background image

 

 

KOMENDA WOJEWÓDZKA POLICJI  

W POZNANIU 

 

 

Małgorzata Biskup 

 

 

 

NARKOTYKI 

Informator dla nauczycieli i rodziców 

 

 

 

 

                        Poznań 2006 

background image

 

 
 

background image

 

 
 

 

Spis treści 

 

Wst

ę

p............................................................................................7 

Podstawowe definicje .................................................................10 

Powody si

ę

gania po narkotyki przez dzieci i młodzie

Ŝ

...............15 

Jak rozpozna

ć

 czy dziecko bierze narkotyki ..............................18 

Przepisy karne z Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii...........24 

Prawdy i mity dotycz

ą

ce narkotyków..........................................31 

Porady dla rodziców ...................................................................36 

Porady dla nauczycieli................................................................40 

Jak powinna wygl

ą

da

ć

 rozmowa na temat narkotyków  

z dzie

ć

mi w ró

Ŝ

nym wieku ..........................................................44 

Podział narkotyków.....................................................................49 

Wykaz placówek udzielaj

ą

cych pomocy osobom  

z problemem narkotykowym.......................................................70 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 
 

WSTĘP 

 

Sytuacja epidemiologiczna  w  Polsce  w XXI wieku jest 

do

ść

  dobrze  zbadana.  Zaobserwowano,  i

Ŝ

  liczba  osób 

si

ę

gaj

ą

cych  po  narkotyki stale ro

ś

nie  a  zjawiskiem tym obj

ę

te 

s

ą

  coraz  młodsze  osoby.  Popyt  na  narkotyki  mierzy  si

ę

 

rozpowszechnieniem  ich  konsumpcji.  W  Polsce 

ź

ródłem 

danych s

ą

 badania ankietowe przeprowadzane w szkołach.  

Z  bada

ń

  ESPAD  (Europejskie  Szkolne  Badania 

Ankietowe  na  temat  Alkoholu  i  Narkotyków)  obejmuj

ą

cych 

uczniów w wieku 15 i 16 lat, które miały miejsce w latach 1995 

i  1999,  wynika, 

Ŝ

e  w  latach  dziewi

ęć

dziesi

ą

tych  nast

ą

pił 

kilkukrotny  wzrost  rozpowszechniania  u

Ŝ

ywania  substancji 

psychoaktywnych  w

ś

ród  młodzie

Ŝ

y  szkolnej  z  ok.  5%  w  1992 

roku  do  blisko  20%  w  latach  1999/2000.  Najbardziej 

popularnymi  narkotykami  s

ą

  pochodne  konopi  (marihuana  

i  haszysz).  Inn

ą

  rozpowszechnion

ą

  substancj

ą

,  przynajmniej 

na  poziomie  pojedynczych  prób  były  amfetaminy.  W  roli 

ś

rodka  inicjuj

ą

cego  u

Ŝ

ywanie  najcz

ęś

ciej  pojawia  si

ę

 

marihuana  lub  haszysz,  a  nast

ę

pnie  leki  uspakajaj

ą

ce  

i  nasenne,  mniej  amfetaminy.  Według  bada

ń

  najcz

ę

stszym 

powodem si

ę

gania po jaki

ś

 

ś

rodek była ciekawo

ść

.  

Szkoła jest  obecnie miejscem, w którym dzieci po raz 

pierwszy  stykaj

ą

  si

ę

  z  narkotykami,  które  stały  si

ę

  dla 

współczesnej młodzie

Ŝ

y sposobem sp

ę

dzania wolnego czasu, 

ucieczk

ą

  od  problemów  dnia  codziennego  a  tak

Ŝ

e  podró

Ŝą

  

background image

 

 
 

w  krain

ę

  niezwykłych  dozna

ń

.  Za

Ŝ

ywanie  narkotyków  jest 

równie

Ŝ

  dla dziecka form

ą

 sprzeciwienia si

ę

 rodzicom, ch

ę

ci

ą

 

zwrócenia  na  siebie  uwagi.  Młodzi  ludzie  nie  zdaj

ą

  sobie 

sprawy  z  warto

ś

ci  tego,  co  trac

ą

  w  nast

ę

pstwie  uzale

Ŝ

nie

ń

,  

tj. rodziny, przyjaciół, miło

ś

ci. 

Narkotyki  bior

ą

  dzi

ś

  dzieci  z  rodzin  biednych  

i  bogatych,  rozbitych  i  pełnych,  z  małych  miasteczek  

i  z  du

Ŝ

ych  miast.  Bł

ę

dnym  pogl

ą

dem  jest  wi

ę

c  stwierdzenie, 

Ŝ

e  narkomania  dotyka  ludzi  z  tzw.  marginesu  społecznego. 

Coraz  wi

ę

cej  dzieci  z  „dobrych  domów”  si

ę

ga  po  u

Ŝ

ywki. 

Wa

Ŝ

ne  jest,  aby  nauczy

ć

  młodzie

Ŝ

  i  dzieci  mówi

ć

  NIE  

przypadku 

namawiania 

do 

skosztowania 

ś

rodka 

odurzaj

ą

cego. 

U

ś

wiadomienie 

dzieciom 

zgubnych 

skutków 

za

Ŝ

ywania  narkotyków  powinno  sta

ć

  si

ę

  tak  samo  naturalne, 

jak tłumaczenie funkcji czy zasad analizy wiersza, dlatego te

Ŝ

 

rodzice  i  osoby  pracuj

ą

ce  z  dzie

ć

mi  powinny  o  narkotykach 

wiedzie

ć

 jak najwi

ę

cej. 

Ś

cisła  współpraca  i  wzajemne  zaufanie  pomi

ę

dzy 

szkoł

ą

  a  domem  rodzinnym  mo

Ŝ

e  zagwarantowa

ć

  pełny 

sukces  w  zapobieganiu  uzale

Ŝ

nieniom.  Zarówno  nauczyciele, 

jak 

rodzice 

nie 

powinni 

bagatelizowa

ć

 

wszelkich 

niepokoj

ą

cych zmian w wygl

ą

dzie i zachowaniu uczniów. 

W zwi

ą

zku z powy

Ŝ

szym, powinno si

ę

 obj

ąć

 wi

ę

kszym 

zainteresowaniem  działania  na  rzecz  wczesnej  profilaktyki 

background image

 

 
 

antynarkotykowej,  poniewa

Ŝ

  jest  ona  o  wiele  skuteczniejsza  

i ta

ń

sza ni

Ŝ

 leczenie skutków „krótkotrwałej przyjemno

ś

ci”.  

Obecnie działania na rzecz rozwi

ą

zywania problemów 

narkomanii  w  Polsce  zostały  wzmocnione  podstawami 

prawnymi, takimi jak:  

 

Ustawa  z  dnia  29  lipca  2005r.  o  przeciwdziałaniu 

narkomanii; 

 

Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata 

2006-2010;  

 

Narodowy Program Zdrowia na lata 2006-2015;  

 

Rozporz

ą

dzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 

z  dnia  31  stycznia  2003r.  w  sprawie  szczegółowych 

form  działalno

ś

ci  wychowawczej  i  zapobiegawczej 

w

ś

ród dzieci i młodzie

Ŝ

y zagro

Ŝ

onych uzale

Ŝ

nieniem.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

10 

 
 

PODSTAWOWE DEFINICJE 

 

 

Narkotyk 

Substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, która 

przyj

ę

ta  przez 

Ŝ

yw

ą

  istot

ę

,  degeneruje  jedn

ą

  lub  kilka 

czynno

ś

ci organizmu.  

 

Narkomania 

Stałe  lub  okresowe  u

Ŝ

ywanie  w  celach  innych  ni

Ŝ

  medyczne 

ś

rodków  odurzaj

ą

cych  lub  substancji  psychotropowych  albo 

ś

rodków  zast

ę

pczych,  w  wyniku  czego  mo

Ŝ

e  powsta

ć

  lub 

powstało uzale

Ŝ

nienie od nich. 

 

Ś

rodek odurzaj

ą

cy 

Jest  to  ka

Ŝ

da  substancja,  która  obni

Ŝ

aj

ą

c  lub  podwy

Ŝ

szaj

ą

pobudliwo

ść

  o

ś

rodkowego  układu  nerwowego,  wywołuje 

przymus  stałego  jej  przyjmowania,  zale

Ŝ

no

ść

  fizyczn

ą

  

i  psychiczn

ą

  od  działania 

ś

rodka  oraz  powoduje  szkodliwe 

nast

ę

pstwa dla zdrowia fizycznego i psychicznego. 

 

Ś

rodek psychotropowy 

Terminu 

tego 

u

Ŝ

ywa 

si

ę

 

dla 

okre

ś

lenia 

substancji 

syntetycznych (leków lub substancji uzale

Ŝ

niaj

ą

cych). 

 

 

background image

 

11 

 
 

Abstynencja 

Zaprzestanie przyjmowania narkotyków. 

 

Tolerancja 

Jest to wzrost odporno

ś

ci organizmu na dany 

ś

rodek w wyniku 

czego,  dla  uzyskania  takich  samych  efektów,  zachodzi 

konieczno

ść

 przyjmowania coraz wi

ę

kszych dawek.  

 

Nawyk 

To  stan  wynikaj

ą

cy  z  wielokrotnego  przyjmowania  narkotyku  

i poci

ą

gaj

ą

cy za sob

ą

 pewne uzale

Ŝ

nienie psychiczne.  

 

Uzale

Ŝ

nienie 

Zespół  zjawisk  psychicznych  lub  somatycznych  wynikaj

ą

cych 

działania 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych 

lub 

substancji 

psychotropowych  na  organizm  ludzki,  charakteryzuj

ą

cy  si

ę

 

zmian

ą

  zachowania  lub  innymi  reakcjami  psychofizycznymi  

i konieczno

ś

ci

ą

 u

Ŝ

ywania stale lub okresowo tych 

ś

rodków lub 

substancji  w  celu  doznania  ich  wpływu  na  psychik

ę

  lub  dla 

unikni

ę

cia nast

ę

pstw wywołanych ich brakiem. 

 

Uzale

Ŝ

nienie fizyczne  

Systematyczne 

za

Ŝ

ywanie 

ś

rodka 

psychoaktywnego, 

podobnie  jak  picie  alkoholu,  powoduje  wytworzenie  sztucznej 

potrzeby  biologicznej,  która  domaga  si

ę

  bezwzgl

ę

dnego 

zaspokojenia.  Oznacza  to, 

Ŝ

e  narkotyk  został  wł

ą

czony  do 

background image

 

12 

 
 

metabolizmu  komórkowego 

i  stał  si

ę

  niezb

ę

dny 

do 

zachowania  równowagi  ustroju.  Jego  brak  lub  niedostateczna 

ilo

ść

 

organizmie 

powoduje 

zakłócenie 

procesów 

metabolicznych  i  pojawienie  si

ę

  przykrych  dolegliwo

ś

ci, 

zwanych  objawami  abstynencyjnymi.  Objawy  s

ą

  tak  przykre, 

Ŝ

e osoba uzale

Ŝ

niona za wszelk

ą

 cen

ę

 stara si

ę

 im zapobiec.  

 

Uzale

Ŝ

nienie psychiczne  

To  stan  wywołany  potrzebami  psychicznymi  jednostki  

i działaniem 

ś

rodka.  

 

Uzale

Ŝ

nienie społeczne 

Przyczyny  si

ę

gania  po 

ś

rodek  psychoaktywny  mog

ą

  by

ć

 

wynikiem  problemów  emocjonalnych  lub  osobowo

ś

ciowych 

jednostki, mog

ą

 wynika

ć

 po prostu z ciekawo

ś

ci, lecz równie

Ŝ

 

z  potrzeby  akceptacji  i  identyfikacji  z  grup

ą

.  Uzale

Ŝ

nienie 

społeczne  to  w  znacznym  odsetku  przypadków  uzale

Ŝ

nienie 

od grupy, wtórnie za

ś

 od 

ś

rodka psychoaktywnego.  

 

Za

Ŝ

ywanie eksperymentalne 

Dotyczy zwłaszcza osób młodych, które w grupie rówie

ś

niczej 

wielokrotnie  wypróbuj

ą

  ró

Ŝ

ne  substancje  psychoaktywne  

w celu osi

ą

gni

ę

cia oczekiwanych dozna

ń

.  

 

 

 

background image

 

13 

 
 

Za

Ŝ

ywanie rekreacyjne 

Nazwane 

bywa 

równie

Ŝ

 

towarzyskim, 

gdy

Ŝ

 

narkotyk 

przyjmowany  jest  przez  ten  sam  kr

ą

g  osób  znajomych,  nie 

cz

ęś

ciej  ni

Ŝ

  raz  w  tygodniu,  w  celu  prze

Ŝ

ycia  przyjemnych 

dozna

ń

.  

 

Za

Ŝ

ywanie okoliczno

ś

ciowo-sytuacyjne 

Polega na tym, 

Ŝ

e osoba przyjmuje 

ś

rodek indywidualnie kilka 

razy  w  tygodniu  lub  rzadziej,  stosownie  do  sytuacji  osobistej, 

nasilenia  stresu,  w  celu  uzyskania  poprawy  samopoczucia  

i rozładowania napi

ę

cia.  

 

Za

Ŝ

ywanie intensywne 

Wi

ąŜ

e  si

ę

  z  codziennym  przyjmowaniem 

ś

rodka  w  celu 

zredukowania napi

ę

cia, poprawy samopoczucia i umo

Ŝ

liwienia 

funkcjonowania.  

 

Za

Ŝ

ywanie przymusowe 

Stałe 

intensywne  przyjmowanie 

ś

rodka 

z  powodu 

uzale

Ŝ

nienia 

celu 

unikni

ę

cia 

objawów 

zespołu 

abstynencyjnego.  

 

Za

Ŝ

ywanie wielonarkotyczne 

Regularne za

Ŝ

ywanie przez t

ą

 sam

ą

 osob

ę

 wi

ę

cej ni

Ŝ

 jednego 

narkotyku.  

 

background image

 

14 

 
 

Zespół abstynencyjny 

Pojawia  si

ę

  w  momencie  przerwania  lub  zmniejszenia  ilo

ś

ci 

ś

rodka  uzale

Ŝ

niaj

ą

cego,  polega  na  doznawaniu  ró

Ŝ

nych 

przykrych  dolegliwo

ś

ci  i  fizycznych  i  psychicznych.  Objawy 

zale

Ŝą

  od  danej  substancji  psychoaktywnej.  Cz

ę

sto  pojawiaj

ą

 

si

ę

: bezsenno

ść

, wymioty biegunki, brak apetytu, lecz równie

Ŝ

 

wyst

ą

pi

ć

  mog

ą

  napady  drgawkowe  i  zaburzenia 

ś

wiadomo

ś

ci  

w  postaci  majaczenia.  Objawy  zespołu  abstynenckiego  mog

ą

 

trwa

ć

  od  kilku  dni  do  kilku  tygodni,  ostre  objawy  wi

ąŜą

  si

ę

  

z obni

Ŝ

eniem nastroju, przygn

ę

bieniem, my

ś

lami i tendencjami 

samobójczymi.  

