Ergonomia i BHP w1.ppt

OCHRONA PRACY

Pracownik, pracodawca

PRACOWNIK

–

osoba zatrudniona na podstawie

umowy o prac

, powo

ania, wyboru, mianowania

lub sp

dzielczej umowy o prac

(art. 2

k.p

PRACODAWCA

–

jednostka organizacyjna,

cho

by nie posiada

a osobowo

ci prawnej, a

tak

osoba

fizyczna,

osoba

fizyczna,

zatrudnia

pracownik

w (art. 3

k.p

Ochrona pracy wg W. Szuberta

OCHRONA PRACY

–

system

rodk

prawnych, ekonomicznych, organizacyjnych

i technicznych s

żą

cych zapewnieniu

pracownikom bezpiecze

stwa i ochrony

zdrowia w procesie pracy.

o: W. Szubert:

Ochrona pracy. Studium spo

eczno

–

prawne

. Warszawa 1966

bezpiecze

stwo

brak

nieakceptowalnego

ryzyka szk

Ochrona zdrowia pracownika

OCHRONA ZDROWIA PRACOWNIKA

–

gwarancje

zawarte

w normach prawnych

ustalaj

ce takie warunki pracy, aby

zgodnie z definicj

WHO*

zapewni

pracownikowi stan

dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i

socjalnego.

*WHO

–

World

Health

Organisation

(

wiatowa Organizacja Zdrowia)

Ochrona pracy

OCHRONA PRACY

–

okszta

t norm prawnych oraz

rodk

badawczych, organizacyjnych i technicznych maj

cych na celu

ochron

praw pracownika oraz ochron

jego

ycia i zdrowia przed

czynnikami niebezpiecznymi i szkodliwymi w

rodowisku pracy, a

tak

e stworzenie mu optymalnych warunk

w pracy z punktu

widzenia ergonomii, fizjologii i psychologii pracy.

o: J. Kowalski: Podstawy prawne ochrony pracy w Polsce. W: Bezpi

ecze

stwo pracy i

ergonomia. Red. Nauk. D.

Koradecka

. Warszawa, CIOP 1999 s. 643.

Wzajemna relacja obszar

w obj

tych ochron

pracy

oraz bezpiecze

stwem i higien

pracy

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

norm

prawnych

oraz

norm

prawnych

oraz

rodk

badawczych,

organizacyjnych i technicznych maj

cych na celu stworzenie

pracownikowi takich warunk

w pracy, aby m

on wykonywa

prac

w spos

b produktywny, bez nara

ania go na

nieuzasadnione ryzyko wypadku lub choroby zawodowej oraz

nadmierne obci

ąż

enie fizyczne i psychiczne.

ORGANIZACJE MI

DZYNARODOWE

ustanawiaj

ce normy z zakresu prawa

bezpiecze

stwa i ochrony zdrowia pracownik

dzynarodowa Organizacja Pracy

Rada Europy

Unia Europejska

dzynarodowa Organizacja Pracy

MOP zosta

a powo

ana w 1919 r., a od 1946 r. sta

a si

organizacj

wyspecjalizowan

Narod

w Zjednoczonych.

Polska jest cz

onkiem MOP od chwili jej powstania.

Najwa

niejsz

z punktu widzenia bezpiecze

stwa pracy i

ochrony zdrowia pracownik

w w miejscu pracy jest

konwencja nr 155 MOP

z 1981 r.

Konwencja nr 155 MOP

dotycz

ca bezpiecze

stwa, zdrowia pracownik

rodowiska pracy

(Genewa, 3 czerwca 1981 r.)

Konwencja nr 155 MOP zawiera kompleksowe rozwi

zania w

dziedzinie bezpiecze

stwa pracy i ochrony zdrowia pracownik

w w

miejscu pracy. Zapisy zawarte w konwencji mo

na podzieli

na 4

ęś

ci:

zasady polityki krajowej w dziedzinie bezpiecze

stwa pracy i

ochrony zdrowia,

zadania pa

stwa w tym zakresie,

zadania pracodawc

w na szczeblu przedsi

biorstwa,

obowi

zki i uprawnienia pracownik

Rada Europy

Rada Europy jest organizacj

dzynarodow

powsta

łą

w 1949 r., kt

rej celem jest dzia

anie w kierunku

jedno

ci europejskiej przez inicjatywy na rzecz praw

owieka i demokracji.

