Programowanie LOGO

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.1/13

ĆWICZENIE 6

PROGRAMOWANIE UNIWERSALNYCH STEROWNIKÓW

LOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE MODUŁU LOGICZNEGO LOGO!

FIRMY SIEMENS

1.CEL ĆWICZENIA:

Zapoznanie się z programowaniem i działaniem uniwersalnych sterowników
logicznych na przykładzie modułu logicznego LOGO! firmy Siemens.

1.1. Czym jest LOGO! ?

1.2. LOGO! to uniwersalny moduł logiczny produkcji firmy Siemens. LOGO! zawiera:

- sterownik

programowalny,

- elementy

obsługi i wyświetlacz,

- zasilacz,
- złącze do modułu pamięci EEPROM i kabla PC,
- gotowe do zastosowania podstawowe funkcje sterownicze, często wymagane w

praktyce, takie jak opóźnione załączenia i wyłączenia i przekaźniki impulsowe,

- zegar

sterujący czasu rzeczywistego,

- znaczniki

binarne,

- wejścia i wyjścia - zależnie od typu.

LOGO! można używać dla zadań domowych oraz w technice instalacyjnej (np. oświetlenie
klatki schodowej, oświetlenie zewnętrzne, zasłony słoneczne, żaluzje, oświetlenie okien
wystawowych itp.), a także do budowy szaf sterujących, maszyn i urządzeń (np. systemy
sterowania bramą, systemy wentylacyjne, systemy sterowania pompami wody deszczowej,
itp.)
Idąc dalej LOGO! można stosować do specjalistycznych systemów sterowania ogrodami
zimowymi lub szklarniami, do obróbki sygnałów w układach sterowania oraz do
miejscowych sterowań maszynami lub procesami w rozproszonych systemach sterowania,
przy wykorzystaniu sieci ASi.

1.2. Programowanie LOGO! Pierwsze kroki z LOGO!

Przez programowanie rozumiemy odwzorowane logiki połączeń układu sterowania w pamięci
LOGO!. Program LOGO! jest w rzeczywistości schematem ideowym przedstawionym w inny
sposób.
Graficzna interpretacja odwzorowania układu sterowania dostosowana jest
do właściwości panelu wyświetlacza LOGO!.
W tym rozdziale pokażemy jak użyć LOGO! oraz jak przedstawić aplikacje w postaci
programów LOGO!
W pierwszej sekcji rozdziału krótki przykład pomoże dowiedzieć się jak użyć LOGO!:

- rozpoczynamy od wprowadzenia dwóch podstawowych terminów zacisk i blok,

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.2/13

- w drugim kroku stworzymy prosty program z prostego konwencjonalnego układu,
- w trzecim kroku, możesz wprowadzić program bezpośrednio do LOGO!

Po przeczytaniu tylko kilku pierwszych stron, zapiszesz Twój pierwszy program do LOGO!.
Wykorzystując odpowiedni sprzęt (przełączniki itp.) będziesz mógł następnie przeprowadzić
swoje pierwsze testy.
Przechodząc dalej przez rozdział, będziesz rozszerzał swój pierwszy program i uczył się
technik, których możesz użyć do wykonywania zmian w istniejącym programie.
Na koniec, wprowadzimy Cię całkowicie w LOGO!. Obejmuje ono:
• wszystkie funkcje LOGO!,
• wprowadzenie do struktury menu LOGO!.

1.3. Programowanie LOGO!

1. Wprowadzanie i uruchomienie programu
Zaprojektowałeś już układ i chcesz wprowadzić go teraz do LOGO!. Przykład poniżej
ilustruje jak to wykonać.
1.1 Przełączanie do trybu programowania
Przyłączyłeś LOGO! do sieci i załączyłeś je. Na ekranie pojawia się następujący komunikat:

No Program

Przełącz LOGO! do trybu programowania. Aby to wykonać wciśnij jednocześnie trzy
klawisze oraz OK.