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

15 

 
 

POWODY SIĘGANIA PO NARKOTYKI 

PRZEZ DZIECI I MŁODZIEś 

 
 

Ch

ęć

 odurzania si

ę

 

Za

Ŝ

ywanie  narkotyków  w  celu  prze

Ŝ

ywania  przyjemnych 

wra

Ŝ

e

ń

.  D

ąŜ

enie  do  przyjemno

ś

ci  jest  podstawowym  motorem 

ludzkiego  zachowania.  Najcz

ęś

ciej 

ś

rodki  odurzaj

ą

ce  u

Ŝ

ywane 

s

ą

  podczas  spotka

ń

  z  przyjaciółmi,  co  mo

Ŝ

na  uwa

Ŝ

a

ć

  za 

podwojenie  przyjemno

ś

ci  -  przyjemno

ś

ci  odurzania  si

ę

  

w towarzystwie oraz wspólne prze

Ŝ

ywanie przyjemnych wra

Ŝ

e

ń

 

Ciekawo

ść

 i nuda 

Dzieci  nie  ustaj

ą

  w  poszukiwaniu  przygód  i  podniet,  nowych 

do

ś

wiadcze

ń

  i  znajomo

ś

ci,  okazji  do  nabywania  nowych 

umiej

ę

tno

ś

ci  i  sprawno

ś

ci,  wynajduj

ą

  coraz  to  nowe  sposoby 

sp

ę

dzania wolnego czasu a wszystko po to, aby uciec od nudy  

i  szkoły,  obowi

ą

zkowych  zaj

ęć

  i  wyznaczonych  im  zada

ń

Narkotyki s

ą

 kusz

ą

c

ą

 perspektyw

ą

 zaspokojenia takich potrzeb. 

Ciekawo

ść

 jest naturaln

ą

 cech

ą

 dzieci

ń

stwa i młodo

ś

ci. Pomimo 

zagro

Ŝ

e

ń

 z ni

ą

 zwi

ą

zanych, ciekawo

ść

 u dziecka jest warunkiem 

jego rozwoju. Wszystko, co nowe i odmienne, jest dla dziecka  

w  ka

Ŝ

dym  wieku  atrakcyjne,  zwłaszcza,  gdy  jest  zarazem 

elementem  budz

ą

cego  po

Ŝą

dliwo

ść

,  fascynuj

ą

cego 

ś

wiata 

dorosłych.  

 

 

background image

 

16 

 
 

Wpływ grupy rówie

ś

niczej 

Dzieci  nie  przeciwstawiaj

ą

  si

ę

  presji 

ś

rodowiska  rówie

ś

niczego, 

poniewa

Ŝ

 pragn

ą

 by

ć

 akceptowane. Odró

Ŝ

nia

ć

 si

ę

 od innych to 

najokrutniejszy wyrok dla dziecka, dlatego picie piwa czy palenie 

jointa  jako  warunek  akceptacji  przez  grup

ę

  jest  z  jego  punktu 

widzenia  nisk

ą

  cen

ą

.  Podobnie  działa  to  w  drug

ą

  stron

ę

pierwsza  osoba  w  grupie,  która  u

Ŝ

ywa  narkotyków  d

ąŜ

y  do 

wci

ą

gni

ę

cia w nie pozostałych.  

 

Ucieczka od problemów zewn

ę

trznych 

Problemy  wieku  dzieci

ę

cego  s

ą

  problemami  w  du

Ŝ

ej  mierze 

wszystkich  nastolatków.  Szkoła  jest  udr

ę

k

ą

,  wymagania 

rodziców s

ą

 zawy

Ŝ

one, sex kusz

ą

c

ą

, cho

ć

 frustruj

ą

c

ą

 tajemnic

ą

Równie

Ŝ

  ubóstwo  młodych  ludzi  jest  barier

ą

  ograniczaj

ą

c

ą

  ich 

mo

Ŝ

liwo

ś

ci  i  start  w 

Ŝ

yciu.  Ponadto 

ź

ródłem  takich  problemów 

staje  si

ę

  równie

Ŝ

  sama  rodzina:  ro

ś

nie  wska

ź

nik  rozwodów, 

rodzice cz

ę

sto zaj

ę

ci s

ą

 utrzymaniem domu, sami tak

Ŝ

e uciekaj

ą

 

w  uzale

Ŝ

nienia.  W  opisanych  sytuacjach  dzieci  zaczynaj

ą

 

szuka

ć

  zapomnienia  w  narkotykach,  to  one  sprawiaj

ą

Ŝ

problemy  wydaj

ą

  si

ę

  odległe  i  mało  istotne.  Odurzanie  si

ę

  dla 

unikni

ę

cia  konfrontacji  z  realiami  to  wej

ś

cie  w  bł

ę

dne,  koło 

bowiem  w  nast

ę

pstwie  u

Ŝ

ywania  narkotyków  problemy  nie 

znikaj

ą

, przeciwnie, mog

ą

 si

ę

 pogł

ę

bia

ć

.  

 

 

 

background image

 

17 

 
 

Ucieczka od problemów wewn

ę

trznych 

Dzieci  z  problemami  emocjonalnymi  nie  potrafi

ą

  radzi

ć

  sobie  

z  komplikacjami,  jakie  niesie  ze  sob

ą

 

Ŝ

ycie.  Predyspozycje  do 

uwikłania  si

ę

  w  narkotyki  stwierdzono  u  dzieci,  które  czuły  si

ę

  

w domu samotnie i obco w otoczeniu, nie miały ukształtowanego 

poczucia  przynale

Ŝ

no

ś

ci.  Dla  takich  dzieci  narkotyk  staje  si

ę

 

sposobem  na  pokonanie  niskiej  samooceny,  nie

ś

miało

ś

ci,  l

ę

ku 

czy depresji.  

 

Zapytano 

młodych 

ludzi, 

którzy 

leczyli 

si

ę

  

z  narkomanii,  o  powody  brania  przez  nich  narkotyków.  Oto 

najcz

ęś

ciej pojawiaj

ą

ce si

ę

 odpowiedzi:  

 

bunt i ch

ęć

 zaszokowania ludzi,  

 

poczucie przynale

Ŝ

no

ś

ci do grupy,  

 

dobra zabawa,  

 

nuda,  

 

łatwo

ść

 prze

Ŝ

ycia czego

ś

 nowego,  

 

ch

ęć

 poczucia si

ę

 bardziej dorosłym,  

 

młodzie

Ŝ

owy zwyczaj sp

ę

dzenia wolnego czasu,  

 

presja kolegów,  

 

brak zainteresowa

ń

,  

 

ch

ęć

 zainspirowania innym,  

 

ch

ęć

  ucieczki  od  stawianych  przez 

Ŝ

ycie  wymaga

ń

odci

ę

cia si

ę

 od otaczaj

ą

cego 

ś

wiata.  

 
 
 

background image

 

18 

 
 

JAK ROZPOZNAĆ, CZY DZIECKO BIERZE 

NARKOTYKI 

 

I. 

ZMIANY OSOBOWO

Ś

CI 

 

Nowe  rysy  osobowo

ś

ci  -  nagła  uogólniona  zmiana 

osobowo

ś

ci, krótkotrwałe zmiany nastroju,  

bardziej: 

dra

Ŝ

liwy; 

skryty; 

nieprzewidywalny; 

wrogi; 

depresyjny;  odmawiaj

ą

cy  współpracy;  apatyczny;  zamkni

ę

ty  

w  sobie;  ponury;  reaguj

ą

cy  zło

ś

ci

ą

;  przewra

Ŝ

liwiony;  zawsze  

w  postawie  obronnej;  nerwowy;  ambiwalentny;  l

ę

kowy; 

roztargniony,  

mniej: czuły; pomocny; kochaj

ą

cy. 

Brak  dojrzało

ś

ci  -  emocjonalna  i  społeczna  niedojrzało

ść

potrzeba natychmiastowej gratyfikacji. 

Kontakt  z  rodzin

ą

  -  lekcewa

Ŝ

y  i  łamie  reguły  obowi

ą

zuj

ą

ce 

domowników,  unika  powa

Ŝ

nych  rozmów  z  rodzicami,  zmienia 

si

ę

  atmosfera  w  rodzinie,  narasta  konflikt  z  rodzicami  

i  rodze

ń

stwem,  narasta  wyobcowanie  z  rodziny,  nie 

przedstawia swoich kolegów rodzicom. 

Kontakty  kole

Ŝ

e

ń

skie  -  urywaj

ą

  si

ę

  bliskie  kontakty,  

z  dobrymi  przyjaciółmi,  z  dziewczyn

ą

,  chłopcem,  coraz 

mniejsze 

zainteresowanie 

kolegami 

nieu

Ŝ

ywaj

ą

cymi 

narkotyków,  zaprzyja

ź

nianie  si

ę

  z  podobnymi  samotnikami, 

dobieranie sobie starszych kolegów.  

background image

 

19 

 
 

Brak  d

ąŜ

e

ń

  -  malej

ą

ce  zainteresowanie  nabywaniem  wiedzy  

i  umiej

ę

tno

ś

ci,  generalnie  bierna  postawa,  brak  inicjatywy, 

traci zainteresowanie szkoł

ą

, sportem i ulubionymi zaj

ę

ciami.  

Niska  samoocena  -  rozwija  si

ę

  poczucie  beznadziejno

ś

ci, 

ni

Ŝ

szo

ś

ci  i  bezradno

ś

ci,  czuje  si

ę

  samotny,  pokrzywdzony  

i  wystraszony,  traci  zaufanie  do  szkoły,  unika  swojego 

ś

rodowiska  i  zamyka  si

ę

  w  sobie,  odpada  jako  uczestnik 

sportowych i innych zaj

ęć

 

Zaprzeczanie  -  negowanie  faktu,  i

Ŝ

  narkotyki  s

ą

  szkodliwe, 

win

ą

  za  własne  nieodpowiedzialne  post

ę

powanie  obci

ąŜ

innych, 

wytyka 

innym 

ę

dy, 

krytykuje 

obyczajowo

ść

 

dorosłych.  

Kłamstwo  -  staje  si

ę

  artyst

ą

  w  kamufla

Ŝ

u,  na  ka

Ŝ

d

ą

 

okoliczno

ść

 

ma 

dobr

ą

 

wymówk

ę

udziela 

m

ę

tnych, 

wymijaj

ą

cych i niekonkretnych odpowiedzi. 

Spó

ź

nianie si

ę

 - coraz cz

ęś

ciej spó

ź

nia si

ę

 do szkoły, pó

ź

niej 

wraca 

do 

domu, 

zawsze 

ma 

gotowe 

wymówki 

usprawiedliwiaj

ą

ce spó

ź

nienie, traci poczucie czasu. 

L

ę

k - paranoja, poczucie krzywdy. 

Brak 

instynktu 

samozachowawczego 

wi

ę

ksza 

awanturniczo

ść

rosn

ą

ca 

impulsywno

ść

narastaj

ą

ce 

nieadekwatne  poczucie  pewno

ś

ci  siebie,  upodobanie  do 

niebezpiecznych sytuacji.  

Wrogo

ść

,  agresja  skierowana  przeciwko  innym  -  staje  si

ę

 

nieposłuszny  i  buntuje  si

ę

  przeciwko  rodzicom,  narastaj

ą

cy 

uogólniony  bunt  na  wszelkie  normy  i  prawa,  zachowuje  si

ę

 

background image

 

20 

 
 

coraz  gwałtowniej  i  agresywniej,  zaczyna  zniewa

Ŝ

a

ć

  innych 

słownie i posuwa si

ę

 do r

ę

koczynów.  

 

II. 

ZNIANY W AKTYWNO

Ś

CI I NAWYKACH 

 

Nieuzasadnione  nieobecno

ś

ci  -  nie  przestrzega  ustalonych 

godzin  i  coraz  cz

ęś

ciej  wymyka  si

ę

  z  domu,  wraca  o  coraz 

ź

niejszej  godzinie,  bez  uprzedzenia  nie  wraca  na  noc,  nie 

potrafi  rozliczy

ć

  si

ę

  z  czasu  sp

ę

dzonego  poza  domem, 

przesiaduje godzinami w swoim pokoju, ch

ę

tnie podejmuje si

ę

 

obowi

ą

zków,  przy  wykonywaniu,  których  mo

Ŝ

e  znikn

ąć

 

rodzicom z oczu.  

Obowi

ą

zki  domowe  -  przestaje  wypełnia

ć

  swoje  obowi

ą

zki  

w  domu,  zapomina  o  uroczysto

ś

ciach  rodzinnych  i  odmawia 

uczestnictwa  w  nich,  ma  nieporz

ą

dek  w  pokoju,  ogólnie 

zdezorganizowany i nieporz

ą

dny.  

Przyja

ź

nie, porozumiewanie si

ę

 z lud

ź

mi - cz

ę

sto wychodzi 

na  krótko  z  kolegami,  zaniedbuje  zwyczaj  przedstawiania 

kolegów rodzicom, nie  zaprasza do domu przychodz

ą

cych po 

niego kolegów.  

Zmiana nawyków jedzeniowych - wyra

ź

ny przypływ apetytu 

lub jego brak, nagłe upodobanie do słodyczy.  

Zmiany  rytmu  snu  i  czuwania  -  rozregulowanie  rytmu  dnia  

i nocy, sen przez wi

ę

kszo

ść

 dnia, aktywno

ść

 w nocy. 

Kradzie

Ŝ

e,  własne  skrytki  -  kradnie  z  domu,  ze  szkoły, 

wynosi  z  domu  rzeczy  na  sprzeda

Ŝ

,  stale  co

ś

  chowa  przed 

background image

 

21 

 
 

domownikami, ubytki w domowych zapasach alkoholu i leków, 

zgłasza, 

Ŝ

e ukradziono mu pieni

ą

dze lub rzeczy.  

Religia  -  oboj

ę

tnieje  na  sprawy  wiary,  niech

ę

tny  rozmowom  

o religii i przekonaniach.  

J

ę

zyk  -  u

Ŝ

ywa  przekle

ń

stw,  ma  nowych  przyjaciół,  którzy 

posługuj

ą

  si

ę

  wulgarnym  j

ę

zykiem,  u

Ŝ

ywa  slangu  i  terminów 

narkoma

ń

skich dla rodziców nie zrozumiałych. 

Wygl

ą

d  pokoju  -  w  sypialni  ma  chłodno  nawet  zim

ą

,  cz

ę

sto 

wietrzy  pokój,  u

Ŝ

ywa  kadzideł,  wody  do  ust,  od

ś

wie

Ŝ

aczy  do 

pomieszcze

ń

,  perfum,  nie 

Ŝ

yczy  sobie  wchodzenia  do  jego 

pokoju.  

