background image

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 
 

 

 

 

J

J

O

O

A

A

N

N

N

N

A

A

 

 

D

D

Y

Y

D

D

U

U

C

C

H

H

 

 

 

Joanna  Dyduch  -  Doktor  Nauk  Humanistycznych.  Absolwentka  kierunku 
Stosunki  Międzynarodowe  i  Politologii,  Uniwersytet  Wrocławski.  Stypen-
dystka  programu  rządowego  państwa  Izrael.  Specjalistka  z zakresu  stosun-
ków  polsko-izraelskich.  Członkini  załoŜycielka  Towarzystwa  Polsko-
Izraelskiego "Nadzieja-Hatikvah" i przewodnicząca tego stowarzyszenia. 
 

 

 

▪ 

IZRAEL  W  PISMACH  POLITYCZNYCH  RABINA  MEIRA 
KAHANE. PROBLEM MITOLOGIZACJI PAŃSTWA. 

_________________________________________________________________________________________ 

Artykuł ukazał się w publikacji pt. „Świat - polityka - religia - u progu XXI 
wieku”, pod redakcją T. Dębowskiego, Wrocław 2006r. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

  

K

oncepcja  narodu  osnuta  jest  zwykle  na  zbiorze  mitów  i  symboli,  po-

zwalających  ludziom  identyfikować  się  z  określoną  grupą

1

.  O  przynaleŜności  do 

danej  grupy  decyduje,  tak  głęboka  wiara  jednostki  w  bycie  jej  częścią,  jak  rów-
nieŜ  akceptacja  tejŜe  jednostki  przez  ową  grupę.  Siłę  narodowi  daje  poczucie 
wspólnej  toŜsamości  źródłem,  której  moŜe  być  historia,  ale  równieŜ  wierzenia 
religijne

2

.  W  przypadku  śydów,  zwłaszcza  tych  w  Izraelu,  głównym  budulcem 

toŜsamości narodowej jest judaizm. Święta Ŝydowska księga – Tora to opowieść o 
przymierzu  śydów  z  Bogiem  oraz  ich  predestynacji.  Jest  to  takŜe  zbiór  praw  i 
nakazów, będących podwaliną ładu społecznego. Z drugiej zaś strony Biblia opi-
suje  wiele  wydarzeń  mających  miejsce  w  przeszłości,  a  związanych  z  narodem 

Ŝ

ydowskim. Jak pisze  I.Čolović, „polityka to  w  największej mierze sprawa sym-

boli” a ”symbole w polityce nie są jedynie środkiem (propagandowym, retorycz-
nym,  demagogicznym)  pozwalającym  uzyskać  i  kontrolować  polityczną  moc, 
która  przejawia  się  w  innej  niesymbolicznej  płaszczyźnie  rzeczywistość”

3

.  Dla 

ś

yda – Izraelczyka, niewyczerpanym źródłem symboli, postaw i sytuacji symbo-

licznych jest właśnie Tora. Z tej to przyczyny w izraelskim dyskursie publicznym 
niezwykle chętnie i często sięga się do niej. Ten zaś, kto zyska w mniemaniu spo-
łeczeństwa prawo do interpretacji Tory, ma niewątpliwie ogromną moc. 
 

Dzisiejszy Izrael, choć deklaruje świecki charakter, jest państwem czerpią-

cym legitymacje dla swojego istnienia właśnie z judaizmu. Twórcy nowoŜytnego 
Państwa śydowskiego, mimo Ŝe afiszowali się swym laicyzmem, często i chętnie 
sięgali do biblijnych wzorów męstwa, odwagi, czy roztropności. Król Dawid, Sa-
lomon czy MojŜesz byli ikonami i archetypami dla budowniczych nowego społe-
czeństwa  śydów  –  Hebrajczyków,  odrzucających  i  potępiających  idee  Ŝycia  w 
Diasporze. ChociaŜ współczesne państwo Izrael, przez pierwsze 30 lat swego ist-
nienia rządzone był przez syjonistów – socjalistów z Dawidem Ben Gurionem na 
czele, głęboko potępiających idee państwa religijnego i pragnących wyraźnie od-
dzielić  sprawy  świeckie  od  religijnych,  to  akcenty  religijne  były  stałym  elemen-
tem izraelskiego pejzaŜu społeczno – politycznego. Od momentu powstania pań-
stwa  Izrael  w  maju  1948  roku,  obecne  były  na  tamtejszej  scenie  politycznej  i  w 

Ŝ

yciu społecznym ugrupowania o charakterze religijnym. Mało tego na mocy tak 

zwanego  „historycznego  partnerstwa”,  Narodowa  Partia  Religijna  współrządziła 
przez pierwsze 30 lat istnienia państwa, wchodząc w kaŜdy  rząd tworzony  przez 
partie  Ben  Guriona  –  Mapai  (prekursorka  dzisiejszej  Partii  Pracy).  Ugrupowania 
religijne miały jednak znikomy wpływ na politykę państwa. Sytuacja zmieniła się 
w  latach  70.,  gdy  Mapai  straciło  pozycje  partii  predominującej,  a  do  władzy  do-
szedł  prawicowy  Likud

4

.  W  Izraelu  był  to  czas  duŜych  zmian.  Wojna  Sześcio-

                                                 

1

 W. Sitek, Mit społeczny jako problem metodologiczno społeczny, [w]: W. Wrzesiński, Polskie 

mity polityczne w XIX i XX wieku, Wrocław 1996r., s.7. 

2

 A. Antoszewski, R. Herbut, Leksykon politologii, Wrocław 1998, s. 226. 

3

 I. Čolović, Polityka symboli, Kraków 2001r., s. 5. 

4

 Patrz więcej, między innymi w: R. Y Hazan,, M. Maor [ed.], Parties, Elections and Cleavages. 

Israel in Comparative and Theoretical Perspective, Frank Press, London 2000; A. Diskin, The 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

dniowa w 1967 roku i późniejsza wojna Yom Kippur w 1973 roku, były impulsem 
do poszukiwania nowych ideologii, powrotu do tradycji i swego rodzaju renesan-
sem myśli narodowej, inspirowanej religią. Powstawały nowe ruchy i organizacje 
religijne,  zagospodarowujące  znaczną  część  izraelskiej  sceny  politycznej.  Popar-
cie - nowe  ugrupowania  o charakterze narodowo  religijnym - zyskiwały  głównie 
wśród  średniozamoŜnej,  religijnej,  przewaŜnie  sefardyjskiej,  części  społeczeń-
stwa.  Grupą  docelową  i  filarem  działalności  organizacyjnej,  dla  nowych  partii 
były  środowiska  osadników  (szczególnie  dynamicznie  rozwijające  się  po  1967 
roku) oraz nowych emigrantów. 
 

Generalnie  izraelskie  ugrupowania  religijne  moŜna  by  podzielić,  ze 

względu na stosunek do państwa, na dwie grupy: religijnych syjonistów i antysy-
jonistów. Ci drudzy, zawsze pozostawali w zdecydowanej mniejszości. Natomiast 
patrząc na ruchy religijnych syjonistów trzeba dodać, Ŝe od początku były wśród 
nich ugrupowania działające i akceptujące zasady systemu, ale równieŜ organiza-
cje  ekstremistów,  nawołujące  do  radykalnych  zmian  oblicza  państwa,  a  w  walce 
politycznej posługujące się przemocą i terrorem.  
 

W  tym  artykule  chciałabym  przyjrzeć  się  niezwykle  barwnej  i  budzącej 

wiele  emocji  postaci  Rabina  Meira  Kahane.  Dla  jednych  terrorysty,  dla  innych 
bohatera  narodowego.  Są  grupy,  które  po  dziś  dzień  widzą  w  nim  lidera  ducho-
wego,  mistyka  i  człowieka  wielkiej  poboŜności,  inni  uwaŜają,  Ŝe  był  demago-
giem, ekstremistą, a swym postępowaniem szkodził śydom i Izraelowi.  

