background image

KONSPEKT

 

 

 

 

 

TEMAT: Podstawy strzelectwa .

 

 

 

CEL: - Zaznajomi

ć

 strzelców z podstawowymi wiadomo

ś

ciami o broni.

 

- zaznajomi

ć

 z teoretycznymi zasadami strzelania oraz zasadami bezpiecze

ń

stwa.

 

 

 

ZAGADNIENIA I CZAS

 

Cz

ęść

 wst

ę

pna                                                                                                             5min

 

ZAGADNIENIE 1                                                                                                     15min

 

Co to jest bro

ń

 strzelecka i jej podział

 

ZAGADNIENIE 2                                                                                                      10min

 

Postawy strzeleckie ,elementy broni

 

ZAGADNIENIE 3                                                                                                      15min

 

Rodzaje broni ,dane taktyczno-techniczne

 

ZAGADNIENIE 4                                                                                                              10min

 

Rodzaje amunicji i budowa 

 

ZAGADNIENIE 5                                                                                                                5min

 

Granaty r

ę

czne

 

ZAGADNIENIE 6                                                                                                                5min

 

Zasady bezpiecze

ń

stwa 

 

ZAGADNIENIE 7                                                                                                                5min

 

Zasady strzelania i balistyka

 

ZAGADNIENIE 8                                                                                                                 5min

 

Prawo u

Ŝ

ycia broni i omówienie karabinka AK

 

Cz

ęść

 ko

ń

cowa                                                                                                               5min

 

 

 

FORMA: Wykład oraz 

ć

wiczenia praktyczne

 

CZAS: 70 min

 

MIEJSCE: Baza Plutonu Gi

Ŝ

ycko oraz pas taktyczny

 

LITERATURA:

 

1.     Konrad Rudawski „Przysposobienie wojskowe i obronne” Łód

ź

 2000/2001

 

2.     Bogusława Breitkopf ,Mirosław Marciniak “Przysposobienie obronne – podr

ę

cznik do liceum 

ogólnokształc

ą

cego” WSIP

 

ZABEZPIECZENIE MATERIAŁOWO-TECHNICZNE:

 

–         podr

ę

cznik z przysposobienia wojskowego i obronnego

 

–         karabinek sportowy ,oraz dwa granaty 

ć

wiczebne RG-42 i F1

 

–         Air Electric Gun AK-74 (do zewn

ę

trznej budowy broni) oraz tarcze strzeleckie TS-10

 

WSKAZÓWKI ORGANIZACYJNO-METODYCZNE:

 

W czasie prowadzenia zaj

ęć

 kontrolowa

ć

 zainteresowanie szkolonych tematem zaj

ęć

.

 

Tłumaczy

ć

 szczegółowo jakie funkcje spełnia dana bro

ń

, oraz opisywa

ć

 budow

ę

 

 

PRZEBIEG ZAJ

ĘĆ

:

 

Cz

ęść

 wst

ę

pna 5min

 

- sprawdzenie obecno

ś

ci

 

- podanie tematu i celu zaj

ęć

 

 

 

ZAGADNIENIE 1                                                                                                      15min

 

Co to jest bro

ń

 strzelecka i jej podział

 

 

 

Bro

ń

 strzelecka to ka

Ŝ

da lufowa bro

ń

 palna ,której sił

ą

 miotaj

ą

c

ą

 jest pocisk kalibru mniejszego ni

Ŝ

 20 mm, a tak

Ŝ

indywidualne 

ś

rodki wyspecjalizowane (np.: granatniki przeciwpancerne, strzelby, pistolety sygnałowe), które mimo 

wi

ę

kszego kalibru nie s

ą

, ze wzgl

ę

dów taktycznych i organizacyjnych zaliczane do broni artyleryjskiej. Bro

ń

 strzelecka 

jest przeznaczona do samoobrony ,zwalczania przeciwnika oraz 

ś

rodków ogniowych ,obecnie najpopularniejszy rodzaj 

broni na 

ś

wiecie. Jest ona podstawowym 

ś

rodkiem walki ka

Ŝ

dego strzelca. 

 

 

 

Podział broni strzeleckiej 

 

 

 

1)wg obsługi:

 

 

 

-indywidualn

ą

, obsługiwan

ą

 zwykle przez jednego strzelca (np. pistolety, rewolwery, karabiny i           karabinki, 

niektóre RKM-y oraz granatniki), oraz na 

 

zespołow

ą

, tj. obsługiwan

ą

 przez zespół strzelców w składzie od dwóch do kilku ludzi obejmuj

ą

c

ą

 karabiny 

maszynowe, UKM-y, granatniki oraz ka

Ŝ

d

ą

 inn

ą

 bro

ń

 strzeleck

ą

, do u

Ŝ

ycia której potrzebnych jest co najmniej dwóch 

strzelców. 

 

 

 

2)wg przeznaczenia:

 

 

 

-bro

ń

 podstawow

ą

 (obejmuj

ą

c

ą

 wszelkiego rodzaju etatow

ą

 bro

ń

 strzeleck

ą

, np. pistolety, rewolwery, karabinki, 

karabiny, karabiny maszynowe),

 

-bro

ń

 wyspecjalizowan

ą

 (obejmuj

ą

c

ą

 

ś

rodki ogniowe specjalnego przeznaczenia, takie jak karabiny wyborowe, 

Page 1 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

strzelby, granatniki, granatniki przeciwpancerne, pistolety sygnałowe, itd.), 

 

-bro

ń

 niebojow

ą

, czyli wszelkiego rodzaju prototypy, egzemplarze badawcze, itd.

 

 

 

3) Według kalibru: 

 

 
a) bro

ń

 małokalibrow

ą

 strzelaj

ą

c

ą

 nabojem o kalibrze do 7 mm,  

b) bro

ń

 pełnokalibrow

ą

 strzelaj

ą

c

ą

 nabojem o kalibrze od 7 do 10 mm,  

c) bro

ń

 wielkokalibrow

ą

 strzelaj

ą

c

ą

 nabojem o kalibrze od 10 do 20 mm  

 
4) Ze wzgl

ę

du na u

Ŝ

ytkowników 

 

 
a) wojskowa

 

b) policyjna

 

c) my

ś

liwska

 

d) sportowa

 

 
5) Ze wzgl

ę

du na automatyk

ę

 

 

 
a) Nieautomatyczn

ą

 w której wszystkie czynno

ś

ci zwi

ą

zane z przeładowaniem i oddaniem strzału s

ą

 wykonywane 

przez strzelca r

ę

cznie przy wykorzystaniu energii spr

ęŜ

yn. Bro

ń

 nieautomatyczna dzieli si

ę

 na:  

a1. Powtarzaln

ą

 (czyli posiadaj

ą

c

ą

 magazynek)  

a2. Jednostrzałow

ą

 (nie posiadaj

ą

ca magazynka; nabój musi zosta

ć

 r

ę

cznie wprowadzony do komory nabojowej)  

b) Półautomatyczn

ą

 w której cz

ęść

 czynno

ś

ci zwi

ą

zanych z przeładowaniem jest wykonywana r

ę

cznie, pozostała za

ś

 

cz

ęść

 przy wykorzystaniu mechaniki broni. Obecnie nie stosuje si

ę

 w armii broni półautomatycznej. Przykładem był 

rosyjski karabin przeciwpancerny PTRS wz. 1941  
c) Automatyczn

ą

 czyli tak

ą

, w której wszelkie czynno

ś

ci zwi

ą

zane z przeładowaniem i oddaniem strzału wykonywane 

s

ą

 (poza załadowaniem pierwszego naboju z magazynka i naciskaniem na spust) samoczynnie przez mechanizmy 

broni bez fizycznego udziału strzelca. Z grupy broni automatycznej wyró

Ŝ

niamy nast

ę

puj

ą

ce podgrupy:  

a. bro

ń

 gazodynamiczna która wykorzystuje energi

ę

 gazów prochowych powstałych w wyniku spalania prochu,  

b. bro

ń

 nap

ę

dowa wykorzystuje energi

ę

 elektryczn

ą

, hydrauliczn

ą

 lub pneumatyczn

ą

 do uruchomienia automatyki 

broni. Rozwi

ą

zanie to stosuje si

ę

 w przypadku broni pokładowej, wtedy, gdy istnieje mo

Ŝ

liwo

ść

 u

Ŝ

ycia pokładowych 

ź

ródeł energii, np. w 

ś

migłowcu lub na poje

ź

dzie. Typowym przykładem jest sze

ś

ciolufowy karabin maszynowy M-134 

Minigun, wykorzystuj

ą

cy energi

ę

 elektryczn

ą

.  

c. bro

ń

 wykorzystuj

ą

ca energi

ę

 odrzutu cz

ęś

ci ruchomych broni, tj. odrzutu zamka lub lufy przeładowania i 

oddania strzału (przewa

Ŝ

nie w pistoletach, pistoletach maszynowych i karabinach maszynowych), 

 