Problemy zwi

ą

zane ze szkoł

ą

 - nie odrabia lekcji, ma gorsze 

stopnie,  zaniedbuje obowi

ą

zki szkolne, zaczyna mu brakowa

ć

 

motywacji  do  nauki,  cz

ę

sto  spó

ź

nia  si

ę

  do  szkoły,  zasypia  na 

lekcjach,  opuszcza  lekcje,  cz

ę

sto  karany,  zawieszony  

w  prawach  ucznia,  usiłuje 

ź

le  nastawi

ć

  rodziców  do  szkoły  

i  nauczycieli,  lekcewa

Ŝ

y  nauczycieli  i  regulamin,  przerywa 

szkoł

ę

, zostaje wyrzucony ze szkoły. 

 

III. 

ZMIANY STANU FIZYCZNEGO 

 
Stan  zdrowia  -  spadek  ci

ęŜ

aru  ciała,  przezi

ę

bienie,  grypy, 

bóle 

Ŝ

ą

dka,  zm

ę

czenie,  bóle  głowy,  przewlekły  kaszel, 

cz

ę

ste  zachorowania,  złe  samopoczucie  rano,  lepsze  od 

południa,  cz

ę

ste  urazy  podczas  zaj

ęć

  sportowych,  dłu

Ŝ

sza 

rekonwalescencja. 

background image

 

22 

 
 

Rozwój  fizyczny  -  zahamowanie  wzrostu,  nagły  przyrost 

masy  mi

ęś

niowej,  ogólny  spadek  energii,  bulimia,  anoreksja, 

nieregularne miesi

ą

czkowanie. 

Mowa  -  bełkotliwa,  chaotyczna,  niejasna,  potok  słów  bez 

pauz. 

Pami

ęć

  -  okresy  niepami

ę

ci,  gorsze  zapami

ę

tywanie, 

zaburzenia my

ś

lenia. 

Oczy  -  przekrwione,  napuchni

ę

te,  rozszerzone  lub  zw

ęŜ

one 

ź

renice,  opadaj

ą

ce  powieki,  brak  kontroli  nad  ruchami  gałek 

ocznych, zamazane lub podwójne widzenie, objawy zapalne. 

Nos  -  objawy  uczulenia  lub  kataru,  cz

ę

ste  kichanie, 

krwawienie z nosa.  

Jama  ustna  -  sucho

ść

  w  ustach,  cz

ę

ste  oblizywanie  warg, 

oddech z zapachem alkoholu, marihuany, nikotyny, psucie si

ę

 

z

ę

bów.  

Skóra - nienaturalne blade palce, nadmierna potliwo

ść

, zimna 

i  wilgotna  skóra,  sw

ę

dzenie  i  pieczenie  skóry,  nagłe 

pojawienie si

ę

 tr

ą

dziku, za

Ŝ

ółcenie skóry i biel spojówek.  

Kontrola  czynno

ś

ci  ruchowych  -  utrata  kontroli  ruchowej, 

pojawienie si

ę

 niepokoju ruchowego i nadaktywno

ś

ci, powolny 

chód,  zachwiania  równowagi,  zawroty  głowy,  niezdarno

ść

niesprawno

ść

 mi

ęś

ni. 

Wygl

ą

d,  higiena  -  obnosi  si

ę

  z  now

ą

  fryzur

ą

  i  strojami,  staje 

si

ę

  posiadaczem  nawi

ą

zuj

ą

cych  do  subkultury  narkotycznej 

emblematów,  koszulek  z  napisami,  obni

Ŝ

ona  dbało

ść

  

background image

 

23 

 
 

o  higien

ę

  osobist

ą

,  coraz  bardziej  przywyka  do  własnego 

niechlujnego wygl

ą

du. 

 

IV. 

AKCESORIA DO ZA

ś

YWANIA NARKOTYKÓW  

I ICH KAMUFLA

ś

 

fajki, bibułki, torebki ze 

ś

ladami chemikaliów,  

 

lekarstwa i 

ś

rodki sprzedawane bez recepty,  

 

okulary słoneczne,  

 

krople do oczu, krople do nosa, sztyfty do ust,  

 

od

ś

wie

Ŝ

aj

ą

ce dropsy i pastylki.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

24 

 
 

PRZEPISY KARNE 

z Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii 

 

Art. 53. 

1.  Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  wytwarza,  przetwarza  albo 

przerabia 

ś

rodki  odurzaj

ą

ce  lub  substancje  psychotropowe 

albo  przetwarza  słom

ę

  makow

ą

,  podlega  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci do lat 3. 

2.  Je

Ŝ

eli  przedmiotem  czynu,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  jest 

znaczna 

ilo

ść

 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych, 

substancji 

psychotropowych  albo  słomy  makowej  lub  czyn  ten  został 

popełniony  w  celu  osi

ą

gni

ę

cia  korzy

ś

ci  maj

ą

tkowej  lub 

osobistej,  sprawca  podlega  grzywnie  i  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci na czas nie krótszy od lat 3. 

Art. 54

1.  Kto  wyrabia,  posiada,  przechowuje,  zbywa  lub  nabywa 

przyrz

ą

dy,  je

Ŝ

eli  z  okoliczno

ś

ci  wynika, 

Ŝ

e  słu

Ŝą

  one  lub  s

ą

 

przeznaczone do niedozwolonego wytwarzania, przetwarzania 

lub 

przerobu 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych 

lub 

substancji 

psychotropowych,  podlega  grzywnie,  karze  ograniczenia 

wolno

ś

ci albo pozbawienia wolno

ś

ci do lat 2. 

2. Tej samej karze podlega, kto: 

1) 

przystosowuje 

do 

niedozwolonego 

wytwarzania, 

przetwarzania, 

przerobu 

lub 

konsumpcji 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych  lub  substancji  psychotropowych  naczynia  

i przyrz

ą

dy, cho

ć

by były wytworzone w innym celu, albo 

background image

 

25 

 
 

2)  wchodzi  w  porozumienie  z  inn

ą

  osob

ą

  w  celu  popełnienia 

przest

ę

pstwa okre

ś

lonego w art. 53 ust. 2. 

Art. 55

1.  Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  dokonuje  przywozu, 

wywozu, 

wewn

ą

trzwspólnotowego 

nabycia, 

wewn

ą

trzwspólnotowej dostawy lub przewozi przez terytorium 

Rzeczypospolitej  Polskiej  lub  terytorium  innego  pa

ń

stwa 

ś

rodki  odurzaj

ą

ce,  substancje  psychotropowe  lub  słom

ę

 

makow

ą

,  podlega  grzywnie  i  karze  pozbawienia  wolno

ś

ci  do 

lat 5. 

2.  W  wypadku  mniejszej  wagi,  sprawca  podlega  grzywnie, 

karze  ograniczenia  wolno

ś

ci  albo  pozbawienia  wolno

ś

ci  do 

roku. 

3.  Je

Ŝ

eli  przedmiotem  czynu,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  jest 

znaczna 

ilo

ść

 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych, 

substancji 

psychotropowych  lub  słomy  makowej  albo  czyn  ten  został 

popełniony  w  celu  osi

ą

gni

ę

cia  korzy

ś

ci  maj

ą

tkowej  lub 

osobistej,  sprawca  podlega  grzywnie  i  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci na czas nie krótszy od lat 3. 

Art. 56

 1.  Kto,  wbrew  przepisom  art.  33-35  i  37,  wprowadza  do 

obrotu 

ś

rodki  odurzaj

ą

ce,  substancje  psychotropowe  lub 

słom

ę

  makow

ą

  albo  uczestniczy  w  takim  obrocie,  podlega 

grzywnie i karze pozbawienia wolno

ś

ci od 6 miesi

ę

cy do lat 8. 

background image

 

26 

 
 

2.  W  wypadku  mniejszej  wagi,  sprawca  podlega  grzywnie, 

karze  ograniczenia  wolno

ś

ci  albo  pozbawienia  wolno

ś

ci  do 

roku. 

3.  Je

Ŝ

eli  przedmiotem  czynu,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  jest 

znaczna 

ilo

ść

 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych, 

substancji 

psychotropowych  lub  słomy  makowej,  sprawca  podlega 

grzywnie i karze pozbawienia wolno

ś

ci do lat 10. 

Art. 57

1.  Kto  czyni  przygotowania  do  przest

ę

pstwa  okre

ś

lonego  

w  art.  55  ust.  1  lub  art.  56  ust.  1,  podlega  grzywnie,  karze 

ograniczenia wolno

ś

ci albo pozbawienia wolno

ś

ci do lat 2. 

2.  Kto  czyni  przygotowania  do  przest

ę

pstwa  okre

ś

lonego  

w  art.  55  ust.  3  lub  art.  56  ust.  3,  podlega  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci do lat 3. 

Art. 58

1.  Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  udziela  innej  osobie 

ś

rodka 

odurzaj

ą

cego  lub  substancji  psychotropowej,  ułatwia  albo 

umo

Ŝ

liwia  ich  u

Ŝ

ycie  albo  nakłania  do  u

Ŝ

ycia  takiego 

ś

rodka 

lub substancji, podlega karze pozbawienia wolno

ś

ci do lat 3. 

2.  Je

Ŝ

eli  sprawca  czynu,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  udziela 

ś

rodka 

odurzaj

ą

cego 

lub 

substancji 

psychotropowej 

małoletniemu  lub  nakłania  go  do  u

Ŝ

ycia  takiego 

ś

rodka  lub 

substancji albo udziela ich w znacznych ilo

ś

ciach innej osobie, 

podlega karze pozbawienia wolno

ś

ci do 6 miesi

ę

cy do lat 8. 

 

 

background image

 

27 

 
 

Art. 59

 1.  Kto,  w  celu  osi

ą

gni

ę

cia  korzy

ś

ci  maj

ą

tkowej  lub  osobistej, 

udziela  innej  osobie 

ś

rodka  odurzaj

ą

cego  lub  substancji 

psychotropowej,  ułatwia  u

Ŝ

ycie  albo  nakłania  do  u

Ŝ

ycia 

takiego 

ś

rodka  lub  substancji,  podlega  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci od roku do lat 10. 

2.  Je

Ŝ

eli  sprawca  czynu,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  udziela 

ś

rodka 

odurzaj

ą

cego 

lub 

substancji 

psychotropowej 

małoletniemu,  ułatwia  u

Ŝ

ycie  albo  nakłania  go  do  u

Ŝ

ycia 

takiego 

ś

rodka  lub  substancji,  podlega  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci na czas nie krótszy od lat 3. 

3.  W  wypadku  mniejszej  wagi,  sprawca  podlega  grzywnie, 

karze  ograniczenia  wolno

ś

ci  albo  pozbawienia  wolno

ś

ci  

do lat 2. 

Art. 60

Kto,  b

ę

d

ą

c  wła

ś

cicielem  lub  działaj

ą

cym  w  jego  imieniu 

zarz

ą

dc

ą

 albo kierownikiem zakładu gastronomicznego, lokalu 

rozrywkowego  lub  prowadz

ą

c  inn

ą

  działalno

ść

  usługow

ą

maj

ą

c  wiarygodn

ą

  wiadomo

ść

  o  popełnieniu  przest

ę

pstwa 

okre

ś

lonego  w  art.  56,  58  lub  59  na  terenie  tego  zakładu  lub 

lokalu, nie powiadamia o tym niezwłocznie organów 

ś

cigania, 

podlega 

grzywnie, 

karze 

ograniczenia 

wolno

ś

ci 

albo 

pozbawienia wolno

ś

ci do lat 2. 

Art. 61

Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  rozporz

ą

dzenia  273/2004  lub 

rozporz

ą

dzenia 

111/2005, 

celu 

niedozwolonego 

background image

 

28 

 
 

wytworzenia 

ś

rodka 

odurzaj

ą

cego 

lub 

substancji 

psychotropowej,  wytwarza,  przetwarza,  przerabia,  dokonuje 

przywozu, 

wywozu, 

wewn

ą

trzwspólnotowego 

nabycia, 

wewn

ą

trzwspólnotowej  dostawy,  przewozi  przez  terytorium 

Rzeczypospolitej  Polskiej  lub  terytorium  innego  pa

ń

stwa, 

nabywa,  posiada,  przechowuje  lub  wprowadza  do  obrotu 

prekursory, podlega grzywnie i karze pozbawienia wolno

ś

ci do 

lat 5. 

Art. 62. 

1.  Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  posiada 

ś

rodki  odurzaj

ą

ce 

lub  substancje  psychotropowe,  podlega  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci do lat 3. 

2.  Je

Ŝ

eli  przedmiotem  czynu,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  jest 

znaczna 

ilo

ść

 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych 

lub 

substancji 

psychotropowych,  sprawca  podlega  karze  pozbawienia 

wolno

ś

ci od 6 miesi

ę

cy do lat 8. 

3.  W  wypadku  mniejszej  wagi,  sprawca  podlega  grzywnie, 

karze  ograniczenia  wolno

ś

ci  albo  pozbawienia  wolno

ś

ci  do 

roku. 

Art. 63

1.  Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  uprawia  mak,  z  wyj

ą

tkiem 

maku  niskomorfinowego,  lub  konopie,  z  wyj

ą

tkiem  konopi 

włóknistych,  lub  krzew  koki  podlega  grzywnie,  karze 

ograniczenia wolno

ś

ci albo pozbawienia wolno

ś

ci do lat 3. 

background image

 

29 

 
 

2.  Tej  samej  karze  podlega,  kto,  wbrew  przepisom  ustawy, 

zbiera  mleczko  makowe,  opium,  słom

ę

  makow

ą

,  li

ś

cie  koki  

Ŝ

ywic

ę

 lub ziele konopi innych ni

Ŝ

 włókniste. 

3.  Je

Ŝ

eli  przedmiotem  czynu,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  jest 

uprawa  mog

ą

ca  dostarczy

ć

  znacznej  ilo

ś

ci  słomy  makowej, 

li

ś

ci  koki, 

Ŝ

ywicy  lub  ziela  konopi  innych  ni

Ŝ

  włókniste, 

sprawca  podlega  karze  pozbawienia  wolno

ś

ci  od  6  miesi

ę

cy 

do lat 8. 

Art. 64

Kto  zabiera,  w  celu  przywłaszczenia, 

ś

rodki  odurzaj

ą

ce, 

substancje  psychotropowe,  mleczko  makowe  lub  słom

ę

 

makow

ą

,  podlega  karze  pozbawienia  wolno

ś

ci  od  3  miesi

ę

cy 

do lat 5. 

Art. 65

Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  uprawia  mak  niskomorfinowy 

lub konopie włókniste, podlega karze grzywny. 

Art. 66. 

Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  rozporz

ą

dzenia  273/2004  lub 

rozporz

ą

dzenia  111/2005,  wytwarza,  przetwarza,  przerabia, 

stosuje, 

dokonuje 

przywozu, 

wywozu, 

wewn

ą

trzwspólnotowego 

nabycia, 

wewn

ą

trzwspólnotowej 

dostawy,  przewozi  przez  terytorium  Rzeczypospolitej  Polskiej 

lub  terytorium  innego  pa

ń

stwa,  nabywa,  posiada  lub 

przechowuje prekursory, podlega karze grzywny. 