ESC

No Program

Fakt, że musisz wcisnąć jednocześnie trzy klawisze zabezpiecza przed przypadkowym
przełączeniem do trybu programowania. Kiedy wciśniesz klawisze pojawi się menu LOGO!:

>Program

PCfCard

Główne menu

Start

LOGO!

Po lewej stronie w pierwsze! linii widzisz znak „>”. Wciśnij klawisze

3 4

, aby

przesuwać tym znakiem (‘>’) do góry w dół. Przesuń „>” na pozycje „Program" i wciśnij
klawisz OK. LOGO! przełączy się do memu programowania:

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.3/13

Umieść znak ‘>’ na pozycji "Edit Prg" (np. dla wprowadzenia programu), i wciśnij klawisz

OK.
LOGO! prezentuje pierwsze wyjście:

Pierwsze wyjście LOGO! - Q1

>Edlt prg

Menu programowanie .

Clear Prg

LOGO!

Set Clock

Pozycja ASi-Bus pojawia się tylko dla wersji

ASI-BUS -

LOGO!..LB11

Możesz używać klawiszy

∆ i ∇ dla wyboru innych wyjść. W tym punkcie rozpocznij

wprowadzanie programu odwzorowującego Twój schemat ideowy.

1.4. Przeglądanie menu LOGO.

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.4/13

1.5. Cztery złote zasady przy pracy z LOGO!

Zasada 1

Trzy palce

ESC

Strukturę logiczną sterowania wprowadzasz w trybie programowania Przełączenie do trybu
programowania odbywa się przez jednoczesne wciśnięcie trzech klawiszy: oraz klawisza OK.
Wartość czasów i parametrów zmieniasz w trybie parametryzowania. Przełączenie w tryb
parametryzowania odbywa się przez jednoczesne wciśnięcie dwóch klawiszy ESC oraz OK.

Zasada 2

Od wyjścia do wejścia

Połączenia wstawiamy zawsze w kolejności od wyjścia do wejścia.
Możemy połączyć jedno wyjście z wieloma wejściami, ale nie można większej ilości wyjść
połączyć z jednym wejściem.
Nie można wewnętrzną ścieżką w programie połączyć żadnego wyjścia z poprzedzającym
wejściem. Należy użyć do takich połączeń zwrotnych znacznika lub wyjścia.

Zasada 3
Kursor i przesuwanie kursora
Podczas wprowadzania programu obowiązują następujące reguły:
• Kiedy kursor ukazuje się z podkreśleniem, możesz przesuwać kursorem

- Użyj klawiszy

∇, ∆, 3i 4 do przesuwania kursora po blokach programowych

- Przyciśnij OK dla wyboru połączenia / bloku
- Przyciśnij ESC dla rezygnacji z wykonywanej operacji
• Kiedy kursor ukazuje się w postaci stałego bloku, wybierz zacisk / blok

- Użyj klawiszy

∇, ∆ dla wybrania zacisku / bloku - Przyciśnij OK by zaakceptować wybór

- Przyciśnij ESC by wrócić do pierwszego kroku

Zasada 4
Planowanie i zapamiętania programu

• Przed wstawieniem połączeń zaplanuj je wcześniej na papierze lub programuj LOGO!
bezpośrednio w LOGO! Soft lub LOGO! Soft Comfort.

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.5/13

• LOGO! może pamiętać tylko kompletne programy. Jeśli wprowadzisz niekompletny
program LOGO! nie może wyjść z trybu programowania.

1.6. Bloki i numery bloków

Blok w LOGO! jest funkcją, która przetwarza informacje wejściową na informację
wyjściową
Programowanie LOGO! polega na łączeniu zacisków z blokami. Aby to zrobić, wybrać
należy potrzebne połączenie z menu Co (Co oznacza "Connector" czyli zacisk).

Operacje logiczne

Najprostszymi blokami są operacje logiczne:

• AND
• OR
• NOT

≥1

Wejścia I1 i I2 są podłączone do bloku OR. Ostatnie wejście bloku nie jest używane i
dlatego jest oznaczone x.

