Część 1 – rozumienie czytanego tekstu

Część 1 – rozumienie czytanego tekstu

Przeczytaj uważnie tekst, a następnie wykonaj zamieszczone pod nim zadania. Odpowiadaj
jedynie na podstawie tekstu i własnymi słowami – chyba, że w zadaniu polecono inaczej.
Udzielaj tylu odpowiedzi o ile jesteś proszony. W zadaniach zamkniętych wybierz tylko jedną
z zaproponowanych odpowiedzi.

Pawłem Łuków, Szkoła wyłudzania

1. Gorączka egzaminacyjna trwa. Wraz z egzaminami pojawia się odwieczny problem:

ściągać czy nie ściągać? A jeśli już skorzystamy z tej swoistej „pomocy dydaktycznej”,
to czy powinniśmy mieć wyrzuty sumienia?

2. W czasie egzaminów w pobliżu jednego z warszawskich hoteli można zwykle zobaczyć

młodych ludzi  stojących w długiej kolejce do całodobowego punktu  ksero. Jest późny
wieczór  i  pewnie  nikt  z  przechodniów  nie  podejrzewa,  że  właśnie  jest  świadkiem
przygotowań do oszustwa. Nieliczni nawet, jeżeli się domyślają, że to studenci kupujący
notatki  z  wykładów,  nie  uznają  ich  postępowania  za  naganne.  A  przecież  są  to  jawne
przygotowania do wyłudzenia ocen z egzaminu.

3. Korzystając z tych „pomocy dydaktycznych”, czyli ściągając, studenci będą postępować

jak starający się o pożyczkę klienci banku, którzy przedstawiają sfałszowane dowody
wysokości swoich dochodów.

4. Sami studenci najprawdopodobniej również nie widzą w swym postępowaniu niczego

niewłaściwego. W końcu przez większość życia wpajano im przekonanie, że ściąganie
to część szkolno-uczelnianego folkloru, którego nikt nie traktuje zbyt poważnie. Tylko
niewielu nauczycieli zwalcza ściąganie, za co mają wątpliwą sławę „pił” i sadystów. W
najlepszym razie – nieżyciowych idealistów.

5. Większość nauczycieli traktuje ściąganie pobłażliwie. Przyłapany na tym uczeń zwykle

nie  ponosi  poważniejszych  konsekwencji.  Po  prostu  traci  niezdolną  „pomoc
dydaktyczną” i pisze sprawdzian dalej. Surowsi nauczyciele obniżają sprawcy ocenę z
klasówki.  Do  rzadkości  należy  stopień  niedostateczny.  Powiadomienie  opiekunów
właściwie nigdy się nie zdarza. Większość rodziców – również wychowanych w duchu
pobłażliwości  dla  ściągania  –  i  tak  zlekceważyłaby  sprawę,  a  niektórzy  może  nawet
oburzyliby  się  na  „nadgorliwego”  nauczyciela  zawracającego  im  głowę  głupstwami.
Przysposobienie  do  sztuki  wyłudzania  nie  kończy  się  ani  w  czasie  przygotowań  do
sprawdzianu, ani w szkole. Za pomocą wymyślnych usprawnień ściągi umieszcza się w
długopisie, za rękawem, w dekolcie, pod spódnicą. Wielu ludzi – a są wśród nich także
nauczyciele  –  wierzy  nawet,  że  przygotowanie  ściągawek  sprzyja  uczeniu  się
przepisywanego materiału.  W kioskach można znaleźć wydrukowane drobną czcionką
tego typu „pomoce naukowe”, a także wydawnictwa zatytułowane „Ściąga z…”

6. Być może robienie ściągawek miało jakieś zalety dydaktyczne, ale było to czasami

braku dostępu do tanich możliwości kopiowania i odpowiednio zaopatrzonych księgarń
i kiosków. Lecz i wtedy efekty takiej edukacji były krótkotrwałe, a przyswojona wiedza
powierzchowna. Dzisiejsza wersja tego wykrętu głosi, że młody człowiek uczy się,
czytając ściągę przed sprawdzianem…

7. Te wymówki i sztuczki nie zmieniają jednak ściągania w niewinny żart, jest ono,

bowiem rodzajem wyłudzenia. Polega na rozmyślnym wprowadzeniu w błąd innych w
celu czerpania korzyści. Uczeń czy student ściągający na sprawdzianie oszukuje
nauczyciela, który wyrabia sobie o nim mylną opinię. Oszustowi nie zależy na wiedzy
czy wykształceniu, lecz na bezpośrednich korzyściach: na uniknięciu wysiłku czy

lepszej ocenie. Z tego punktu widzenia postępuje rozsądnie. Przy stosunkowo
niewielkim nakładzie pracy czerpie znaczne zyski. Jeśli nabrał wprawy w ściąganiu to
pożytki ze ściągania kumulują się: ma opinię dobrego ucznia czy studenta, otrzymuje
nagrody i stypendia za wyniki w nauce, a potem może nawet świadectwa i dyplomy z
wyróżnieniem.

8. Jednakowe traktowanie ściągania i wyłudzenia może wydać się przesadzone. Można by

sądzić,  że  nawet,  jeśli  obydwa  czyny  są  podobne,  to  inna  jest  przecież  skala  skutków
ściągania,  a  inne  są  rozmiary  szkód  wyrządzonych  przez  oszusta.  Niekoniecznie.
Następstwa oszustwa szkolnego wykraczają daleko poza pojedynczą ocenę. Stopnie za
sprawdzianów składają się na ogólną opinię o uczniu  czy studencie. Od tak powstałej
oceny  zależą  później  szanse  absolwenta  w  staraniach  o  pracę.  Oszustowi  z  dobrymi
stopniami  łatwiej  będzie  zdobyć  atrakcyjną  posadę  niż  absolwentowi,  który  uczciwie
zapracował  na  gorsze  oceny.  Oszust  ma  niesprawiedliwie  większe  szanse  –
przynajmniej na początku – na lepszą karierę zawodową i życiową.