Polska zosta

a cz

onkiem RE w 1991 r.

Podstawowe znaczenie dla prawa pracy, a wi

c dla

bezpiecze

stwa pracy i ochrony zdrowia ma ustanowiona

w 1961 r.

Europejska Karta Spo

eczna

EUROPEJSKA KARTA SPO

ECZNA

ratyfikowana przez Polsk

w czerwcu 1997 r.

Artyku

3. Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunk

w pracy.

W celu zapewnienia skutecznego wykonywania prawa do

bezpiecznych i higienicznych warunk

w pracy, Umawiaj

ce si

Strony zobowi

zuj

wyda

przepisy dotycz

ce bezpiecze

stwa i higieny;

zapewni

rodki kontroli stosowania tych przepis

konsultowa

, gdy zachodzi potrzeba, z organizacjami

pracodawc

pracownik

sprawach

rodk

zmierzaj

cych do poprawy bezpiecze

stwa i higieny pracy.

Unia Europejska

Unia Europejska jest organem o zasi

gu mi

dzynarodowym

obejmuj

cym Europ

i dzia

cym na podstawie Traktat

powo

cych trzy Wsp

lnoty oraz Uni

Europejsk

Z punktu widzenia bezpiecze

stwa i ochrony zdrowia pracownik

najistotniejszy jest

Traktat Rzymski

powo

Wsp

lnot

Europejsk

Wsp

lnota Europejska ustanowi

a w dziedzinie bezpiecze

stwa i

ochrony zdrowia pracownik

w szereg dyrektyw, spo

d kt

rych

najwa

niejsza jest

dyrektywa 89/391/EWG

Dyrektywa Rady 89/391/EWG

z 12 czerwca 1989 r.

o wprowadzeniu

rodk

w w celu zwi

kszania bezpiecze

stwa

i poprawy zdrowia pracownik

w podczas pracy

Dyrektywa

89/391/EWG

reguluje

zadania

stron

Dyrektywa

89/391/EWG

reguluje

zadania

stron

uczestnicz

cych w tworzeniu bezpiecznych i higienicznych

warunk

w pracy w zak

adzie pracy.

Realizacja zada

zawartych w dyrektywie ma gwarantowa

stymulacj

dzia

nie tylko w celu zapewnienia

bezpiecze

stwa i ochrony zdrowia pracownik

w, lecz tak

e dla

jego poprawy.

Niezb

dne

rodki, jakie pracodawca powinien podj

ąć

w celu

zapewnienia bezpiecze

stwa i ochrony zdrowia pracownik

Zapobieganie ryzyku zawodowemu

Informowanie

Szkolenie

Zapewnienie odpowiednich

rodk

w i organizacji

Dyrektywa Rady 89/391/EWG

z 12 czerwca 1989 r.

o wprowadzeniu

rodk

w w celu zwi

kszania bezpiecze

stwa

i poprawy zdrowia pracownik

w podczas pracy

Dyrektywa Rady 89/391/EWG

z 12 czerwca 1989 r.

o wprowadzeniu

rodk

…

Przy stosowaniu w/w

rodk

w pracodawca powinien wdra

wymienione w

art. 6 ust. 2 dyrektywy zasady, zwane

lnymi zasadami

zapobiegania

Unikanie ryzyka,

Ocena ryzyka, kt

rego nie mo

na unikn

ąć

Zapobieganie ryzyku u

Dostosowanie pracy do pojedynczego cz

owieka,

Stosowanie nowych rozwi

technicznych,

ciwe instruowanie pracownik

Dyrektywa Rady 89/391/EWG

z 12 czerwca 1989 r.

Podsumowanie

Z uwagi na swoj

konstrukcj

, dyrektywa 89/391/EWG wydaje si

uniwersalna i

„

ponadczasowa

”

Zawiera ona wskaz

wki dla pracodawcy, jak prawid

owo i kompleksowo zarz

dza

bezpiecze

stwem w

rodowisku pracy.