1. BIOGRAFIA RABINA MEIRA KAHANE. 

 
 

Meir David Kahane urodził się 1 sierpnia 1932 roku w Nowym Jorku. Je-

go  ojciec  Charles  Kahane,  był  rabinem  zaangaŜowanym  w  działalność  ruchu  re-
wizjonistów  syjonistycznych,  a  częstym  gościem  w  domu  Kahane  był  sam  Wła-
dimir  śabotyński  –  bliski  przyjaciel  ojca  Meira  -  Charlesa.  Jako  młody  chłopak 
Meir, był aktywnym działaczem Betar – paramilitarnej organizacji młodych syjo-
nistów związanych z rewizjonistami

5

.  

 

Meir odebrał staranne świeckie wykształcenie, był absolwentem wydziału 

prawa  Uniwersytetu  Nowojorskiego  o  specjalności  prawo  międzynarodowe.  Stu-
dia  rabinackie  natomiast  ukończył  w  słynnej  nowojorskiej  jesziwie  Mir  na  Bro-
oklynie.  Przez  dłuŜszy  czas  -do  połowy  lat  60  -  był  dziennikarzem  i  wydawcą 
periodyku zaadresowanego do amerykańskich śydów „Jewish Press”

6

W  latach  60.  Meir  Kahane  pracował  dla  FBI,  jego  głównym  zajęciem  było  roz-
pracowywanie ruchów i organizacji działających przeciwko wojnie w Wietnamie. 
Posługując  się  fałszywym  nazwiskiem  Michael  King  –  dziennikarza  z  Południo-

                                                                                                                                      

Last Days of JerusalemUnderstanding the New Israeli Democracy, Franc Class; London Port-
land, OR; 2002. 

5

 D. Shyovitz, Rabbin Meir Kahane, [w]: 

http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/kahane.html, stan z 08.11.2004r. 

6

 Biography of Rabbi Meir Kahane, HY”D, [w]:  http://www.kahane.org/biography.html, stan z 

04.11.2005r. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

wej  Afryki

7

,  stał  się  członkiem  nielegalnego  Stowarzyszenia  Johna  Bircha,  co 

pomogło  mu  na  zlecenie  FBI  rozpracować  organizację.  Pikanterii  postaci  dodają 
związki z amerykańskim mafiosem Joe Colombo, do których rabin przyznał się w 
wywiadzie na łamach magazynu Playboy w 1972 roku.  
 

WaŜnym wydarzeniem w Ŝyciu Kahane był załoŜenie przez niego w 1968 

roku,  śydowskiej  Ligi  Obrony  („Jewish  Defense  League”).  Organizacja  miała 
początkowo na celu ochronę Ŝydowskiej biedoty zamieszkującej ubogie dzielnice 
Nowego Jorku. Potrzeba ta zrodziła się z narastającego napięcia między społecz-
nością Ŝydowską a Afroamerykanami

8

. Z czasem Liga zaczęła organizować takŜe, 

pomoc dla śydów w ZSRR. JednakŜe metody działania i instrumenty, jakimi po-
sługiwała się organizacja były bardzo kontrowersyjne. Zastraszano przeciwników, 
nierzadko  uŜywając  przemocy.  Hasłem  przyświecającym  Lidze  było:  „Nigdy 
więcej”, nie chodziło jednak to by Holokaust nie wydarzył się jeszcze raz. Kahane 
stworzył Ligę, by juŜ nigdy śydzi nie ginęli bezbronni, odarci z resztek godności 
jak w czasie II wojnie światowej. Temu celowi miał słuŜyć między innymi, orga-
nizowany przez Ligę nielegalny handel bronią. 
 

W  1969  roku  Rabin  Kahane  przeprowadził  się  wraz  z  rodziną  do  Izraela. 

Szybko  rozpoczął  tam  działalność  społeczno  –  polityczną,  powołując  do  Ŝycia 
partię polityczną - Kach. W 1976 roku partia Kach po raz pierwszy wystartowała 
w  wyborach  do  Knesetu,  nie  zdobyła  jednak  wystarczającego  poparcia,  by  uzy-
skać miejsce w izraelskim parlamencie, podobnie w kolejnych wyborach w 1980 
roku.  Wymagany  próg  wyborczy  (1%),  ugrupowanie  M.  Kahane  przekroczyło 
dopiero  w  wyborach  w  1984,  wprowadzając  do  parlamentu  jednego  przedstawi-
ciela, którym oczywiście był M. Kahane. Co prawda poparcie dla partii w trakcie 
kadencji  parlamentu  wzrastało  (sondaŜe  dawały  partii  Kach  do  12  mandatów 
przed  wyborami  w  1988

9

),  to  jednak  ze  względu  na  głoszone  przez  nią  poglądy 

została wykluczona z wyborów w 1988 roku

10

. Było to moŜliwe dzięki poprawce 

do  Prawa  Generalnego  „Kneset”,  przyjętej  wspólnie  przez  Partie  Pracy  i  Likudu 
31 czerwca 1985 roku. Zgodnie z nowym ustawodawstwem, głoszenie i nawoły-
wanie do rasizmu i nie uznawanie demokratycznego charakteru państwa dyskwa-
lifikowało kandydatów z danej listy z wyborów

11

.  

 

Kahane  wielokrotnie  wchodził  w  kolizję  z  izraelskim  prawem.  W  1980 

roku został on skazany na karę 6 miesięcy więzieni, za przygotowywanie prowo-
kacyjnych akcji na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie.  

                                                 

7

 Wikipedia Encyclopaedia, Meir Kahane, [w]: http://www.answers.com.topic/meir-kahane, stan z 

31.03.2005r. 

8

 Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych,  The Kach movement – background

, 

http://www.mfa.gov.il/MFA/Government/Law/Legal+Issues+and+Rulings/THE+KACH+MOVE
MENT+-+BACKGROUND+-+03-Mar-94.htm, stan z 08.11.2004r. 

9

 Biography of Rabbi Meir Kahane, HY”D, http://www.kahane.org/biography.html, stan z 

04.11.2005r. 

10

 Partia Kach, strony internetowe Knesetu [w]: 

http://www.knesset.gov.il/faction/eng/FactionPage_eng.asp?PG=41, stan z 19.09.2005r. 

11

 Prawo Generalne „Kneset”, [w]: http://www.knesset.gov.il/laws/special/eng/basic2_eng.htm; 

stan z 17.09.2005. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

Znaczną popularność zyskał w 1982 roku, gdy na prośbę izraelskiego rządu prze-
konał grupę Ŝydowskich osadników z Synaju, by ci dobrowolnie opuścili terytoria 
przeznaczone do zwrotu Egiptowi. Chodziło szczególnie o grupę ekstremistów w 
osadzie Yamit, którzy zabarykadowali się w synagodze groŜąc, Ŝe popełnią zbio-
rowe samobójstwo

12

 

5  listopada  1990  roku  Rabin  Meir  Kahane  podczas  wykładu  w  Nowym 

Jorku został zastrzelony przez egipskiego terrorystę – El Sayyid’a Nosair’a. Sche-
dę  po  Meirze  Kahane  przejął  jego  najmłodszy  syn  Beniamin,  polityczny  przy-
wódca  Ŝydowskich  osadników  na  Zachodnim  Brzegu  Jordanu,  lider  organizacji 
Kach Chai (Kach śyje) oraz rabin i dyrektor załoŜonej przez Meira jesziwy. Ba-
niami  podzielił  los  swojego  ojca:  został  zamordowany  wraz  z  Ŝoną  Libby  31 
grudnia 2001 roku. Na czele partii Kach stanął wówczas Baruch Merzel. 
 

2. IZRAEL I JEGO SPRAWY OCZYMA RABINA KAHANE. 

 

2.1. śYDZI I NIE- śYDZI. 