 

 

background image

 

30 

 
 

Art. 67

Kto,  wbrew  przepisom  ustawy,  rozporz

ą

dzenia  273/2004  lub 

rozporz

ą

dzenia 

111/2005, 

nie 

dopełnia 

obowi

ą

zku 

prowadzenia  ewidencji  wytwarzania,  przetwarzania,  przerobu 

ś

rodków  odurzaj

ą

cych,  substancji  psychotropowych  lub 

prekursorów  i  obrotu  nimi  albo  w  inny  sposób  narusza 

przepisy  okre

ś

laj

ą

ce  zasady  stosowania 

ś

rodków,  substancji 

lub prekursorów i obrotu nimi, podlega karze grzywny. 

 

 

Art. 68

Kto,  wbrew  przepisom  art.  20  ust.  1,  prowadzi  reklam

ę

  lub 

promuje  substancj

ę

  psychotropow

ą

  lub 

ś

rodek  odurzaj

ą

cy,  

w  celach  innych  ni

Ŝ

  medyczne,  podlega  grzywnie,  karze 

ograniczenia wolno

ś

ci albo pozbawienia wolno

ś

ci do roku. 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

31 

 
 

 
 

PRAWDY I MITY DOTYCZĄCE 

NARKOTYKÓW 

 

 

Marihuana jest lekkim narkotykiem i nie uzale

Ŝ

nia. 

NIEPRAWDA.  Marihuana,  podobnie  jak  haszysz  jest 

uzale

Ŝ

niaj

ą

ca.  I  chocia

Ŝ

  uzale

Ŝ

nia  w  nieco  dłu

Ŝ

szym  czasie 

ni

Ŝ

 np. heroina, to jednak osobom, które j

ą

 pal

ą

 trudno jest ju

Ŝ

 

po paru miesi

ą

cach zrezygnowa

ć

 z wypalenia skr

ę

ta. 

 

Je

Ŝ

eli  kto

ś

  jest  uzale

Ŝ

niony,  to  musi  bra

ć

  narkotyki 

codziennie. 

NIEPRAWDA.  Osoby  uzale

Ŝ

nione  od  amfetaminy,  marihuany 

lub  haszyszu  mog

ą

  przerwa

ć

  branie  tych 

ś

rodków  na  pewien 

czas.  Odstawienie  narkotyku  na  par

ę

  dni  nie  oznacza  jednak 

braku  uzale

Ŝ

nienia  tylko  po  prostu  chwilow

ą

  przerw

ę

  

w „braniu’’. 

 

Uzale

Ŝ

niaj

ą

 si

ę

 tylko słabi ludzie. 

NIEPRAWDA.  Człowiek  uzale

Ŝ

nia  si

ę

  nie  dlatego, 

Ŝ

e  jest 

słaby lub silny, lecz w pierwszej kolejno

ś

ci, dlatego, 

Ŝ

e bierze 

narkotyki  i  podoba  mu  si

ę

  ich  działanie.  Nie  mo

Ŝ

na  te

Ŝ

 

powiedzie

ć

Ŝ

e  ludzie  o  silnej  woli  mog

ą

  bra

ć

 

ś

rodki 

odurzaj

ą

ce  i  nic  im  si

ę

  nie  stanie.  Ka

Ŝ

dy,  kto  zaczyna  bra

ć

 

narkotyki, powinien liczy

ć

 si

ę

 z uzale

Ŝ

nieniem. 

background image

 

32 

 
 

 

Bior

ę

 tylko dla przyjemno

ś

ci, nie uzale

Ŝ

ni

ę

 si

ę

NIEPRAWDA. 

ś

aden z narkomanów nie zacz

ą

ł bra

ć

, bo chciał 

si

ę

  celowo  i  z  premedytacj

ą

  uzale

Ŝ

ni

ć

.  W  mózgu  osoby 

bior

ą

cej  narkotyki  po  pewnym  czasie  nast

ę

puje  pewien 

„przeskok’’  (wzrasta  tolerancja,  organizm  zaczyna  si

ę

 

uodparnia

ć

), po którym nie da ju

Ŝ

 si

ę

 wróci

ć

 do poprzedniego 

stanu. 

 

Istniej

ą

 lekarstwa, które skutecznie lecz

ą

 z narkomanii.  

NIEPRAWDA.  Medycyna  wci

ąŜ

  poszukuje  skutecznego  leku 

na  uzale

Ŝ

nienia.  Obecnie  dost

ę

pne  preparaty  (metadon) 

stosuje  si

ę

  jedynie  w  leczeniu  uzale

Ŝ

nie

ń

  od  opiatów  i  pod 

warunkiem poddania si

ę

 jednocze

ś

nie intensywnej terapii.  

 

To,  czy  uzale

Ŝ

ni

ę

  si

ę

  od  narkotyków,  zale

Ŝ

y  wył

ą

cznie  od 

mojej woli.  

NIEPRAWDA.  Wszyscy,  którzy  złapali  si

ę

  w  pułapk

ę

  tego 

stwierdzenia maj

ą

 dzisiaj ogromne problemy z narkotykami.  

 

Zawsze wiadomo, co zawiera narkotyk.  

NIEPRAWDA.  Nigdy  nie  ma  pewno

ś

ci,  jakie  substancje 

wchodz

ą

 w skład narkotyków. Ten towar nie ma znaku jako

ś

ci. 

Rozprowadzane narkotyki zwykle zawieraj

ą

 zanieczyszczenia. 

Domieszki s

ą

 bardziej lub mniej toksyczne.  

 

background image

 

33 

 
 

 

Ł

ą

czenie narkotyków z alkoholem jest niebezpieczne.  

PRAWDA.  Tego  typu  kombinacje  wzmacniaj

ą

  toksyczne 

działanie  u

Ŝ

ywanych  narkotyków.  Nigdy  nie  wiesz,  co  mo

Ŝ

si

ę

 wydarzy

ć

 w wyniku takiego poł

ą

czenia (wylew, zapa

ść

 lub 

chwilowa utrata przytomno

ś

ci).  

 

Wszyscy młodzi ludzie bior

ą

 narkotyki.  

NIEPRAWDA. Jak wynika z bada

ń

 ogólnopolskich, wi

ę

kszo

ść

 

młodzie

Ŝ

y nigdy nie próbowała narkotyków. 

 

Marihuana to niegro

ź

ne „zioło”.  

NIEPRAWDA.  Marihuana  uzale

Ŝ

nia  psychicznie.  Mo

Ŝ

powodowa

ć

 niepokój, rozkojarzenie, pogorszenie koncentracji, 

pami

ę

ci  i  obni

Ŝ

enie  sprawno

ś

ci  intelektualnej  a  tak

Ŝ

zoboj

ę

tnienie  i  zniech

ę

cenie  do  codziennych  zaj

ęć

  (syndrom 

motywacyjny).  

 

Brown Sugar to heroina.  

PRAWDA.  Ze  wzgl

ę

du  na  słodko  brzmi

ą

c

ą

  nazw

ę

  i  sposób 

przyjmowania, niektórym ludziom Brown Sugar nie kojarzy si

ę

 

z  najgro

ź

niejszym  narkotykiem  -  heroin

ą

.  Jednak  tak  samo 

działa i tak samo szybko uzale

Ŝ

nia.  

 

Amfetamina poprawia zdolno

ść

 umysłu.  

background image

 

34 

 
 

NIEPRAWDA. Amfetamina nie utrwala posiadanej wiedzy, ani 

nie  przyspiesza  nowej.  Pozwala  wprawdzie  na  aktywno

ść

 

przez  cał

ą

  dob

ę

,  jednak  kosztem  wyczerpania  organizmu  

i  depresji,  kiedy  narkotyk  przestaje  działa

ć

.  Ponadto  silnie 

uzale

Ŝ

nia.  

 

Istnieje podział na narkotyki „twarde” i „mi

ę

kkie”.  

NIEPRAWDA.  Nie  ma  narkotyków  „twardych”  ani  „mi

ę

kkich”, 

s

ą

 tylko wolniej i szybciej uzale

Ŝ

niaj

ą

ce.  

 

Syndrom 

amotywacyjny 

jest 

efektem 

za

Ŝ

ywania 

amfetaminy.  

NIEPRAWDA.  Syndrom  amotywacyjny  jako  stan  apatii  

i  rezygnacji  pojawia  si

ę

  po  dłu

Ŝ

szym  okresie  palenia 

marihuany  lub  haszyszu.  Jest  to  stan  charakteryzuj

ą

cy  si

ę

 

rezygnacj

ą

  ze  wszystkiego,  co  dot

ą

d  było  wa

Ŝ

ne,  a  wi

ę

c: 

szkoły, przyjaciół, hobby, czy dbania o własny wygl

ą

d.  

 

Wszystkie  narkotyki  uzale

Ŝ

niaj

ą

  psychicznie,  a  tylko 

niektóre psychicznie i fizycznie.  

PRAWDA.  Tylko  opioidy  i  barbiturany  powoduj

ą

  uzale

Ŝ

nienie 

psychiczne  poł

ą

czone  z  fizycznym.  Pozostałe  narkotyki 

uzale

Ŝ

niaj

ą

 psychicznie.  

 

Sterydy anaboliczne to narkotyki.  

background image

 

35 

 
 

NIEPRAWDA.  Sterydy  anaboliczne  nie  s

ą

  narkotykami. 

Polskie  prawo  zabrania  posiadania  dystrybucji  takimi 

ś

rodkami.  

Datura  stramonium,  czyli  bielu

ń

  dzi

ę

dzierzawa  to  ro

ś

lina 

silnie odurzaj

ą

ca.  

PRAWDA.  Bielu

ń

  ma  działanie  mocno  halucynogenne, 

zawiera w swoim składzie substancje truj

ą

ce.  

 

Morfina 

stosowana 

medycynie 

nie 

powoduje 

uzale

Ŝ

nienia.  

NIEPRAWDA.  Morfina  jako  alkaloid  opium  powoduje 

uzale

Ŝ

nienie  fizyczne  i  psychiczne  ju

Ŝ

  po  14  dniach 

regularnego do

Ŝ

ylnego za

Ŝ

ywania. 

 

Heroina to najbardziej niebezpieczny narkotyk.  

PRAWDA.  Heroina  z  uwagi  na  ogromn

ą

  sił

ę

  działania  oraz 

powodowanie  w  szybkim  czasie  degradacji  narz

ą

dów 

wewn

ę

trznych  i  ze  wzgl

ę

du  na  szybkie  uzale

Ŝ

nienie, 

rzeczywi

ś

cie  uwa

Ŝ

ana  jest  za  najbardziej  niebezpieczny  dla 

Ŝ

ycia narkotyk. Mo

Ŝ

e uzale

Ŝ

ni

ć

 ju

Ŝ

 po pierwszym razie.  

 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

36 

 
 

 
 
 
 

PORADY DLA RODZICÓW 

 

Zasady domowej profilaktyki: 

 

 

Zapoznaj si

ę

  z  informacjami dotycz

ą

cymi narkotyków. 

Dowiedz si

ę

 jak wygl

ą

daj

ą

, jak działaj

ą

 i w jaki sposób 

pozna

ć

, czy dziecko je stosowało. 

 

Zapoznaj  si

ę

  z  programem  pomocy  i  profilaktyki 

uzale

Ŝ

nie

ń

, jakie prowadzone s

ą

 w szkole lub gminie. 

 

Skup  si

ę

  na  rozwijaniu  u  dziecka  umiej

ę

tno

ś

ci 

społecznych:  jak  odmawia

ć

,  jak  zdobywa

ć

  przyjaciół, 

jak podejmowa

ć

 decyzje. 

 

Zach

ę

caj  do  aktywno

ś

ci,  które  s

ą

  konstruktywne, 

ambitne i interesuj

ą

ce. 

 

Spraw,  aby  wasz  dom  był  bezpieczn

ą

  przystani

ą

  dla 

dziecka, miejscem,  gdzie  mo

Ŝ

na  znale

źć

  zrozumienie 

i wsparcie. 

 

Poznaj  przyjaciół  dziecka,  pozwól  na  zaproszenie  ich 

do domu. 

 

Rozmawiajcie  na  ró

Ŝ

ne  tematy:  o  narkotykach,  

o warto

ś

ciach, którymi nale

Ŝ

y si

ę

 w 

Ŝ

yciu kierowa

ć

 

 

background image

 

37 

 
 

 

 

 

Jak pomóc dziecku 

Ŝ

y

ć

 bez narkotyków?: 

 

 

Miło

ść

  i  wsparcie  rodziców  to  jedne  z  wa

Ŝ

niejszych 

czynników chroni

ą

cych dziecko przed narkotykami.  

 

Sp

ę

dzajcie czas z dzieckiem. Obiad, spacer, wspólne 

czytanie  czy  zabawa  niech  poka

Ŝą

  dziecku, 

Ŝ

e  jest 

ono dla was najwa

Ŝ

niejsze.  

 

Słuchaj,  co  mówi  dziecko.  Zadawaj  mu  pytania.  Nie 

przerywaj ani nie os

ą

dzaj.  

 

Poznaj  specyfik

ę

  okresu  dojrzewania,  staraj  si

ę

 

zrozumie

ć

 

ś

wiat dziecka, jego uczucia i problemy.  

 

Ustalcie  domowe  zasady,  których  dziecko  powinno 

przestrzega

ć

 np. nieu

Ŝ

ywanie narkotyków, papierosów 

i  alkoholu,  powrót  o  okre

ś

lonej  godzinie,  stałe 

obowi

ą

zki.  Poinformuj  dziecko  o  konsekwencjach 

złamania tych zasad.  

 

B

ą

d

ź

cie  uwa

Ŝ

ni,  obserwujcie  dziecko.  Nauczcie  si

ę

 

sygnałów ostrzegawczych za

Ŝ

ywania narkotyków.  

 

B

ą

d

ź

cie  modelem.  Dzieci  na

ś

laduj

ą

  zachowania 

rodziców.  

 

Czujno

ść

 jest najlepsz

ą

 profilaktyk

ą

 domow

ą

.  

 

 

background image

 

38 

 
 

 

 

 

Jak post

ę

powa

ć

 w sytuacji, gdy dziecko za

Ŝ

ywa 

narkotyki. 

