch
rynkach w celu wykorzystania różnic
kursowych
Uczestnicy
światowego rynku
walutowego
• animatorzy rynku (market makers)
-
to instytucje pośredniczące w obrocie
walutowym, w transakcjach pomiędzy
spekulantami i
zabezpieczającymi są to:
1.
banki,
2.
brokerzy,
3.
dealerzy walutowi,
4.
dealerzy internetowi - platformy obrotu.
22
•Banki centralne
- rzadko dokonują transakcji i
zazwyczaj wtedy gdy potrzebują dewiz
na spłatę długów zagranicznych, bądź
na inwestycje.
23
Banki komercyjne
– zawierają transakcje o różnych rozmiarach
od detalicznych transakcji na
potrzeby indywidualnych klientów i
przedsiębiorstw do
wielkich sięgających setek milionów dolarów
24
• Banki komercyjne pośredniczą w
transakcjach, handlują dewizami na:
1. rynku międzynarodowym
2. rynku osób fizycznych
• Banki komercyjne są reprezentowane przez
dealerów , którzy wypracowują zyski, które
stanowią różnicę między ceną zakupu waluty
a jej sprzedażą
25
IZBA ROZLICZENIOWA
DOSTĘPNOŚĆ OFERT:
KLIENCI A1, A2, A3
A1, A2, A3
TYLKO DO OFERTY
BANKU
A
A
KLIENCI C1, C2, C3
C1, C2, C3
TYLKO DO OFERTY
BANKU C
C
KLIENT S
S
DO OFERT WSZYSTKICH BANKÓW
[A,B,C]
[A,B,C]
MODEL RYNKU WALUTOWEGO
MODEL RYNKU WALUTOWEGO
BROKER
KLIENT A1
A1
KLIENT A2
A2
KLIENT A3
A3
KLIENT C1
C1
KLIENT C2
C2
KLIENT C3
C3
KLIENT S
S
BANK C
C
BANK B
B
BANK A
A
26
INSTYTUCJE RYNKU WALUTOWEGO
INSTYTUCJE RYNKU WALUTOWEGO
Handlują między sobą samodzielnie lub z
wykorzystaniem BROKERA
Przy zawieraniu transakcji z eksporterem lub
importerem stają się stroną transakcji- zysk
KLIENTA jest stratą BANKU i na odwrót
Chroniąc się przed ryzykiem swojej straty
(czyli zysku KLIENTA) łączą
trzy funkcje- strony transakcji, pośrednika i izby
rozliczeniowej
1.
szukają na rynku odwrotnej transakcji
2.
„elastycznie” kształtują limit skarbowy
KLIENT może stracić nawet CAŁY MAJATEK
CAŁY MAJATEK
BANKI
27
INSTYTUCJE RYNKU WALUTOWEGO
INSTYTUCJE RYNKU WALUTOWEGO
BROKER
Jednakowo traktuje dużą instytucję finansową oraz
małe przedsiębiorstwo
Ma dostęp do rynku międzybankowego
rynku międzybankowego
Sortuje oferty pod względem ceny i pokazuje najlepsze
oferty na rynku
Daje KLIENTOM dostęp do najlepszych ofert z rynku
rynku
międzybankowego
międzybankowego
, do którego nie mają oni
samodzielnego dostępu
Strony transakcji codziennie otrzymują rozliczenie
zysk/strata na zakończenie dnia
KLIENT może stracić tylko DEPOZYT ZABEZPIECZAJĄCY
DEPOZYT ZABEZPIECZAJĄCY
28
INSTYTUCJE RYNKU WALUTOWEGO
INSTYTUCJE RYNKU WALUTOWEGO
IZBA ROZLICZENIOWA
1.
Czuwa nad prawidłowością rozliczeń
stron zawieranych transakcji
2.
Strony transakcji są zobowiązane do
wpłacenia depozytu
zabezpieczającego rozliczanego
każdego dnia
„mark-to-market”
29
OPCJE WALUTOWE
OPCJE WALUTOWE
Opisane przez kilka z góry określonych parametrów:
1.
cenę wykonania
2.
termin wygasania
3.
rodzaj waluty
4.
nominał
5.
premię.
Szczególnie właściwe do zabezpieczania
zabezpieczania
walutowych
ryzyk długoterminowych
1.
1.
eksporterów
eksporterów
[sprzedaży PUT
PUT
]
2.
2.
importerów
importerów
[kupna CALL
CALL
]
Ich wykorzystanie dla zabezpieczenia ryzyk
walutowych można porównać do wykorzystania polis
ubezpieczeniowych
30
ŚWIADOME ZARZĄDZANIE RYZYKIEM
ŚWIADOME ZARZĄDZANIE RYZYKIEM
WALUTOWYM
WALUTOWYM
NARZĘDZIA SŁUŻĄCE ZABEZPIECZANIU
RYZYKA WALUTOWEGO
A.
