Koszt kapitału 

dr inż. Arkadiusz Borowiec 

Definicje 

•

Relacja dochodu oczekiwanego przez dawców kapitału z 

inwestycji w przedsiębiorstwo do wartości 

zainwestowanego w firmę kapitału 

•

Jest oczekiwaną stopą zwrotu skorygowaną ryzykiem 

związanym z realizacją przedsięwzięć przez 

przedsiębiorstwo 

•

To cena jaką przedsiębiorstwo powinno zapłacić za prawo 

do dysponowania określonym kapitałem 

•

Stopa zwrotu jaką przedsiębiorstwo powinno generować z 

inwestycji by utrzymać wartość przedsiębiorstwa na 

niezmienionym poziomie 

•

Minimalna stopa rentowności za jaką inwestorzy są gotowi 

zainwestować swój kapitał w przedsiębiorstwo 

Zastosowanie kosztu kapitału 

  Wykorzystanie kosztu kapitału jest dość szerokie i 

obejmuje m.in.  



wycenę wartości akcji, 



analizy opłacalności inwestycji i projektów 

inwestycyjnych, 



wyznaczenie minimalnej stopy zwrotu z 

działalności operacyjnej i inwestycyjnej. 

W praktyce najbardziej powszechne jest 

stosowanie wartości kosztu kapitału jako stopy 

dyskonta przy sprowadzaniu przyszłych 

przepływów pieniężnych do bieżących 

wartości. 

Koszt kapitału własnego 

  Kapitał własny, mimo że pozyskany od właścicieli i 

wypracowany w trakcie działalności nie jest 

kapitałem pozbawionym kosztów związanych z 

możliwością korzystania z niego. Wartość kapitału 

własnego determinuje kilka czynników mogących 

diametralnie wpłynąć na jego wartość. Do 

kluczowych należy zaliczyć: 



rodzaj kapitału własnego, 



sposób pozyskania kapitału własnego, 



Przyjętą formułę obliczeniową. 

  Do kalkulacji kosztu kapitału własnego można 

używać różnych formuł. 

Metoda stopy zwrotu wolnej od 

ryzyka powiększonej o premię za 

ryzyko 



Przyjęto  że  alternatywną  inwestycją,  z  której  rezygnuje  inwestor  są 

długoterminowe  obligacje  Skarbu  Państwa,  dające  pewny  i 

bezpieczny  dochód.  Przyjęto  że  stopa  zwrotu  z  bezpiecznych 

obligacji  państwowych  jest  odzwierciedleniem  stopy  zwrotu  w 

inwestycję  pozbawioną  ryzyka.  Stąd  też  nazwano  ją  stopą  zwrotu 

wolną  od  ryzyka.  Natomiast  stopa  zwrotu  jaką  chce  osiągnąć 

inwestor  to  stopa  zwrotu  wolna  od  ryzyka  plus  premia  za  ryzyko 

(dodatkowe  wynagrodzenie  za  podjęte  ryzyko  zainwestowania  w 

przedsiębiorstwo). Formuła obliczeniowa wygląda następująco: 

r

E

 = r

f 

+

 r

p 

  r

E

 -  koszt kapitału własnego 

  r

f 

–

 stopa wolna od ryzyka 

   r

p 

–

 stopa premii za ryzyko 

  Stopa premii za ryzyko jest najczęściej wyznaczana jako różnica 

między średnią stopą zwrotu akcji a średnią stopą zwrotu z obligacji 

długoterminowych Skarbu Państwa. 

