background image

25.04.21

1

CHOROBA

CHOROBA

 

 

ZWYRODNIENIOWA         

ZWYRODNIENIOWA         

STAWÓW    

STAWÓW    

        

        

 

 

OSTEOARTROZA

OSTEOARTROZA

Dr med. Ewa Stanisławska – 

Biernat
Klinika Reumatologii
Instytut Reumatologiczny, 

Warszawa

background image

25.04.21

2

Co to jest reumatyzm?

Co to jest reumatyzm?

Pojęcie ogólne, nie medyczne

Wszystkie dolegliwości ze strony 

układu ruchu

Łącznie ponad 100 chorób 

zaliczanych do grupy schorzeń 

reumatycznych

background image

25.04.21

3

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

Najczęstsza choroba stawów na 

świecie

Zachorowuje większość ludzi 

powyżej 65 roku życia

Zachorowalność zwiększa się z 

wiekiem

Główna przyczyna inwalidztwa w 

krajach rozwiniętych

background image

25.04.21

 

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów 

stawów 

– dane 

– dane 

epidemiologiczne

epidemiologiczne

Częstość występowania:   10-20% 

Najczęstsza przyczyna 

endoprotezoplastyki stawów 

1

1  Dieppe P, BMJ, 1999, 318,1299-1300

1  Dieppe P, BMJ, 1999, 318,1299-1300

background image

25.04.21

5

0

20

40

60

80

20

40

60

80

mężczyźni

Wiek (lata)

C

st

o

ść

 c

h

zs

 (

%

)

0

20

40

60

80

20

40

60

80

kobiety

Wiek (lata)

C

st

o

ść

 c

h

zs

 (

%

)

Częstość chzs w zależności od 

Częstość chzs w zależności od 

wieku ( zmiany radiologiczne)

wieku ( zmiany radiologiczne)

ręka

kolano

biodro 

ręka

kolano

biodro

background image

25.04.21

6

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

Etiologia – nieznana

Starzenie się chrząstki ?

Proces zapalny ?

background image

25.04.21

7

Zmiany destrukcyjne 

Zmiany destrukcyjne 

chrząstki w chorobie 

chrząstki w chorobie 

zwyrodnieniowej

zwyrodnieniowej

background image

25.04.21

8

Czynniki sprzyjające rozwojowi 

Czynniki sprzyjające rozwojowi 

choroby zwyrodnieniowej 

choroby zwyrodnieniowej 

stawów

stawów

Wiek powyżej 50 lat

Nadwaga

Przeciążenia mechaniczne

Czynniki dziedziczne

Zaburzenia metaboliczne i 

hormonalne

background image

25.04.21

9

Choroba  zwyrodnieniowa 

Choroba  zwyrodnieniowa 

Dotycząca jednego stawu

   - staw biodrowy – koksartroza
   - staw kolanowy – gonartroza
   - stawy rąk

Dotycząca kręgosłupa – 

spondyloartroza 

Dotycząca wielu stawów

 

    -uogólniona chzs
    

background image

25.04.21

10

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

              – rozpoznanie 

              – rozpoznanie 

Objawy podmiotowe (wywiad 

lekarski)

Objawy przedmiotowe (badanie 

stawów)

Badania rentgenowskie

Badania laboratoryjne

background image

25.04.21

11

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów 

stawów 

           - objawy podmiotowe

           - objawy podmiotowe

Ból

Uczucie sztywności  stawu

Pogorszenie funkcji stawu

Inwalidztwo

background image

25.04.21

12

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

                    - BÓL

                    - BÓL

 

związany z ruchem w stawie

 związany z obciążaniem 

stawu        (stanie, chodzenie 

po schodach)

bóle spoczynkowe i nocne

background image

25.04.21

13

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

Sztywność w stawie - zwykle do 

30 min

Trudność wykonywania pewnych 

czynności – chodzenie, chodzenie 

po schodach, wykonywanie 

zakupów

Uczucie  niestabilności stawu

background image

25.04.21

14

Chzs –objawy 

Chzs –objawy 

przedmiotowe

przedmiotowe

Tkliwość struktur wokół stawu

Trzeszczenia (trzaski)

Poszerzenie zarysu  stawu

Ograniczenie ruchów i bolesność

Trudność w biernych ruchach 

stawu

Niestabilność 

Okresowy wysięk w stawie

background image

25.04.21

15

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów 

stawów 

           - zdjęcia rentgenowskie

           - zdjęcia rentgenowskie

Zwężenie szpary stawu

Tworzenie się wyrośli kostnych – 

osteofitów  („dziobów”)

Często zaawansowanie zmian 

rentgenowskich nie odpowiada 

nasileniu dolegliwości !!!

background image

25.04.21

16

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

Badania laboratoryjne 

powszechnie wykonywane – w 

normie

Nie ma badania 

laboratoryjnego 

potwierdzającego rozpoznanie 

chzs

background image

25.04.21

17

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

                   - skutki

                   - skutki

Pogorszenie jakości życia 

(Quality of life)

Trudności w wykonywaniu  

codziennych czynności

Utrudnienie w uczestniczeniu w 

życiu rodzinnym i społecznym

Poczucie osamotnienia i 

uzależnienia od innych osób

background image

25.04.21

18

Gonartroza- zmiany 

Gonartroza- zmiany 

radiologiczne

radiologiczne

Zwężenie szpary 

stawu

Brzeżne 

osteofity

background image

25.04.21

19

                                            

