Katalog biblioteczny

 

Katalog biblioteczny: spis określonych dokumentów 
znajdujących się w danej bibliotece, w odróżnieniu od 
innych spisów książek (np. bibliografii rejestrujących 
druki bez względu na to, gdzie one się znajdują, i 
wymieniających cechy wspólne dla wszystkich 
egzemplarzy nakładu) wykazują cechy indywidualne 
każdego egzemplarza, znajdującego się w danej 
bibliotece.

 

Zasadniczy podział katalogów: 

Formalne: alfabetyczne i tytułowe.
Rzeczowe: klasowy, działowy, systematyczny, 
przedmiotowy. 

KATALOGI FORMALNE

 

KATALOG ALFABETYCZNY - zawiera spis wszystkich 
książek znajdujących się w danej bibliotece. Karty ułożone są 
w porządku alfabetycznym wg haseł autorskich lub tytułowych 
(w przypadku braku nazwiska autora).

KATALOG TYTUŁOWY - opisy ułożone są wg haseł 
tytułowych, a nie nazwisk autorów (np. w IINiB katalog serii 
lub katalog czasopism

 

Katalog alfabetyczny: udziela informacji, czy biblioteka 
posiada poszukiwane dzieło danego autora o danym 
tytule lub tylko tytule oraz jakie dzieła danego autora 
znajdują się w bibliotece. Katalog zawiera pozycje 
katalogowe ułożone alfabetycznie wg haseł, którymi są: 
nazwy osobowe, korporatywne, tytułowe. Jest to 
katalog formalny, ponieważ opisy katalogowe opierają 
się na cechach zewnętrznych dokumentu 
(wydawniczo-formalnych), do których należy przede 
wszystkim autorstwo dokumentu, jego tytuł, nazwa 
wydawcy, miejsce wydania, forma wydawnicza, 
objętość, format, a także międzynarodowy numer ISBN 
dla wydawnictw zwartych lub ISSN dla wydawnictw 
ciągłych

 

Cechy wewnętrzne dokumentu, jego treść stanowią 
podstawę opracowania katalogu rzeczowego, który 
odpowiada na pytania, jakie dzieła z danej dziedziny 
wiedzy lub o danym zagadnieniu biblioteka posiada. 
Szereguje on opisy katalogowe poszczególnych 
dokumentów wg grup rzeczowych ujętych w pewien 
system (katalog klasowy, katalog działowy, katalog 
systematyczny np. wg UKD), albo wg haseł 
przedmiotowych, określających temat dzieła, 
uszeregowanych alfabetycznie (katalog przedmiotowy).

 

Katalogowanie jest znormalizowanym sporządzaniem 
opisów dokumentów. 

Pozycja katalogowa (karta katalogowa) to zespół 
informacji dotyczący jednego dokumentu bibliotecznego 
obejmujący przede wszystkim opis bibliograficzny, 
następnie umożliwiające wyszukiwanie hasła oraz 
sygnatury, symbol klasyfikacji, akcesję . 

 

Katalog komputerowy biblioteki tworzy się przy użyciu 
odpowiedniego oprogramowania dostosowanego do wielkości i 
potrzeb biblioteki (np. Virtua, Aleph, INNOPAC, MOL, Sowa). 
Nowoczesne zintegrowane systemy biblioteczne umożliwiają 
katalogowanie różnego typu dokumentów, których opisy 
wpisuje w strukturę rekordu bibliograficznego. Hasła 
wzorcowe, które dobiera się do opisu bibliograficznego zapisuje 
się w rekordach kartoteki haseł wzorcowych (khw). W czasie 
katalogowania następuje powiązanie dwóch typów rekordów 
(bibliograficznego i khw) poprzez kopiowanie ujednoliconej 
formy hasła do odpowiedniego pola rekordu bibliograficznego. 

 

Rekord – tekst utrwalony na nośniku informacji zgodny z 
obowiązującym formatem rekordu. 

Rekord bibliograficzny – zespół pól, obejmujący 
etykietę rekordu, tablicę adresów i pola danych, 
zawierających informacje o jednej lub więcej jednostkach 
bibliograficznych traktowanych jako logiczna całość.