 
Bro

ń

 automatyczna ze wzgl

ę

du na rodzaj ognia dzieli si

ę

 na:  

a. Samopowtarzaln

ą

 (urz

ą

dzenie spustowe pozwala tylko na prowadzenie ognia pojedynczego),  

b. samoczynn

ą

 (maszynow

ą

) strzela tylko ogniem ci

ą

głym,  

c. samoczynno – samopowtarzaln

ą

 umo

Ŝ

liwiaj

ą

c

ą

 prowadzenie ognia zarówno seriami, jak i pojedynczego. Bro

ń

 

tego typu posiada najcz

ęś

ciej dwupoło

Ŝ

eniowy przeł

ą

cznik rodzaju ognia, (cho

ć

 czasem posiada tez mozliwo

ść

 

oddawania serii trzystrzałowych) b

ą

d

ź

 posiada spust tzw. dwuoporowy. Archaicznym rozwi

ą

zaniem był podwójny j

ę

zyk 

spustowy stosowany m.in. w PM Beretta M-35 i Mors wz. 39.  
d) Bro

ń

 automatyczno-nieautomatyczn

ą

 posiadaj

ą

c

ą

 wbudowany przeł

ą

cznik rodzaju pracy. Zasada stosowana w 

niektórych strzelbach bojowych, gdzie mo

Ŝ

na zastosowa

ć

 r

ę

czne ładowanie typu pump action przy wystrzeliwaniu 

specjalnych pocisków, lub strzela

ć

 z du

Ŝą

 intensywno

ś

ci

ą

 zwykłymi nabojami. Przykładem takiej broni jest strzelba 

Franchi SPAS 12. 

 

 

 

 

 

ZAGADNIENIE 2                                                                                                      20min

 

 

 

Postawy strzeleckie:

 

Postaw strzeleckich zasadniczo jest tyle ilu jest strzelaj

ą

cych ,ale wyró

Ŝ

nia sie trzy podstawowe:

 

Stoj

ą

ca  –  ci

ęŜ

ar  ciała  powinien  spoczywa

ć

  równomiernie  na  obu  nogach  ,postawa  jak  najbardziej  pionowa  powinna 

zapewnia

ć

  równie

Ŝ

  jak  najwi

ę

ksz

ą

  manewrowo

ść

  na  boki.  Przyjmuj

ą

c  postaw

ę

  stoj

ą

c

ą

  strzelec  stoi  przodem 

(  frontem  )  do  celu,  nogi  rozstawione  na  ok.  50-60  cm  lekko  ugi

ę

te  w  kolanach,  prawa  r

ę

ka  wraz  z  broni

ą

 

podniesiona na wysoko

ść

 oczu - lewa za

ś

 podtrzymuje praw

ą

 od dołu obejmuj

ą

c j

ą

 - kciuk lewej r

ę

ki powinien 

by

ć

 uło

Ŝ

ony wzdłu

Ŝ

 kciuka prawej r

ę

ki, obie r

ę

ce lekko ugi

ę

te w łokciach. 

 

Kl

ę

cz

ą

ca  -   Przy  postawie  kl

ę

cz

ą

cej  kl

ę

ka

ć

  nale

Ŝ

y  szeroko  i  stabilnie  frontem  do  celu.  Uło

Ŝ

enie  r

ą

k  jak  przy 

postawie  stoj

ą

cej.  Siadaj

ą

c  na  obcasie  stopy  obni

Ŝ

amy  nasz

ą

  sylwetk

ę

,  a  tym  samym  mo

Ŝ

emy  wykorzysta

ć

 

wysuni

ę

te kolano jako podpórka podczas strzelania. 

 

L

ęŜą

ca-  ci

ęŜ

ar  ciała  powinien  spoczywa

ć

  na  powierzchni  podłogi/ziemi  ,łokcie  oparte  o  powierzchnie,  postawa 

powinna zapewnia

ć

 jak najwi

ę

ksz

ą

 skryto

ść

 strzelca, jest to podstawowa postawa w walce w terenie otwartym

 

 

 

UWAGA: Ka

Ŝ

da postawa powinna by

ć

 dla strzelca jak najbardziej wygodna ,oraz zapewnia

ć

 jak najwi

ę

ksz

ą

 stabilno

ść

 

(najlepiej si

ę

 podpiera

ć

), S

ą

 te

Ŝ

 inne postawy strzeleckie np. na plecach, na boku. Przyj

ę

cie wła

ś

ciwej postawy 

strzeleckiej wpływa na celno

ść

 i szybko

ść

 prowadzenia ognia, a czasami mo

Ŝ

e uratowa

ć

 nam 

Ŝ

ycie. 

 

 

 

Podstawowe elementy broni strzeleckiej 

 

Zasadniczo ka

Ŝ

da bro

ń

 strzelecka składa si

ę

 z 7 podstawowych cz

ęś

ci.(oprócz granatów r

ę

cznych) S

ą

 to:  

a)  lufa,  nadaj

ą

ca  pociskowi  tor  lotu  i  pr

ę

dko

ść

,  a  tak

Ŝ

e  w  wypadku  broni  gwintowanej  ruch  obrotowy.  Korpusem  lufy 

Page 2 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

jest  grubo

ś

cienna  rura  ,której  otwor  nazywany  jest  przewodem  lufy  nawlotowy  koniec  lufy  nakr

ę

cona  jest  nasada 

zamkowa  (słu

Ŝą

ca  do  pomieszczenia  zamka,  stanowi

ą

cego  dno  przewodu  lufy).  Na  koniec  wylotowy  lufy  mo

Ŝ

e  by

ć

 

nakr

ę

cone  Lufa mo

Ŝ

e mie

ć

 przewód gładki, mo

Ŝ

e by

ć

 te

Ŝ

 gwintowana. Gwint składa si

ę

 z pól i bruzd, jego zadaniem 

jest wprawienie pocisku w ruch obrotowy wzgl

ę

dem osi, co nadaje mu pewniejszy i stabilniejszy lot, a przez co wi

ę

ksz

ą

 

celno

ść

. Lufy wykonuje si

ę

 z odpornej mechanicznie stali, wn

ę

trza luf przewa

Ŝ

nie chromuje si

ę

Ś

rednica przewodu lufy 

to kaliber broni. Lufa od strony zamka zako

ń

czona jest komor

ą

 nabojow

ą

, w której nast

ę

puje oddanie strzału. Kształt 

komory nabojowej 

ś

ci

ś

le odpowiada kształtowi łuski. Zasad

ą

 jest, 

Ŝ

e im ci

ęŜ

sza i dłu

Ŝ

sza lufa, tym strzał celniejszy.  

b) urz

ą

dzenia celownicze, umo

Ŝ

liwiaj

ą

 dokładne nakierowanie lufy broni na cel . Przyrz

ą

dy mog

ą

 by

ć

 typu otwartego, 

b

ą

d

ź

 optyczne (dioptryjne). Przyrz

ą

dy otwarte (mechaniczne) składaj

ą

 si

ę

  ze szczerbinki i muszki b

ą

d

ź

 przeziernika i 

muszki.  Ponadto  w  niektórych  strzelbach  zrezygnowano  z  u

Ŝ

ycia  przyrz

ą

dów  celowniczych,  natomiast  celowanie 

odbywa si

ę

 przy pomocy tzw. szyny celowniczej. Zarówno szczerbinka, jak i przeziernik posiadaj

ą

 mo

Ŝ

liwo

ść

 regulacji 

k

ą

ta  podniesienia, rzadko kiedy istnieje mo

Ŝ

liwo

ść

  regulacji poziomej. Zmiana k

ą

ta podniesienia celownika umo

Ŝ

liwia 

strzelanie  na  dalszy  dystans.  Regulacja  w  poziomie  umo

Ŝ

liwia  wprowadzenie  poprawki  na  wiatr.  Przeziernik  to  tzw. 

celownik przerzutowy, co oznacza, 

Ŝ

e posiada tylko dwie stałe nastawy. Zalet

ą

 przeziernika jest szybsze składanie si

ę

 

do  strzału.  Pistolety  wojskowe  i  PM-y  posiadaj

ą

  zwykle  stałe  przyrz

ą

dy  celownicze,  bez  mo

Ŝ

liwo

ś

ci  nastawy. 

Szczerbinka  składa  si

ę

  przewa

Ŝ

nie  z  podstawy,  ramienia  szczerbinki  z  naniesion

ą

  skal

ą

,  oraz  suwaka, 

umo

Ŝ

liwiaj

ą

cego zmian

ę

 k

ą

ta podniesienia. Muszka składa si

ę

 z podstawy, muszki wła

ś

ciwej (słupkowej) oraz osłony 

muszki.  Przyrz

ą

dy  dioptryjne  to  wszelkiego  rodzaju  celowniki  optyczne,  kolimatorowe,  holograficzne  oraz  ró

Ŝ

nego 

rodzaju urz

ą

dzenia pomocnicze,...jak...np...laserowe..wska

ź

niki..celu...czy..latarki..taktyczne  

c)  ło

Ŝ

e  ,kolba  i  chwyt  umo

Ŝ

liwiaj

ą

  uchwycenie  broni  i  poprawne  zło

Ŝ

enie  si

ę

  do  strzału.  Ło

Ŝ

e  chroni  strzelca  przed 

poparzeniem  i  składa  si

ę

  zazwyczaj  z  ło

Ŝ

yska,  znajduj

ą

cego  si

ę

  pod  luf

ą

,  kolby  i  ewentualnie  chwytu  pistoletowego. 

