OTYŁOŚĆ
OTYŁOŚĆ
Definicja
Otyłość to patologiczne
nagromadzenie tkanki
tłuszczowej w organizmie,
przekraczające jego potrzeby
fizjologiczne i adaptacyjne.
Za otyłość uważa się stan, w
którym tkanka tłuszczowa
stanowi więcej niż 20%
całkowitej masy ciała u
mężczyzn oraz 25% u kobiet.
Jak można ocenić nadwagę
lub otyłość?
• BMI (Body Mass Index), czyli wskaźnik masy ciała
charakteryzuje relację między masą ciała a wzrostem.
Obliczając BMI możemy określić ilość tkanki tłuszczowej
w organizmie.
BMI obliczamy według poniższego wzoru:
BMI = masa ciała /kg/ : wzrost /m
2
/
Osoby przy BMI przekraczającym 25 kg/ m
2
mają
nadwagę, przy BMI od 30 kg/ m
2
mówimy o otyłości.
Im wyższy wskaźnik BMI - tym większa zapadalność na
różne schorzenia.
Jak można ocenić nadwagę lub
otyłość? cd.
• Wskaźnik WHR - TALIA :
BIODRO
Jest obliczany jako iloraz: obwód w
talii w cm przez obwód w biodrach w
cm.
Prawidłowe wartości obwodu tego
współczynnika:
• dla mężczyzn < 0,95
• dla kobiet <0,85
• Obwód w talii u kobiet nie powinien
przekroczyć 80 cm, natomiast u
mężczyzn 94 cm.
• Wyższe wartości obwodu w talii
wskazują na tzw. „otyłość brzuszną”,
która jest przyczyną wielu schorzeń,
m.in. serca i naczyń, a także zwiększa
ryzyko chorób nowotworowych.
Typy otyłości i choroby im
towarzyszące
Przyczyny otyłości
•
Czynniki genetyczne 20%;
•
Zaburzenia czynności gruczołów wydzielania wewnętrznego;
•
Niewłaściwy skład diety, częstość i obfitość spożywanych
posiłków;
•
Zażywanie niektórych leków lub uszkodzenie podwzgórza
mózgu;
•
Uwarunkowania psychospołeczne ("zajadanie stresów",
niekorzystne nawyki żywieniowe w rodzinie) i ekonomiczne;
•
Także skutkiem niedożywienia płodu, które jest
rekompensowane w okresie pourodzeniowym lepszą
przyswajalnoścą pokarmu oraz wzmożonym łaknieniem;
•
Brak aktywności ruchowej.
Choroby związane z
otyłością
Sposoby leczenia
otyłości
• Dieta
• Aktywność fizyczna
• Leki
• Leczenie
chirurgiczne
• Wsparcie
psychologiczne
• Unikanie ponownego
wzrostu wagi
Leczenie dietetyczne
• Podstawą leczenia otyłości jest szkolenie
pacjentów i indywidualne dostosowanie
zaleceń dietetycznych. Stosunkowo
niewielkie zmniejszenie ilości spożywanych
kalorii (deficyt dzienny 500–1000 kcal) jest
najważniejszą częścią składową programu
dietetycznego. Dieta powinna uwzględniać
wszystkie niezbędne dla organizmu
składniki w odpowiednio zmniejszonej
ilości.
Aktywność fizyczna:
– przyspiesza chudnięcie,
– ułatwia zmniejszenie ilości tkanki
tłuszczowej, zabezpieczając
równocześnie sprawność mięśniową,
– koryguje zaburzenia metaboliczne,
– zwiększa wydolność fizyczną,
– poprawia samopoczucie
*dostosowana do możliwości pacjenta.
Wysiłek fizyczny zalecany dla otyłych:
Rodzaj: marsz, pływanie, jazda na rowerze, na nartach, gra
w piłkę, tenis.
Częstość: 5 razy w tygodniu.
Czas trwania: powyżej 30 minut
Intensywność w zakresie 50–70% maksymalnej częstości
serca; niższą intensywność równoważyć zwiększeniem
czasu aktywności fizycznej.