 

Nie mo

Ŝ

esz wtedy: 

 

wpada

ć

  w  panik

ą

  i  przeprowadza

ć

  zasadniczych 

rozmów  z  dzieckiem,  gdy  jest  ono  pod  wpływem 

ś

rodka odurzaj

ą

cego; 

 

udawa

ć

Ŝ

e to jest nieprawda, nie wierzy

ć

 w istniej

ą

ce 

fakty, bezgranicznie ufa

ć

 dziecku; 

 

usprawiedliwia

ć

  dziecka,  szuka

ć

  winy  w  sobie  lub  

w złym towarzystwie; 

 

wierzy

ć

  zapewnieniom  dziecka, 

Ŝ

e  ma  kontrol

ę

  nad 

za

Ŝ

ywaniem  narkotyków  i 

Ŝ

e  samo  sobie  poradzi  

z tym problemem; 

 

nadmiernie  ochrania

ć

  dziecka  przed  konsekwencjami 

za

Ŝ

ywania  narkotyków,  np.  pisa

ć

  usprawiedliwie

ń

 

nieobecno

ś

ci w szkole, spłaca

ć

 długów dziecka; 

 

Musisz koniecznie: 

 

wysłucha

ć

 dziecka i spokojnie z nim porozmawia

ć

 

zastanowi

ć

  si

ę

,  dlaczego  dziecko  si

ę

ga  po  narkotyki; 

czy  powody  nie  s

ą

  zwi

ą

zane  z  sytuacj

ą

  w  waszej 

rodzinie – je

ś

li tak, pomy

ś

l, co mo

Ŝ

na zmieni

ć

;  

background image

 

39 

 
 

 

działa

ć

!  A  nie  liczy

ć

  na  to, 

Ŝ

e  problem  sam  si

ę

 

rozwi

ąŜ

e; szuka

ć

 pomocy specjalistów; 

 

wspólnie  ze  specjalist

ą

  i  dzieckiem  ustali

ć

  reguły 

post

ę

powania i konsekwentnie ich przestrzega

ć

 

stosowa

ć

  zasad

ę

  ograniczonego  zaufania,  stara

ć

  si

ę

 

zawsze wiedzie

ć

 gdzie jest i co robi Twoje dziecko. 

 

Rodzice nie powinni: 

 

 

akceptowa

ć

 upijania i odurzania si

ę

;  

 

cz

ę

stowa

ć

 trunkami dzieci, które nie osi

ą

gn

ę

ły 18 roku 

Ŝ

ycia; 

 

przysta

ć

 na to, by nie mie

ć

 wst

ę

pu do pokoju dziecka,  

 

proponowa

ć

  zapalenie  papierosa  dzieciom  na  to  za 

młodym;  

 

sponsorowa

ć

  lub przyzwala

ć

 na imprezy bez  nadzoru 

osoby dorosłej; 

 

rozpoczyna

ć

 

powa

Ŝ

nej 

rozmowy 

dzieckiem 

odurzonym alkoholem lub innym 

ś

rodkiem; 

 

rzuca

ć

 gro

ź

bami, krzycze

ć

 i histeryzowa

ć

 

zamyka

ć

 oczy na win

ę

 dziecka odurzaj

ą

cego si

ę

 lub je 

jakkolwiek usprawiedliwia

ć

 

zniech

ę

ca

ć

 si

ę

 nieudanymi próbami interwencji; 

 

poddawa

ć

 si

ę

 

 

background image

 

40 

 
 

 

 

PORADY DLA NAUCZYCIELI

 

 

Oto kilka propozycji, które powinien uwzgl

ę

dni

ć

 

nauczyciel: 

 

 

okazywa

ć

  szacunek,  akceptacj

ę

  i  wsparcie,  kiedy 

dziecko ponosi pora

Ŝ

ki; 

 

pokaza

ć

Ŝ

e ka

Ŝ

dy człowiek popełnia bł

ę

dy; 

 

docenia

ć

 działanie a nie tylko efekt; 

 

pomaga

ć

 uczniom dostrzec własne post

ę

py; 

 

informuj

ą

c  o  efektach  pracy,  zacz

ąć

  od  tych 

pozytywnych,  dostrzega

ć

  drobne  sukcesy,  docenia

ć

 

starania; 

 

poszerzy

ć

 

swoj

ą

 

wiedz

ę

 

na 

temat 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych; 

 

nie  obawia

ć

  si

ę

  dyskusji  z  młodzie

Ŝą

  na  ten  temat, 

u

Ŝ

ywa

ć

 rzeczowych argumentów; 

 

nauczy

ć

  si

ę

  rozpoznawa

ć

  sygnały  ostrzegawcze 

wskazuj

ą

ce na za

Ŝ

ywanie narkotyków; 

 

zadba

ć

 

wprowadzenie 

rekomendowanych 

programów profilaktycznych dla uczniów i rodziców; 

 

stara

ć

  si

ę

  uwa

Ŝ

nie  obserwowa

ć

  swoich  uczniów  

i  reagowa

ć

  na  pierwsze  niepokoj

ą

ce  sygnały: 

background image

 

41 

 
 

problemy  z  koncentracj

ą

,  znacznie  pogorszenie  si

ę

 

stopni,  regularne  spó

ź

nianie  si

ę

,  wagarowanie, 

problemy z dyscyplin

ą

 

w  porozumieniu  z  dyrektorem  stworzy

ć

  w  szkole 

zespół konsultacyjny; 

 

poinformowa

ć

 uczniów, jak szkoła postanowiła chroni

ć

 

si

ę

 przed narkotykami, jakie zasady obowi

ą

zuj

ą

 i jakie 

konsekwencje gro

Ŝą

 za ich łamanie; 

 

utrzyma

ć

  dobry  kontakt  i  współprac

ę

  z  rodzicami. 

Poinformowa

ć

  ich,  w  jaki  sposób  szkoła  postanowiła 

chroni

ć

  uczniów  przed  narkotykami,  jakie  zasady 

obowi

ą

zuj

ą

  w  zwi

ą

zku  z  tym  uczniów  i  jakie 

konsekwencje  gro

Ŝą

  za  ich  łamanie,  zach

ę

ci

ć

 

rodziców do współpracy; 

 

poprosi

ć

  uczniów,  rodziców  i  nauczycieli,  aby  

o  wszystkich  zauwa

Ŝ

onych  przypadkach  za

Ŝ

ywania 

przez  młodzie

Ŝ

  narkotyków  lub  handlowania  nimi 

powiadamiali  zespół  konsultacyjny  funkcjonuj

ą

cy  

w szkole; 

 

na  spotkanie  z  rodzicami  zaprosi

ć

  specjalist

ę

  do 

spraw  uzale

Ŝ

nie

ń

  z  najbli

Ŝ

szej  poradni.  Wspólnie 

ustali

ć

  zasady  dotycz

ą

ce  współpracy  w  wypadku 

wyst

ą

pienia problemów narkotykowych.  

 

 

 

background image

 

42 

 
 

Jak mo

Ŝ

esz post

ą

pi

ć

 w sytuacji, gdy podejrzewasz ucznia 

o kontakt z narkotykami? 

 

 

Porozmawiaj na osobno

ś

ci i wyra

ź

 ch

ęć

 pomocy. 

 

Zapewnij  o  dyskrecji,  ale  uprzed

ź

Ŝ

e  porozmawiasz  

z rodzicami. 

 

Porozmawiaj  z  rodzicami.  Nie  oskar

Ŝ

aj  ich  i  nie 

krytykuj, udziel im wsparcia i wyka

Ŝ

 zrozumienie. 

 

Przedstaw  rodzicom  list

ę

  sygnałów  ostrzegawczych 

ś

wiadcz

ą

cych o za

Ŝ

ywaniu narkotyków. 

 

Popro

ś

 

rodziców 

kontakt 

terapeut

ą

 

lub 

pedagogiem. 

 

Je

Ŝ

eli  w  szkole  jest  wi

ę

cej  uczniów  maj

ą

cych  kontakt 

z  narkotykami,  zapro

ś

  terapeut

ę

  i  zorganizuj  grup

ę

 

wsparcia na terenie szkoły. 

 

Działania wspomagaj

ą

ce profilaktyk

ę

 antynarkotykow

ą

  

w szkole:

 

 

 

jasne  zasady  dotycz

ą

ce  u

Ŝ

ywania  narkotyków  przez 

uczniów; 

 

jasne 

konsekwencje 

przypadku 

u

Ŝ

ywania 

narkotyków; 

 

stworzenie  w  szkole 

ś

rodowiska  daj

ą

cego  poczucie 

bezpiecze

ń

stwa; 

 

przyjazne nastawienie nauczycieli do uczniów; 

background image

 

43 

 
 

 

współpraca  z  rodzicami  i 

ś

rodowiskiem  lokalnym, 

tak

Ŝ

lekarzami, 

psychologami, 

policj

ą

pracownikami socjalnymi, 

 

cz

ę

ste  monitorowanie  metod  nauczania  i  profilaktyki 

stosowanych w szkole, sprawdzanie ich skuteczno

ś

ci.  

 

O czym mówi

ć

 podczas spotka

ń

 z rodzicami: 

 

 

Przedstaw 

podstawowe 

informacje 

dotycz

ą

ce 

narkotyków, rozdaj ulotki informacyjne; 

 

Podaj telefony i adresy organizacji, do których mo

Ŝ

na 

si

ę

 zwróci

ć

 o pomoc; 

 

Zapro

ś

 terapeut

ę

 z poradni, który odpowie na pytania, 

co robi

ć

 w razie podejrze

ń

 o branie; 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

44 

 
 

JAK POWINNA WYGLĄDAĆ ROZMOWA 

NA TEMAT NARKOTYKÓW Z DZIEĆMI  

W RÓZNYM WIEKU 

 

Rozmowa  musi  by

ć

  zaplanowana  i  przygotowana. 

Wa

Ŝ

ne  jest,  aby  uczestniczyli  w  niej  obydwoje  rodzice  i  aby 

prezentowali  jednolity  front.  Ma  to  by

ć

  rozmowa,  a  nie 

kazanie. Trzeba te

Ŝ

 wiedzie

ć

, co w trakcie rozmowy zamierza 

si

ę

  osi

ą

gn

ąć

  i  jakie  zmiany  wprowadzi

ć

  w 

Ŝ

yciu  dziecka. 

Zakazy musz

ą

 by

ć

 adekwatne do sytuacji i do wieku dziecka.  

 

10 – 12 LATKI 

 

U  dzieci  w  tym  wieku  wzrasta  zainteresowanie 

ś

wiatem  nastolatków.  Zbieraj

ą

  informacje,  poznaj

ą

  nowe 

rzeczy,  na  własnej  skórze  sprawdzaj

ą

  obowi

ą

zuj

ą

ce  prawdy. 

Coraz  ch

ę

tniej  sp

ę

dzaj

ą

  wolny  czas  poza  domem.  To,  w  jaki 

sposób  oceniaj

ą

  samych  siebie  w  du

Ŝ

ym  stopniu  zaczyna 

zale

Ŝ

e

ć

  od  akceptacji  rówie

ś

ników.  Coraz  cz

ęś

ciej  znajduj

ą

 

si

ę

  w  sytuacjach,  w  których  musz

ą

  dokona

ć

  wyboru  mi

ę

dzy 

tym,  co  uznaj

ą

  za  dobre  kole

Ŝ

anki,  koledzy,  a  zasadami 

przekazywanymi przez rodziców. 

 

 

 

background image

 

45 

 
 

Co robi

ć

:  

 

Wprowad

ź

 

jasne 

zasady 

dotycz

ą

ce 

zakazu 

stosowania 

ś

rodków  odurzaj

ą

cych  i  innych  u

Ŝ

ywek  

w domu (stanowcze NIE). 

 

Porozmawiaj  z  dzieckiem  o  uzale

Ŝ

nieniu  oraz  jego 

konsekwencjach;  wyja

ś

nij  mu,  jakie  s

ą

  skutki 

za

Ŝ

ywania  narkotyków.  Zwró

ć

  uwag

ę

  na  szczególne 

niebezpiecze

ń

stwo  zwi

ą

zane  z  wpływem  narkotyków 

na organizm młodego człowieka.  

 

Zorientuj  si

ę

,  o  jakich  narkotykach  dziecko  słyszało? 

Co  o  nich  wie?  Czy  wiedza  o  narkotykach,  któr

ą

 

posiada dziecko jest prawd

ą

 czy mitem? 

 

Rozmawiaj  z  dzieckiem  na  temat  ró

Ŝ

nych  sposobów, 

w jaki mo

Ŝ

e by

ć

 skłaniane do wzi

ę

cia narkotyków.  

 

Porozmawiaj  o  jego  kolegach.  O  potrzebie  bycia 

akceptowanym  w  grupie  i  ró

Ŝ

nych  sposobach 

zdobywania  popularno

ś

ci.  Które  z  nich  s

ą

  dobre? 

Które mog

ą

 by

ć

 niebezpieczne dla zdrowia?  

 

Ć

wicz  z  dzieckiem  odmawianie,  wspólnie  znajd

ź

cie 

sposoby  skutecznego  mówienia  NIE  w  sytuacji 

cz

ę

stowania narkotykiem. 

 

Daj przykład. Unikaj nadu

Ŝ

ywania leków i alkoholu.  

 

Zach

ę

caj 

dziecko 

do 

rozwijania 

własnych 

zainteresowa

ń

. Wspieraj je  w  poszukiwaniu  własnego 

hobby.  

 

background image

 

46 

 
 

13 – 15 LATKI 

 

Rozpoczyna  si

ę

  burzliwy  okres  w 

Ŝ

yciu  dziecka. 

Pojawiaj

ą

 si

ę

 nowe cele i warto

ś

ci. Szczególnie wa

Ŝ

n

ą

 spraw

ą

 

staj

ą

  si

ę

  przyja

ź

nie  i  dopasowanie  do  grupy  rówie

ś

ników.  

W  tym  wieku  wszelkiego  typu  rozmowy  u

ś

wiadamiaj

ą

ce 

niebezpiecze

ń

stwo  palenia  czy  brania  narkotyków  maj

ą

 

niewielki  efekt.  Pi

ę

tnastolatek  nie  my

ś

li  o  raku  płuc  czy 

marsko

ś

ci  w

ą

troby  za  10  lat.  To,  co  robi  na  nim  wra

Ŝ

enie,  to 

konsekwencje zauwa

Ŝ

alne od razu: ziemista cera, wypryski na 

twarzy, po

Ŝ

ółkłe  z

ę

by, nie

ś

wie

Ŝ

y  oddech,  zaniedbany  wygl

ą

d. 

Wszystko  to,  co  mo

Ŝ

e  wpłyn

ąć

  na  obni

Ŝ

enie  atrakcyjno

ś

ci  

w  towarzystwie.  Bo  przecie

Ŝ

  wygl

ą

d  zewn

ę

trzny  w  tym  wieku 

dogrywa  ogromn

ą

  rol

ę

  w  ocenie  samego  siebie.  Dlatego  te

Ŝ

w  rozmowie  z  dzieckiem  nale

Ŝ

y  powoływa

ć

  si

ę

  na  skutki 

zauwa

Ŝ

alne  od  razu.  W  tym  wieku  nastolatek  powinien 

wiedzie

ć

,  w  jaki  sposób  narkotyki  osłabiaj

ą

  zdolno

ść

  uczenia 

si

ę

  i  pami

ęć

,  w  jaki  sposób  wpływaj

ą

  na  koncentracj

ę

.  Wiele 

osób  w  tym  wieku  zaczyna  pali

ć

 marihuan

ę

,  czy  w

ą

cha

ć

  klej. 

Robi

ą

 to, bo robi

ą

 to ich znajomi.  

 

Co robi

ć

 

Okre

ś

l  jasno  zasady  dotycz

ą

ce  postawy  dziecka 

wobec narkotyków, papierosów i alkoholu.  