Ło

Ŝ

e  mo

Ŝ

e  by

ć

  wykonane  z  drewna,  metalu  lub  tworzywa  sztucznego.  W  niektórych  typach  broni  zamiast  ło

Ŝ

yska 

stosuje si

ę

 chwyt przedni pistoletowy. Kolba składa si

ę

 z szyjki, kolby wła

ś

ciwej, stopki i poduszki policzkowej (baki). W 

karabinach  wyborowych  kolba  jest  cz

ę

sto  regulowana.  Ło

Ŝ

e  ł

ą

czy  wszystkie  cz

ęś

ci  broni,  a  tak

Ŝ

e  ochrania  zespoły 

ruchome i luf

ę

. Ło

Ŝ

e do broni ł

ą

czy si

ę

 

ś

rubami, przetyczkami lub b

ą

czkami.  

d) komora zamkowa razem z luf

ą

 tworz

ą

 szkielet konstrukcji broni czyli łaczy elementy stałe i ruchome broni. Komora 

zamkowa  osłania  zamek,  który  porusza  si

ę

  wewn

ą

trz  niej.  Komora  ł

ą

czy  równie

Ŝ

  luf

ę

  z  urz

ą

dzeniem  spustowym. 

Wewn

ą

trz  komory  zamkowej  znajduj

ą

  si

ę

  wodzidła  zamka,  umo

Ŝ

liwiaj

ą

ce  mu  ruch  wzdłu

Ŝ

ny.  W  komorze  zamkowej 

znajduje si

ę

 przewa

Ŝ

nie otwór wyrzutowy łusek, na niej te

Ŝ

 znajduj

ą

 si

ę

 d

ź

wignie dosyłaczy,bezpieczników,itd.  

e)  zamek  słu

Ŝ

y  wprowadzeniu  naboju  do  lufy,  zamyka  i  zaryglowuje  komor

ę

  nabojow

ą

,  powoduje  wystrzał  i  wyci

ą

ga 

łusk

ę

 na zewn

ą

trz. Typowy zamek czterotaktowy (np. Mosina) składa si

ę

 spr

ęŜ

yny iglicznej, bijnika, iglicy, kurka oraz 

trzonu 

zamkowego. 

zamkiem 

poł

ą

czony 

jest 

te

Ŝ

 

pazur 

wyci

ą

gu 

(ekstraktor 

wyłuskiwacz) 

słu

Ŝą

cy...do...usuwania..łuski..po..wystrzale.  

f) mechanizm spustowy zwalnia urz

ą

dzenie odpalaj

ą

ce nabój ,składa si

ę

 z zaczepu kurkowego, spustu, osi głównej i 

j

ę

zyka  spustowego.  Zadaniem  tego  mechanizmu  jest  utrzymywanie  napi

ę

tej  spr

ęŜ

yny  iglicznej  i  zwolnienie  jej,  gdy 

strzelec naci

ś

nie na spust. Przed przypadkowym strzałem spust jest zabezpieczany blokad

ą

 nastawn

ą

, od zaczepiania 

o  ró

Ŝ

ne  rzeczy  chroni  go  kabł

ą

k  spustowy.  Spust  w  nowoczesnych  karabinach  posiada  mo

Ŝ

liwo

ść

  regulacji,  by 

odpowiednio  wybra

ć

  sił

ę

  spustu.  Spust  w  pistoletach  wyposa

Ŝ

ony  jest  te

Ŝ

  w  przerywacz,  uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cy  strzelanie 

seriami. 

Mechanizm 

spustowy 

wi

ę

kszo

ś

ci 

etatowej 

broni 

wojskowej 

umo

Ŝ

liwia..strzelanie..seriami..lub...ogniem...pojedynczym.  

g)  magazynek  jest  to 

ź

ródła  zasilania  broni  oraz  przenoszenia  amunicji  ,reguła  w  broni  wojskowej.  Mo

Ŝ

e  by

ć

  stały 

(wewn

ę

trzny) lub wymienny. Jego zadaniem jest przechowywanie w obr

ę

bie broni zapasu amunicji a tak

Ŝ

e dosyłanie 

amunicji  do  komory  zamkowej.  W  rewolwerze  rol

ę

  magazynka  pełni  b

ę

benek.  Magazynki  mieszcz

ą

  od  3  do  ok.  300 

nabojów (zale

Ŝ

nie od broni i wielko

ś

ci magazynka)

 

 

 

 

 

ZAGADNIENIE 3                                                                                                      15min

 

 

 

Rodzaje broni strzeleckiej:

 

 

 

a) Pistolety – bro

ń

 przeznaczona do samoobrony i zwalczania siły 

Ŝ

ywej na bliskim dystansie (do ok. 50 m)ale i 

równie

Ŝ

 do wymuszania dyscypliny na polu walki .

 

Pistolety strzelaj

ą

 przewa

Ŝ

nie amunicj

ą

 pistoletow

ą

, wyj

ą

tkowo amunicj

ą

 rewolwerow

ą

 (np. IMI Desert Eagle) lub 

po

ś

redni

ą

 (np. AMT Automag III). Wi

ę

kszo

ść

 pistoletów działa na zasadzie krótkiego odrzutu lufy, rzadziej odrzutu 

zamka lub odprowadzania gazów. Obecnie pistolety to bro

ń

 samopowtarzalna. Pistolety obecnie zasilane s

ą

 przede 

wszystkim z dostawnych magazynków pudełkowych o pojemno

ś

ci od 6 do nawet 20 nabojów. Sporadycznie stosowane 

s

ą

 w oddziałach specjalnych pistolety nieautomatyczne, jednostrzałowe lub wielolufowe (np. specjalne pistolety 

szpiegowskie lub płetwonurków).Masa pistoletu wojskowego nie przekracza na ogół 1 kg, , szybkostrzelno

ść

 

praktyczna - 25-40 strz/min ,pistolet to bro

ń

 uzupełniaj

ą

ca, trzymana przy strzale jedn

ą

 lub dwiema r

ę

kami, cechuj

ą

ca 

si

ę

 por

ę

czno

ś

ci

ą

 i niewielkimi wymiarami, główn

ą

 cech

ą

 konstrukcyjn

ą

 jest to ,

Ŝ

e magazynek wymienny znajduje si

ę

 w 

chwycie broni 

 

Przykłady: Beretta 92F, Glock 17, HK USP, P-83”WANAD”, SIG Sauer p226, WIST-94,Walther P99

 

b) Rewolwery – słu

Ŝą

 do tego samego celu co pistolety. Ró

Ŝ

nica polega na budowie – rewolwer zamiast magazynka 

posiada b

ę

ben umieszczony w linii osi lufy, komory nabojowe w b

ę

bnie s

ą

 zwykle pojemno

ś

ci od 5 do 8 nabojów, 

strzela amunicj

ą

 rewolwerow

ą

, lub sporadycznie pistoletow

ą

. B

ę

ben mo

Ŝ

na obróci

ć

 bezpo

ś

rednio, lub obracany jest 

przez mechanizm podczas napinania kurka, w wyniku obrotu b

ę

bna wokół osi równoległej do osi lufy, poszczególne 

komory nabojowe ustawiaj

ą

 si

ę

 kolejno na przedłu

Ŝ

eniu osi lufy. 

 

Cech

ą

 konstrukcyjn

ą

 rewolwerów jest brak bezpieczników nastawnych, skutkiem czego bro

ń

 jest stale gotowa do 

natychmiastowego oddania strzału. Rewolwer jest ju

Ŝ

 rzadko

ś

ci

ą

 w uzbrojeniu armii, wyst

ę

puje jako bro

ń

 oddziałów 

tyłowych, policyjnych, oraz specjalnych. Jest to bro

ń

 nieautomatyczna – powtarzalna o mechanizmie spustowym 

pojedynczego (rzadko) lub podwójnego działania,.zalet

ą

 jest niezawodno

ść

 rewolwerów

 

Page 3 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

Przykłady: Colt Python ,FN Barracuda ,Smith&Wesson Model 29 

 

c) pistolety maszynowe (PM) – słu

Ŝą

 do zwalczania siły 

Ŝ

ywej na dystansie do 200 m. Jest to bro

ń

 automatyczna – 

samoczynna, rzadziej samopowtarzalna, strzelaj

ą

ca amunicj

ą

 pistoletow

ą

, z pistoletu maszynowego strzela si

ę

 

u

Ŝ

ywaj

ą

c jednej lub obu r

ą

k. Bro

ń

 zwykle wyposa

Ŝ

ona jest w kolb

ę

 (przewa

Ŝ

nie składan

ą

) i ło

Ŝ

e lub chwyt przedni 

celem umo

Ŝ

liwienia lepszego zło

Ŝ

enia si

ę

 do strzału i łatwiejsze panowanie nad broni

ą

 przy ogniu ci

ą

głym. Pistolet 

maszynowy zwykle posiada przeł

ą

cznik rodzaju ognia, umo

Ŝ

liwiaj

ą

cy prowadzenie ostrzału ogniem ci

ą

głym (seriami) 

lub pojedynczym. Bro

ń

 t

ą

 cechuj

ą

 niewielkie rozmiary, mała masa własna ,du

Ŝ

a szybkostrzelno

ść

 oraz por

ę

czno

ść

niektóre maj

ą

 magazynki wymienne w chwycie podobnie jak pistolety. Pistolety maszynowe działaj

ą

 przewa

Ŝ

nie 

zasadzie wykorzystania odrzutu zamka swobodnego, sporadycznie krótki odrzut lufy.