 
 

Bycie  śydem  dla  Kahane  było  czymś  wyjątkowym,  ta  wyjątkowość  zaś, 

pochodzi od samego  Boga.  Tora – Święta Księga  śydów czyni z nas, mówi Ka-
hane,  wielką  rodzinę

13

.  Przymierze  zawarte  z  Bogiem  wyróŜnia  śydów  i  zobo-

wiązuje  do  lojalność  wobec  Stwórcy  i  współwyznawców  oraz  do  pielęgnowania 
tradycji.  śyd  wierny  przymierzu  z  Bogiem,  nie  moŜe  dokonywać  swobodnego 
wyboru stylu Ŝycia, jego postępowanie musi być zgodne z nakazami Tory

14

. Bóg 

stworzył człowieka by ten Ŝył w zgodzie z jego prawem – Halachą - i dzięki temu 
osiągał świętość. Jest to kwintesencja istnienia świata i roli, jaką człowiek ma w 
nim  do  spełnienia.  Naród  Ŝydowski  zgodnie  z  boską  koncepcją,  odczytywaną 
przez Kahane, winien mieszkać w Izraelu, tam się rozwijać i wzrastać. Jedynie to, 
da  śydom  poczucie  spełnienia  i  szczęścia,  i  jest  w  stanie  doprowadzić  ich  do 

ś

więtości.  Z  drugiej  jednak  strony,  Ŝycie  w  Izraelu  nie  jest  dla  Kahane  jedynie 

spełnieniem  zachcianki  czy  marzenia,  ale  jest  wypełnieniem  obowiązku  dobrego 

ś

yda. Dodaje równieŜ, Ŝe dla niego człowieka, który urodził się i dorastała w Sta-

nach Zjednoczonych, Izrael nie jest atrakcyjny, tak z geograficznego, jak i mate-
rialnego punktu widzenia, ale podjął decyzję emigracji by wypełnić zobowiązanie 
wobec swojej rodziny i Boga. śydzi, pisze Kahane, dzielą wspólne przeznaczenie, 
dlatego  ich  obowiązkiem  jest  kochać  i  szanować  współwyznawców.  Muszą  oni 
pamiętać, Ŝe w historii nie mieli nigdy i nie będą mieć stałego sojusznika, dlatego 
mogą liczyć tylko na siebie nawzajem. Bycie śydem w mniemaniu Kahane to nie 

                                                 

12

 Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych,  The Kach movement – background

http://www.mfa.gov.il/MFA/Government/Law/Legal+Issues+and+Rulings/THE+KACH+MOVE
MENT+-+BACKGROUND+-+03-Mar-94.htm, stan z 08.11.2004r. 

13

 M. Kahane, Why be Jewish?, [w]: http://www.kakane.org/meir/whybejewish.html, stan z 

0511.2004r., s.1. 

14

 M. Kahane, The G-d of History, [w]: http://www.kahane.org.meir/jewsh_g-g.html, stan z 

05.11.2004r., s.2-3. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

tylko przynaleŜność do jednego z narodów, ani teŜ nie wyznawanie pewnej religii, 
jest  to  natomiast  pewna  koncepcja  ludu  świętego,  uświęconego  przymierzem. 
Tylko, gdy religia ziemia i naród idą w parze, bycie śydem ma sens.  
 Krytykował twórców nowoŜytnego Izraela – syjonistycznych socjalistów, którzy 
chcieli stworzyć państwo świeckie. Mówił, Ŝe strach przed antysemityzmem, jaki 
im przyświecał i legitymował ich poczynania, nie jest wystarczającym powodem 
dla  istnienia  Państwa  śydowskiego.  Jedynym,  co  w  pełni  uzasadnia  istnienie  i 
trwanie  Izraela  jest  Tora.  Koncepcja  syjonizmu  musi  iść  w  parze  z  judaizmem, 
inaczej jest ona pozbawiona legitymizacji i nie ma większego sensu

15

Dyskredytował takŜe liberalny judaizm twierdząc, Ŝe jego zwolennicy utylitarnie i 
wybiórczo  traktują  Torę.  Mówił  wręcz,  Ŝe  jest  on  raczej  świecką  filozofią,  a  nie 
nurtem  religijnym.  Kahane  twierdził,  Ŝe  bliŜsi  są  mu  tacy  duchowi  liderzy  jak 
PapieŜ  czy  Chomeini,  niŜ  liberalni  rabini.  Jest  tak  ze  względu  na  sposób,  w  jaki 
patrzą  na  relację  Boga  z  człowiekiem.  Wolę  Boga  naleŜy  traktować  bezkrytycz-
nie, w relacjach ‘Bóg – człowiek’, nie ma miejsca na kompromis.  

Konsekwencją błędnego postrzegania przynaleŜności do narodu Ŝydowskiego, jest 
zdaniem Kahane - niezdrowa sytuacja, w której niereligijni Izraelczycy, mają pro-
blem  z  określeniem  swojej  toŜsamości.  Problem  ów  tkwi  przede  wszystkim  w 
określeniu komponentów Ŝydowskiej toŜsamości. Kahane pyta co, jeśli nie religia 
czyni  z  człowieka  śyda.  Odrzuca  on  popularną  koncepcję  istnienia  narodu  He-
brajczyków – Izraelczyków, którzy jako grupa róŜnią się od śydów w ogóle. Ka-
hane mówi, Ŝe jeśli dzisiejszy Izraelczyk odŜegnuje się od religii, pozbawia go to 
prawa  do  ziemi  historycznej  Palestyny.  Bo  przecieŜ  to  judaizm  był,  jest  i  będzie 
najwaŜniejszą  inspiracją  dla  syjonizmu.  To  przecieŜ  religijny  śyd  modli  się  trzy 
raz dziennie o powrót do Syjonu, to religia wzbudzała tęsknotę za świętym mia-
stem  Jeruzalem  i  tylko  bycie  śydem  daje  prawo  do  powrotu.  Nazywanie  siebie 
niereligijnym syjonistą dla Kahane jest absurdem. Dla rabina Kahane syjonizm to 
nic  więcej  jak,  wypełnianie  boŜego  nakazu,  by  osiedlić  się  i  mieszkać  w  Erec 
Israel.  
Meir  Kahane  twierdził,  Ŝe  niewybaczalnym  grzechem  jest  ateizm.  Argumentuje 
on, Ŝe jedynym, co pozwoliło śydom zachować toŜsamość przez 2000 lat wygna-
nia, była religia. Dziś, kiedy śydzi w końcu Ŝyją we własnym kraju, religijna po-
pulacja jest wyśmiewana, dyskredytowana i stanowi mniejszość

16

. Pisał on wręcz 

o wojnie między religijnymi i niereligijnymi śydami. Jest to wojna cywilizacji, tej 
uświęconej, czystej z tą zepsutą, to wojna między wartościami i ideami. Zachod-
nią  cywilizację,  jaka  przynosi  laicyzację  społeczeństwa,  Kahane  nazywał  zarazą, 
która  czyni  z  Izraela  koszmar

17

.  PodąŜanie  za  iluzją  przyjemności,  lansowanych 

przez świat zachodni, a odrzucenie prawd i nakazów Tory, moŜe doprowadzić do 
                                                 

15

 M. Kahane, Jews and Jews, [w]: http://www.kahane.org/meir/jews.html, stan z 05.11.2004r., 

s.3. 