Dostępne są także funkcje specjalne:

• przekaźnik impulsowy
• licznik
• opóźnienie załączenia

Wyświetlanie bloku na wyświetlaczu LOGO!
Rysunek poniżej pokazuje typowy wyświetlacz LOGOI Jak wdać. w danej chwili, pokazany
może być tylko jeden blok. Z tego powodu, wprowadzono numery bloków, co pomaga
rozpoznawać strukturę układu.

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.6/13

1.7. Obraz wyświetlacza LOGO

Przydzielanie numeru bloku
Zawsze, gdy wprowadzany jest blok do programu, LOGO! przydziela temu blokowi numer,
jest to "numer bloku".
LOGO! używa numerów bloków do identyfikacji połączeń pomiędzy blokami. Numer bloku
jest później podstawowa pomocą przy poruszaniu się w programie.

Rysunek na poprzedniej strome pokazuje trzy stany wyświetlacza LOGO!, które razem
tworzą program Jak widać, LOGO łączy bloki ze sobą przy pomocy numeru bloku.

Zalety numerowania bloków

Jest jednakże leszcze jedna korzyść z używania numerów bloków można podłączać dowolny
blok do wejścia aktualnego bloku W ten sposób można użyć tymczasowego wyniku operacji
logicznej (lub innej) więcej niż raz. Oszczędza to pracy potrzebnej do ponownego

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.7/13

wprowadzania, oszczędza pamięć LOGO!, a układ pozostaje przejrzysty i łatwy do
zrozumienia. W takim przypadku należy wiedzieć jak blok został oznaczony przez LOGO!

Uwaga! Dla efektywnej pracy polecamy narysowanie programu, co ułatwia jego tworzenie.
Na tym planie należy później nanieść numery bloków utworzonych w LOGO!.

Kiedy używamy do programowania LOGO! oprogramowania LOGO! Soft możemy pokazać i
wydrukować nasz plan styków. Oprogramowanie LOGO! Soft Comfort umożliwia tworzenie
bezpośrednio planu funkcyjnego naszego programu.

1.8. Stałe i zaciski - (Co)

Stałe i zaciska (ang. Connectors = Co) opisują wejścia. wyjścia i stałe poziomy napięcia.

Wejścia

Wejścia będą oznaczane lako I Numery wejść (11, 12, . ) odpowiadają numerom zacisków
wejściowych LOGO!.
Wersje LOGO! ze złączem AS-Interface (LOGO!...811) mają do dyspozycji wejścia la1 ... .
la4 do komunikacji poprzez szynę ASi.

Wyjścia

Wyjścia będą oznaczane jako Q. Numerom wyjść (Q1, Q2, ...) odpowiadają numery zacisków
wyjściowych LOGO!.
Wersje LOGO! ze złączem AS-Interface (LOGO!...B11) mają do dyspozycji wyjścia Qa1 ...
Qa4 do komunikacji poprzez szynę ASi.

Znaczniki

Znaczniki będą oznaczane jako M. Znaczniki są nierzeczywistymi wyjściami, których
powstająca wartość zależy od ich wejść. W LOGO! są do dyspozycji 4 znaczniki M1 ...M4.
Poprzez użycie znaczników można technicznie przekroczyć maksymalną liczbę szeregowo
połączonych bloków.

Wskaźnik Poziomy napięcia będą oznaczane jako hi i lo.
Kiedy blok powinien mieć stały stan "1"= hi lub "0"=lo, wejście będzie opisane stałym
wskaźnikiem lub stałą wartością hi lub lo

Otwarte zaciski

Kiedy zacisk bloku powinien zostać nieodłączony, będzie oznaczony symbolem x.

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.8/13

1.9. Kasowanie bloku

Przypuśćmy, że chcesz skasować blok B02 z poniższego programu i połączyć bezpośrednio
B01 do wyjścia Q1.

By to wykonać, postępuj zgodnie z poniższą procedurą:
1. Przełącz LOGO! do trybu programowania (zasada trzech klawiszy)
2. Wybierz 'Edit Prg' poprzez wciśnięcie OK.
3. Przy pomocy klawisza umieść kursor na wejściu 01, tzn. pod B02:

4. Wciśnij klawisz OK.
5. Podłącz bezpośrednio do wyjścia Q1 blok B01 zamiast bloku B02:
Wybierz listę BN i wciśnij klawisz OK. Wybierz B01 i następnie wciśnij klawisz OK.