 

Wada pistoletów maszynowych mog

ą

 : pociski pistoletowe ,które nie przebijaj

ą

 kamizelek przeciwodłamkowych oraz 

krótki zasi

ę

g skuteczny na otwarte pole walki

 

Pistolety maszynowe (w skrócie PeeMy) pozostaj

ą

 w wyposa

Ŝ

eniu sił specjalnych, oddziałów tyłowych oraz policyjnych 

(głównie oddziałów AT), jako tzw. bro

ń

 ochrony osobistej (PDW) s

ą

 przydzielane załogom pojazdów oraz lotnikom.,jest 

to podstawowa bro

ń

 do walki w pomieszczeniach (CQB)

 

Przykłady: Uzi, Ingram M10, HK UMP ,MP-5, PM-84 “Glauberyt”

 

d) karabinki (Kbk) – słu

Ŝą

 do zwalczania siły 

Ŝ

ywej na dystansie do 600 metrów. Karabinki to bro

ń

 samoczynna lub 

samopowtarzalna strzelaj

ą

ca amunicj

ą

 po

ś

redni

ą

. Bro

ń

 t

ą

 cechuj

ą

 niewielkie rozmiary i masa, oraz umiarkowany 

odrzut, co predysponuje j

ą

 do etatowego uzbrojenia strzelców. Spotyka si

ę

 równie

Ŝ

 karabinki zbudowane w układzie 

bez kolby wła

ś

ciwej, (tzw. bull-pup) dzi

ę

ki czemu przy stosunkowo długiej lufie udaje si

ę

 zachowa

ć

 niewielkie rozmiary 

broni i jej zwart

ą

 konstrukcj

ę

.

 

Karabinki posiadaj

ą

 zwykle przeł

ą

cznik rodzaju ognia, umo

Ŝ

liwiaj

ą

cy strzelanie seriami lub ogniem pojedynczym. 

Wi

ę

kszo

ść

 karabinków zasilana jest z magazynka dostawnego, niektóre tylko s

ą

 zasilane z łódki (SKS i pochodne). 

KbK działaj

ą

 na zasadzie odprowadzania gazów prochowych (przewa

Ŝ

nie). 

 

 Ze wzgl

ę

du na przeznaczenie taktyczne oraz budow

ę

 dzielimy karabinki na:  

-wersje skrócone (tzw. subkarabinki), posiadaj

ą

ce skrócon

ą

 luf

ę

 o dł. Poni

Ŝ

ej 350 mm i wyposa

Ŝ

one w składan

ą

 

kolb

ę

, o wymiarach pistoletów maszynowych, na wyposa

Ŝ

eniu jednostek specjalnych oraz strzelców którzy z racji swej 

funkcji nie posiadaj

ą

 standardowej broni, np. dowódców, radiotelegrafistów lub załóg pojazdów np. Mini Beryl, Colt 

Commando ,HK-53  
-karabinki standardowe, z luf

ą

 dł. 350 mm i wi

ę

cej. Etatowe uzbrojenie strzelców piechoty  

-karabinki maszynowe, z szybkowymienn

ą

 luf

ą

 o powi

ę

kszonej obj

ę

to

ś

ci cieplnej, długo

ś

ci powy

Ŝ

ej 350 mm, 

przystosowane do zasilania z magazynków o wi

ę

kszej pojemno

ś

ci lub zasilania ta

ś

mowego, wyposa

Ŝ

one w dwójnóg 

lub nawet trójnóg, o powi

ę

kszonym zasi

ę

gu celnego ognia, przystosowane do strzelania z wi

ę

ksz

ą

 intensywno

ś

ci

ą

Stanowi

ą

 wyposa

Ŝ

enie sekcji wsparcia ogniowego dru

Ŝ

yny piechoty np. SAW m249 (wg WAT-u) 

-karabinki wyborowe – przewa

Ŝ

nie przebudowane wyselekcjonowane egzemplarze zwykłych karabinków, 

wyposa

Ŝ

ane pó

ź

niej w precyzyjne lufy, szyny do monta

Ŝ

u celowników optycznych, regulowane urz

ą

dzenia spustowe 

oraz specjalne, ergonomiczne kolby i ło

Ŝ

a. Słu

Ŝą

 do zwalczania siły 

Ŝ

ywej na dystansach do ok. 1000 m, i przewa

Ŝ

nie 

s

ą

 pozbawione mo

Ŝ

liwo

ś

ci strzelania seriami. Stanowi

ą

 wyposa

Ŝ

enie strzelców wyborowych. 

 

Przykłady: AKM, FAMAS ,FN FAL ,G-36, L-85, M16, Steyr AUG , Beryl 
e) karabiny (Kb) – słu

Ŝą

 do zwalczania przeciwnika na dystansie do 1000 metrów, s

ą

 podobnie jak karabinki 

podstawow

ą

 broni

ą

 piechoty. Strzelaj

ą

 amunicj

ą

 karabinow

ą

, wykorzystuj

ą

c zasad

ę

 odprowadzania gazów 

prochowych z lufy, b

ą

d

ź

 odrzut zamka. Bro

ń

 ta strzela silnym nabojem, cechuje j

ą

 wi

ę

kszy ni

Ŝ

 u karabinków odrzut i 

wi

ę

ksza masa. Z racji silniejszego naboju karabiny s

ą

 jednak celniejsze i skuteczniejsze od karabinków, lecz trudno

ś

ci 

z opanowaniem broni zwłaszcza przy ogniu ci

ą

głym powoduj

ą

Ŝ

e wi

ę

kszo

ść

 armii jako uzbrojenie swej piechoty 

wybrała karabinki. Karabiny mo

Ŝ

na podzieli

ć

 podobnie jak karabinki – budowane s

ą

 wersje skrócone, standardowe, 

wyborowe oraz maszynowe, cz

ę

sto w ramach tzw. systemów broni. Karabin w stosunku do karabinka posiada wi

ę

ksz

ą

 

mas

ę

 i rozmiary. 

 

Przykłady: M-14

 

f) karabiny maszynowe (KM) – strzelaj

ą

 amunicj

ą

 karabinow

ą

 i s

ą

 broni

ą

 automatyczn

ą

 – samoczynn

ą

. Działaj

ą

 na 

zasadzie odprowadzania gazów lub odrzutu zamka. Sporadycznie stosowany jest odrzut lufy. KM-y s

ą

 etatowym 

ś

rodkiem wsparcia ogniowego na szczeblu plutonu.

 

Karabiny maszynowe mo

Ŝ

na podzieli

ć

 pod wzgl

ę

dem taktyczno – technicznym na:  

r

ę

czne karabiny maszynowe (RKM), b

ę

d

ą

ce zazwyczaj zwykłymi Kb, wyposa

Ŝ

onymi w dwójnóg, ci

ęŜ

sz

ą

 luf

ę

 oraz 

pojemniejszy magazynek, np. RPK-74 ,Type-95 ,SAW M249

 

uniwersalne karabiny maszynowe (UKM), wyst

ę

puj

ą

ce na dwójnogu jako lekki karabin maszynowy (LKM), 

natomiast po zastosowaniu postawy trójno

Ŝ

nej jako ci

ęŜ

ki karabin maszynowy (CKM). UKM-y s

ą

 zazwyczaj 

przystosowane do zasilania z ta

ś

my i przystosowane do prowadzenia intensywnego ognia seriami na dystans do ok. 

1500 m. np. FN MAG, M60, PK, UKM-2000

 

wielkokalibrowe karabiny maszynowe (WKM) b

ę

d

ą

ce broni

ą

 wsparcia montowan

ą

 przewa

Ŝ

nie na pojazdach lub 

statkach powietrznych, lub wyst

ę

puj

ą

ce jako bro

ń

 dru

Ŝ

yn wsparcia ogniowego na poziomie kompanii lub batalionu. 

WKM-y cechuj

ą

 znaczne wymiary oraz masa, oraz u

Ŝ

ycie nabojów wielkokalibrowych (powy

Ŝ

ej 10mm). WKM-y s

ą

 

przystosowane do prowadzenia ognia na dystans do 2000 m, z racji u

Ŝ

ytego naboju nadaj

ą

 si

ę

 do zwalczania siły 

Ŝ

ywej, lekko opancerzonych pojazdów, 

ś

migłowców i wolno lataj

ą

cych samolotów oraz lekkich fortyfikacji polowych. 