16

 M. Kahane, Listen World, listen Jew, 1978, [w]: http://www.kahane.org/meir/listen.html, stan z 

05.11.2004r., s.1  

17

 M. Kahane, Jews and Jews, [w]: http://www.kahane.org/meir/jews.html, stan z 05.11.2004r., 

s.1. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

wewnętrznej  destrukcji  państwa.  Kahane  pisze:,  „Jeśli  myślisz,  Ŝe  to,  o  co  nasz 
naród  walczył,  do  czego  dąŜył  i  za  co  umierał  tak  długo,  nie  jest  wiele  warte  i 
moŜna to wyrzucić, dla dobrej pracy albo dziewczyny – z pewnością obudzisz się 
pewnego dnia ze złamanym sercem i złamaną duszą”

18

Zgodnie  z  wolą  Boga  istnieje  „mur  między  śydami  i  nie-  śydami”

19

.  Jeśli  bo-

wiem  Izrael  ma  być  Państwem  śydowskim  tak  jak  tego  chce  Stwórca,  muszą  w 
nim mieszkać śydzi. To śydzi i tylko śydzi, więc będą obywatelami Izraela. Nie 
ma moŜliwości stworzenia kategorii Ŝydowskiego obywatelstwa dla nie - śydów. 
Kahane  dopuszcza  moŜliwość  by  w  Izraelu  mieszkali  nie  –  śydzi,  równieŜ  Ara-
bowie, pod warunkiem, Ŝe akceptowaliby Ŝydowski, religijny charakter państwa i 
przestrzegali  prawa  halachicznego.  Posiadaliby  oni  status  „obcokrajowców”,  bez 
moŜliwości uzyskania obywatelstwa. Taki mieszkaniec Izraela, otrzymałby prawa 
socjalne,  ale  nie  byłby  obywatelem.  Tym  samym  pozbawiony  byłby  praw  poli-
tycznych. Co prawda Kahane twierdzi, Ŝe nie ma róŜnicy między Arabami, a in-
nymi nie- śydami. UwaŜa jednak, Ŝe poniewaŜ zna Arabów bardzo dobrze wie, Ŝe 
nie zaakceptowaliby tych warunków

20

.  

By przynaleŜeć do narodu wybranego, trzeba nie tylko respektować zasady Tory, 
ale  trzeba  być  religijnym  i  prawdziwie  praktykującym.  Dla  Kahane  dobrym  śy-
dem  jest  tylko  osoba  religijna.  Laicyzacja  śydostwa  europejskiego  w  XIX  i  XX 
wieku była jego zdaniem wielką katastrofą, poniewaŜ jej konsekwencją była asy-
milacja. Zasymilowany śyd stracił czujność i uwierzył, Ŝe moŜe na przykład być 
Niemcem,  Polakiem  czy  Austriakiem.  Holokaust  pokazał  jak  wielki  popełnił  on 
błąd. Kahane widział zasadniczą róŜnicę między tymi, którzy urodzili się śydami, 
ale  przez  wybory  swojego  Ŝycia  przestali  nimi  być,  a  autentycznymi  śydami. 
Wiele  razy  podkreślał,  Ŝe  miejscem  śydów  jest  Izrael.  Ostrzegał,  Ŝe  pomimo 
względnie dobrych warunków Ŝycia społeczności Ŝydowskiej w dzisiejszej Euro-
pie  i  Ameryce,  trzeba  pamiętać,  Ŝe  zawsze  moŜe  powtórzyć  się  tragedia  pogro-
mów, czy Holokaustu. Dzisiaj jest dobrze, bo Europa nie boryka się z problemami 
ekonomiczno – społecznymi, jeśli się to zmieni, naleŜy oczekiwać zdaniem Kaha-
ne  eksplozji  antysemityzmu.  Dlatego  śydzi  naprawdę  bezpieczni  będą  we  wła-
snym domu –  Izraelu. Bóg nie chce by  śydzi mieszkali w rozproszeniu, chce by 
mieszkali w podarowanym im przez Boga domu Izraela. Jeśli ci postępują inaczej, 
muszą liczyć się z ryzykiem

21

.  

W  jednym  z  wywiadów  Kahane  przyznał,  Ŝe  wiedziona  przez  niego  partia  Kach 
od początku liczyła na zrozumienie i poparcie śydów sefardyjskich. Sefardyjczy-
cy,  którzy  do  Izraela  przebyli  z  krajów  arabskich,  mieli  zdaniem  Kahane  szcze-

                                                 

18

 M. Kahane, Why be Jewish?, [w]: http://www.kakane.org/meir/whybejewish.html, stan z 

05.11.2004r., s.1. 

19

 R. Merui, P. Simonnot, Israel’s Ayatollahs: Meir Kahane and the Far Right in Israel, New 

York, Saqi Books, 1987. [w]: http://www.kahane.org/meir/interview.htm; stan z 11.05.2004r., s.2. 

20

 M. Kahane, The Arabs in Erec Israel, [w]: http://www.kahane.org/meir/arabs.html , stan z 

05.11.2004r., s.2. 

21

 M. Kahane, Regretting the exile, [w]: http://www.kahane.org/meir/exile.html, stan z 

10.112004r., s.1. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

gólnie rozumieć potrzebę, transferu Arabów z Izraela, którego był orędownikiem. 
Jako  ludzie,  którzy  przez  wiele  pokoleń,  Ŝyli  wśród  Arabów  wiedzą,  Ŝe  śydzi  i 
Arabowie nigdy nie będą Ŝyć w symbiozie. Podkreślał równieŜ, Ŝe Sefardyjczycy 
są  najbardziej  wartościową  grupa  społeczną  w  Izraelu.  Nie  zostali  oni  dotknięci 
skazą  liberalizmu  społecznego,  nie  chcieli  się  nigdy  asymilować  i  nie  byli  zwo-
lennikami laicyzacji, jak śydzi europejscy. Przeciwnie w okresie Diaspory, pielę-
gnowali obyczaje i byli wierni tradycji Ŝydowskiej.  

Rabin Kahane był zagorzałym przeciwnikiem małŜeństw mieszanych. Przypomi-
nał, Ŝe tego rodzaju związki są zakazane przez Halachę. ZauwaŜa, Ŝe problem ten 
dotyka nie tylko śydów w Diasporze, jest on widoczny takŜe w Izraelu. Jego zda-
niem  niemal  w  kaŜdej  arabskiej  wiosce  w  Izraelu  moŜna  znaleźć,  Ŝydowskie 
dziewczęta,  które  poślubiły  Arabów.  Są  to,  jak  twierdzi,  głównie  Sefardyjki,  z 
biednych  rodzin,  skuszone  arabskimi  pieniędzmi,  samochodami,  etc.  Dramatyzm 
sytuacji polega na tym, Ŝe ich dziadkowie, czy rodzice przybyli do Erec Israel na 
przykład  z  Maroka,  gdzie  pielęgnowali  tradycje  judaizmu  przez  2000  lat,  a  one 
urodzone  w  Państwie  śydowskim  nie  potrafią  docenić  daru,  jaki  otrzymały  od 
losu. Kahane dodaje, Ŝe gdyby mógł uczyniłby z małŜeństw mieszanych przestęp-
stwo, a tych któŜ weszliby  w zakazane związki, karałaby  karą  grzywny,  a nawet 
więzienia.  

 Kahane określał siebie mianem nacjonalisty. Państwo Izrael miało być państwem 
wolnym  od  obcych  wpływów  religijnych,  kulturowych  i  ideowych.  Chciałby  w 
Izraelu  mieszkali  tylko  śydzi.  Co  prawda,  kaŜdy  moŜe  stać  się,  po  pomyślnej 
konwersji  religijne,  śydem.  Kahane  podkreślał,  Ŝe  nie  krew  a  filozofia  Ŝyciowa, 
kultura i idee czynią z człowieka śyda. W idealnym Erec Izrael nie byłoby miej-
sca  na  małŜeństwa  mieszane,  na  liberalnych  wyznawców  judaizmu,  na  ateistów, 
komunistów, a przede wszystkim na nie-śydów

22

 

2.2. PAŃSTWO I PRAWO. 

 
Dla  rabina  Meira  Kahane,  Izrael  nie  jest  zwykłym  państwem  a  jest  pewną  kon-
cepcją. Nie chodzi tu bynajmniej o koncepcję socjalizmu, nacjonalizmu, czy innej 
wymyślonej przez ludzi filozofii. Koncept ów pochodzi od Boga

23

. W wersji mi-

nimum Izrael musi być zamieszkiwany w większości przez śydów, którzy w pań-
stwie  tym  będą  posiadać  zwierzchnią  władzę  i  będą  stanowić  prawa.  Takie  roz-
wiązanie  jednak  niesie  ze  sobą  ryzyko,  „co  stanie  się,  bowiem,  gdy  Arabowie 
mieszkający w Izraelu będą rozmnaŜać się w szybkim tempie i staną się większo-

ś

cią?  Meir  Kahane  pytał:  „Czy  Izrael  pozostanie  Państwem  śydowskim?  Czy 

                                                 

22

 M. Kahane, The Arabs in Erec Israel, [w]: http://www.kahane.org/meir/arabs.html , stan z 

05.11.2004r., s.1. 