 

Poznaj znajomych swojego dziecka i ich rodziców. 

background image

 

47 

 
 

 

Je

Ŝ

eli  dziecko  wychodzi  wieczorem  z  domu,  popro

ś

  

o telefon i adres, pod którym b

ę

dzie si

ę

 znajdowa

ć

 

Rozmawiaj  z  dzieckiem  na  temat  presji  i  manipulacji 

skłaniaj

ą

cej  do  wzi

ę

cia  narkotyków.  Rozpatrujcie 

Ŝ

ne trudne sytuacje. 

Ć

wiczcie mówienie NIE.  

 

Zadawaj  pytania  otwarte,  skłaniaj

ą

ce  do  dłu

Ŝ

szej 

wypowiedzi,  np.  co  my

ś

lisz  o  kim

ś

,  kto  bierze 

narkotyki? 

 

Obserwuj  dziecko,  w  jakim  stanie  przychodzi  do 

domu.  

 

Rozmawiaj 

na 

temat 

uzale

Ŝ

nienia 

fizycznego  

i psychicznego.  

 

Wspieraj  dziecko  w  trudnych  chwilach,  staraj  si

ę

  te

Ŝ

 

zrozumie

ć

 jego problemy i uczucia.  

 

16 – 18 LATKI 

 

To ju

Ŝ

 prawie dorosłe  osoby.  A przynajmniej tak chc

ą

 

by

ć

 traktowane. S

ą

 zbuntowane i niezale

Ŝ

ne. Dorosło

ść

 to nie 

tylko  przywileje,  ale  przede  wszystkim  odpowiedzialno

ść

  i  to 

od  niej  powinno  zale

Ŝ

e

ć

  zaufanie,  jakie  masz  do  dziecka. 

Wiek ten to równie

Ŝ

 okres cz

ę

stych depresji i załama

ń

. Staraj 

si

ę

 wi

ę

c wspiera

ć

 dziecko, zauwa

Ŝ

a

ć

 jego uczucia i problemy.  

W tym wieku nastolatek powinien zna

ć

 

background image

 

48 

 
 

 

Fizyczne  i  psychiczne  konsekwencje  za

Ŝ

ywania 

narkotyków. 

 

Skutki  „rekreacyjnego”  za

Ŝ

ywania  ró

Ŝ

nego  rodzaju 

ś

rodków. 

 

Zwi

ą

zek mi

ę

dzy narkotykami a mo

Ŝ

liwo

ś

ci

ą

 zara

Ŝ

enia 

si

ę

 wirusem HIV.  

 

Wpływ  za

Ŝ

ywania  narkotyków  na  płód,  koncentracj

ę

refleks, pami

ęć

.  

 

Co robi

ć

 

Rozmawiaj  z  dzieckiem  na  temat  narkotyków  

i uzale

Ŝ

nienia.  

 

Podsu

ń

  artykuł,  zapytaj,  co  my

ś

li  na  ten  temat,  czy  

w jego towarzystwie s

ą

 osoby, które bior

ą

 narkotyki?  

 

Zach

ę

caj do rozwijania zainteresowa

ń

.  

 

Zapoznaj przyjaciół dziecka.  

 

Okre

ś

l  czas,  w  jakim  dziecko  mo

Ŝ

e  przebywa

ć

  poza 

domem.  

 

Przedstaw  jasno  obowi

ą

zki  i  przywileje,  jakie 

przysługuj

ą

 mu w domu.  

 

 

 

 

 

 

background image

 

49 

 
 

PODZIAŁ NARKOTYKÓW 

 

1.  SUBSTANCJE ODURZAJ

Ą

CE I USPOKAJAJ

Ą

CE 

Opiaty:  

 

Opium 

 

Morfina 

 

Pochodne  morfiny 
i morfinopodobne  

 

Heroina 

 

Brown sugar 

 

Polska heroina 

 

Konopie indyjskie: 

 

Marihuana 

 

Haszysz 

 

Olej haszyszowy 

 

Ś

rodki uspokajaj

ą

ce i nasenne: 

 

Barbiturany 

 

Benzodiazepiny 

 
 

2.  SUBSTANCJE POBUDZAJ

Ą

CE 

 

Kokaina 

 

Crack 

 

Khat 

 

Amfetamina 

 

MDA 

 

MDMA- Ecstasy 

 

3.  SUBSTANCJE HALUCYNOGENNE 

LSD i inne halucynogeny: 

 

LSD 

 

Psylocybina 

 

Meskalina 

 

Ś

rodki wziewne  

 

 

background image

 

48 

 
 

1.  SUBSTANCJE ODURZAJ

Ą

CE I USPOKAJAJ

Ą

CE 

 

OPIATY 

 

 

Opium  -  to  podstawowy  surowiec  otrzymywany  z  maku 

lekarskiego.  Jest  on  tak

Ŝ

e  wyj

ś

ciow

ą

  substancj

ą

  do 

pozyskiwania  narkotyków  o  silniejszym  działaniu,  jak 

morfina, 

heroina 

kodeina. 

Działa 

przeciwbólowo  

i uspokajaj

ą

co.  

 

 

 

 

 

 

 

Opium

 

 

pochodzenie substancji - naturalne 

wygl

ą

d-  ciemnobr

ą

zowa  masa,  która  po  przerobieniu  mo

Ŝ

przyjmowa

ć

 form

ę

 syropu, proszku, bryłek lub sztabek. 

sposób przyjmowania - palenie, połykanie, inhalacja 

nazwy slangowe - dremer, poppy. 

 

 

background image

 

49 

 
 

 

Morfina - alkaloid otrzymywany z makówek i łodyg maku, 

główny  składnik  opium.  Farmakologicznie  jest 

ś

rodkiem 

przeciwbólowym i uspokajaj

ą

cym, jednak dziesi

ę

ciokrotnie 

silniejszym od opium. 

 

 

 

 

 

 

Morfina 

 

pochodzenie substancji - naturalne  

wygl

ą

d  -  biały  proszek  o  gorzkim  smaku,  tabletki,  ampułki  

z brunatnym płynem,  

sposób  przyjmowania  -  doustnie,  wstrzykiwanie,  inhalacja, 

palenie,  

nazwy slangowe - morph, Morfeusz, Maja, siostra. 

 

 

Pochodne  morfiny  i  morfinopodobne  -  okre

ś

lone 

inaczej  jako  morfiny  syntetyczne.  Wi

ę

kszo

ść

  z  nich 

otrzymywana  jest  z  pochodnych  smoły  w

ę

glowej  lub  

z  ropy  naftowej. 

Ś

rodki  te,  zakwalifikowane  do  grupy 

substancji 

odurzaj

ą

cych, 

zawieraj

ą

 

substancje 

przeciwbólowe, działaj

ą

ce  skuteczniej i silniej ni

Ŝ

 morfina. 

background image

 

50 

 
 

Leki  te  u

Ŝ

ywane  s

ą

  przez  narkomanów  jako 

ś

rodki 

zast

ę

puj

ą

ce inne opiaty. 

 

 

Metadon

 

 

nazwy  handlowe  -  Dolargan,  Dolantin,  Eukodal,  Amidon, 

Polamidon, Metadon. 

wygl

ą

d - proszki, pastylki, syrop, czopki, ampułki z płynem,  

sposób 

przyjmowania 

doustnie, 

wstrzykiwanie, 

doodbytniczo,  

 

 

Heroina  -  półsyntetyczny  produkt  wytwarzany  na  bazie 

morfiny. Działa w sposób podobny do morfiny, jednak jest 

od niej 20 razy silniejsza.  

 

background image

 

51 

 
 

 

Heroina

 

pochodzenie substancji - półsyntetyczne 

wygl

ą

d  -  biały  lub  br

ą

zowy  proszek,  o  gorzkawym  smaku  

i słabym zapachu octu 

sposób przyjmowania - wstrzykiwanie, palenie, inhalacja,  

nazwy  slangowe  -  hera,  Helena,  biała  dama,  grzanie, 

m

ą

czka. 

 

 

Brown sugar - jest coraz bardziej rozpowszechniaj

ą

c

ą

 si

ę

 

odmian

ą

  heroiny,  o  ni

Ŝ

szym  stopniu  czysto

ś

ci  (15-45% 

czystego 

ś

rodka odurzaj

ą

cego). 

 

 

Brown Sugar

 

 

 

background image

 

52 

 
 

pochodzenie substancji - półsyntetyczne 

wygl

ą

d - be

Ŝ

owe lub szare granulki, kryształki,  

sposób  przyjmowania  -  kryształki  spala  si

ę

  na  folii 

aluminiowej i wdycha opary 

nazwy slangowe - brunatna heroina, br

ą

zowy cukier,  

 

 

Polska  heroina  -  narkotyk  produkowany  w  warunkach 

domowych  ze  słomy  maku  lekarskiego.  Jest  mieszanin

ą

 

alkaloidów zawieraj

ą

cych morfin

ę

 i heroin

ę

 

 

Polska heroina 

 

pochodzenie substancji - naturalne 

wygl

ą

d - płyn o gorzkim smaku, o brunatnej barwie,  

sposób przyjmowania - do

Ŝ

ylnie, domi

ęś

niowo,  

nazwy slangowe - polska hera, makiwara, kompot, 

 

 

 

 

background image

 

53 

 
 

OBJAWY WYST

Ę

PUJ

Ą

CE PO ZA

ś

YCIU OPIATÓW: 

zadowolenie, 

odpr

ęŜ

enie, 

błogostan, 

zmniejszenie 

odczuwania  bólu,  senno

ść

,  brak  apetytu,  zw

ęŜ

enie 

ź

renic, 

obni

Ŝ

ona  temperatura  ciała,  blado

ść

  skóry,  spowolnienie 

psychoruchowe, obni

Ŝ

one ci

ś

nienie krwi. 

 

SKUTKI DŁUGOTRWAŁEGO ZA

ś

YWANIA OPIATÓW: 

wyniszczenie,  podatno

ść

  na  infekcje,  uszkodzenie  nerek, 

w

ą

troby,  płuc,  zmiany  zapalne  skóry,  brak  miesi

ą

czki, 

osłabienie  libido,  próchnica  z

ę

bów,  zaparcia,  bóle  głowy, 

zaka

Ŝ

enia  (cz

ę

sto  wirusem  HIV),  utrata  zainteresowa

ń

depresja. 

 

KONOPIE INDYJSKIE I ICH POCHODNE 

 

 

Marihuana  -  narkotyk  otrzymywany  z  konopi  indyjskich. 

Obecnie stanowi jeden z najbardziej popularnych 

ś

rodków 

odurzaj

ą

cych  w

ś

ród  młodzie

Ŝ

y.  Dost

ę

pny  jest  w  wielu 

odmianach,  ró

Ŝ

ni

ą

cych  si

ę

  zawarto

ś

ci

ą

  THC  tzn.  

najsilniejszego  zwi

ą

zku  psychoaktywnego.  St

ęŜ

enie  THC 

w marihuanie waha si

ę

 mi

ę

dzy 2 - 8%. 

  

background image

 

54 

 
 

 

Marihuana 

 

pochodzenie substancji - naturalne  

wygl

ą

d  -  mieszanina  suszonych  li

ś

ci,  p

ę

dów  i  kwiatów,  

o barwie ciemno zielonej i zapachu słodkich migdałów,  

sposób przyjmowania - palenie, doustnie,  

nazwy  slangowe  -  trawka,  trawa,  marycha,  mary

ś

ka,  zioło, 

grass, staf. 

 

 

Haszysz  -  produkt  powstały  z 

Ŝ

ywicy  kwiatostanów  i  li

ś

ci 

konopi  indyjskich.  Zawiera  wi

ę

ksze  ilo

ś

ci  THC-  od  12  do 

27%. 

 

Haszysz 

background image

 

55 

 
 

 

pochodzenie substancji - naturalne  

wygl

ą

d - sztabki, kostki, bloki o ró

Ŝ

nym zabarwieniu (zielone, 

br

ą

zowe, czarne), mocnym migdałowym zapachu,  

sposób przyjmowania - palenie, doustnie,  

nazwy slangowe - hasz, haszyk, plastelina, afgan,  

 

 

Olej  haszyszowy  -  g

ę

sta  substancja,  uzyskiwana  

konopi, 

posiadaj

ą

ca 

najwi

ę

ksze 

st

ęŜ

enie 

THC 

wynosz

ą

ce nawet do 70%.  

 

 

Olej haszyszowy 

 

pochodzenie substancji - naturalne, 

wygl

ą

d - lepka, g

ę

sta ciecz o zielono-czarnym zabarwieniu, 

sposób  przyjmowania  -  doustnie,  palenie  (nas

ą

czonego 

olejkiem papierosa), 

nazwy slangowe - olejek  

 

background image

 

56 

 
 

OBJAWY  WYST

Ę

PUJ

Ą

CE  PO  ZA

ś

YCIU  PRZETWORÓW 

KONOPI: 

euforia, dobre samopoczucie, przekrwienie spojówek, sucho

ść

 

w  ustach,  blado

ść

  skóry,  pobudzenie  apetytu,  wyostrzenie 

zmysłów  (szczególnie  wzroku  i  słuchu),  osłabienie  siły 

mi

ęś

niowej, 

napady 

ś

miechu, 

wzmo

Ŝ

ona 

samoocena, 

uspokojenie, brak koordynacji ruchów, opó

ź

niony czas reakcji. 

 

SKUTKI  DŁUGOTRWAŁEGO  ZA

ś

YWANIA  PRZETWORÓW 

KONOPI: 

wyniszczenie,  podatno

ść

  na  infekcje,  zaburzenia  snu, 

przewlekłe 

zapalenie 

krtani 

oskrzeli, 

zaburzenia 

miesi

ą

czkowania, 

bezpłodno

ść

obni

Ŝ

enie 

sprawno

ś

ci 

psychoruchowej,  trudno

ś

ci  w  koncentracji  i  zapami

ę

tywaniu, 

utrata 

zainteresowa

ń

brak 

motywacji 

do 

działania, 

ograniczenie 

kontaktów 

mi

ę

dzyludzkich, 

napady 

l

ę

ku, 

depresja,  

 

Ś

RODKI USPOKAJAJ

Ą

CE I NASENNE 

 

 

Barbiturany 

pochodne 

kwasu 

barbiturowego.  

To  powszechnie  stosowane  leki  działaj

ą

ce  uspokajaj

ą

co, 

nasennie,  przeciwbólowo  i  przeciwdrgawkowo.  Niestety 

daj

ą

 

wiele 

objawów 

niepo

Ŝą

danych 

łatwo 

je 

przedawkowa

ć

.  

background image

 

57 

 
 

Barbiturany

 

 

pochodzenie substancji - syntetyczne  

wygl

ą

d - pigułki, pastylki, kapsułki, czopki, ampułki,  

sposób przyjmowania - doustnie, doodbytniczo, do

Ŝ

ylnie,  

nazwy handlowe - Veronal, Luminal, Oksazepam, Gardenal, 

  

 

Benzodiazepiny  -  nazwane  inaczej  trankwilizatorami.  

S

ą

  grup

ą

  leków  o  wła

ś

ciwo

ś

ciach  przeciwl

ę

kowych, 

uspokajaj

ą

cych,  nasennych  i  zwiotczaj

ą

cych  mi

ęś

nie. 