Wynik: Blok B02 został skasowany. Blok B01 jest teraz bezpośrednio połączony do wyjścia
zamiast bloku B01.

Kasowanie połączonych ze sobą bloków.
Przypuśćmy, że chcesz skasować blok B01 oraz blok B02 z poniższego programu:

By to wykonać, postępuj zgodnie z poniższa procedura:

1. Przełącz LOGO! do trybu programowania (zasada trzech klawiszy)

2. Wybierz 'Edit Prg' poprzez wciśnięcie OK.
3. Umieść kursor na wejściu 01, tzn. pod B02:
4. Wciśnij klawisz OK.

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.9/13

5. Ustaw zacisk x zamiast bloku B02 na wyjściu 01: Wybierz listę Co i wciśnij klawisz OK.
Wybierz x i następnie wciśnij klawisz OK.
Wynik: Blok B02 jest teraz kasowany, ponieważ nie jest już używany nigdzie w układzie, a
wszystkie bloki, które były z nim połączone (tj. blok B01 w tym przykładzie) są kasowane.

1.10. Pierwszy program

Spójrz na następujący układ: równoległe połączenie dwóch przełączników. W schemacie
ideowym, układ ten będzie wyglądał tak:

Obciążenie E1 jest załączane przez przełącznik
S1 lub przełącznik S2. Gdy rozpatrujemy to w
LOGO!, równoległe połączenie przełączników
jest reprezentowane przez blok OR, ponieważ
przełączniki S1 lub S2 załączają wyjście.

Edycja programu

Wprowadź teraz swój program (od wyjścia do wejścia). Początkowo L.OGO! wyświetla
wyjście:

Pierwsze wyjście LOGO!

W symbolu 01, zostało pokreślone Q. To podkreślenie oznacza, że w tym miejscu znajduje się
kursor. Kursor wskazuje Twoja aktualna pozycję w programie. Możesz przesuwać kursorem
przy użyciu

klawiszy

, , i , Teraz

wciśnij klawisz . Kursor

przesunie się w lewą stronę.

Kursor wskazuje Twoja pozycję

w programie.

W tym momencie wprowadź tylko pierwszy blok (blok OR). Wciśnij
klawisz OK aby przełączyć się do trybu wprowadzania.

Co Q1

Kursor ukazuje się w postaci szarego

prostokąta: możesz teraz wybrać zacisk lub blok.

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.10/13

Kursor już dłużej nie pojawia się w postaci podkreślenia; zamiast tego pojawia się na tle
migającego, szarego prostokąta. W tym samym czasie LOGO! oferuje Ci pierwszą listę do
wyboru. Wybierz listę GF (wciskaj klawisz do momentu pokazania się GF), i wciśnij
klawisz OK. LOGO! wyświetla pierwszy blok z listy funkcji podstawowych:

Pierwszym blokiem z listy funkcji podstawowych jest blok
AND. Kursor pojawia się w postaci szarego prostokąta
wskazującego, że realizujesz tryb wybierania bloku.

Wciskaj klawisz i do momentu pojawienia się na wyświetlaczu bloku OR:

Kursor

nadal

pozostaje

boku

postaci

szarego prostokąta.

B01

≥ 1

B01

Wciśnij klawisz OK i tym samym zatwierdź wprowadzoną część programu. Na
wyświetlaczu pojawia się:

Twój cały program wygląda:

B01

≥ 1

B01

Numer

bloku

≥1

Wprowadziłeś teraz pierwszy blok. Każdy blok, który wprowadzisz otrzymuje numer, numer
bloku. Musisz teraz przyporządkować wszystkie wejścia bloku. Wykonaj to tak:
Wciśnij klawisz OK:

Na wyświetlaczu pojawia się:

B01

≥ 1

Wybierz listę Co wciśnij klawisz OK Na wyświetlaczu pojawia się:

B01

≥ 1

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.11/13

Pierwsza pozycja na liście Co to znak wskazujący, że dane wejście nie jest używane, znak
"x". Użyj klawiszy

∇ lub ∆ by wybrać I1.