WKM zazwyczaj wyst

ę

puje na podstawie trójno

Ŝ

nej (M-2, FN-MILO, DSzK), lub podstawie kołowej (lawecie) jak np. 

KPW, oraz jako bro

ń

 pokładowa czołgów, BWP, oraz 

ś

migłowców np.M2, M85, NSW

 

g) karabiny wyborowe to bro

ń

 przystosowana do zwalczania siły 

Ŝ

ywej i lekko opancerzonych pojazdów na dystansie 

do 2000 metrów. Jest to bro

ń

 powtarzalna, nieautomatyczna, lub samopowtarzalna, automatyczna, strzelaj

ą

ca ró

Ŝ

nego 

rodzaju nabojami, od małokalibrowych po wielkokalibrowe. Karabiny tego typu stanowi

ą

 wyposa

Ŝ

enie strzelców 

wyborowych działaj

ą

cych w ugrupowaniach piechoty, b

ą

d

ź

 snajperów. Karabiny tego typu posiadaj

ą

 ci

ęŜ

k

ą

, precyzyjn

ą

 

luf

ę

, precyzyjne urz

ą

dzenie spustowe, optyczne przyrz

ą

dy celownicze, regulowan

ą

 kolb

ę

 i czasem dwójnóg lub trójnóg. 

Cz

ę

sto bro

ń

 snajperska jest pozbawiona mechanicznych przyrz

ą

dów celowniczych. Bro

ń

 snajperska strzela ogniem 

pojedynczym, zasilana jest z magazynków wymiennych o ró

Ŝ

nej pojemno

ś

ci, lub z wewn

ę

trznego magazynka 

Page 4 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

ładowanego pojedynczymi nabojami. Niektóra bro

ń

 snajperska jest jednostrzałowa, tj. nie posiada magazynka (np. 

Serbu BFG-50). 

 

Przykłady: Barrett M82, M21,HK PSG1, SWD, SAKO TRG-21 
h) granatniki – s

ą

 przeznaczone do zwalczania celów na dystansie nawet 2000 m. Strzelaj

ą

 specjalnymi nabojami 

zawieraj

ą

cymi granat, lub nabojami z ładunkiem wybuchowym o kalibrze 20-40 mm. Ze wzgl

ę

du na stopie

ń

 

automatyzacji wyró

Ŝ

nia si

ę

 granatniki nieautomatyczne (jednostrzałowe i powtarzalne) jak i automatyczne (zasilane z 

magazynków lub ta

ś

my) strzelaj

ą

ce ogniem ci

ą

głym. Granatniki automatyczne s

ą

 broni

ą

 kompanii wsparcia lub 

uzbrojeniem pokładowym pojazdów i 

ś

migłowców, natomiast nieautomatyczne granatniki s

ą

 w uzbrojeniu piechoty. 

Mog

ą

 wyst

ę

powa

ć

 jako osobna bro

ń

 (np. M-79) lub by

ć

 podwieszane pod luf

ą

 karabinu (np. M-203, Pallad-D). Bro

ń

 ta 

umo

Ŝ

liwia wystrzeliwanie granatów na znaczne odległo

ś

ci oraz strzelanie do wy

Ŝ

ej poło

Ŝ

onych okien, przestrzeliwanie 

ponad 

ś

cianami i gzymsami, itd. 

 

Przykłady: AGS-17, GP-25, M203, M79 ,Pallad

 

i) granatniki przeciwpancerne – bro

ń

 indywidualna lub zespołowa jedno – lub wielorazowego u

Ŝ

ytku słu

Ŝą

ca do 

zwalczania pojazdów pancernych, powietrznych i fortyfikacji na dystansie do 500 m. W zale

Ŝ

no

ś

ci od zastosowanego 

układu miotaj

ą

cego wyró

Ŝ

nia si

ę

 granatniki bezodrzutowe, rakietowe, oraz bezodrzutowo – rakietowe. W granatnikach 

stosuje si

ę

 pociski zwykłe, podkalibrowe i nadkalibrowe wyposa

Ŝ

one w głowice przeciwpancerne, burz

ą

ce, zapalaj

ą

ce, 

termobaryczne, napalmowe, itd. 

 

Przykłady: Bazooka, LAW 80, M-72 LAW, RPG-7, RPG-76 “KOMAR”

 

j) strzelby – to bro

ń

 wsparcia jedno– lub kilkulufowa, z lufami o przewodzie gładkim, ładowana do lufy (z lufami 

łamanymi), powtarzalna (np. pump action lub lever action), samopowtarzalna, lub nawet samoczynna, przystosowana 
do zwalczania siły 

Ŝ

ywej na dystansie do 50 m.Strzelby charakteryzuje du

Ŝ

y rozrzut ognia i siła pocisku Naboje do 

strzelb przewa

Ŝ

nie zawieraj

ą

 ładunek 

ś

rutowy (tzw. loftka) lub pocisk kulowy (tzw. Breneka), najbardziej 

rozpowszechnionymi kalibrami nabojów do strzelb sa naboje kalibru 12, 16 i 20 . Strzelba nadaje si

ę

 równie

Ŝ

 ( z racji 

silnego naboju) do forsowania przeszkód, rozbijania barykad i niszczenia drzwi i innych lekkich przeszkód.

 

Przykłady: SPAS-12, Remington 870 MCS, KS-23, Saiga 
k) pistolety sygnałowe – bł

ę

dnie nazywany równie

Ŝ

 rakietnic

ą

 słu

Ŝ

y do miotania ładunków o

ś

wietlaj

ą

cych i 

sygnałowych. Ma jedn

ą

 lub kilka luf o kalibrze zwykle 26 mm. Jest to bro

ń

 ładowana bezpo

ś

rednio do lufy (po jej 

złamaniu i odchyleniu – tak jak bro

ń

 my

ś

liwska). 

 

 

 

Wojsku Polskim u

Ŝ

ywana jest nast

ę

puj

ą

ca bro

ń

 strzelecka : 

 

-pistolet WIST-94 ,

 

-pistolet maszynowy wz.84 “Glauberyt”,

 

-karabinek AKM , 

 

-karabinek wz.96 “Beryl ,

 

-karabin maszynowy PK,

 

-karabinek maszynowy RPK, 

 

-r

ę

czny granatnik przeciwpancerny RPG-7,

 

-karabin wyborowy SWD

 

-granatnik Carl Gustaw M3

 

 

 

Dane taktyczno- techniczne

 

słu

Ŝą

 okre

ś

leniu przydatno

ść

i i zdolno

ś

ci broni na polu walki ,w skład danych wchodz

ą

 :

 

–         kaliber

 

–         pr

ę

dko

ś

c pocz

ą

tkowa

 

–         szybkostrzelno

ść

 (praktyczna ,teoretyczna)

 

–         masa broni ( załadowanym magazynkiem i bez)

 

–         zasi

ę

g skuteczny i dono

ś

no

ść

 całkowita

 

–         pojemno

ść

 magazynka

 

–         przebijalno

ś

c pocisku 

 

–         tryb ognia 

 

–         długo

ść

 lufy

 

 

 

ZAGADNIENIE 4                                                                                                      15 min

 

 

 

1.Podział....amunicji:  
a)  amunicj

ę

  pistoletow

ą

,  (stosowana  gł.  w  pistoletach  i  pistoletach  maszynowych),  naboje  krótkołuskowe,  kaliber 

pocisku w nb. pistoletowym jest du

Ŝ

y w stosunku do długo

ś

ci łuski, energia typowych pocisków pistoletowych wynosi 

ok. 500 J, w specjalnych elaboracjach dla pistoletów maszynowych nawet 1000 J. Naboje pistoletowe posiadaj

ą

 kryz

ę

 

ze wtokiem, niektóre naboje posiadaj

ą

 kryz

ę

 cz

ęś

ciowo wystaj

ą

c

ą

.  

b)amunicj

ę

  rewolwerow

ą

,  u

Ŝ

ywana  przewa

Ŝ

nie  w  rewolwerach,  cechuje  si

ę

  wi

ę

ksz

ą

  ni

Ŝ

  a.  pistoletowa  nawa

Ŝ

k

ą

 

prochu i dłu

Ŝ

sz

ą

 łusk

ą

, a co za tym idzie wi

ę

ksz

ą

 energi

ą

 wylotow

ą

 (800-1800 J). Nabojów rewolwerowych nie stosuje 

si

ę

 w pistoletach maszynowych. Łuski nabojów rewolwerowych posiadaj

ą

 wystaj

ą

c

ą

..kryz

ę

.  

c)  amunicj

ę

  po

ś

redni

ą

  o  budowie  podobnej  jak  amunicji  karabinowej,  jednak

Ŝ

e  z  krótsz

ą

  łusk

ą

  i  przewa

Ŝ

nie 

mniejszym kalibrem – od ok. 5,4 mm do 5,6 mm (wyj

ą

tek: radziecki nabój 7,62 mm x 39 wz. 43, ameryka

ń

ski 7,62 mm 

x 33 M1 lub niemiecki 7,92 mm x 33 Kruz Patrone). Nb. po

ś

rednie stosowane s

ą

 w karabinkach, ich łuski maj

ą

 kryz

ę

 ze 

wtokiem. 