W odr

nieniu od dotychczasowego podej

cia, skupiaj

cego uwag

ograniczanie wypadk

w przy pracy i chor

b zawodowych, g

wny akcent

ony zosta

likwidacj

prawdopodobie

stwa zaistnienia zagro

enia dla

zdrowia i

ycia

Por

wnuj

c wymagania zawarte w tej dyrektywie ze znowelizowanym dzia

em 10

KP nale

y stwierdzi

e przepisy prawa polskiego zosta

y w bardzo du

ym stopniu

zbli

one do wymaga

dyrektywy.

System ochrony pracy w Polsce

System prawny

–

wskazuje na

normy

prawne

dotycz

normy

prawne

dotycz

bezpiecze

stwa i ochrony zdrowia

System organizacyjny

–

obrazuje

system

organizacji

obrazuje

system

organizacji

ochrony

pracy

ochrony

pracy

nych

szczeblach

instytucji

szczeblach

instytucji

uczest

nicz

cych

tworzeniu

kontrolowaniu BHP w Polsce

Podstawy prawne w dziedzinie BHP

Regulamin

pracy

ady zbiorowe

pracy

dotycz

ce organ

nadzoru nad

warunkami pracy

dotycz

ce warunk

bhp w r

nych sferach

dzia

alno

akty wykonawcze

do dzia

u X

Inne ustawy

Kodeks pracy

(dzia

Konstytucja RP

ustawa o PIP

ustawa o IS

ustawa o dozorze

technicznym

prawo budowlane

prawo g

rnicze

i geologiczne

prawo atomowe

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej

z dnia 2 kwietnia 1997 r.

(

Dz.U

. nr 78, poz. 483)

Art. 24

Praca znajduje si

pod ochron

Rzeczypospolitej Polskiej.

stwo sprawuje nadz

r nad warunkami wykonywania

pracy.

Art. 66

dy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych

warunk

w pracy. Spos

b realizacji tego prawa oraz

obowi

zki pracodawcy okre

la ustawa.

Art. 68

dy ma prawo do ochrony zdrowia.

Schemat organizacyjny

systemu ochrony pracy w Polsce

Kodeks Pracy

Kodeks

pracy

podstawowy

oraz

Kodeks

pracy

podstawowy

oraz

najwa

niejszy akt prawny reguluj

cy relacje

pomi

dzy pracodawcami, a pracownikami.

Kodeks pracy opisuje warunki, na jakich mo

wiadczona

praca

obszarze

wiadczona

praca

obszarze

Rzeczypospolitej Polskiej.

Kodeks pracy reguluje podstawowe kwestie

dotycz

ce miedzy innymi czasu pracy, urlopu

wypoczynkowego,

bezpiecze

wypoczynkowego,

bezpiecze

stwa

higieny

stwa

higieny

pracy, ale tak

e obowi

zki i prawa pracownika

oraz odpowiedzialno

ść

prawn

wynikaj

z tytu

umowy o prac

Kodeks Pracy

Obowi

zki pracodawcy (1)

Kodeks pracy

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974

(tekst jedn.

Dz.U

. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z

. zm.)

DZIA

PIERWSZY

Rozdzia

Podstawowe zasady prawa pracy

Art. 15. Pracodawca jest obowi

zany zapewni

pracownikom bezpieczne i

higieniczne warunki pracy.

DZIA

CZWARTY

Rozdzia

Obowi

zki pracodawcy

Art. 94. Pracodawca jest obowi

zany w szczeg

lno

ci [

…

4) zapewnia

bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzi

systematyczne szkolenie pracownik

w w zakresie bezpiecze

stwa i higieny pracy.

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

I. Podstawowe obowi

zki pracodawcy

Art. 207.

Pracodawca ponosi odpowiedzialno

ść

za stan bezpiecze

stwa i higieny

pracy w zak

adzie pracy.

2. Pracodawca jest obowi

zany chroni

zdrowie i

ycie pracownik

w poprzez

zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunk

w pracy przy odpowiednim

wykorzystaniu osi

gni

ęć

nauki i techniki. W szczeg

lno

ci pracodawca jest

obowi

zany:

1) organizowa

prac

w spos

b zapewniaj

cy bezpieczne i higieniczne warunki

pracy,

2) zapewnia

przestrzeganie w zak

adzie pracy przepis

w oraz zasad

bezpiecze

stwa i higieny pracy, wydawa

polecenia usuni

cia uchybie

w tym

zakresie oraz kontrolowa

wykonanie tych polece

3) zapewnia

wykonanie nakaz

w, wyst

pie

, decyzji i zarz

dze

wydawanych

przez organy nadzoru nad warunkami pracy,

4) zapewnia

wykonanie zalece

spo

ecznego inspektora pracy.