23

 M. Kahane, Listen World, listen Jew, 1978, [w]: http://www.kahane.org/meir/listen.html, stan z 

05.11.2004r., s.2. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

będziemy  musieli  zaakceptować  fakt,  Ŝe  to  Arabowie  podejmują  decyzje?”

24

Zgodnie  z  zasadami  nowoczesnej  demokracji,  naleŜałoby  udzielić  na  powyŜsze 
pytania pozytywnej odpowiedzi. Kahane widzi jaskrawą sprzeczność między de-
mokracją  a  syjonizmem.  Jego  zdaniem  zaakceptowanie  zasad  demokracji  godzi-
łoby  w  idee  Państwa  śydowskiego.  Demokracja,  która  zakłada  równe  prawa  dla 
wszystkich  bez  względu  na  identyfikacje  narodową  czy  religię  i  syjonizm,  który 
głosi idee Państwa śydowskiego nie są do pogodzenia. Dlatego teŜ zdaniem rabi-
na  Kahane,  Deklaracja  Niepodległości  Izraela,  jest  dokumentem  pozbawionym 
logiki,  a  jej  twórcy  to  „schizofrenicy”.  PoniewaŜ  Deklaracja  to  jedno  z  najwaŜ-
niejszych  dokumentów  i  stanowi  wykładnię  dla  prawodawstwa  izraelskiego, 
wszelkie  prawa,  które  powstały  w  oparciu  o  nią,  są  legislacyjnymi  bublami.  Ka-
hane sądził, Ŝe jedynym ratunkiem dla Izraela jest głęboka przemiana systemowa 
państwa. PoniŜej przestawione zostaną jego pomysły reform systemu polityczno – 
społecznego w Izraelu.  

Ź

ródłem  prawodawstwa  w  Państwie  śydowskim  powinien  być  Judaizm.  Demo-

kracja  jest  moŜliwa,  ale  tylko  w  sytuacji  bezwzględnego  zaakceptowania  prawd 
zapisanych w Torze. Halacha musi mieć charakter absolutnych i bezdyskusyjnych 
nakazów, gwarantowanych sankcjami. Judaizm dla Kahane jest zbiorem wartości, 
nadających  Ŝyciu  sens,  natomiast  jedyną  wartością  znanej  nam  demokracji,  jest 
materializm  i  konsumpcjonizm.  Demokracja  lansuje  niebezpieczną,  zdaniem  Ka-
hane, koncepcję – pragnienia by mieć więcej i więcej. Podnoszenie standardu Ŝy-
cia  nie  idzie  w  parze  z  rozwijaniem  swojego  wnętrza,  przeciwnie  dla  wielu  dzi-
siejszych  Izraelczyków  waŜniejsze  jest  wygodne  Ŝycie,  niŜ  Ŝycie  zgodne  z  Torą. 
Rabin Kahane obawia się, Ŝe Izraelczycy gotowi są zrobić wszystko, w tym oddać 

ś

więtą Ziemię Izraela (przede wszystkim Zachodni Brzeg), gdyby Ameryka im to 

nakazała, pod  groźbą zamroŜenia pomocy finansowej. Paradoksalnie Kahane wi-
dzi w Ameryce największego sprzymierzeńca i gwaranta sprawy Izraela.   

Modelowe Państwo śydowskie powinno, zdaniem Kahane mieć króla, ewentual-
nie prezydenta. NajwyŜsza władza winna jednak leŜeć w rękach sądu rabiniczne-
go

25

. Dopuszczał on istnienie parlamentu, któremu powierzyłby sprawy, na przy-

kład  armii  bądź  więzień,  o  których  nie  wypowiada  się  Tora.  Bezsprzecznie  naj-
wyŜszym prawem byłaby Halacha – Ŝydowskie prawo religijne. I tak respektowa-
nia  i  świętowanie  dnia  odpoczynku  –  szabatu,  byłoby  obowiązkowe  dla  wszyst-
kich mieszkańców  Izraela. Oznaczałoby to w skróci między innymi, Ŝe podróŜo-
wanie  w  szabat  byłoby  niemoŜliwe.  Wszystkie  punkty  gastronomiczne,  restaura-
cje, sklepy z Ŝywnością musiałyby sprzedawać jedynie koszerne produkty. Insty-
tucją uprawnioną do interpretowania Halachy byłby NajwyŜszy Sąd Rabiniczny - 
Sanhedryn. Członkowie Sądu NajwyŜszego nie byliby wybierani przez obywateli, 
a nominowani.  

                                                 

24

 R. Merui, P. Simonnot, Israel’s Ayatollahs: Meir Kahane and the Far Right in Israel, New 

York, Saqi Books, 1987. [w]: http://www.kahane.org/meir/interview.htm; stan z 11.05.2004r. 

25

 Ibidem. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

 

Państwo  rządzone  prawem  Tory,  nie  gwarantowałoby  na  przykład  wolności  sło-
wa,  oprócz  tego,  przy  załoŜeniu,  Ŝe  istniałby  Sanhedryn  –  dopuszczalna  byłaby 
kara śmierci, której dzisiejsze prawodawstwo Izraela nie przewiduje.  

Zmiana systemu edukacji jest dla Kahane  celem  priorytetowym. Edukacja finan-
sowana  przez  państwo,  w  wizji  Rabina  Kahane  byłaby  w  przewaŜającej  części 
religijna.  Tylko  w  taki  sposób  moŜna  byłoby  zachować  Ŝydowski  charakter  pań-
stwa. śycie społeczne poddałby on kontroli państwa, przy czym sprawy socjalne 
chciał oddać w ręce  Agencji śydowskiej, która  miałaby być organizacją prywat-
ną.  Dzięki  temu  państwo  nie  musiałoby  wypłacać  na  przykład  zasiłków  rodzin-
nych,  a  Agencja  śydowska  robiłaby  to  tylko  dla  Ŝydowskich  mieszkańców  Izra-
ela. Kahane uwaŜał równieŜ, Ŝe jawną niesprawiedliwością jest, Ŝe tylko  Ŝydow-
ska młodzieŜ słuŜy w wojsku lub jak w przypadku młodzieŜy religijnej odpraco-
wywuje  wojsko  w  formie  tak  zwanej  narodowej  słuŜby  (National  Service). 
Twierdził,  Ŝe  Arabowie  równieŜ  powinni  zostać  objęci  obowiązkiem  owej  naro-
dowej  słuŜby.  Budowaliby  na  przykład  drogi  lub  wykonywaliby  inne  cięŜkie  ro-
boty.  To  uczyniłoby  ich  Ŝycie  trudniejszym  ‘zachęcając’  ich  tym  samym  do 
opuszczenia Izraela. Kolejnym impulsem do podjęcia decyzji o opuszczeniu Izra-
ela  miałby  być  zakazanie  Arabom  korzystania  z  plaŜ  uŜywanych  przez  śydów. 
Tak  by  arabscy  męŜczyźni  nie  mogli  patrzeć  na  Ŝydowskie  dziewczęta.  Kahane 
chciał  takŜe„wyczyszczenia  izraelskiego  radia  i  telewizji  z  szalonych  i  niebez-
piecznych ludzi lewicy, którzy kaŜdego dnia niszczą kraj od wewnątrz”

26

Utworzenie  państwa  Izrael  w  1948  roku,  zwiastuje,  zdaniem  rabina  rozpoczęcie 
ery Mesjasza. Kiedy mieszkańcy Izraela wykaŜą się poboŜnością Mesjasz przybę-
dzie.  Jeśli  naród  wybrany  zasłuŜy  Ŝyciem  zgodnym  z  Halachą  przybycie  Zbawi-
ciela nastąpi w glorii i chwale, która spłynie na ludzi. Jeśli jednak śydzi nie będą 
poboŜni  i  wytrwali  w  swym  oczekiwaniu  na  Zbawcę  ześle  on  na  nich  ogromne 
cierpienia

