background image

 

Dokument znajduje się w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie 

─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

 

                                                                                   

                                                                                      

 

 

 

List żelazny dla Zygmunta Luksemburskiego 

wydany przez Władysława Jagiełłę

 

27 IV 1410, Kraków 

 

♦ 

 

Serenissimo principi domino Sigismundo Dei gratia regi Hungarorum, Croacie, Dalmacie etc. 

marchioni  Brandeburgensi, sacri Romani imperii vicario generali et regni Bohemie gubernatori etc. 

Vladislaus eadem gratia rex Polonie nec non terrarum Cracovie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, 

Cuiavie, supremus princeps Lituanie, Pomeranie Russieque dominus et he-res etc. salutem et 

perfectam in Christo amoris caritatem.  

Illustris princeps, frater noster carissime. Ex (quo) ad apiendas dissen-siones et ad sedanda disturbia, 

inter nos et Cruciferos de Prussia currentia, salutifero moti proposito ad partes Prussie satagitis, ut 

securi et sine impe-dimento fines regni et terrarum nostrarum valeatis pertransire, pro charitate vobis 

et omnibus prelatis, baronibus, militibus, clientibus aliisque cuiuslibet status et condicionis hominibus, 

in vestra familiaritate et comitiva euntibus, in numero mille quingentorum equorum de salvo, securo et 

Christianico conductu tenore presentium providemus. Promittentes in verbo nostro regio sub fide, 

honore, et onere iuramenti nostris, dolo et fraude cessantibus, nulla arte, ingenio, astutia, vel colore 

observatis, quod libere, secure et sine omni impedimento cum tota comitiva et familiaritate vestris 

eundo ad Prussiam et redeundo ad regnum Hungarorum, fines regni et terrarum nostrarum per ter-ras 

et per aquas poteritis pertransire sub securo, perfecto et integro Christia-nico et indubitato securitatis 

conductu absque ulla molesia, arrestatione, re-tentione, offensa vel gravamine, salvis rebus omnibus et 

personis. Itaque cum omnibus predictis vestris prelatis, baronibus et tota comitiva familie vestre de 

regno vestro Hungarorum, ut premissum est, per regnum nostrum ire et ad regnum vestrum reverti et 

redire usque in Lubocza, a duce Wy-thowdo omnibusque subditis ipsius et nostris securi valeatis et 

possitis; no-lentes tamen ut per hoc securitatis nostre conductus lederetur, cassaretur et cessaret, si, 

quod absit, inter vestros familiares et nostros subditos aliqua seditio, contentio, controversia et 

discordia verbi, facti, vel operis oriatur vel crescat, etsi ex eis quantacunque offensio vel lesio 

personarum, inflictio vulnerum vel mortis dispendium sequeretur vel veniret; etsi rumor aliquis vel 

incendium per familiares vestros comitteretur, ut per hoc dictus salvus conductus ullo modo debeat 

violari, sed quod inviolabiliter permaneat et robur obtineat sincere et constantis firmitatis. Preterea 

nuntii et ambaxiato-res vestri interim vestram serenitatem ad Prussiam sequentes vel de Prussia ad 

background image

────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────── 

 

Dokument znajduje się w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie 

─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

 

                                                                                   

                                                                                      

 

 

Hungariam per vos remittendi aut dirigendi, cuiuscunque gradus, status, conditionis aut preeminentie 

fuerint, eadem securitate et conductu vobiscum debent potiri et gaudere, quorum equos in numerum 

mille quingentorum equorum vestre comitive et familiaritatis prius descriptorum poni volumus et 

omnimode computari. Vobis igitur capitaneis, procuratoribus, tenutariis, castritenis et singulis regni 

nostri officialibus, tum advocatis, consulibus et rectoribus civitatum, qui presentibus fueritis requisiti, 

damus firmis nostris regalibus in mandatis, quatenus predictum dominum Sigismundum regem 

Hungarorum etc. cum eius comitiva honorifice susceptum benevole pertrac-tetis et de securitate 

omnimoda providere debeatis, presentibus abhinc ad festum sancti Ioannis Baptiste nunc proxime 

venturum tantumm odo valitu-ris. Datum Cracovie die dominico Vocem iucunditatis anno Domini 

mille-simo quadringentesimo decimo, nostre maiestatis sigillo presentibus sub-appenso.  

Ad relationem domini Nicolai regni Polonie vicecancellarii. 