RYZYKO KRÓTKOTERMINOWE
1.
KONTRAKTY TERNINOWE
2.
OPCJE KUPNA CALL
CALL
/ SPRZEDAŻY PUT
PUT
B.
RYZYKO DŁUGOTERMINOWE
OPCJE WALUTOWE
31
Zarządzanie walutą
1. System zawierający legislacyjne
zobowiązanie do wymiany lokalnej
waluty na określoną walutę zagraniczną
po określonym stałym kursie.
2. Emisja lokalnej waluty musi mieć 100%
pokrycie w danej walucie obcej
(np.: zazwyczaj
USD lub EURO).
3. Polityka pieniężna uzależniona zatem od
wpływów walutowych, czyli od stanu
handlu zagranicznego
32
Dolaryzacja gospodarki
światowej
1. Słabość banku centralnego danego
kraju.
2. Efekt inflacji i wielokrotnych
dewaluacji: - utrata zaufania do
lokalnej waluty.
3. Faktyczny lub/i formalny wybór
„twardej” waluty – USD.
4. Utrata autonomii monetarnej.
33
waluty świata
waluty świata
33
33
Złoty, Polska
1998 – 3 mld
2001 – 5 mld
2004 – 6 mld
2007 – 9 mld
Korona, Czechy
1998 – 5 mld
2001 – 2 mld
2004 – 2 mld
2007 – 5 mld
Rubel, Rosja
1998 – 7 mld
2001 – 10 mld
2004 – 30 mld
2007 – 50 mld
34
34
34
Atrakcyjność i siła finansowa
Atrakcyjność i siła finansowa
Azji
Azji
Chiny
Chiny
1500
1500
Japonia
Japonia
1000
1000
Arabia S.
Arabia S.
350
350
Singapur
Singapur
330
330
Kuwejt
Kuwejt
250
250
Rezerwy dewizowe 2007 (szacunki, USD miliardy)
35
• Rodzaje transakcji na
międzynarodowym rynku
walutowym:
a) transakcje bieżące;
b) transakcje terminowe;
c) transakcje hedgingowe;
d) transakcje spekulacyjne.
36
Ad. a)
Rynek bieżących transakcji
walutowych
to
rynek, na którym dokonuje się kupna i
sprzedaży walut z myślą o ich
natychmiastowej dostawie
(w praktyce do 2 dni od momentu zawarcia transakcji).
Kursy bieżące walut są publikowane w
prasie codziennej.
37
Ad. b)
Rynek terminowych transakcji
walutowych
(forward exchange market) to rynek,
prowadzi się kupno i sprzedaż walut z
myślą o dostawie w ściśle określonym momencie
(dniu) w przyszłości.
- Terminy w takich transakcjach są zwykle określane
na 30, 90, 180 lub (rzadziej) 360
dni.
Z reguły kurs transakcji terminowych danej waluty
różni się od kursu transakcji bieżących.
Jeśli ten pierwszy (forward exchange) jest niższy od
drugiego (spot exchange), to różnicę tę nazywamy
dyskontem.
- Natomiast gdy kurs terminowy jest wyższy od
bieżącego, to różnicę określamy mianem premii.
38
Ad.
c)
Hedgingowe transakcji walutowe to transakcje
kupna i sprzedaży walut
celem wyeliminowania ryzyka walutowego,
związanego ze spadkiem lub wzrostem kursów
wymiany walut.
1. Fundusze hedgingowe wysokiego ryzyka
zorganizowane w formie spółek
osobowych, a ich udziałowcami są zarówno
zamożni indywidualni inwestorzy jak i
inwestorzy instytucjonalni.
2. Fundusze hedgingowe to:
-
fundusze ubezpieczeniowe,
-
fundusze emerytalne,
-
fundusze fundacji itd.
39
Ad. d)
Spekulacyjne transakcje walutowe
to transakcje kupna
i sprzedaży walut wynikające z chęci
uzyskania korzyści (dochodów) z
tytułu oczekiwanych zmian kursów
walutowych.
- Transakcji tych dokonuje się częściej na
rynkach terminowych niż bieżących.
40
Inwestorzy instytucjonalni
W latach 90. XX w.
Głównymi aktorami na rynkach finansowych
stali się inwestorzy instytucjonalni,
tj.:
• towarzystwa ubezpieczeniowe,
• fundusze emerytalne,
• fundusze powiernicze.
• fundusze inwestycyjne,
41
DZIĘKUJĘ
ZA
UWAGĘ