27

Wypowiadając  się  na  temat  granic  Izraela,  Kahane  przyznaje,  Ŝe  o  tychŜe  grani-
cach mowa jest w Biblii. Zgonie, z którą Państwo śydowskie powinno sięgać na 
południu El Arish, co powoduje, Ŝe cały północny Synaj jest w granicach Izraela. 
Na wschodzie granica winna przebiegać wzdłuŜ zachodniego brzegu rzeki Jordan. 
Erec Izrael zdaniem Meira Kahane, powinien w swych granicach zawierać, część 
dzisiejszego Libanu, Syrii a nawet Iraku. Tak wytyczone granice są zdaniem Ka-
hane, wersją minimum. Jest to ziemia, pisze Kahane, po której, stąpali Abraham i 
jego synowie, gdzie rozgrywały się losy Jakuba i Izaaka, Dawida i Saula

28

. Kaha-

                                                 

26

 M. Kahane, I Am Not Ashamed, [w]: http://www.kahane.org/meir/Noashamed.htm, stan z 

05.11.2004r. s.2. 

27

 M. Kahane, Ha’Atzmaut (Independence Day), [w]: 

http://www..Kahane.org/meir/independenceday.htm, stan z 05.11.2004r., s.3.  

28

 M. Kahane, Why be Jewish?, [w]: http://www.kakane.org/meir/whybejewish.html, stan z 

05.11.2004r., s.2. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

10 

 

ne nakłania i przekonuje do emigracji śydów Diaspory do Izraela, mówi, Ŝe „śy-
dzi potrzebują Ziemi Izraela a ona potrzebuje ich”

29

.  

Stolicą  Państwa  śydowskiego  jest  w  wizji  Kahane,  oczywiście  Wieczne  Miasto 
Jeruzalem.  W  najświętszym  miejscu  stolicy  -  Wzgórzu  Świątynnym  -  górować 
nad miastem będzie znowu Ŝydowska trzecia Świątynia Jerozolimska

30

Jeśli  chodzi  o  program  społeczno  –  ekonomiczny,  Kahane  był  orędownikiem 
prywatnej własność. Sam mówił o sobie jako o ekonomicznym liberale. Chciał by 
do  Izraela  przypływał  zagraniczny  kapitał,  a  rząd,  stwarzał  dogodne  warunki  dla 
inwestycji  i  rozwoju  przedsiębiorczości.  Zastrzega  jednak,  Ŝe  ów  ‘zagraniczny 
kapitał’, winien pochodzić od śydów z Diaspory. Widział jednocześnie potrzebę 
stworzenia zabezpieczeń społecznych, róŜnych jednak dla śydów i nie-śydów.  

 

2.3 ŚWIAT ARABSKI A IZRAEL. 

 
Kahane  często  powtarzał,  Ŝe  istnieje  bardzo  wiele  róŜnic  między  światem  arab-
skim a światem Ŝydowskim. Są to róŜnice nie do przezwycięŜenia i powodują, Ŝe 
współŜycie  Arabów  z  śydami  jest  niemoŜliwe.  RóŜnice  te  tkwią  w  odmiennym 
systemie  wartości,  a  co  za  tym  idzie  innym  spojrzeniu  na  świat  i  swoje  w  nim 
miejsce. Szczególnym problemem są dla rabina Arabowie palestyńscy

31

 po pierw-

sze, poniewaŜ śydzi muszą dzielić z nimi przestrzeń Ŝyciową, a po drugie, dlate-
go  Ŝe,  zgłaszają  oni  pretensje  do  ziemi  i  państwa  na  ziemi  historycznej  Palesty-
ny

32

.  

Błędem  i  naiwnością  lewicy  izraelskiej  jest  wiara,  Ŝe  moŜna  „kupić  Arabów”, 
posyłając  ich  na  hebrajskie  uniwersytety,  podnosząc  ich  standard  Ŝycia.  Tłuma-
czenie Arabom, Ŝe śydzi przybywając do Palestyny zastali tam „pustynie”, a dziś 
uczynili  z  niej  „kwitnący  ogród”,  jest  naiwne.  Mądry,  dumny  Arab  odpowiada: 
„wtedy  to  była  moja  pustynia,  dziś  jest  to  nie  mój  ogród”.  Arabowie  -  zdaniem 
Kahane - nigdy nie pogodzą się z obecnością śydów w Palestynie, nigdy teŜ nie 
zrozumieją i nie zaakceptują nakazów boskich wobec śydów. Dlatego teŜ - mówi 
Kahane  - „Arabowie muszą opuścić  Izrael”. Stać to się powinno jak najszybciej, 
poniewaŜ demografia i czas gra na niekorzyść Państwa śydowskiego. Najbardziej 
problematyczną  grupą  Arabów,  są  dla  Kahane  nie  Arabowie  z  Terytoriów  Oku-
powanych,  (czyli  ze  Strefy  Gazy  i  Zachodniego  Brzegu  Jordanu),  lecz  ci,  którzy 
posiadają  izraelskie  obywatelstwo.  Rabin  Kahane  nie  zgadza  się  z  koncepcją 
aneksji Terytoriów Okupowanych, razem z mieszkającymi tam Arabami. Podkre-

ś

la, Ŝe ostatnią rzeczą, jaka potrzebna jest Izraelowi to rzesza Arabów w granicach 

                                                 

29

 Ibidem. 

30

 M. Kahane, The G-d History, [w]: http://www.kahane.org/meirjewish_g-d.html, stan z 

05.112004r., s.2. 

31

 Kahane celowo unika sformułowania “Palestyńczycy”, uwaŜa Ŝe nie róŜnią się oni zasadniczo 

niczym od innych Arabów, odmawia im ty samym odrębności narodowej.  

32

 M. Kahane, The Arabs in Erec Israel, [w]: http://www.kahane.org/meir/arabs.html , stan z 

05.11.2004r., s.1. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

11 

 

państwa, którzy cieszyliby się tymi samymi prawami, co śydzi Argumentuje, Ŝe z 
chwilą, gdy izraelscy Arabowie uzyskają większość w demokratycznym Państwie 

ś

ydowskim, będzie to jego koniec. Zmienią oni prawo i charakter tego państwa, a 

ś

ydom pozostanie spakować walizki i uciekać. Kahane apeluje by działać zanim 

nie jest za późno.  
Rozwiązaniem  problemu,  jakim  są  dla  Izraela  Arabowie,  jest  zdaniem  Kahane  – 
ich  transfer.  Wielka  akcja  usunięcia  populacji  arabskiej  z  Izraela,  poprzedzona 
miałaby być ofertą rekompensaty finansowej, dla tych Arabów, którzy dobrowol-
ne opuściliby kraj. Wszystkich pozostałych trzeba byłoby usunąć siłą. Uzasadnie-
nie  transferu  jest  zdaniem  Kahane  to,  Ŝe  poprzez  odseparowanie  śydów  od  Ara-
bów, udałoby się ocali wiele istnień ludzkich

33

.   

