background image

1.7 Dokładność pomiarów

 

      

Dokładność  wykonywania  pomiarów  jest  podstawową  cechą  narzędzi  pomiarowych  i  wyników 

pomiarów.  Dokładność  charakteryzuje  się   pośrednio  podając  właściwość  przeciwną:  niezgodność 
(uchybienie)  albo  niepewność  (niedokładność).  Niepewność  pomiaru  to  inaczej  ryzyko  uzyskania 
błędnego wyniku w pomiarze.

 

1.7.1. Błąd bezwzględny pomiaru

 

      

Elementarną i podstawową miarą liczbową niezgodności jest błąd  bezwzględny (dawniej uchyb). 

W  metrologii  błędem  bezwzględnym  Δ   nazywa  się  różnicę  pomiędzy  wartością  zmierzoną  (W

p

  ),  a 

wartością dokładną (W

rz 

),to jest: 

 

  

Δ = W

p

 

– W

rz

 

  

(W

p

 ) - jest 

wartością mierzoną, której błąd wyznacza się, a więc jest wynikiem pomiaru,

 

(W

rz

) - 

wartość dokładna, jest teoretycznie wartością rzeczywistą (prawdziwą), ustaloną np. jako

 

          wynik 

teoretycznych obliczeń, wartość średnia dużej liczby pomiarów lub parametr procesu

 

          technicznego   

 

  

  

      

Błąd bezwzględny  zawsze  wyrażony  jest  w  jednostkach  wartości  mierzonej  i  może  przyjmować 

znak plus lub minus. W praktyce 

błąd bezwzględny otrzymujemy w przybliżeniu z analizy dokładności 

pomiaru. Wartość przeciwna błędu bezwzględnego, tzn. − Δ, nazywana jest poprawką: 

 

p = 

– ΔMożemy wyznaczyć w przybliżeniu  wartość dokładną:  

 

  

W

rz

 = W

p

 + p

 

  

1.7.2. Błąd względny pomiaru

 

Błąd względny to iloraz błędu bezwzględnego Δ  i wartości dokładnej (W

rz

).

 

  

  

 

  

  

      

Błąd  względny  jest  bezwymiarowy,  najczęściej  wyrażany  w  procentach.  Służy  głównie  do  oceny 

dokładności przyrządów pomiarowych pracujących na różnych zakresach pomiarowych. 

 

1.7.3. Dokładność urządzeń pomiarowych

 

      

Na  dokładność  wykonywanych  pomiarów   głównie  wpływają  błędy  związane  z  urządzeniem 

pomiarowym,  dokładnością   odczytu  oraz   metodą  pomiaru.  Błąd  związany  z  urządzeniem 

pomiarowym 

wynika  z  klasy  dokładności  przyrządu.   Klasa  dokładności  jest  to  maksymalny  błąd 

bezwzględny Δ popełniany w dowolnym miejscu skali, obliczony jako błąd procentowy w stosunku do 
pełnego 

zakresu 

pomiarowego 

W

zakr.

zaokrąglony 

do 

znormalizowanej 

klasy,  np:   0,1;  0,2;  0,5;  1;  1,5;  2,5;  5;

 

  

background image

 

  

      

Do  wykonywania  pomiarów  należy  dobierać  przyrządy  z  możliwie  największą  dokładnością,  z 

błędem pomiaru nie przekraczającym 20% W

rz

.