Uniwersytet Łódzki
Rodzaje zleceń
maklerskich
dr Ewa Feder-Sempach
Uniwersytet Łódzki
Rodzaje zleceń
maklerskich
dr Ewa Feder-Sempach
Uniwersytet Łódzki
Co to jest zlecenie?
Zlecenie to informacja o tym, co i
na jakich warunkach inwestor chce
kupić lub sprzedać na giełdzie.
Uniwersytet Łódzki
Jak się składa zlecenia?
Inwestorzy mogą składać zlecenia na
giełdę jedynie poprzez biura maklerskie, w
których mają rachunki.
Zlecenia można składać na kilka sposobów:
przez Internet,
telefonicznie,
osobiście w domu maklerskim,
wysyłając zlecenie faksem.
Uniwersytet Łódzki
Składając zlecenie inwestor
musi określić następujące
elementy:
rodzaj zlecenia, czyli czy chce kupić, czy
sprzedać,
nazwę instrumentu finansowego, który ma być
przedmiotem transakcji,
cenę, po której chce dokonać transakcji, czyli tzw.
limit ceny lub rodzaj zlecenia bez limitu ceny,
liczbę instrumentów, które chce kupić lub
sprzedać (tzw. wolumen zlecenia),
termin ważności zlecenia,
dodatkowe warunki realizacji zlecenia.
Uniwersytet Łódzki
Kolejność realizacji zleceń
O kolejności, w jakiej realizowane są zlecenia,
decyduje przede wszystkim cena zgłoszona przez
inwestora, a następnie czas złożenia zlecenia.
Ci, którzy chcą kupić drożej, mają pierwszeństwo
przed tymi, którzy chcą kupić taniej, a ci, którzy
chcą sprzedać taniej, mają pierwszeństwo przed
tymi, którzy chcą sprzedać drożej.
W przypadku, gdy dwóch lub więcej inwestorów
złożyło zlecenia z tą samą ceną, o kolejności, w
jakiej będą realizowane ich zlecenia decyduje czas
zgłoszenia tych zleceń do systemu giełdowego.
Uniwersytet Łódzki
Rodzaje zleceń
Uniwersytet Łódzki
Zlecenia z limitem ceny
W zleceniach tych inwestor dokładnie
określa kurs (zwany inaczej limitem ceny),
po jakiem chce kupić lub sprzedać dany
walor.
W zleceniu kupna określony przez inwestora
limit, to maksymalny kurs, po którym jest
skłonny kupić dany instrument, natomiast w
zleceniu sprzedaży, określony limit, to kurs
minimalny, po którym inwestor godzi się
sprzedać dany instrument.
Uniwersytet Łódzki
W zleceniach na poszczególne
instrumenty finansowe
obowiązuje sposób określania
limitu ceny:
w zleceniach na akcje, prawa poboru, prawa do akcji,
prawa pierwszeństwa, certyfikaty inwestycyjne,
jednostki indeksowe i opcje akcyjne limit ceny podaje
się w złotych,
w zleceniach na obligacje limit ceny podaje się w
procentach wartości nominalnej obligacji,
w zleceniach na kontrakty terminowe limit ceny podaje
się w punktach (dla kontraktów indeksowych), w złotych
(dla kontraktów na akcje i waluty) lub procentach
wartości nominalnej (dla kontraktów na obligacje),
w zleceniach na opcje indeksowe limit ceny podaje się w
punktach.
Uniwersytet Łódzki
Zlecenia bez limitu ceny
Zlecenia bez limitu są
przeznaczone dla inwestorów,
którzy chcą kupić akcje „za wszelką
cenę”, czyli dla tych, którzy nie
chcą długo czekać na realizację
zlecenia i ważniejsze jest dla nich
to, że w ogóle dokonają transakcji,
niż to, po jakiej cenie to zrobią.
Uniwersytet Łódzki
Zlecenia bez limitu ceny
Uniwersytet Łódzki
Zlecenie po każdej cenie
PKC
Jeżeli inwestorowi zależy przede
wszystkim na szybkim zawarciu
transakcji, nie chce ryzykować, że jego
zlecenie może nie zostać zrealizowane w
całości, a jednocześnie akceptuje cenę,
która jest aktualnie dostępna na rynku,
składa zlecenie po każdej cenie (PKC).
Podstawową cechą tego zlecenia, oprócz braku limitu
ceny, jest konieczność jego realizacji w 100%.
Uniwersytet Łódzki
Przykład realizacji zlecenia
PKC
W trakcie notowań ciągłych inwestor
składa zlecenie kupna PKC 100 akcji
spółki „B”. W arkuszu po stronie
sprzedaży oczekuje na realizację
zlecenie sprzedaży 150 akcji spółki „B”
po cenie 60 zł. W takiej sytuacji, złożone
zlecenie PKC zostanie zrealizowane w
całości – inwestor nabędzie 100 akcji po
cenie 60 zł za sztukę.
Uniwersytet Łódzki
Zlecenie po cenie
rynkowej PCR
Jeżeli inwestor chce nabyć lub sprzedać akcje po
najlepszej cenie, jaka jest aktualnie dostępna na rynku i
zgadza się, że jego zlecenie może nie zostać
zrealizowane w całości, może wybrać zlecenie po cenie
rynkowej (PCR). Zlecenia PCR mogą być składane
wyłącznie w trakcie notowań ciągłych, za wyjątkiem
okresu równoważenia rynku.