Obowi

zki pracodawcy (2)

Obowi

zki pracodawcy (3)

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

I. Podstawowe obowi

zki pracodawcy

Art. 208.

1. W razie gdy jednocze

nie w tym samym miejscu wykonuj

prac

pracownicy zatrudnieni przez r

nych pracodawc

w, pracodawcy

ci maj

obowi

zek:

1) wsp

pracowa

ze sob

2) wyznaczy

koordynatora sprawuj

cego nadz

r nad bezpiecze

stwem i

higien

pracy wszystkich pracownik

w zatrudnionych w tym samym

miejscu,

3) ustali

zasady wsp

dzia

ania uwzgl

dniaj

ce sposoby post

powania

w przypadku wyst

pienia zagro

dla zdrowia lub

ycia pracownik

Prawa i obowi

zki pracownika (1)

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

II. Prawa i obowi

zki pracownika

Art. 210.

1. W razie gdy warunki pracy nie odpowiadaj

przepisom bezpiecze

stwa

i higieny pracy i stwarzaj

bezpo

rednie zagro

enie dla zdrowia lub

ycia

pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim

niebezpiecze

stwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzyma

wykonywania pracy, zawiadamiaj

c o tym niezw

ocznie prze

onego.

2. Je

eli powstrzymanie si

od wykonywania pracy nie usuwa zagro

enia, o

rym mowa w

1, pracownik ma prawo oddali

z miejsca zagro

enia,

zawiadamiaj

c o tym niezw

ocznie prze

onego.

3. Za czas powstrzymania si

od wykonywania pracy lub oddalenia si

miejsca zagro

enia w przypadkach, o kt

rych mowa w

1 i 2, pracownik

zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Prawa i obowi

zki pracownika (2)

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

II. Prawa i obowi

zki pracownika

Art. 210.

4. Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu prze

onego,

powstrzyma

od wykonywania pracy wymagaj

cej szczeg

lnej

sprawno

ci psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny

nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagro

enie dla

innych os

5. Przepisy

1, 2 i 4 nie dotycz

pracownika, kt

rego obowi

zkiem

pracowniczym jest ratowanie

ycia ludzkiego lub mienia.

Prawa i obowi

zki pracownika (3)

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

II. Prawa i obowi

zki pracownika

Art. 211. Przestrzeganie przepis

w i zasad bezpiecze

stwa i higieny pracy jest podstawowym

obowi

zkiem pracownika. W szczeg

lno

ci pracownik jest obowi

zany:

1) zna

przepisy i zasady bezpiecze

stwa i higieny pracy, bra

udzia

w szkoleniu i

instrukta

u z tego zakresu oraz poddawa

wymaganym egzaminom sprawdzaj

cym,

2) wykonywa

prac

w spos

b zgodny z przepisami i zasadami bezpiecze

stwa i higieny

pracy oraz stosowa

do wydawanych w tym zakresie polece

i wskaz

wek

prze

onych,

3) dba

o nale

yty stan maszyn, urz

dze

, narz

dzi i sprz

tu oraz o porz

dek i

ad w

miejscu pracy,

4) stosowa

rodki ochrony zbiorowej, a tak

e u

ywa

przydzielonych

rodk

w ochrony

indywidualnej oraz odzie

y i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem,

5) poddawa

wst

pnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom

lekarskim i stosowa

do wskaza

lekarskich [

…

Maszyny i inne urz

dzenia techniczne

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

IV. Maszyny i inne urz

dzenia techniczne

Art. 215.

1. Maszyny i inne urz

dzenia techniczne powinny by

tak konstruowane i

budowane, aby:

1) zapewnia

y bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczeg

lno

zabezpiecza

y pracownika przed urazami, dzia

aniem niebezpiecznych substancji

chemicznych, pora

eniem pr

dem elektrycznym, nadmiernym ha

asem,

szkodliwymi wstrz

sami, dzia

aniem wibracji i promieniowania oraz szkodliwym i

niebezpiecznym dzia

aniem innych czynnik

rodowiska pracy,

2) uwzgl

dnia

y zasady ergonomii.