Cz

ę

ste  za

Ŝ

ywanie  powoduje  uzale

Ŝ

nienie  psychiczne  

i fizyczne. 

 

background image

 

58 

 
 

 

Benzodiazepiny 

 

pochodzenie substancji - syntetyczne  

wygl

ą

d - pigułki, pastylki, kapsułki, czopki, ampułki,  

sposób przyjmowania - doustnie, doodbytniczo, do

Ŝ

ylnie,  

nazwy  handlowe  -  Relanium,  Valium,  Xanax,  Elenium, 

Librium. 

  

OBJAWY  WYST

Ę

PUJ

Ą

CE  PO  ZA

ś

YCIU 

Ś

RODKÓW 

USPOKAJAJ

Ą

CYCH I NASENNYCH: 

uspokojenie,  wyciszenie,  odpr

ęŜ

enie,  senno

ść

,  zmniejszenie 

uczucia  l

ę

ku,  spowolnienie  mowy,  zaburzenie  koordynacji 

ruchów, obni

Ŝ

enie napi

ę

cia mi

ęś

niowego. 

 

SKUTKI  DŁUGOTRWAŁEGO  ZA

ś

YWANIA 

Ś

RODKÓW 

USPOKAJAJ

Ą

CYCH I NASENNYCH: 

apatia, 

zatrucia, 

uszkodzenie 

w

ą

troby, 

zaburzenia 

metaboliczne,  bóle  i  zawroty  głowy,  osłabienie  pami

ę

ci,  brak 

background image

 

59 

 
 

koordynacji  ruchów,  brak  miesi

ą

czki  i  potencji,  spowolnienie 

my

ś

lenia  i  mowy,  spadek  zainteresowa

ń

,  agresja,  napady 

l

ę

ku, my

ś

li samobójcze. 

 

2. 

Ś

RODKI POBUDZAJ

Ą

CE 

 

 

Kokaina  -  alkaloid  pochodz

ą

cy  z  li

ś

ci  krzewu  koka. 

Narkotyk pobudza o

ś

rodkowy układ nerwowy i jest jednym 

najsilniej 

działaj

ą

cych 

ś

rodków 

znieczulaj

ą

cych 

miejscowo.  

 

Kokaina

 

 

pochodzenie substancji - naturalne  

wygl

ą

d  -  krystaliczny,  biały  proszek,  o  gorzkim  smaku, 

bezwonny, 

sposób  przyjmowania  -  inhalacja  (wci

ą

ganie  nosem), 

do

Ŝ

ylnie, palenie,  

nazwy slangowe - koka, koks, 

ś

nieg, biała dama,  

 

background image

 

60 

 
 

 

Crack  -  to  surowa,  nieoczyszczona  posta

ć

  kokainy, 

gorsza  jej  odmiana.  Narkotyk  stał  si

ę

  coraz  bardziej 

popularny  ze  wzgl

ę

du  na  nisk

ą

  cen

ę

,  łatwy  sposób 

za

Ŝ

ywania oraz natychmiastowe efekty. Powoduje szybkie 

uzale

Ŝ

nienie psychiczne. 

 

Crack 

 

pochodzenie substancji - naturalna 

wygl

ą

d - białe, br

ą

zowe lub be

Ŝ

owe kryształki, kamyki,  

sposób przyjmowania - palenie, wdychanie oparów,  

nazwy slangowe - rock, Krak. 

 

 

Khat  -  ro

ś

lina  wywodz

ą

ca  si

ę

  z  Afryki  Wschodniej  

i  Madagaskaru,  której  li

ś

cie  posiadaj

ą

  wła

ś

ciwo

ś

ci 

pobudzaj

ą

ce  centralny  układ  nerwowy.  Krótka  trwało

ść

 

tego 

narkotyku 

powoduje 

mniejsze 

jego 

rozpowszechnienie. 

 

background image

 

61 

 
 

 

Khat

 

 

pochodzenie substancji- naturalne  

wygl

ą

d- 

ś

wie

Ŝ

e,  suszone  li

ś

cie,  br

ą

zowo-zielono-

Ŝ

ółte,  

o eterycznym zapachu  

sposób przyjmowania- doustnie  

 

 

Amfetamina  -  syntetyczny 

ś

rodek  pobudzaj

ą

cy.  Znosi 

senno

ść

  i  zm

ę

czenie.  Jest  nadu

Ŝ

ywana  przez  studentów, 

sportowców,  kierowców,  w  celu  zwi

ę

kszenia  wydolno

ś

ci 

psychofizycznej.  

 

Amfetamina 

background image

 

62 

 
 

pochodzenie substancji - syntetyczne  

wygl

ą

d - biały proszek, tabletki, kapsułki, płyn,  

sposób  przyjmowania  -  doustnie,  inhalacja  (wci

ą

ganie 

nosem), do

Ŝ

ylnie,  

nazwy slangowe - amfa, feta, speed, białe, białko, pr

ą

d. 

 

 

MDA  -  jest  jednym  z  silniej  działaj

ą

cych 

ś

rodków 

psychotropowych.  Powstał  syntetycznie  z  poł

ą

czenia 

meskaliny 

(wyci

ą

kaktusa 

meksyka

ń

skiego)  

z  amfetamin

ą

.  Popularnie  został  nazwany  lekiem  miło

ś

ci. 

Pozwala prze

Ŝ

ywa

ć

 długotrwałe stany euforii.  

pochodzenie substancji - syntetyczne 

wygl

ą

d - tabletki, pigułki, proszek,  

sposób przyjmowania - doustnie 

 

 

Ecstasy  (MDMA)  -  to  analogowa  odmiana  MDA.  

W  naturalnych  warunkach  MDMA  wchodzi  w  skład  gałki 

muszkatołowej, której wła

ś

ciwo

ś

ci odurzaj

ą

ce znane s

ą

 od 

lat. 

Najcz

ęś

ciej 

narkotyk 

ten 

jest 

za

Ŝ

ywany 

na 

dyskotekach,  spotkaniach  towarzyskich,  przyj

ę

ciach, 

ogólnie w miejscach, gdzie wyst

ę

puje zapotrzebowanie na 

pobudzenie działania d

ź

wi

ę

ków.  

background image

 

63 

 
 

Ecstasy 

 

pochodzenie substancji - syntetyczne  

wygl

ą

d  -  tabletki,  pigułki,  o  ró

Ŝ

nych  kolorach,  barwach  

i nazwach, 

sposób przyjmowania - doustnie,  

nazwy slangowe - eska, tableta, tabsy, kółka, pigułki, E,  

nazwy handlowe - Mitsubishi, MTV, Playboy, Batman, WV,  

 

OBJAWY  WYST

Ę

PUJ

Ą

CE  PO  ZA

ś

YCIU 

Ś

RODKÓW 

POBUDZAJ

Ą

CYCH: 

euforia, podniecenie, zniesienie zm

ę

czenia i senno

ś

ci, uczucie 

sympatii do otoczenia, pewno

ść

 siebie, poczucie mocy, wzrost 

temperatury  ciała,  utrata  apetytu,  rozszerzone 

ź

renice, 

sucho

ść

  w  ustach,  poci

ą

ganie  nosem,  wielomówno

ść

,  wzrost 

aktywno

ś

ci. 

 

background image

 

64 

 
 

SKUTKI  DŁUGOTRWAŁEGO  ZA

ś

YWANIA 

Ś

RODKÓW 

POBUDZAJ

Ą

CYCH: 

wyniszczenie,  uszkodzenie  nerek  i  w

ą

troby,  odwapnienie 

ko

ś

ci,  próchnica  z

ę

bów,  bóle  głowy,  nadci

ś

nienie,  zaburzenia 

rytmu  serca,  krwotoki  mózgowe,  udary,  poronienia,  uczulenia  

i  egzemy,  stany  l

ę

kowe,  halucynacje,  zaburzenia  snu, 

trudno

ś

ci z koncentracj

ą

,  

 

3.  LSD I INNE HALUCYNOGENY 

 

 

LSD  -  zwi

ą

zek  kwasu  lizergowego,  powszechnie  znany 

jako  „kwas”,  powoduj

ą

cy  omamy  słuchowe,  wzrokowe  

i dotykowe.  

 

LSD 

 

 

 

background image

 

65 

 
 

pochodzenie substancji - półsyntetyczne  

wygl

ą

d  -  bezbarwny  płyn,  bez  zapachu  i  smaku,  biały 

proszek,  nas

ą

czone  LSD  tabletki,  obrazki,  znaczki,  cukierki, 

kryształki,  

 

sposób przyjmowania - doustnie  

nazwy slangowe - kwas, kwach, acid, papierek, znaczek,  

nazwy  handlowe  -  Buddaha,  Bart  Simpson,  Smiley,  Yellow 

Star, Gorbaczow, Panoramix. 

 

 

Psylocybina  -  to  halucynogenny  składnik  grzybów,  

z gatunku Psilocybe, wyst

ę

puj

ą

cych na terenie Meksyku.  

 

 

Grzyby halucynogenne 

 

pochodzenie substancji - naturalne  

wygl

ą

d - 

ś

wie

Ŝ

e lub suszone grzybki,    

sposób przyjmowania - doustnie, palenie, do

Ŝ

ylnie. 

 

background image

 

66 

 
 

 

Meskalina  -  jest  aktywnym  alkaloidem  z  kaktusa 

meksyka

ń

skiego 

zwanego 

Pejotlem. 

Jest 

jednym  

z  najdawniej  znanych  ludzko

ś

ci  halucynogenów.  Była 

u

Ŝ

ywana  podczas  obrz

ę

dów  religijnych  przez  Indian 

zamieszkuj

ą

cych 

tereny 

Meksyku, 

wywoływała 

intensywniejsze i gł

ę

bokie prze

Ŝ

ycia duchowe. 

 

 

 

 

 

 

 

Meskalina 

 

pochodzenie substancji - naturalne lub syntetyczne; 

wygl

ą

d - wysuszone p

ę

dy kaktusa, proszek o barwie od białej 

do br

ą

zowej; 

sposób przyjmowania - doustnie, palenie. 

 

OBJAWY  WYST

Ę

PUJ

Ą

CE  PO  ZA

ś

YCIU  LSD  I  INNYCH 

HALUCYNOGENÓW: 

omamy 

wzrokowo-słuchowe, 

fantazjowanie, 

wyostrzenie 

zmysłów,  euforia,  wzrost  temperatury,  rozszerzone 

ź

renice, 

zaburzenia  koordynacji  i  sprawno

ś

ci  ruchowej,  pobudzenie, 

ś

linotok,  zaburzenia  percepcji  (czasu,  barw,  d

ź

wi

ę

ków, 

background image

 

67 

 
 

odległo

ś

ci),  chaotyczna  mowa,  czasami  l

ę

k,  panika,  stany 

depresyjne. 

 

SKUTKI  ZA

ś

YWANIA LSD I INNYCH HALUCYNOGENÓW: 

apatia,  trudno

ś

ci  z  koncentracj

ą

,  bezsenno

ść

,  wahania 

nastroju,  utrata  zainteresowa

ń

,  zaburzenie  osobowo

ś

ci, 

napady  l

ę

kowe,  omamy  wzrokowe  i  słuchowe,  mania 

prze

ś

ladowcza,  depresja,  izolacja  od 

ś

wiata  i  ludzi,  my

ś

li 

samobójcze. 

 

 

Ś

RODKI WZIEWNE - substancje o działaniu odurzaj

ą

cym 

oraz  halucynogennym,  przyjmowane  w  celu  doznania 

przyjemno

ś

ci.  Wi

ę

kszo

ść

  z  nich  wchodzi  w  skład 

popularnych  i  łatwo  dost

ę

pnych  produktów  u

Ŝ

ywanych  

w gospodarstwach domowych, przemy

ś

le, medycynie. Do 

najcz

ęś

ciej 

stosowanych 

inhalantów 

nale

Ŝą

kleje 

(butapren,  toluen),  rozpuszczalniki  (eter,  aceton,  tri), 

paliwa  (benzyna,  nafta),  lakiery,  aerozole,  dezodoranty, 

gaz z zapalniczek.  

Ś

rodki  wziewne  s

ą

  szczególnie  popularne  w

ś

ród  dzieci  

i  młodzie

Ŝ

y,  ze  wzgl

ę

du  na  ich  łatw

ą

  dost

ę

pno

ść

  i  nisk

ą

 

cen

ę

 

 

 

 

background image

 

68 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

Inhalanty 

 

pochodzenie substancji – syntetyczne; 

wygl

ą

d - tubki, słoiki, puszki, woreczki plastikowe zawieraj

ą

ce 

klej, farb

ę

, lakier, rozpuszczalnik, benzyn

ę

; 

sposób przyjmowania - inhalacja, doustnie; 

nazwy slangowe - Gucio, klej, wci

ą

gnik.  

 

OBJAWY  WYST

Ę

PUJ

Ą

CE  PO  ZA

ś

YCIU 

Ś

RODKÓW 

WZIEWNYCH: 

euforia 

lub 

senno

ść

podniecenie, 

wesołkowato

ść

rozszerzone 

ź

renice,  nadwra

Ŝ

liwo

ść

  na 

ś

wiatło,  łzawienie, 

dzwonienie  w  uszach,  bóle  i  zawroty  głowy,  spowolniona 

mowa,  mdło

ś

ci,  biegunka,  zaburzenie  koordynacji  ruchowej, 

osłabienie mi

ęś

ni, bóle w klatce piersiowej, omamy wzrokowe, 

słuchowe, fantazjowanie. 

 

background image

 

69 

 
 

SKUTKI  DŁUGOTRWAŁEGO  ZA

ś

YWANIA 

Ś

RODKÓW 

WZIEWNYCH: 

wyniszczenie,  wychudzenie,  oczopl

ą

s,  bóle  głowy,  blado

ść

 

skóry, krwotoki  z nosa,  anemia, uszkodzenie  w

ą

troby i nerek, 

zmiany  zanikowe  mózgu,  osłabienie  mi

ęś

ni,  zaburzenia 

pami

ę

ci, 

amnezja, 

trudno

ś

ci 

przyswajaniu 

nowych 

wiadomo

ś

ci,  zaburzenia  snu,  brak  koordynacji  ruchowej, 

podatno

ść

 na infekcje, agresja, napady l

ę

ku. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

70 

 
 

WYKAZ PLACÓWEK UDZIELAJĄCYCH 

POMOCY OSOBOM Z PROBLEMEM 

NARKOTYKOWYM 

 

 

PLACÓWKI AMBULATORYJNE 

nazwa placówki 

dane placówki 

Centrum Profilaktyki 

Uzale

Ŝ

nie

ń

 

Stowarzyszenie 

Profilaktyki Społecznej 

Sedno 

61-745 Pozna

ń

,  

al. Marcinkowskiego 21 

tel./fax (061) 855 73 54 

sedno1@poczta.jzk.pl 

Poradnia Profilaktyki  

i Terapii MONAR 

60-832 Pozna

ń

,  

ul. Grunwaldzka 55 barak 18/19 

tel. (061) 867-98-03 

     (061) 867-98-04 
     (061) 867-72-27 

monarpoznan@poczta.onet.pl 

Szpital Wojewódzki  

w Poznaniu 

60-479 Pozna

ń

,  

ul. Juraszów 7/19 

tel. (061)821-22-00 

fax. (061) 841-79-65 

szpital@lutyck.pl 

www.lutycka.pl 

Punkt Konsultacyjny dla 

Młodzie

Ŝ

y Uzale

Ŝ

nionej 

Caritas Archidiecezji 

Pozna

ń

skiej 

61-546 Pozna

ń

,  

ul. Rynek Wildecki 4a 

tel. (061) 835-68-51 

     (061) 835-68-50 

fax. (061) 835-68-61 

caritas@archpoznan.org.pl 

background image

 

71 

 
 

Punkt Wsparcia dla 

Osób Uzale

Ŝ

nionych od 

Narkotyków 

63-800 Gosty

ń

,  

ul. Willowa 3a 

tel. (065) 572-00-73 

iandrzejewska@um.gostyn.pl 

Stowarzyszenie „Karan” 
Punkt Konsultacyjny ds. 