Z technicznego punktu widzenia planowany, przez Kahane transfer miałby odby-
wać się przez rzekę Jordan. Izraelczycy przewiesiliby mosty na Jordanie, którymi 
„przetransportowaliby”  wszystkich  izraelskich  Arabów  do  Jordanii.  Sfinansowa-
nie  przedsięwzięcia  spoczywałoby  na  barkach  Państwa  śydowskiego,  ale  przede 
wszystkim  to  śydzi  z  całego  świat  winni  poczuwać  się  do  odpowiedzialności  za 
Erec Israel i przeznaczyć na ten cel spore środki finansowe. Z drugiej strony, Ka-
hane przypomina, Ŝe świat arabski jest winny śydom duŜo pieniędzy. Chodzi tu o 
majątki śydów sefardyjskich, którzy uciekli z krajów arabskich. W tekście „Wy-
miana Populacji”

34

, Meir Kahane pisze, Ŝe transfer Arabów z Izraela byłby swego 

rodzaju wymianą populacji. Wylicza kolejno kraje arabskie, w których Ŝydowska 
populacja sięgała nawet do kilkuset tysięcy ludzi, a które dziś nie posiadają wcale 
bądź  prawie  wcale  mniejszości  Ŝydowskiej.  To,  Ŝe  w  Algierii,  Maroko,  Tunezji, 
Syrii, Libii, Egipcie, Iraku, Jemenie i innych krajach, po śydach nie pozostał na-
wet ślad było - zdaniem rabina - nie tylko efektem utworzenia państwa Izrael, ale 
równieŜ prześladowania  śydów, licznych pogromów i krzywdzącego mniejszość 

Ŝ

ydowską  prawodawstwa.  Konkludując,  Kahane  pisze,  Ŝe  od  1948  roku  kraje 

arabskie  opuściło  ok.  750  000  śydów:  gdyby  wymiana  populacji  między  Pań-
stwem  śydowskim  i  państwami  arabskimi  miała  miejsce  wkrótce  po  1948  roku, 
dysproporcje demograficzne byłyby na korzyść śydów

35

.  

Niedorzecznym jest zdaniem rabina przyrównywanie jego pomysłu transferu Ara-
bów, do poczynań hitlerowców w czasie II wojny światowej. Twierdził, po pierw-
sze,  Ŝe  śydzi  w  Niemczech  nigdy  nie  traktowali  niemieckiej  ziemi  jak  własnej 
ziemi, ukradzionej im przez Niemców. Kahane w swoich pismach pisze równieŜ, 

Ŝ

e niemieccy śydzi nie mordowali masowo Niemców, gwałcąc niemieckie kobie-

ty i zabijając niewinne dzieci. Dlatego nie moŜna porównać tych sytuacji

36

Meir Kahane uwaŜał, Ŝe w relacjach z Arabami, śydzi nie mogą pozostawać bier-
ni wobec arabskiego terroru. Było on zwolennikiem koncepcji „Oko za oko. Ząb 

                                                 

33

 M. Kahane, They must go, [w]: http://www.kahane.org/meir/theymustgo.html, 05.11.2004r., s.1. 

34

 M. Kahane, An Exchange of Populations, [w]: http://www.kahane.org/meir/anExchange.htm, 

stan z 05.11.2004r., s.1-2. 

35

 Ibidem. 

36

 M. Kahane, They must go, [w]: http://www.kahane.org/meir/theymustgo.html, 05.11.2004r., s.1-

2. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

12 

 

za  ząb”.  Kahane  w  swojej  wizji  Państwa  śydowskiego,  nie  widzi  takŜe  miejsca 
dla  Arabów  w  Jerozolimie.  Szczególnie  draŜni  go  obecność  Muzułmanów  na 
Wzgórzu Świątynnym. UwaŜa, Ŝe nie mają oni Ŝadnego prawa do tego miejsca

37

Mówi,  Ŝe  wybudowanie  dwóch  meczetów  w  najświętszym  dla  śydów  miejscu, 
było  i  pozostaje  wielką  prowokacją,  i  moŜna  by  było  ją  porównać  do  sytuacji 
gdyby  śydzi  wybudowali  w  Kaabie  (w  Mekce),  dwie  synagogi.  Dlatego  Arabo-
wie  muszą  opuścić  Wzgórze  Świątynne.  I  jeŜeli  jedynym  sposobem  by  tak  się 
stało  jest  wysadzenie  w  powietrze  meczetów,  Kahane  nie  miałby  nic  przeciwko. 
Dzisiejszy stan rzeczy,  gdy  śydzi nie mogą modlić się na Wzgórzu Świątynnym 
jest  dla  Kahane  nie  do  zaakcweptoania.  Nie  potrafi  zrozumieć  jak  w  Państwie 

ś

ydowskim,  śyd  nie  ma  wstępu  do  najświętszego  miejsca  judaizmu.  Jego  zda-

niem Izraelczycy błędnie zachowuje się jak okupant Jerozolimy, a nie jak jej wła-

ś

ciciele,  co  wykorzystywane  jest  skrzętnie  przez  Arabów.  Izraelska  władza  nie 

dość, Ŝe nie reaguje, na wysyłaną w świat informację o palestyńskich aspiracjach 
uczynienia z Jerozolimy stolicy swojego państwa, to jeszcze pozostaje bierna wo-
bec  aktów  terroru  na  modlących  się  u  podnóŜa  Wzgórza  (przy  Ścianie  Płaczu), 

ś

ydów

38

. Kahane twierdzi, Ŝe tylko ten, kto kontroluje Wzgórze Świątynne, kon-

troluje Jerozolimę, a ten, kto kontroluję Jerozolimę kontroluje całą Ziemię Świę-

39

 

2.4 POKÓJ I WOJNA. 

 
O wojnie czy pokoju decyduje Bóg. To on za pośrednictwem Tory, mówi jak po-
boŜny  śyd  powinien  postępować  w  określonej  sytuacji.  Z  punktu  widzenia  dzi-
siejszego  Izraela najwaŜniejszym przesłaniem Tory jest przykaz utworzenia Pań-
stwa śydowskiego i osiedlania się w nim śydów z całego świata. Tora wyraźnie 
mówi,  Ŝe  jest  czas  wojny  i  czas  pokoju

40

.  Kiedy  zagraŜa  ci  niebezpieczeństwo, 

powinieneś się bronić i przemoc jest wtedy uzasadniona – mówi Kahane. Przemo-
cy, zgodnie z Halachą, moŜna uŜyć nie tylko wobec nie - śydów, ale równieŜ wo-
bec tych śydów, którzy swym postępowaniem gwałcą zasady judaizmu. Warto w 
tym  miejscu  dodać,  Ŝe  rewanŜ,  takŜe  krwawy,  za  wyrządzone  krzywdy  jest  tak 
zwana mictwą (dobrym uczynkiem).

41

 

Arabowie nienawidzą,  a  co waŜniejsze nie  akceptują, Państwa  Izrael. To  czyni z 
nich  największych  wrogów  śydów.  Wojna  Ŝydowsko  –  arabska,  jaka  trwa  od 
dziesiątków lat, pochłonęła wiele ofiar po obu stronach. Jednak jak pisze, „wojna 

                                                 

37

 M. Kahane, The Tempe Mount is… from Uncomfortable question for comfortable Jews, 1987, 

[w]: http://www.kkahane.org/meir/templemount.html, stan z 05.11.2004r., s.2. 

38

 M. Kahane, I Am Not Ashamed, [w]: http://www.kahane.org/meir/Noashamed.htm, stan z 

05.11.2004r. s.1. 

39

 Ibidem, s.7. 

40

 M. Kahane, War and peace, [w]: http://www.kahane.org/meir/warandpeace.html, stan z 

05.11.2004r., s.1. 

41

 M. Kahane, Revenge – the Jewish approach, [w]: http://www.kahane.org/meir/revenge.html, 

stan z 05.11.2004r., s.1. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

13 

 

jest  wojną,  albo  ty  zabijasz  wroga  albo  on  zabija  ciebie”

42

.  Kahane  twierdzi,  Ŝe 

nie jest za zabijaniem Arabów. Mówi, Ŝe chce by Ŝyli oni w pokoju i byli szczę-

ś

liwi  -  ALE  –  nie  w  Izraelu!

43

.  Nie  jest  on  za  pokojem  za  wszelką  cenę.  śydzi 

walczyli  o  przetrwanie  przez  3000  lat,  nie  widzi  on,  więc  przeszkód  by  walczyć 
kolejne  50,  czy  500  lat.  Stwierdza,  Ŝe  lepszym  dla  śydów  jest  własne  państwo, 
którego świat nie akceptuje niŜ Auschwitz, który dla wielu byłby dobrym rozwią-
zanie

44

.  