Energia 

wylotowa 

pocisków 

nabojów 

po

ś

rednich 

waha 

si

ę

 

granicach 

od 

ok. 

1300...do...2000.J...obecnie...najpopularniejszy...kaliber...to....5,56mm  
d) amunicj

ę

 karabinow

ą

 stosowan

ą

 w karabinach, o kalibrze przewa

Ŝ

nie 6,5 mm - 8 mm, i energii wylotowej od 2000 

do  nawet  4000  J,  z  kryz

ą

  ze  wtokiem  lub  wystaj

ą

c

ą

.  Specjalne  pociski  przeciwpancerne  lub  snajperskie 

maj

ą

...wi

ę

ksz

ą

....energi

ę

  

e)  amunicj

ę

  wielkokalibrow

ą

  cho

ć

  standardowo  przyjmuje  si

ę

Ŝ

e  ka

Ŝ

dy  nabój  o  kalibrze  wi

ę

kszym  ni

Ŝ

  10  mm  jest 

Page 5 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

uwa

Ŝ

any  za  wielkokalibrowy  (a  wi

ę

c  naboje  pistoletowe  11,43  mm  ACP  i  12,7  mm  AE  mogłyby  by

ć

  te

Ŝ

  uznane  za 

wielkokalibrowe, jednak ze wzgl

ę

du na budow

ę

 i przeznaczenie zaliczaj

ą

 si

ę

 one do amunicji pistoletowej), a wła

ś

ciwe 

naboje  wielkokalibrowe  znajduj

ą

  zastosowanie  przewa

Ŝ

nie  w  WKM.  Nabój  taki  wygl

ą

da  jak  znacznie  powi

ę

kszony 

nabój karabinowy, z łusk

ą

 o du

Ŝ

ej długo

ś

ci, wyposa

Ŝ

on

ą

 w ci

ęŜ

ki pocisk. Naboje tego typu maj

ą

 energi

ę

 pocz

ą

tkow

ą

 

rz

ę

du  15  000  do  nawet  30  000  J,  i  z  racji  swej  energii  i  dono

ś

no

ś

ci  stosowane  s

ą

  te

Ŝ

  w  karabinach  snajperskich 

dalekiego zasi

ę

gu. Łuski tych nabojów maj

ą

 kryz

ę

 ze wtokiem  

f) amunicj

ę

 bezłuskow

ą

 specjalny rodzaj amunicji nie posiadaj

ą

cy łuski, w którym pocisk umieszczony jest wewn

ą

trz 

specjalnej osłony,  b

ę

d

ą

cej jednocze

ś

nie  ładunkiem miotaj

ą

cym (np.  nabój  4,7  mm  Dynamit Nobel, 5,56 mm Hughes, 

albo 

5, 

56 

mm 

AIP). 

Naboje 

tego 

typu 

nie 

s

ą

 

obecnie 

u

Ŝ

ywane 

Ŝ

adnej 

etatowej 

broni 

wojskowej,..s

ą

...one..wci

ąŜ

..przedmiotem..bada

ń

  

g)  amunicj

ę

  specjaln

ą

  grupa  ta  obejmuje  wszelkiego  rodzaju  amunicj

ę

,  która  nie  pasuje  do 

Ŝ

adnej  z  powy

Ŝ

szych 

podgrup. 

Obejmuje 

ona 

naboje 

do 

strzelb, 

granatników, 

pistoletów 

sygnałowych 

oraz 

pociski 

granatników..przeciwpancernych.,równie

Ŝ

..amunicj

ę

...smugow

ą

  

h) amunicj

ę

 

ś

lep

ą

 czyli ró

Ŝ

nego rodzaju amunicj

ę

, w której usuni

ę

to pocisk, słu

Ŝą

c

ą

 do 

ć

wicze

ń

 i pozoracji. 

 

 

 

2..Budowa.amunicji  
Ka

Ŝ

dy nabój składa si

ę

 z dwóch podstawowych cz

ęś

ci: (z wyj

ą

tkiem nabojów bezłuskowych i niektórych specjalnych) 

pocisku  i  łuski.  Pocisk  ma  za  zadanie  ra

Ŝ

enie  celu  poprzez  oddziaływanie  na  cel  własn

ą

  energi

ą

,  przebijanie  i 

rozrywanie 

Ŝ

ywotnych  organów  ciała,  powodowanie  gwałtownych  zmian  wewn

ą

trzustrojowych,  itd.  Łuska  umo

Ŝ

liwia 

bezpieczne  spalanie  ładunku  miotaj

ą

cego,  ochrania  ładunek  prochowy  przed  dost

ę

pem  czynników  zewn

ę

trznych 

(zamoczenie, zapiaszczenie), a tak

Ŝ

e uszczelnia luf

ę

 od tyłu podczas oddawania strzału. Pocisk składa si

ę

 zazwyczaj 

z  rdzenia  i  płaszcza.  Rdze

ń

,  wykonywany  z  ci

ęŜ

kiego  metalu  (ołów,  wolfram)  ma  na  celu  nadanie  masy  pociskowi. 

Płaszcz, wykonywany zazwyczaj z metalu nierdzewnego, np. z mosi

ą

dzu, stanowi zewn

ę

trzn

ą

 osłon

ę

 rdzenia, redukuje 

tarcie  powietrza  oraz  wpływa  na  lot  pocisku.  W  niektórych  pociskach  specjalnych  (np.  w  pociskach  do  granatnika) 
pocisk  wypełniony  jest  ładunkiem  wybuchowym  owini

ę

tym  cz

ę

sto  ta

ś

m

ą

  odłamkow

ą

.  Pocisk  jest  wtedy  zazwyczaj 

zaopatrzony  w  zapalnik  uderzeniowy  b

ą

d

ź

  czasowy.  W  strzelbach  gładkolufowych  pociskiem  mo

Ŝ

e  by

ć

  równie

Ŝ

 

ładunek 

ś

rutu czy kulek gumowych lub z tworzywa, a tak

Ŝ

e ró

Ŝ

nego rodzaju ładunki siatkowe, itd. Łuska ma zazwyczaj 

kształt  walca  lub  małej  butelki  zamkni

ę

tej  w  cz

ęś

ci  dennej.  Patrz

ą

c  od  dna  łuska  składa  si

ę

  z  kryzy,  maj

ą

cej ułatwi

ć

 

dosyłanie  i  usuwanie  łuski,  łuski  wła

ś

ciwej  mieszcz

ą

cej  wewn

ą

trz  ładunek  miotaj

ą

cy,  oraz  (w  nabojach 

wielkokalibrowych,  karabinowych,  po

ś

rednich  i  niektórych  pistoletowych)  z  przew

ęŜ

enia  zwanego  szyjk

ą

.  W  cz

ęś

ci 

dennej łuska posiada spłonk

ę

, której zadaniem jest inicjowanie spalania ładunku miotaj

ą

cego. Do celów wojskowych 

stosuje si

ę

 naboje ze spłonk

ą

 umieszczon

ą

 centralnie, czyli tzw. centralnego zapłonu , natomiast do celów sportowych i 

szkolnych stosuje si

ę

 naboje bocznego zapłonu (ang. Rimfire), gdzie masa zapalaj

ą

ca jest wprasowana w kryz

ę

 łuski 

(np.  nabój  kbks  .22  LR).  Spłonka  składa  si

ę

  z  miseczki  spłonki,  masy  zapalaj

ą

cej  oraz  kanalików  ogniowych.  Jako 

ładunek  miotaj

ą

cy  współczesnej  amunicji  stosuje  si

ę

  proch  bezdymny  maj

ą

cy  posta

ć

  ziarnist

ą

,  cylindryczn

ą

  lub 

wielok

ą

tn

ą

.  W  nabojach  proch  strzelecki  czasem  zabezpieczany  jest  owijk

ą

  papierow

ą

.  Łuski  wykonywane  s

ą

  z 

nierdzewnego,  pozbawionego  porów  metalu,  lub  z  wytrzymałego  stopu  ró

Ŝ

nych  metali.  Łuski  amunicji  do  strzelb 

gładkolufowych i pistoletów sygnałowych wykonywane s

ą

 z tworzywa lub impregnowanego papieru. Kryza łuski mo

Ŝ

by

ć

 wystaj

ą

ca , półwystaj

ą

ca lub z wtokiem.  