Art. 217. Niedopuszczalne jest wyposa

anie stanowisk pracy w maszyny i inne

urz

dzenia techniczne, kt

re nie spe

niaj

wymaga

dotycz

cych oceny zgodno

okre

lonych w odr

bnych przepisach.

Profilaktyczna ochrona zdrowia

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

VI. Profilaktyczna ochrona zdrowia

Art. 226. Pracodawca [

…

2) informuje pracownik

w o ryzyku zawodowym, kt

re wi

ąż

e si

wykonywan

prac

, oraz o zasadach ochrony przed zagro

eniami.

Art. 229.

1. Wst

pnym badaniom lekarskim podlegaj

1) osoby przyjmowane do pracy,

2) pracownicy m

odociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni

pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na kt

rych wyst

puj

czynniki

szkodliwe dla zdrowia lub warunki uci

ąż

liwe.

2. Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku

niezdolno

ci do pracy trwaj

cej d

ej ni

30 dni, spowodowanej chorob

pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu u

stalenia

zdolno

ci do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Szkolenie

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

VIII. Szkolenie

Art. 237.

1. Nie wolno dopu

pracownika do pracy, do kt

rej

wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebny

umiej

tno

ci, a tak

e dostatecznej znajomo

ci przepis

w oraz zasad

bezpiecze

stwa i higieny pracy.

2. Pracodawca jest obowi

zany zapewni

przeszkolenie pracownika w

zakresie bezpiecze

stwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do

pracy oraz prowadzenie okresowych szkole

w tym zakresie. [

…

]

3. Szkolenia, o kt

rych mowa w

2, odbywaj

w czasie pracy i na

koszt pracodawcy.

rodki ochrony indywidualnej

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

IX.

rodki ochrony indywidualnej

Art. 237.

1. Pracodawca jest obowi

zany dostarczy

pracownikowi

nieodp

atnie

rodki ochrony indywidualnej zabezpieczaj

ce przed

dzia

aniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynnik

wyst

puj

cych w

rodowisku pracy oraz informowa

go o sposobach

pos

ugiwania si

tymi

rodkami.

Rozdzia

II. Prawa i obowi

zki pracownika

Art. 211. Przestrzeganie przepis

w i zasad bezpiecze

stwa i higieny pracy

jest podstawowym obowi

zkiem pracownika. W szczeg

lno

ci pracownik

jest obowi

zany [

…

4) stosowa

rodki ochrony zbiorowej, a tak

e u

ywa

przydzielonych

rodk

w ochrony indywidualnej oraz odzie

y i obuwia roboczego, zgodnie

z ich przeznaczeniem.

ba bezpiecze

stwa i higieny pracy

Kodeks pracy

DZIA

DZIESI

Bezpiecze

stwo i higiena pracy

Rozdzia

X. S

ba bezpiecze

stwa i higieny pracy

Art. 237.

1. Pracodawca zatrudniaj

cy wi

cej ni

100 pracownik

w tworzy

bezpiecze

stwa i higieny pracy, zwan

dalej "s

bhp",

funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpiecze

stwa i

higieny pracy, za

pracodawca zatrudniaj

cy do 100 pracownik

powierza wykonywanie zada

by bhp pracownikowi zatrudnionemu

przy innej pracy [

…

2. Pracodawca

w przypadku braku kompetentnych pracownik

e powierzy

wykonywanie zada

by bhp specjalistom spoza

zak

adu pracy.

Wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Kodeks pracy

DZIA

TRZYNASTY

ODPOWIEDZIALNO

ŚĆ

ZA WYKROCZENIA

PRZECIWKO PRAWOM PRACOWNIKA

Art. 283.

1. Kto, b

c odpowiedzialnym za stan

bezpiecze

stwa i higieny pracy w zak

adzie pracy albo

kieruj

c pracownikami, nie przestrzega przepis

w lub

zasad bezpiecze

stwa i higieny pracy,

podlega karze grzywny.