1
Sabina Zebrowska-Łucyk
Przykłady pytań z przedmiotu Podstawy Metrologii cz. II
1. Na szkicu dowolnego elementu oznacz jeden wymiar liniowy mieszany i jeden wymiar kątowy pośredni.
2. Odchyłka dolna dowolnego wymiaru
a) jest mniejsza od zera,
b) jest mniejsza od górnej,
c) dodana do wymiaru nominalnego wyznacza wymiar minimum materiału.
3. Tolerancja pasowania wynosi 0,024 mm, a średni wskaźnik pasowania -0,003 mm. Podaj graniczne
wskaźniki pasowania P
max
i P
min
.
4. Czy pasowanie typu N7/h6 jest:
a) luźne, b) mieszane, c) ciasne, d) nie wiadomo.
5. Połącz w pary oznaczenia wymiarów z odpowiadającymi im tolerancjami
Oznaczenia wymiaru
120H8
120g6
35k5
35P6
Tolerancje wymiaru w
µ
m
11
22
54
16
6. Uszereguj poniższe pasowania od najbardziej luźnych do najbardziej ciasnych:
Symbol pasowania
H10/d9
A11/h11
H7/n6
H9/f7
7. Uszereguj powyższe pasowania od najbardziej dokładnych do najmniej dokładnych (weź pod uwagę tole-
rancję pasowania dla tego samego wymiaru nominalnego).
8. Z poniższego zestawu wybrać te symbole, które oznaczają:
a) kierunkowość powierzchni,
b) tolerancje położenia,
c) tolerancje kształtu
X
C
M
R
P
9. Z podanych niżej pól tolerancji elementów wypisz te, których nie powinno się stosować.
a11, D5, d9, F5, f7, g6, h6, H11, k11, N7, P10, s6
10.
Z podanych niżej wałków wypisz te, które ze stałym otworem tworzą pasowania mieszane. Podaj przykłady
takich pasowań.
a11, b11, c11, d9,
e8, f7, g6, h6, h7, h9, h11, js6, k6, n6, p6, r6, s6
11.
Z podanych niżej otworów wypisz te, które ze stałym wałkiem tworzą pasowania ciasne:
S7, A11, N7, B11, C11, D10, E9, R7, Js7, F8, G7, H7, H11, K7, P7
12. Podaj po jednym przykładzie pasowania: a) ciasnego, b) mieszanego, c) luźnego w układzie stałego wałka.
13. Podaj przykład oznaczenia na rysunku konstrukcyjnym tolerancji walcowości. Objaśnij sens podanego
wymagania, wykonując szkic poglądowy.
14. Podaj przykład tolerowania na rysunku konstrukcyjnym symetrii powierzchni. Objaśnij to wymaganie na
szkicu poglądowym.
15. Jak postępuje się z wyrobem w wypadku stwierdzenia niezgodności z wymaganiami dotyczącymi
wymiarów, odchyłek kształtu i położenia:
a) odrzuca się w wypadku stwierdzenia jakiejkolwiek niezgodności,
b) odrzuca się wtedy, gdy przekroczone są tolerancje indywidualne,
c) odrzuca się zawsze, jeśli przekroczone są tolerancje ogólne,
d) nie odrzuca się choć tolerancje ogólne są przekroczone, o ile wyrób nie utracił zdolności
spełniania przewidzianej dla niego funkcji,
e) nie odrzuca się lecz obserwację wykorzystuje się do skorygowania procesu technologicznego.
16. Podaj oznaczenie symboliczne pasowania równoważnego do P7/h6. Zilustruj znaczenie terminu „pasowania
równoważne”, posługując się szkicem.
17. Podaj definicje granicznych wskaźników pasowania oraz szkic wyjaśniający te pojęcia.
18. Oblicz graniczne wskaźniki pasowania przy współpracy wałków
Φ
10
0 03
0 02
−
+
,
,
z otworami
05
.
0
10
+
Φ
19. Oblicz wymiary graniczne otworu, który łącznie z wałkiem
Φ
8
±
0,01 tworzy pasowanie o granicznych
wskaźnikach pasowania równych: -0,05 mm i 0.
20. Tolerancja pewnego wymiaru wykonanego w klasie IT6 wynosi 11
µ
m (zakres wymiarów 10-18 mm).
Której klasie dokładności odpowiadałaby tolerancja 110
µ
m tego samego wymiaru?