Istniej

ą

 równie

Ŝ

 ró

Ŝ

nego rodzaju pociski wyspecjalizowane stosowane do okre

ś

lonych celów. Do zwalczania pojazdów 

opancerzonych,  lekkich  umocnie

ń

  polowych  i  przebijania  osłon  balistycznych  stosuje  si

ę

  pociski  przeciwpancerne, 

wyposa

Ŝ

one w rdze

ń

 z twardszego metalu, pociski przeciwpancerno zapalaj

ą

ce, maj

ą

ce na celu przebicie pancerza i 

zapalenie  pojazdów  od  wewn

ą

trz,  pociski  smugowe,  ułatwiaj

ą

ce  prowadzenie  ognia  seriami,  oraz  pociski 

przeciwpancerno-zapalaj

ą

co-smugowe, b

ę

d

ą

ce poł

ą

czeniem tych trzech typów. Celem odró

Ŝ

nienia rodzajów amunicji 

stosuje si

ę

 barwne oznaczenia na pociskach. 

 

 

 

Budowa..naboju..(5,56.x.45.SS.109)  
1-płaszcz  
2-rdze

ń

  

3-ładunek.prochowy  
4-spłonka  
5-kryza.łuski.(ze.wtokiem)  
6-łuska.wła

ś

ciwa..i..szyjka..łuski   

8- pocisk 

 

 

 

ZAGADNIENIE 5                                                                                                      10 min

 

 

 

Granaty r

ę

czne

 

Rodzaj broni strzeleckiej ra

Ŝą

cy odłamkami i energi

ą

 

albo zapalaj

ą

cy ,jest to podr

ę

czna artyleria piechoty

 

Przeznaczony do miotania przez 

Ŝ

ołnierza w kierunku nieprzyjaciela, gdzie ma nast

ą

pi

ć

 wybuch. 

 

Rodzaje granatów r

ę

cznych:

 

1.zaczepne

 

2.obronne

 

3.przeciwpancerne.

 

4.dymne/gazowe

 

5.zapalaj

ą

ce

 

6.hukowo – błyskowe (Flashbang)

 

7.

ć

wiczebne

 

 

 

 

 

1. Granaty zaczepne

 

Page 6 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

Granaty zaczepne s

ą

 przeznaczone do wsparcia natarcia własnej piechoty ,ra

Ŝą

 przeciwnika sił

ą

 wybuchu. Działanie 

odłamków ma znaczenie drugorz

ę

dne. Granaty zaczepne mog

ą

 by

ć

 wyrzucone dalej ni

Ŝ

 skuteczny zasi

ę

g ich 

odłamków. zostały zaprojektowane z my

ś

l

ą

 u

Ŝ

ycia podczas szturmu przez nacieraj

ą

ca piechot

ę

. Idealnie nadaj

ą

 si

ę

 do 

walki w mie

ś

cie gdzie jest mniejsze ryzyko rykoszetu lub przebicia 

ś

cian budynku odłamkami. Równocze

ś

nie 

zamkni

ę

ta przestrze

ń

 pomieszczenia pot

ę

guje efekt ra

Ŝ

enia.

 

Granaty te s

ą

 stosowane do zwalczania siły 

Ŝ

ywej w czasie natarcia.Dzi

ę

ki niewielkiej masie maj

ą

 stosunkowo du

Ŝ

zasi

ę

g, a niewielki promie

ń

 ra

Ŝ

enia zapewnia bezpiecze

ń

stwo atakuj

ą

cym. Obecnie najskuteczniejsze s

ą

 w walkach 

ulicznych i budynkach. Na otwartej przesterzeni s

ą

 trudne do wykorzystania ze wzgl

ę

du na ogromn

ą

 przewag

ę

 zasi

ę

gu 

broni palnej.

 

Przykłady : MK3A2 , RG-42

 

2. Granaty obronne

 

 

 

Granaty obronne s

ą

 przeznaczone do odpierania natarcia przeciwnika ,ra

Ŝą

 przeciwnika przede wszystkim odłamkami. 

Działanie siły wybuchu jest drugorz

ę

dne. Granaty te nie mog

ą

 by

ć

 wyrzucone dalej ni

Ŝ

 skuteczny zasi

ę

g działania ich 

odłamków  który  mo

Ŝ

e  wynosi

ć

  nawet  do  150  metrów.  Granaty  obronne  słu

Ŝą

  do  odpierania  ataków  piechoty. 

Wyrzucane 

okopu 

maj

ą

 

razi

ć

 

odłamkami 

przeciwnika 

na 

otwartym 

terenie. 

Mog

ą

 

by

ć

 

stosowane..do..walki..w..pomieszczeniach..je

Ŝ

eli..nie..istnieje..ryzyko..przebicia..

ś

cian..przez..odłamki..lub..rykoszetów.

 

  
W przypadku granatów obronnych nowej generacji (z odłamkami prefabrykowanymi) zasi

ę

g odłamków jest mniejszy od 

zasi

ę

gu rzutu. Granaty obronne ze skorup

ą

 zawieraj

ą

c

ą

 prefabrykowane odłamki s

ą

 zaliczane do granatów r

ę

cznych 

uniwersalnych czly spełniaj

ą

cych rol

ę

 granatów zaczepnych i obronnych

 

 

 

3. Granaty przeciwpancerne

 

 

 

R

ę

czne  granaty  przeciwpancerne  słu

Ŝą

  do  zwalczania  celów  opancerzonych,  ze  wzgl

ę

du  na  ci

ęŜ

ar  maj

ą

  mniejszy 

zasi

ę

g   u  przeci

ę

tnego 

Ŝ

ołnierza  .  W  chwili  obecnej  s

ą

  coraz  rzadziej  spotykane  ,gdy

Ŝ

  wi

ę

ksz

ą

  wozów  bojowych  ma 

mocniejszy pancerz - ich miejsce zaj

ę

ły granatniki ppanc. Granat przeciwpancerny składa si

ę

 z ładunku kulminuj

ą

cego 

i stabilizatorów lotu. 

 

 

 

4. Granaty dymne i gazowe

 

 

 

Granaty dymne słu

Ŝą

 do maskowania własnych pozycji ,o

ś

lepiania przeciwnika oraz maskowania własnych manewrów 

przed obserwacj

ą

 przeciwnika. Dodatkowo s

ą

 niezb

ę

dne podczas naprowadzania samolotów do wsparcia ogniowego 

lub helikopterów do l

ą

dowania. Nowoczesne granaty dymne maskuj

ą

 równie

Ŝ

 przed obserwacj

ą

 w pa

ś

mie UV lub IR

Dym przez nie wytwarzany jest "gor

ą

cy". Granaty gazowe nie ró

Ŝ

ni

ą

 si

ę

 od granatów dymnych - produkuj

ą

 jedynie dym 

który jest dra

Ŝ

ni

ą

cy dla człowiek korpus zwykle wypełniony jest białym fosforem. Najcz

ęś

ciej jako 

ś

rodek dra

Ŝ

ni

ą

cy jest 

u

Ŝ

ywany proszek CN lub CS 

 

 

 

5. Granaty zapalaj

ą

ce

 

 

 

Granaty  zapalaj

ą

ce  (inaczej  fosforowe)  słu

Ŝą

  do  ra

Ŝ

enia  siły 

Ŝ

ywej  ,zapalania  pojazdów  (równie

Ŝ

  do  niszczenia 

własnych,  aby  nie  zostały  zdobyte  przez  przeciwnika)  lasów,  domów  ,niszczenia umocnie

ń

  oraz innych  łatwopalnych 

materiałów. Wypełnione s

ą

 mieszanka która pali si

ę

 w bardzo wysokiej temperaturze - termit - biały fosfor lub elektron, 

zawiera  niewiele  materiału  wybuchowego  słu

Ŝą

cego  do  rozrzucenia  siły  zapalaj

ą

cej.  Granat  zapalaj

ą

cy  ma 

stosunkowo mały zasi

ę

g ra

Ŝ

enia,ale za to mo

Ŝ

e stopic wiele rzeczy kilka metrów od pola ra

Ŝ

enia 

 

Granat fosforowy jest w stanie zapali

ć

 aluminium. Transportery opancerzone typu M113 które maj

ą

 pancerz wykonany 

z aluminium, mog

ą

 zosta

ć

 zniszczone jednym granatem fosforowym. 

 

Do granatów zapal

ą

j

ą

cych zalicza si

ę

 równie

Ŝ

 koktail Mołotowa, który nie ma jednak tych cech konstukcyjnych

 

 

 

6. Granaty hukowo-błyskowe (Flashbangi)

 

 
Granaty  typu  Flashbang  słu

Ŝą

  do  o

ś

lepienia  ,ogłuszenia  i  dezorientacji  przeciwnika  na  krótki  okres  czasu  (około 

minuty).  Nie  zagra

Ŝ

aj

ą

  bezpo

ś

rednio 

Ŝ

yciu  i  s

ą

  stosowane  podczas  operacji  antyterrorystycznych  w  których 

uczestnicz

ą

  cywile  lub  zakładnicy.  Granaty  mog

ą

  by

ć

  hukowe  -  eksploduj

ą

  wywołuj

ą

c  bardzo  intensywn

ą

  fal

ę

 

d

ź

wi

ę

kow

ą

.  Błyskowe  -  generuj

ą

  du

Ŝ

y  "błysk" 

ś

wiatła  o

ś

lepiaj

ą

cy  chwilowo  ludzi  którzy  na  nie  patrz

ą

.  Granaty  typu 

Flashbang  mog

ą

  by

ć

  równie

Ŝ

  wyposa

Ŝ

one  w  twarde  kulki  z  tworzywa  sztucznego  które  w  momencie  rozerwanie 

granatu rykoszetuj

ą

 po pomieszczeniu i obezwładniaj

ą

 cel nie zabijaj

ą

c go. Granaty Flashbang mog

ą

 eksplodowa

ć

 w 

jednym momencie lub rozbija

ć

 si

ę

 na kilka fragmentów, ka

Ŝ

dy z których równie

Ŝ

 eksploduje. W efekcie ko

ń

cowym daje 

to 

dłu

Ŝ

szy 

efekt 

działania 

takiego 

granatu 

co 

za 

tym 

idzie 

daj

ą

 

one 

grupie..szturmowej..wi

ę

cej..czasu..na..bezpieczne..opanowanie..pomieszczenia.