 

Tłumaczenie 

 

Najjaśniejszemu księciu panu Zygmuntowi z łaski bożej królowi Węgier, Chorwacji, Dalmacji itd. 

margrabiemu Brandenburgii, wikariuszowi generalnemu świętego cesarstwa rzymskiego i zarządcy 

królestwa Czech itd. Władysław z łaski tego samego król Polski a także ziem krakowskiej, 

sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, Wielki Książę Litewski, Pomorski i Ruski pan  

i dziedzic itd. pozdrowienie i doskonałą łaskę miłości w Chrystusie. 

Najjaśniejszy książę, bracie nasz ukochany. Ponieważ poruszony zbawiennym zamiarem wybierasz 

się do ziem pruskich by załagodzić rozdźwięk i pogodzić niezgodę powstałą między nami  

i krzyżakami z Prus, abyś bezpiecznie i bez przeszkód granice królestwa i ziem naszych mógł 

przekroczyć, na mocy tego pisma wam i wszystkim prałatom, baronom, żołnierzom, klientom  

i wszystkim innym wszystkich stanów i kondycji ludziom w waszym towarzystwie i orszaku 

podróżującym w liczbie półtora tysiąca pozwalamy zdrowo, bezpiecznie i po chrześcijańsku 

podróżować. Dajemy nasze słowo na wierność, cześć i powagę naszej przysięgi, wyrzekając się 

podstępu i zdrady, nie używając żadnych sztuczek, podstępów, przebiegłości czy pozorów,  

że swobodnie, bezpiecznie i bez przeszkód z całym orszakiem i towarzystwem jadąc do Prus  

i wracając do królestwa węgierskiego, granice i terytoria naszego państwa po ziemi i wodzie możecie 

przemierzać w bezpiecznym, doskonałym i chrześcijańskim pochodzie nie wątpiąc w bezpieczeństwo, 

bez żadnej przeszkody, zatrzymania, opóźnienia, szkody lub przykrości, bez uszczerbku dla rzeczy  

i osób. Przeto gdy z wszystkimi waszymi wspominanymi prałatami, baronami i z całym 

towarzyszącym orszakiem z waszego węgierskiego królestwa, jak wcześniej wspomniano, przez nasze 

królestwo będziecie podróżować i wracać do waszego królestwa i udawać się aż do Luboczy będziecie 

background image

────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────── 

 

Dokument znajduje się w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie 

─────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

 

                                                                                   

                                                                                      

 

 

bezpieczni od księcia Witolda, oraz wszystkich poddanych jego i naszych. Nie chcemy więc, żeby ten 

pochód zaszkodził, zagroził i uderzył w nasze bezpieczeństwo; jeśli, co oby nie miało miejsca,  

między waszymi towarzyszami i naszymi poddanymi jakaś niezgoda, spór, zwada i różnica zdań, 

czynów lub zamierzeń narodziła się czy wzrosła, a także jeśli z jakiejś napaści lub obrazy osób, 

nastąpiło lub wynikło zadanie ran lub śmierć, a także jeśli jakaś bijatyka lub pożar zostałyby 

wywołane przez waszych towarzyszy, aby dzięki temu dokumentowi wasz pochód nie mógł być  

w żaden sposób zakłócony, lecz nienaruszony pozostał i zachował siłę stałej i nienaruszonej powagi. 

Poza tym posłowie i wysłannicy wasi podążający za wasza wysokością do Prus lub z Prus na Węgry 

wysłani lub posłani, jakiegokolwiek stanu, statusu, pochodzenia czy stanowiska takiego samego 

bezpieczeństwa przejazdu z wami mają dostąpić i się nim cieszyć. Ich włączamy i wliczamy w liczbę 

półtora tysiąca jeźdźców waszego pochodu i towarzystwa wcześniej wymienionego. Zaś kapitanom, 

zarządcom, dzierżawcom, dzierżawcom grodów i wszystkim urzędnikom naszego królestwa,  

także wójtom, radnym i rządcom miast, przez których o to pismo będzie pytani, dajemy nasze 

stanowcze polecenie, abyście wspomnianego pana Zygmunta króla Węgier itd. z jego orszakiem 

godnie przyjmowali, dobrze traktowali i dbali o ich pełne bezpieczeństwo, na mocy tego pisma 

ważnego od teraz aż do najbliższego święta świętego Jana Chrzciciela. Dane w Krakowie w niedzielę 

Vocem iucunditatis roku pańskiego tysiąc czterysta dziesiątego; przywieszamy naszą pieczęć 

majestatyczną. 

Do relacji pana Mikołaja, wicekanclerza królestwa polskiego. 

 

(tłum. Agnieszka Fabiańska)