Farmakoterapia
1. Sibutramina / odpowiedniki: Afibron, Zeliksa; lek wprowadzony do terapii
otyłości od kilku lat, jednak od miesiąca został wycofany z rynku przez Europejską
Agencję Leków /European Medicines Agency/ gdyż wykazano, że stosowanie ww.
leku powoduje zwiększone ryzyko choroby niedokrwiennej serca i jej następstw –
zawału serca, a także niebezpiecznych zwyżek ciśnienia tętniczego krwi.
2. Xenical- lek istniejący na rynku polskim od kilku lat. Jego działanie polega na
hamowaniu rozkładu tłuszczów zawartych w pokarmach w świetle jelita , co
powoduje zmniejszone wchłanianie spożytych tłuszczów, które zostają wydalone
drogą przewodu pokarmowego. Poprzez swoje miejscowe działanie lek jest
bezpieczny, stosowany jest zawsze przy zasadniczych posiłkach - 2-3 x dziennie.
Okres jego stosowania to 3-4 miesiące przy dobrej tolerancji. Czasem powoduje
tłuszczowe biegunki i z tego powodu bywa wcześniej odstawiany.
3. Glucobay - lek wspomagający odchudzanie, nie jest typowym lekiem
stosowanym w otyłości - przede wszystkim korzystają z tego leku pacjenci z
cukrzycą lub tzw. „stanem przedcukrzycowym”, u których stosowanie tego leku
pozwala na opóźnienie wystąpienia cukrzycy. Lek ten hamuje rozkład
węglowodanów złożonych w świetle jelita, co znacznie zmniejsza ich wchłanianie
do krwi, ponieważ węglowodany wchłaniają się z przewodu pokarmowego tylko w
postaci najmniejszych cząsteczek. W ten sposób zawartość wchłoniętych
węglowodanów ulega znacznemu zmniejszeniu. Lek ten powoduje jednak często
wzdęcia i nie może być stosowany w schorzeniach jelit.
Leczenie chirurgiczne
Wskazania do chirurgicznego leczenia
otyłości:
• BMI powyżej 40 kg/m2
• BMI 35-40 kg/m2 w sytuacji zagrożenia
życia lub przygotowania do operacji, gdy
otyłość stanowi przeszkodę w skutecznym
leczeniu choroby podstawowej.
Metody chirurgicznego
leczenia otyłości
• Opaska regulowana (AGB)
Metoda polega na założeniu opaski na żołądek i jej
zaciśnięciu. Prowadzi to do zwężenia drogi, przez którą
pokarm może przejść do dalszych części przewodu
pokarmowego. Opaska wypełniona jest specjalnym płynem
i połączona z urządzeniem implantowym, umieszczonym
pod skórą.
• Rękawowa resekcja żołądka (LSG)
Operacja polega na ograniczeniu objętości żołądka o około
70-80 proc. dzięki użyciu tzw. staplerów. Pacjent musi wtedy
ograniczyć ilość spożywanych pokarmów.
Metody chirurgicznego
leczenia otyłości
• Pionowa opaskowa plastyka żołądka (VBG) – Mason
W wyniku operacji dochodzi do podziału żołądka na dwie
części. Za pomocą pionowego szwu wykonywanego przy użyciu
staplerów, utworzony zostaje mały zbiornik żołądkowy. Jego
ujście do dalszych partii żołądka zostaje dodatkowo
ograniczone opaską (która nie jest regulowana).
• Wytworzenie małego żołądka z zespoleniem omijającym
z pętlą Roux-Y (RYGB)
Operacja ma charakter łączony. Zawiera w sobie element
ograniczający (restrykcyjny): przy użyciu staplera wytwarzany
jest mały zbiornik żołądkowy, oraz wyłączający (zmniejszający
wchłanianie substancji odżywczych): wytwarzana jest specjalna
pętla, do której spływają sok żołądkowy, żółć i sok trzustkowy,
lecz nie substancje odżywcze. Przez drugie ramię, połączone
z „małym żołądkiem”, przechodzi pokarm, lecz nie docierają do
niego w tym miejscu enzymy trawienne. Obie pętle łączą się
dopiero w pewnej odległości i od tego miejsca trawienie oraz
wchłanianie mogą przebiegać w sposób prawidłowy.
Dziękuję za
uwagę