Narkomanii 

62-800 Kalisz,  

ul. Graniczna 1 

tel./fax (062) 764-22-60 

karan-kalisz@o2.pl 

NZOZ Poradnia 

Uzale

Ŝ

nie

ń

 i 

Współuzale

Ŝ

nie

ń

 

62-800 Kalisz,  

ul. Lipowa 5 

tel. (062) 767-20-57 
fax (062) 766-51-01 

interand@kalisz.mm.pl 

O

ś

rodek Leczenia 
Uzale

Ŝ

nie

ń

 i 

Współuzale

Ŝ

nie

ń

 

62-510 Konin,  

ul. 11 Listopada 26 

tel. (063) 243-67-67 

tadeuszjucyk@wp.pl 

NZOZ MONAR 

Poradnia Profilaktyki i 

Terapii Uzale

Ŝ

nie

ń

 

64-100 Leszno,  

ul. Przemysłowa 27 

tel./fax (065) 520-41-43 

monar-l-no@o2.pl 

Stowarzyszenie 

Pomocy „Arka Noego" 

Punkt Konsultacyjny 

63-430 Odolanów,  

ul. Gimnazjalna 6 

tel. (062) 733-30-64 
fax (062) 737-12-17 

arka@kdm.pl 

www.arka.kdm.pl 

Stowarzyszenie 

Pomocy „Arka Noego" 

Centrum 

Przeciwdziałania 

Narkomanii Punkt 

Konsultacyjny 

63-400 Ostrów Wielkopolski, 

ul. Kusoci

ń

skiego 1 

tel. (062) 738-75-46 
fax (062) 737-12-17 

arka@kdm.pl 

www.arka.kdm.pl 

Stowarzyszenie 

Pomocy „Arka Noego" 

Centrum 

Przeciwdziałania 

Narkomanii O

ś

rodek 

Leczenia Uzale

Ŝ

nie

ń

 

63-400 Ostrów Wielkopolski, 

ul. Szkolna 1 

tel. (062) 737-15-73 
fax (062) 737-12-17 

arka@kdm.pl 

www.arka.kdm.pl 

background image

 

72 

 
 

SPZOZ O

ś

rodek 

Profilaktyki i Terapii 

Uzale

Ŝ

nie

ń

 

63-400 Ostrów Wielkopolski,  

ul. Ko

ś

ciuszki 14  

tel. (062) 735-09-87 
fax (062) 735-21-63 

Wielkopolskie Centrum 

Pomocy Bli

ź

niemu 

Monar - Markot NZOZ  

z siedzib

ą

  

w Ro

Ŝ

nowicach filia  

w Pile 

64-920 Piła,  

al. Niepodległo

ś

ci 135 

tel./fax (067) 215-22-50 

info@monar-markot.poznan.pl 

www.monar-markot.poznan.pl 

Klinika Ars Medical 

Poradnia Terapii 

Uzale

Ŝ

nie

ń

  

i Współuzale

Ŝ

nie

ń

 od 

Substancji 

Psychoaktywnych 

64-920 Piła,  

al. Wojska Polskiego 43 

tel. (067)215-62-75 

fax (067) 212-53-90 

arsmedical@pila.top.pl 

www.ars-medical.neostrada.pl 

Niepubliczny 

Specjalistyczny Zakład 

Opieki Psychiatrycznej  

i Odwykowej dla 

Dorosłych 

64-920 Piła,  

al. Wojska Polskiego 49 b 

tel. (067) 212-40-56 

NZOZ Wielkopolskie 

Centrum Pomocy 

Bli

ź

niemu Monar-Markot 

Poradnia Terapii 

Uzale

Ŝ

nie

ń

  

i Wspóluzale

Ŝ

nie

ń

 od 

Alkoholu i Innych 

Substancji 

Psychoaktywnych 

64-610 Rogo

ź

no 

powiat Oborniki Wlk. 

Ro

Ŝ

nowice 33 

tel./fax (067) 261-06-78 

info@monar-markot.poznan.pl 

www.monar-markot.poznan.pl 

Poradnia Terapii 

Uzale

Ŝ

nie

ń

  

i Współuzale

Ŝ

nie

ń

 

„Centrum U" 

62-300 Wrze

ś

nia,  

ul. Witkowska 3 

tel. (061)436-21-46 

trawinscy@onet.pl 

Szpital Powiatowy im. 

Alfreda Sokołowskiego 

Poradnia Leczenia 

Uzale

Ŝ

nie

ń

 

77-400 Zlotów,  

ul. Szpitalna 28 

tel. (067) 263-22-33 
fax.(067) 263-58-78 

 

background image

 

73 

 
 

 

PLACÓWKI STACJONARNE 

nazwa placówki 

dane placówki 

NZOZ O

ś

rodek 

Rehabilitacyjno-

Resjocjalizacyjny MONAR 

63-313 Chocz, 

powiat pleszewski 

Nowolipsk 61 

tel./fax (062) 741-53-02 

monar@post.pl 

Oddział Leczenia Uzale

Ŝ

nie

ń

 

dla Młodzie

Ŝ

y przy Woj. 

Szpital dla Nerwowo  

i Psychicznie Chorych 

„Dziekanka" 

62-200 Gniezno  

ul. Pozna

ń

ska 15 

tel. (061) 423-85-98 
fax (061) 426-11-18 

Wielkopolskie Centrum 

Pomocy Bli

ź

niemu Monar  

- Markot NZOZ z siedzib

ą

  

w Ro

Ŝ

nowicach filia w Pile 

 

64-920 Piła,  

al. Niepodległo

ś

ci 135 

tel./fax (067) 215-22-50 

info@monar-

markot.poznan.pl 

www.monar-

markot.poznan.pl 

NZOZ Wielkopolskie 

Centrum Pomocy Bli

ź

niemu 

Monar-Markot Oddział  

Terapii Uzale

Ŝ

nie

ń

 od 

Alkoholu i Innych Substancji 

Psychoaktywnych 

64-610 Rogo

ź

no 

powiat Oborniki Wlk. 

Ro

Ŝ

nowice 33 

tel./fax (067) 261-06-78 

info@monar-

markot.poznan.pl 

www.monar-

markot.poznan.pl 

 
 
 
 
 
 
 

background image

 

74 

 
 

PLACÓWKI PROWADZ

Ą

CE BADANIA NA OBECNO

ŚĆ

 

WIRUSA HIV 

nazwa placówki 

dane placówki 

Szpital Specjalistyczny  

w Pile Zakład 

Diagnostyki 

Laboratoryjnej 

64-920 Piła,  

ul. Rydygiera 1 

tel. (067) 210-65-20 

Wojewódzka Stacja 

Sanitarno -

Epidemiologiczna  

w Poznaniu 

61-705 Pozna

ń

,  

ul. Noskowskiego 23 

tel. (061)852-99-18 

       (061) 854-43-02 

fax (061) 852-50-03 

inspekcja.sanitarna@wsse-

poznan.pl 

www.wsse-poznan.pl 

Prywatna Lecznica 

„Certus” Laboratorium 

60-309 Pozna

ń

,  

ul. Grunwaldzka 156 

tel. (061) 860-43-56 

      (061) 860-43-59 

fax (061) 867-15-30 

Szpital Wojewódzki  

w Poznaniu 

60-479 Pozna

ń

,  

ul. Juraszów 7/19 

tel. (061) 821-22-00 
fax (061) 841-79-65 

szpital@lutyck.pl 

www.lutycka.pl 

Centrum Profilaktyki 

Uzale

Ŝ

nie

ń

 

Stowarzyszenie 

Profilaktyki Społecznej 

„Sedno" 

61-833 Pozna

ń

,  

al. Marcinkowskiego 21 

tel. (061) 855-73-54 

SP Szpital Kliniczny nr 2 

AM Pracownia Chorób 

Przenoszonych Droga 

Płciow

ą

 

60-355 Pozna

ń

,  

ul. Przybyszewskiego 49 

tel. (061) 869-12-87 

     (061)869-12-81 

fax (061) 869-15-72 

background image

 

75 

 
 

Pozna

ń

ski O

ś

rodek 

Specjalistycznych Usług 

Medycznych 

61-696 Pozna

ń

,  

ul. Serbska 6 

tel. (061) 823-25-81 
fax (061) 823-28-37 

posum@poczta.fm 

Powiatowa Stacja 

Sanitarno -

Epidemiologiczna  

w Koninie 

62-500 Konin,  

ul. Staszica 16 

tel. (063) 243-90-52 
fax (063) 243-90-57 

Szpital Zespolony im  

L. Perzyny Zakład 

Diagnostyki 

Laboratoryjnej 

62-800 Kalisz,  

ul. Pozna

ń

ska 79 

tel. (062)765-14-11 

      (062) 765-14-05 

fax (062) 767-72-45 

NZOZ Leszczy

ń

skie 

Centrum Medyczne 

VENTRICULUS 

64-100 Leszno,  

ul. Słowia

ń

ska 41 

tel. (065) 529-25-63 

NZOZ Diagnostyka 

Medyczna „Meridian" 

64-100 Leszno,  

ul. Wojska Polskiego 11/15 

tel./fax (065) 529-97-08 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

76 

 
 

ODDZIAŁY/PODODDZIAŁY DETOKSYKACYJNE 

nazwa placówki 

Dane placówki 

SP ZOZ Pozna

ń

 

Je

Ŝ

yce Szpital Miejski 

im Franciszka Raszei 

60-834 Pozna

ń

,  

ul. Mickiewicza 2 

tel. (061) 847-69-46 
fax (061) 848-13-51 

toksy@interia.pl 

Wojewódzki Szpital 

Zespolony w Koninie 

Oddział Leczenia 

Uzale

Ŝ

nie

ń

 

62-510 Konin,  

ul. Południowa 1 

tel. (063) 243-35-60 

Oddział Leczenia 

Zespołów 

Abstynencyjnych 

Wojewódzkiego 

Zakładu Opieki 

Psychiatrycznej  

w Sokołówce 

62-840 Ko

ź

minek,  

Sokołówka 1 

tel. (062)763-72-15 

fax (062) 763-72-16 

psychiatria@sokolowka.med.pl 

 

Szpital Powiatowy im 

Alfreda Sokołowskiego 

 

77-400 Złotów,  

ul. Szpitalna 28 

tel. (067) 263-22-33 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

77 

 
 

Pi

ś

miennictwo: 

 

1.  Baran-Furga 

H., 

Steinbarth-Chmielewska 

K.: 

Uzale

Ŝ

nienia.  Obraz  kliniczny  i  leczenie.  Podr

ę

cznik  dla 

lekarzy. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 1999.  

2.  Dimoff T., Carper S.: Jak rozpozna

ć

 czy dziecko si

ę

ga po 

narkotyki. ELMA BOOKS, Warszawa 1993.  

3.  Juczy

ń

ski  Z.:  Narkomania.  Podr

ę

cznik  dla  nauczycieli 

wychowawców  i  rodziców.  Wyd.  Lekarskie  PZWL, 

Warszawa 2002.  

4.  Karasowska  A.:  Profilaktyka  na  co  dzie

ń

.  Alkohol  w 

Ŝ

yciu 

nastolatków. 

Pa

ń

stwowa 

Agencja 

Rozwi

ą

zywania 

Problemów Alkoholowych, Warszawa 2004.  

5.  Koczurowska  J.:  Co  czyni

ć

  aby  dzieci  nie  si

ę

gały  po 

narkotyki. 

Rady 

dla 

rodziców 

wychowawców. 

Towarzystwo „Mrowisko”, Gda

ń

sk 1995.  

6.  Kompendium wiedzy o  profilaktyce. Biuro ds. Narkomanii, 

Warszawa 1996.  

7.  Latka A., G

ą

siorowski W.: Narkotyki. Podstawowe rodzaje 

i opis. Biuro ds. Narkomanii, Warszawa 1997.  

8.  Mitas  A.,  Brachaczek  I.,  Smyrnova-Trybulska  E.: 

Profilaktyka  narkomanii.  Katedra  Edukacji  Informatycznej 

Uniwersytetu 

Ś

l

ą

skiego,  Cieszyn  2005.  (materiały  z  płyty 

doł

ą

czonej do ksi

ąŜ

ki)  

background image

 

78 

 
 

9.  Moneta-Malewska  M.:  Narkotyki  w  szkole  i  w  domu  – 

zagro

Ŝ

enia.  Towarzystwo  Wydawnicze  i  Literackie, 

Warszawa 1995. 

10.  Narkomania.  Gdzie  szuka

ć

  pomocy?  Informator  na  temat 

placówek  udzielaj

ą

cych  pomocy  osobom  z  problemem 

narkotykowym.  Krajowe  Biuro  ds.  Przeciwdziałania 

Narkomanii, Warszawa 2004.  

11.  Pasek  M.:  Narkotyki  przy  tablicy.  Wyd.  Toret,  Warszawa 

2002.  

12.  Pasek  M.:  Narkotyki?  Na  pewno  nie  moje  dziecko.  Wyd. 

Toret, Warszawa 1998.  

13.  Profilaktyka 

ś

rodowisku 

lokalnym. 

Pod 

red.  

G. 

Ś

wi

ę

tkiewicz.  Krajowe  Biuro  ds.  Przeciwdziałania 

Narkomanii, Warszawa 2002.  

14.  Ustawa  z  dnia  29  lipca  2005r.  o  przeciwdziałaniu 

narkomanii.  

15.  Vogler E.  R., Bartez  R. W.: Nastolatki i alkohol.  Kiedy nie 

wystarczy 

powiedzie

ć

 

„nie”. 

Pa

ń

stwowa 

Agencja 

Rozwi

ą

zywania  Problemów  Alkoholowych,  Warszawa 

2002.  

16.  Wojewódzki  Program  Przeciwdziałania  Narkomanii  dla 

Województwa  Wielkopolskiego  na  lata  2004-2007,  Urz

ą

Marszałkowski w Poznaniu, Pozna

ń

 2003.  

 

 

 

background image

 

79