                                            

guzki 

guzki 

Heberdena i Boucharda

Heberdena i Boucharda

Guzki Heberdena i Boucharda

background image

25.04.21

20

background image

25.04.21

21

background image

25.04.21

22

background image

25.04.21

23

background image

25.04.21

24

Cele leczenia 

Cele leczenia 

choroby zwyrodnieniowej stawów

choroby zwyrodnieniowej stawów

Znieść ból i objawy towarzyszące

Usunąć sztywność i obrzęk

Zmniejszyć inwalidztwo lub 

poprawić sprawność

Utrzymać sprawność stawu i 

jakość życia

background image

25.04.21

25

 

 

Zasady leczenia choroby 

Zasady leczenia choroby 

zwyrodnieniowej stawów

zwyrodnieniowej stawów

Leczenie musi być kompleksowe

Powinno być dostosowane 

indywidualnie dla każdego pacjenta

Konieczne stosowanie metod 

leczenia niefarmakologicznego

 

farmakologicznego

background image

25.04.21

26

   

   

I. Niefarmakologiczne 

I. Niefarmakologiczne 

leczenie choroby 

leczenie choroby 

zwyrodnieniowej stawów 

zwyrodnieniowej stawów 

Edukacja pacjenta

Grupy samopomocy

Comiesięczny kontakt telefoniczny z 

przeszkolonym personelem

Redukcja masy ciała u osób z 

nadwagą

background image

25.04.21

27

background image

25.04.21

28

background image

25.04.21

29

background image

25.04.21

30

background image

25.04.21

31

II. Niefarmakologiczne leczenie 

II. Niefarmakologiczne leczenie 

choroby zwyrodnieniowej 

choroby zwyrodnieniowej 

stawów

stawów

Ćwiczenia - utrzymujące/poprawiające 

zakres        ruchu, wzmacniające 

mięśnie, ogólnokondycyjne ćwiczenia 

aerobowe

Sprzęt rehabilitacyjny (laski, kule, 

stabilizatory,wkładki do obuwia)

Fizykoterapia

background image

25.04.21

32

      

      

I. Leczenie 

I. Leczenie 

farmakologiczne choroby 

farmakologiczne choroby 

zwyrodnieniowej stawów

zwyrodnieniowej stawów

Leki przeciwbólowe 

(paracetamol, tramadol)

Niesteroidowe leki 

przeciwzapalne (NLPZ)

Koksyby

background image

25.04.21

33

II. Leczenie farmakologiczne 

II. Leczenie farmakologiczne 

choroby zwyrodnieniowej 

choroby zwyrodnieniowej 

stawów

stawów

Leki modyfikujące strukturę 

chrząstki

i przebieg choroby 

zwyrodnieniowej

Siarczan chondroityny

Siarczan glukozaminy

background image

25.04.21

34

Znaczenie siarczanu 

Znaczenie siarczanu 

glukozaminy w leczeniu 

glukozaminy w leczeniu 

chzs*

chzs*

Liczba obserwowanych pacjentów-212

Badanie w porównaniu z placebo

Czas trwania obserwacji – 3 lata

Zmniejszenie dolegliwości w grupie 

chorych otrzymujących siarczan 

glukozaminy

W obrazie rtg w grupie placebo 

zwężenie szpary stawu

 * Reginster J, Lancet 2001;357:251

background image

25.04.21

35

Siarczan glukozaminy w 

Siarczan glukozaminy w 

leczeniu chzs

leczeniu chzs

Duże bezpieczeństwo leczenia

Mała liczba działań 

niepożądanych

W niektórych krajach traktowany 

jako dodatek żywieniowy

background image

25.04.21

36

III. Leczenie farmakologiczne 

III. Leczenie farmakologiczne 

choroby zwyrodnieniowej 

choroby zwyrodnieniowej 

stawów

stawów

Leki podawane 

dostawowo

Kortykosteroidy

Hialuroniany

background image

25.04.21

37

         

         

Leczenie chirurgiczne 

Leczenie chirurgiczne 

choroby zwyrodnieniowej 

choroby zwyrodnieniowej 

stawów

stawów

Endoprotezoplastyka 

(alloplastyka)

    stawu biodrowego, 

kolanowego

Osteotomia

background image

25.04.21

38

               

               

Ocena leczenia 

Ocena leczenia 

choroby zwyrodnieniowej 

choroby zwyrodnieniowej 

stawów

stawów

Ocena skuteczności

Ocena bezpieczeństwa

background image

25.04.21

39

Ocena skuteczności 

Ocena skuteczności 

leczenia      w chorobie 

leczenia      w chorobie 

zwyrodnieniowej

zwyrodnieniowej

Zmniejszenie bólu

Poprawa funkcji stawu

Poprawa ogólnej sprawności

Poprawa jakości życia 

background image

25.04.21

40

   

   

Ocena bezpieczeństwa 

Ocena bezpieczeństwa 

leczenia

leczenia

Częstość  objawów niepożądanych po 

leczeniu

Rodzaj działań niepożądanych

Po klasycznych niesteroidowych 

lekach przeciwzapalnych – bóle 

brzucha, choroba wrzodowa, 

krwawienia i perforacje z przewodu 

pokarmowego

background image

25.04.21

41

Choroba zwyrodnieniowa 

Choroba zwyrodnieniowa 

stawów

stawów

             - koszty społeczne

             - koszty społeczne

Absencja chorobowa

Renty inwalidzkie

Koszty leczenia farmakologicznego

Koszty leczenia powikłań po leczeniu

Koszty rehabilitacji

Koszty leczenia chirurgicznego 

(endoprotezy!!)

Koszty opieki nad  

niepełnosprawnymi

background image

25.04.21

42

DEKADA KOŚCI I STAWÓW

DEKADA KOŚCI I STAWÓW

JOINT AND BONE DECADE

JOINT AND BONE DECADE

                 2000-2010

                 2000-2010

                    Ogłoszona przez 
      Światową Organizację 

Zdrowia
                           (WHO)


Document Outline