9. Absolwent-oszust jest mniej kompetentnym pracownikiem od absolwenta uczciwego.

Szkodzi zarówno klientom, jak i pracodawcy. Niedouczony mechanik psuje samochód,
co  naraża  klienta  na  niepotrzebne  koszty  i  niebezpieczeństwo  wypadku.  Menedżer  o
pozornych  kwalifikacjach  podejmuje  nietrafne  decyzje  a  przez  to  zmniejsza  dochody
akcjonariuszy  i  pracowników.  Lekarz,  który  ściąganiem  wyłudził  prawo  do
wykonywania zawodu, źle leczy, powoduje nieodwracalne szkody na zdrowiu pacjenta,
a  może  nawet  doprowadzić  go  do  śmierci.  Pozornie  wykształcony  polityk  uchwala
niemądre  uchwały  i  marnuje  pieniądze  podatników.  Pracownik-oszust  nie  przynosi
pracodawcy tych zysków, których przysporzyłby pracownik uczciwy.

10. Firmy zwykle zauważają, że zatrudniony przez nie absolwent wyłudził od nich posadę.

Wyrabiają sobie złą opinię o szkole, którą ukończył i lekceważą formalne wykształcenie
zawodowe. Wolą same kształcić pracowników, wychodząc z założenia, że dwojga złego
lepszy jest pracownik może nie najlepiej wykształcony, ale o znanych kompetencjach.

11. Pobłażliwość dla ściągania kształtuje postawy zagrażające fundamentom życia

społecznego.  Jeden  z  nim  to  elementarna  uczciwość.  Brak  uczciwości  niektórych
członków  społeczeństwa  nie  pozwala  obdarzać  zaufaniem  innych,  a  to  sprawia,  że
powstrzymujemy  się  od  współpracy.  Nie  współpracując,  pozbawiamy  się
najrozmaitszych  korzyści,  które  moglibyśmy  odnieść  z  własnej  i  cudzej  uczciwości.
Chcąc  uniknąć  roli  ofiary  wyłudzenia,  stajemy  się  nieufni  i  ponosimy  koszty
zabezpieczania się na wypadek cudzej nieuczciwości. Nieufający uczniom i studentom
nauczyciele stają się ich wrogami. I jedni, i drudzy traktują edukację, jako stratę czasu.

12. Klienci patrzą na ręce sprzedawcom i rzemieślnikom. Pacjenci podejrzliwie traktują

lekarzy: lekarze skarżą się na brak zaufania pacjentów. Nieufni pracodawcy kontrolują
każdy krok pracownika i wydają dodatkowe pieniądze na ich nadzór i kształcenie.
Podejrzliwi pracownicy marnują czas, próbując przechytrzyć pracodawców i klientów.
Obywatele uważają polityków za skorumpowanych głupców: politycy czują się
zaszczuci niesprawiedliwą opinią społeczną. „Gra w społeczeństwo” się nie opłaca.

Zadanie 1 (1pkt)

Biorąc pod uwagę pytania postawione na początku tekstu, określi, jakiej natury problemem
jest według autora ściąganie.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 2 (1pkt)

Wyjaśnij funkię cudzysłowu w określeniach „pomoc dydaktyczna”, „pomoc naukowa”

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 3 (1pkt)

Wyjaśnij, czemu służy, przywołany w akapicie 2., opis sytuacji w punkcie ksero.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 4 (1pkt)

Z czego, według autora, wynika przyzwolenie na ściągania? Odpowiedz na podstawie
akapitu 4.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 5 (1pkt)

Wymień trzy możliwe reakcje nauczycieli na ściąganie ucznia, o których pisze autor tekstu.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 6 (1pkt)

Wymień dwie możliwe reakcje rodziców na wiadomość, że ich dziecko ściąga, o których
pisze autor tekstu.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 7 (1pkt)

Jaka jest według autora przyczyna dezaktualizacji opinii o przydatności przygotowywania
ściąg w trakcie uczenia się?

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 8 (2pkt)

Na podstawie akapitu 7. wymień trzy cechy charakteru, które, według autora, można
przypisać ściągającym uczniom i studentom.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 9 (2pkt)

Jakie argumenty podaje autor, uzasadniając twierdzenie, że ściąganie jest wyłudzaniem?
Podaj dwa przykłady. Odpowiedz na podstawie akapitu 7.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 10 (1pkt)

Sformułowanie „jest ono, bowiem rodzajem wyłudzenia. Polega na rozmyślnym
wprowadzeniu w błąd innych w celu czerpania korzyści”. Jest typowe dla stylu

A. naukowego;
B. urzędowego;
C. potocznego;
D. publicystycznego.

Zadanie 11 (2pkt)

Jaki jest stosunek autora do ściągania? Uzasadnij swoją opinię.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 12 (2pkt)

Według autora skutki ściągania wykraczają poza szkolną rzeczywistość. Podaj dwa
przykłady mające potwierdzić tę opinię. Odpowiedz na podstawie akapitów 8-10

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 13 (1pkt)

Wyjaśnij określenie „formalne wykształcenie”

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 14 (1pkt)

Wyjaśnij znaczenie użytego w akapicie 12. frazeologizmu „patrzeć na ręce”

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

Zadanie 15 (2pkt)

Dlaczego według autora „Pobłażliwość dla ściągania kształtuje podstawy zagrażające
fundamentom życia społecznego?. Odpowiedz na podstawie dwóch ostatnich akapitów.

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………