Obecnie,  kiedy  dominują  niekonwencjonalne  metody  walki,  największym  zagro-

Ŝ

eniem  bezpieczeństwa  i  stabilności  jest  terroryzm.  Dla  Kahane  terroryzm  jest 

produktem kultury islamu

45

. W Stanach Zjednoczonych widzi główną siłę mogącą 

przeciwstawić  się  fali  arabskiego  terroryzmu.  Problem  jednak  tkwi  w  amerykań-
skiej percepcji problemu terroryzmu. Zdaniem rabina Kahane, nie moŜna z terro-
rystami negocjować, terrorystów naleŜy zabijać. Bezwzględność w postępowaniu 
z  terroryzmem,  jest  jedyną  właściwą  strategią.  Ścigać  i  karać  naleŜy  nie  tylko 
bezpośrednich wykonawców aktów terroru, ale równieŜ organizacje terrorystycz-
ne i państwa je wspierające

46

 

3. WPŁYW FILOZOFII KAHANE NA DZISIEJSZY IZRAEL. 

 
 

Po  śmierci  rabina  Meira  Kahane  głoszone  przez  niego  za  Ŝycia  idee,  nie 

straciły na znaczeniu, przeciwnie, ich rola rosła a wpływ na wizerunek izraelskiej 
sceny  politycznej  był  ogromny.  Krzewicielem  koncepcji  Meira  Kahane,  był  jego 
syn  Beniamin,  aktywista  partii  Kach  i  załoŜyciel  bliźniaczego  stowarzyszenia 
Kahane Chai. Obydwie organizacje, partia Kach i Kahane Chai, działały i działają 
głównie  na  terytorium  Zachodniego  Brzegu,  siedzibą  operacyjną  zaś  jest  osada  - 
Kiriat Arba, niejako ‘przyklejona’ do Hebronu.  
Organizacje widoczne i znane były nie tylko dzięki kontrowersyjnym pomysłom, 
ale przede wszystkim, za sprawą  aktów terroru  podejmowanych przez ich człon-
ków. W 1991 roku członkowie partii Kach zorganizowali zamach na Amerykań-
skie  Centrum  Kulturalne  w  Jerozolimie.  Tego  samego  roku  w  Madrycie  został 
aresztowany  Beniamin  Kahane,  który  groził,  Ŝe  zabije  uczestników  Madryckiej 
Konferencji Pokojowej.  
 

Na swoim koncie członkowie partii Kach mają atak (1992r.) na palestyń-

skiego  przywódcę  Fajsala  Husajniego,  w  jerozolimskim  sądzie.  Prawdopodobnie 

                                                 

42

 R. Merui, P. Simonnot, Israel’s Ayatollahs: Meir Kahane and the Far Right in Israel, New 

York, Saqi Books, 1987. [w]: http://www.kahane.org/meir/interview.htm; stan z 11.05.2004r., 
s.11. 

43

 M.Kahane, Peace?, [w]: www.kahane.org/meir/peace.html, stan z 05.11.2004r., s.1. 

44

 Ibidem, s.2. 

45

 Dla Kahane, nielegalne działania wiedzionych przez niego organizacji, szmuglowanie broni, 

oraz akcje paramilitarne nie nosiły znamion terroryzmu. Zapewne nie zgodziłby się, gdyby Ŝył z 
amerykańskim Departamentem Samu, który wpisał Kach i Kach Chai za organizacje terrorystycz-
ne. 

46

 M. Kahane, USA must have guts to terrorize terrorists, [w]: 

http://www.kahane.org/meir/terrirists.htm, stan z 10.11.2004r.  

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

14 

 

są równieŜ odpowiedzialni za eksplozję granatów na targu we Wschodniej Jerozo-
limie (listopad 1992r). 
Szczególna aktywnością Kach wykazywała się w roku 1993, co miało związek z 
progresem w procesie pokojowym. 24 października członkowie partii zdetonowali 
ładunki wybuchowe pod ambasadą francuską w Tel Awiwie, co miało być odpo-
wiedzią  na  wizytę  Arafata  w  ParyŜu  i  przyjęcie  go  przez  francuskie  władze

47

.  8 

listopada 1994 roku osadnik, sympatyk partii postrzelił dwóch Palestyńczyków.  
W  lutym  1994  roku  członek  partii  Kach,  Baruch  Goldstein  wtargnął  do  meczetu 
al-Ibrahimi  w  Hebronie  i  zastrzelił  29,  a  ranił  200  modlących  się  tam  muzułma-
nów

48

. Przywódcy partii uznali jego czyn za bohaterski. OWP, w odpowiedzi za-

wiesiło rokowania pokojowe, a przez terytoria zamieszkiwane przez Palestyńczy-
ków przetoczyła się fala protestów i zamieszek. Natomiast amerykański Departa-
ment Stanu uznał po tym wydarzeniu partię Kach, za organizacje terrorystyczną

49

Innym wydarzeniem, jakie wstrząsnęło nie tylko Izraelem, ale równieŜ odbiło się 
szerokim  echem  na  całym  świecie,  było  zamordowanie  w  listopadzie  1995  roku, 
izraelskiego premiera Icchaka Rabina przez sympatyka partii Kach i Kahane Chai, 
religijnego studenta Uniwersytetu Bar Ilan – Igala  Amira.  
Działalność grup, dla których ideologiczną inspiracją jest filozofia M. Kahane, nie 
słabnie równieŜ w ostatnich latach. W kwietniu 2002 roku policja aresztował by-
łego  rzecznika  prasowego  partii  Kach,  za  powiązania  z  planowanym  atakiem 
bombowym na szkołę dla palestyńskich dziewcząt i szpital we Wschodniej Jero-
zolimie

50

 

*** 

 
PowyŜsze przykłady świadczą nie tyle o popularności pomysłów na państwo rabi-
na Meira Kahane, co o niebezpieczeństwie, jakie niosą ze sobą interpretacje jego 
nauki. W przypadku sytuacji na Bliskim Wschodzie trudno o wiarygodne i pewne 
prognozy.  Zbyt  wiele  czynników,  tak  zewnętrznych  jak  i  wewnętrznych,  nadaje 
dynamikę zachodzących tam procesom. Dlatego teŜ trudno sondować, czy nastro-
je  społeczeństwa  izraelskiego  będą  się  radykalizować  i  czy  koncepcje  Kahane 
będą zyskiwały nowych zwolenników? Czy moŜe odwrotnie, zwycięŜy podejście 
umiarkowane?  Niewątpliwie  izraelska  lewica,  utoŜsamiana  z  owym  umiarkowa-
nym  podejściem,  od  lat,  systematycznie  traci  na  znaczeniu.  Natomiast  partie  i 
organizacje, które  w swoich programach zawierają idee, jakich krzewicielem był 
bohater  tego  artykułu,  posiadają  reprezentantów  w  Knesecie.  Chodzi  tu  przede 
wszystkim  o  partię  Avigdora  Libermana  –  Zjednoczenie  Narodowe.  RównieŜ,  w 

                                                 

47

 Encyklopedia terroryzmu, Wydawnictwo Bellona / MUZA, Warszawa 2004r., s.352. 

48

 Encyklopedia terroryzmu, Wydawnictwo Bellona / MUZA, Warszawa 2004r., s.350. 

49

 U.S. Department of State, Foreign Terrorist Organizations, [w]: 

http://search.state.gov:8080/queryStateGov, stan z 31.03.2005r 

50

 Center for defense information, Terrorism project, [w]: http://www.cdi.org/terrorism/kach-

pr.cfm, stan z 23.03.2005r. 

background image

 

_______________________________________________________________________________ 

F

ORUM 

I

ZRAEL-

P

OLSKA-

E

UROPA

 

▪ 

www.forum-ipe.org

  

15 

 

partii Likud znajdziemy zwolenników ‘dobrowolnego transferu’, z Uzim Landau-
em na czele. 
Czas  pokaŜe,  jaka  wizja  Izraela  zwycięŜy,  czy  będzie  to  państwo  religijne,  czy 
utrzyma, a moŜe wzmocni swój świecki charakter.