B01

≥ 1

I 1

Wciśnij klawisz OK: wejście 11 jest podłączone do wejścia bloku OR. Następnie kursor
przeskakuje do kolejnego wejścia bloku OR.

B01

≥ 1

Tym sposobem I2 zostało połączone do wejścia bloku OR

Teraz połącz wejście I2 do kolejnego wejścia bloku OR. Wiesz już jak to zrobić:
1. Przełącz się do trybu wprowadzania:

2. Wybierz listę

Co:

∇ lub ∆

3 Zaakceptuj listę

Co:

OK.

4. Wybierz i2:

∇ lub ∆

Zaakceptuj

OK.

Tym sposobem zostało podłączone do wejścia bloku OR:

B01

≥ 1

Nie potrzebujemy wykorzystywać w programie ostatniego wejścia bloku OR. W programie
LOGO! oznacz to wejście jako nieużywane przez znak "x", więc wprowadź go (poznałeś tę
zasadę już wcześniej):
1. Przełącz się do trybu wejściowego:

2. Wybierz listę Co:

∇ lub ∆

3. Zaakceptuj listę Co:

Wybierz

∇ lub ∆

Zaakceptuj

W ten sposób wszystkie wejścia bloku OR zostały przyporządkowane. Z punktu widzenia
LOGO! program jest już kompletny. LOGO! wraca do wyjścia Q1.
Na wyświetlaczu pojawi się:

Twój cały program tak wygląda.

B01 Q1

≥1

B01

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.12/13

Będziemy teraz wychodzić z wprowadzania programu i przełączać LOGO! do trybu RUN
(praca). Aby to zrobić

1 Wróć do menu programowania: ESC
Jeżeli w tym miejscu nie możesz wrócić do menu programowania, tzn., że nie masz
kompletnie oprzewodowanego (podłączonego) bloku LOGO! wyświetla miejsce w
programie, w którym o czymś zapomniałeś (LOGO! akceptuje tylko kompletny program,
ponieważ jest to w Twoim interesie).

Uwaga! Tak więc LOGO! zapamiętał Wasz program. Jest on tak długo pamiętany dopóki nie
będzie usunięty rozkazem.

2. Wróć do głównego menu: ESC Przełączenie LOGO! do trybu RUN

3. Przesuń '>' na 'Start':

4. Zaakceptuj Start: OK.

LOGO! przełączyło się do trybu RUN (praca). W trybie RUN LOGO! wyświetla następujące
dane:

Co to dla nas znaczy, kiedy mówimy "LOGO! jest w trybie RUN?".

W trybie RUN LOGO! wykonuje program. Czyta stany na wejściach, używa programu, w
którym określiłeś stany wyjść, a także, zgodnie z programem, załącza/wyłącza przekaźniki na
wyjściach.
Poniżej pokazano jak LOGO! prezentuje stany na wejściach i wyjściach:

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 6 str.13/13

2. LITERATURA

1. Układy przełączające w automatyce. J. Siwiński, WNT Warszawa 1980.

2. Podstawy elektroniki cyfrowej. J. Kalisz, WKŁ Warszawa 1998.

3. Instrukcja obsługi - podręcznik LOGO! SIEMENS. Warszawa 2000.

3. PRZEBIEG ĆWICZENIA

1. Przy pomocy programu komputerowego Logo! Soft Comfort V1.0 Demo przeprowadź

symulację przykładu "Pierwszy program" zawartego powyżej w opisie.

2. Przy pomocy klawiatury sterownika wprowadź program do sterownika programowalnego

Logo!, a następnie uruchom program i sprawdź poprawność działania.

3. Zaprojektuj program realizujący układ sterowania podany przez prowadzącego,

przeprowadź symulację na komputerze.

4. Wprowadź program do sterownika, uruchom i sprawdź poprawność działania.