 

 

 

Metoda oparta na modelu 

CAPM 

  Jest bardzo podobna do wcześniej opisanej z tą 

różnicą że premia za ryzyko skorygowana jest 

współczynnikiem β definiowanym jako 

odzwierciedlenie ryzyka rynkowego, niezależnego 

od działań przedsiębiorstwa. Formuła 

obliczeniowa: 

r

E

 = r

f

 + β(r

m

-r

f

) 

r

E

 -koszt kapitału własnego 

r

f 

 - stopa wolna od ryzyka 

r

m

 - rynkowa stopa zwrotu z aktywów kapitałowych 

β - współczynnik ryzyka rynkowego 
 

Metoda oparta na modelu 

zdyskontowanych dywidend o stałej 

stopie wzrostu 



Nazywana jest często podejściem zdyskontowanych 

przepływów pieniężnych. Założeniem modelu jest to 

że dochodem inwestora angażującego kapitał w 

przedsiębiorstwo są wypłacane dywidendy, które 

rosną z roku na rok w stałym tempie procentowym. 

Formuła obliczeniowa: 

  

 

 

D

1

 – wartość ostatniej wypłaconej dywidendy 

przypadającej na jedną akcję 

P – bieżąca cena akcji 

g – prognozowana stopa wzrostu dywidendy 

g

P

D

r

E

+

=

1

Koszt kapitału obcego 



Jest to koszt związany z pozyskaniem kapitałów od 

podmiotów niebędących właścicielami przedsiębiorstwa. 

Koszt długu, czyli koszt związany z możliwością korzystania z 

kapitału obcego, jest to relacja między kosztami 

pozyskania i korzystania z kapitału do jego ogólnej kwoty. 

 

 

 

 

i

D

 - efektywna stopa oprocentowania kredytu 

I – wartość odsetek od zaciągniętego długu 

TC – koszty transakcyjne związane z pozyskaniem kredytu 

D – rzeczywista wartość pozyskanego kapitału obcego 

D

TC

I

i

D

+

=

Koszt kapitału obcego 



Powyższa formuła jest prawdziwa tylko dla 

przedsiębiorstw które nie wykazują zysku na 

działalności operacyjnej większego od kosztów 

kredytów i pożyczek. Jeżeli jednak dany podmiot 

wykazuje zysk na poziomie operacyjnym (EBIT) to 

wówczas odsetki zmniejszają zysk przedsiębiorstwa, 

przez co zmniejsza się również jego zobowiązanie 

podatkowe. Efekt ten nazywamy tarczą 

podatkową. Wobec tego formuła obliczeniowa: 

 

 

 

T – stawka podatku dochodowego 

T)

-

1

(

+

=

D

TC

I

r

D

Średni ważony koszt kapitału 

obcego 



Oblicza się go w przypadku gdy przedsiębiorstwo 

ma zaciągniętych kilka różnych kredytów o 

różnych stopach oprocentowania i różnych 

wartościach. Formuła obliczeniowa: 

 

 

 

WARD – średni ważony koszt długu 

i

D1

, i

D2

 … i

Dn

 – efektywny koszt danego kredytu 

u

1

, u

2

 … u

n

 – udział danego kredytu w ogóle 

kredytów 

T – stawka podatku dochodowego 

n

2

2

1

1

T)u

-

1

(

+

...

+

T)u

-

1

(

+

T)u

-

1

(

=

Dn

D

D

i

i

i

WARD

Średni ważony koszt kapitału 

przedsiębiorstwa 

 

Jest to średnia wartość kosztu wszystkich kapitałów długoterminowych 

finansujących obecną i przyszłą działalność przedsiębiorstwa. Jest on 

zdeterminowany przez koszty wszystkich pozyskanych środków zarówno 

własnych jak i obcych a także przez ich strukturę obecną lub docelową. 

Jest to zatem średnia minimalna stopa zwrotu oczekiwana przez 

wszystkie podmioty, które zaangażowały kapitał w działalność danego 

przedsiębiorstwa. Formuła: 

 

 

 

WACC – średni ważony koszt kapitału 

i

D

 – efektywna stopa oprocentowania długu 

T – stopa podatku dochodowego 

D – wartość długu 

E – wartość kapitału własnego 

r

E

 – koszt kapitału własnego 

 

E

D

E

i

WACC

D

+

r

+

T)D

-

1

(

=

E