 

 

 

7..Granaty..

ć

wiczebne

 

 

 

Słu

Ŝ

a  pozoracji  pola  walki  ,nie  maj

ą

  działania  odłamkowego  Stosowanie  granatów 

ć

wiczebnych  na  celu 

przyzwyczajenie 

Ŝ

ołnierzy do warunków panuj

ą

cych na polu walki. Granaty 

ć

wiczebne sa zbli

Ŝ

one wielko

ś

ci

ą

, wag

ą

, i 

wygladem do granatów bojowych. 

 

 

 

Budowa granatu:

 

Granaty składaj

ą

 si

ę

 z 3 podstawowych cz

ęś

ci:

 

Page 7 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

1. Korpus 
2. Materiał krusz

ą

cy - wypełniacz 

3. Zapalnik - detonator.  
 
Wszystkie podzespoły mieszcz

ą

 si

ę

 lub s

ą

 zainstalowane bezpo

ś

rednio na korpusie. Materiał krusz

ą

cy rozrywa granat 

po zadziałaniu detonatora (w przypadku granatów odłamkowych oraz zaczepnych). Najcz

ęś

ciej stosowane materiały 

krusz

ą

ce to: TNT, Kompozycja B, RDX, PETN. 

 

Zapalnik ustala zwłok

ę

 od momentu inicjacji granatu do momentu eksplozji. Najcz

ęś

ciej stosowane s

ą

 zapalniki 

mechaniczne - rzadziej czasowe.  
W granacie wyposa

Ŝ

onym w zapalnik czasowy, inicjacja nast

ę

puje w momencie wyci

ą

gni

ę

cia zawleczki - od tego 

momentu odliczana jest zwłoka do eksplozji. Natomiast w granatach z zapalnikiem mechanicznym, inicjacja nast

ę

puje 

w momencie wyrzucenia granatu. Odpada ły

Ŝ

ka która do tego czasu byłe trzymana w miejscu przez r

ę

k

ę

 rzucaj

ą

cego. 

Ły

Ŝ

ka odblokowuje zbijak który zapala 

ś

cie

Ŝ

k

ę

 pirotechniczn

ą

 z 2-5 sekundowym opó

ź

nieniem.

 

 

 

 

 

 

 

Zasady obchodzenia si

ę

 z granatami r

ę

cznymi:

 

 

 

  Granaty r

ę

czne nosi si

ę

 w przeznaczonej do tego celu torbie, ładownicach na pasie lub w kieszeniach kamizelki 

taktycznej. Granaty przechowuje si

ę

 w stanie rozbrojonym. Zapalniki powinne by

ć

 trzymane oddzielnie, pozawijane 

osobno w papier lub szmat

ę

. Nale

Ŝ

y je chroni

ć

 przed wstrz

ą

sami, uderzeniami i innymi uszkodzeniami które mog

ą

 

spowodowa

ć

 ich wybuch. Granaty nale

Ŝ

y chroni

ć

 przed ogniem, silnym nagrzaniem, wilgoci

ą

 i brudem.

 

Aby granat uzbroi

ć

, nale

Ŝ

y wykr

ę

ci

ć

 korek zabezpieczaj

ą

cy i wkr

ę

ci

ć

 do oporu zapalnik w obsad

ę

 zapalnika w 

skorupie. Uzbrojony granat ujmuje si

ę

 lew

ą

 r

ę

k

ą

, palcami przyciska si

ę

 spustow

ą

 do skorupy granatu (a

Ŝ

 do momentu 

rzutu), palcami lewej r

ę

ki odgina si

ę

 w

ą

siki zawleczki i palcem wskazuj

ą

cym lewej r

ę

ki wyci

ą

ga si

ę

 za kółko zawleczk

ę

 

z kadłuba zapalnika. Po wykonaniu tych czynno

ś

ci granat rzuca si

ę

 do celu. 

 

Rozbrojenie granatu dopuszcza si

ę

 jedynie wtedy, gdy zawleczka nie została wyci

ą

gni

ę

ta do ko

ń

ca z zapalnika. Po 

rozbrojeniu granatu zapalnik nale

Ŝ

y owin

ąć

 w papier, a tulejk

ę

 

ś

rodkow

ą

 w granacie zabezpieczy

ć

 przez wkr

ę

cenie 

korka.

 

Poprawny sposób trzymania granatów jest niezb

ę

dny w celu ich poprawnego uzbrojenia. Granat nale

Ŝ

y trzyma

ć

 

pewnie w dłoni, w taki sposób aby ły

Ŝ

ka mocno przylegała do korpusu. Po wyci

ą

gni

ę

ci zawleczki trudno jest "poprawi

ć

granat w dłoni. 

 

 

 

Rzucanie granatem r

ę

cznym:

 

 Rzucanie granatów r

ę

cznych polega na wykonaniu nast

ę

puj

ą

cych czynno

ś

ci:

 

- przygotowanie do rzutu (uzbrojenie granatu, przyj

ę

cie postawy do rzutu)

 

- rzut granatem lub jego ewentualne rozbrojenie

 

Rzut granatem mo

Ŝ

na wykona

ć

 z dowolnej postawy, praw

ą

 lub lew

ą

 r

ę

k

ą

. Nale

Ŝ

y je rzuca

ć

 tak, aby padały jak najbli

Ŝ

ej 

celu. Rzut powinien by

ć

 stromy, aby granat padaj

ą

c przy celu nie odtoczył si

ę

 od niego. Na poprawne wykonanie rzutu 

du

Ŝ

y wpływ wywiera wystawienie prawej nogi do tyłu. Zbytnie przesuni

ę

cie jej w prawo powoduje zboczenie rzutu w 

lewo i odwrotnie. Przy rzucaniu granatem nale

Ŝ

y zgra

ć

 wszystkie mi

ęś

nie w celu osi

ą

gni

ę

cia jak najlepszych 

rezultatów. Postawa do rzutu granatem powinna by

ć

 dostosowana do terenu i zaistniałej sytuacji, jak najwygodniejsza 

do rzutu i zapewniaj

ą

ca rzucaj

ą

cemu mo

Ŝ

liwie najbezpieczniejsz

ą

 odległo

ść

 i zasłon

ę

, ka

Ŝ

dy rzuca inaczej i celno

ść

 

oraz zasi

ę

g s

ą

 bardziej istotne ni

Ŝ

 jaka

ś

 konkretna technika. W 

ś

rodowisku treningowym nale

Ŝ

y jednak rzuca

ć

 ostre 

granaty wysokim łukiem. 

 

UWAGA : Przy rzucie uwa

Ŝ

a

ć

 ,aby samym nie by

ć

 celem odłamków ,dlatego wa

Ŝ

na jest osłona !

 

 

 

1. Po wyci

ą

gni

ę

ciu zawleczki, ły

Ŝ

ka przytrzymywana dłoni

ą

 rzucaj

ą

cego \, blokuje zbijak przed uderzeniem w spłonk

ę

W tej pozycji mo

Ŝ

na granat trzyma

ć

 bezpiecznie przez nieokre

ś

lony okres czasu. (ale im krócej tym lepiej!!!)  

2. Po wyrzuceniu granatu z r

ę

ki, ły

Ŝ

ka odpada pod naporem spr

ęŜ

yny zbijaka który uderza w spłonk

ę

 i inicjuje 

ś

cie

Ŝ

k

ę

 

pirotechniczn

ą

 

3. 

ś

cie

Ŝ

ka pirotechniczna zaczyna si

ę

 pali

ć

 z okre

ś

lonym opó

ź

nieniem - 2 do 5 sekund 

4. 

ś

cie

Ŝ

ka dopala sie do detonatora... 

5. Detonator eksploduje i detonuje ładunek krusz

ą

cy. Nast

ę

puje eksplozja granatu.  

 
 

 

 

 

ZAGADNIENIE.6                                                                                                          10 minut 

 

 
Zasady bezpiecze

ń

stwa 

 

Page 8 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm

background image

 

 

Page 9 of 9

KONSPEKT

2010-04-14

file://C:\!!!download2\asg\'\konspekt_podstawy_strzelectwa.htm