Zlecenia PCR są realizowane natychmiast po ich
złożeniu, po najlepszej cenie, jaką można aktualnie
uzyskać na rynku, czyli po cenie najlepszego,
oczekującego w arkuszu zlecenia przeciwnego. Zlecenie
PCR nie zostanie przyjęte przez system, jeżeli po
przeciwnej stronie w arkuszu zleceń nie będzie żadnego
zlecenia przeciwstawnego z limitem ceny.
Uniwersytet Łódzki
Przykład realizacji zlecenia
PCR
Inwestor składa zlecenie sprzedaży PCR 100 akcji
spółki „C”. Po stronie kupna w arkuszu oczekuje
na realizację zlecenie kupna 200 akcji spółki „C”
po cenie 15 zł. W takiej sytuacji złożone zlecenie
PCR zostanie zrealizowane w całości po cenie 15
zł. Jeżeli po stronie kupna zlecenie opiewałoby
tylko na 50 akcji, a nie na 200, złożone zlecenie
sprzedaży PCR zostałoby zrealizowane w części –
inwestor sprzedałby 50 sztuk po 15 zł. Pozostała
część jego zlecenia (50 akcji) pozostałaby w
arkuszu z limitem 15 zł. Jeżeli natomiast po
stronie kupna nie byłoby żadnego zlecenia z
limitem, złożone zlecenie PCR zostałoby
odrzucone przez system giełdowy.
Uniwersytet Łódzki
Zlecenie po cenie
rynkowej na otwarcie
PCRO
Zlecenia tego typu są bardzo podobne do
omówionych powyżej zleceń PCR. Składają je
inwestorzy, którzy są zainteresowani zawarciem
transakcji po kursie, który zostanie ustalony na
otwarciu, zamknięciu notowań ciągłych lub na
fixingu w notowaniach jednolitych. Podobnie jak
poprzednie zlecenie, także zlecenie PCRO, nie musi
być zrealizowane w całości, a niezrealizowana jego
część stanie się zleceniem z limitem ceny równym
odpowiednio: kursowi otwarcia, kursowi
zamknięcia, kursowi jednolitemu lub kursowi
określonemu w wyniku równoważenia rynku.
Uniwersytet Łódzki
Termin ważności zleceń
Uniwersytet Łódzki
Dodatkowe warunki
wykonywania zleceń
Poza ceną i terminem ważności inwestor
może również określić dodatkowe
warunki wykonania swojego zlecenia.
Należą do nich:
określenie minimalnej wielkości
(wolumenu) wykonania (Wmin),
określenie limitu aktywacji (LimAkt),
określenie wielkości (wolumenu)
ujawnienia (WUJ).
Uniwersytet Łódzki
Zlecenie z warunkiem
minimalnej wielkości
(wolumenu) wykonania
(Wmin)
Przy składaniu zlecenia określa się
minimalną wielkość, w której musi być ono
wykonane. Złożone zlecenie jest
realizowane w całości lub częściowo, co
najmniej w określonej przez inwestora
minimalnej ilości. Jeżeli zlecenie zostanie
zrealizowane częściowo - niezrealizowana
część zlecenia staje się zleceniem bez
warunku wielkości minimalnej. Jeżeli w
momencie jego złożenia nie jest możliwa
realizacja w określonej minimalnej ilości -
jest ono eliminowane przez system.
Uniwersytet Łódzki
Zlecenie z wielkością
ujawnioną (WUJ)
Zlecenia z wielkością ujawnioną są najczęściej
stosowane przez inwestorów składających duże
zlecenia, którzy nie chcą, aby inni dowiedzieli się,
jakie są ich prawdziwe zamiary, ponieważ
mogłoby to znacząco wpłynąć na kurs akcji.
Budowa tego zlecenia przypomina górę lodową –
na powierzchni widoczna jest tylko jego część
ujawniona przez inwestora; pod nią, jak pod
powierzchnią wody, kryje się reszta – pozostała
część zlecenia niewidoczna dla innych inwestorów.
Wielkość ujawniana zlecenia nie może być
mniejsza niż 100 jednostek transakcyjnych.
Uniwersytet Łódzki
Zlecenie z limitem
aktywacji – limit aktywacji
(LimAkt)
Zlecenia z limitem aktywacji są chyba najbardziej
skomplikowane, ale bardzo użyteczne i popularne wśród
inwestorów.
Inwestor ma do dyspozycji dwa rodzaje zleceń tego typu:
STOP LIMIT (W zleceniu typu STOP LIMIT inwestor musi
określić dwa limity: limit aktywacji – czyli poziom kursu na
rynku, po przekroczeniu którego jego zlecenie „uaktywni
się”, oraz limit, po którym jego zlecenie ma zostać
zrealizowane.)
STOP LOSS (W przypadku zleceń typu STOP LOSS inwestor
określa tylko limit aktywacji. Gdy cena akcji na rynku
osiągnie poziom określony jako limit aktywacji, zlecenie
staje się „widoczne“ na rynku jako zlecenie PKC, czyli
akceptujące dowolny kurs.)
Uniwersytet Łódzki
Dziękuję za uwagę