background image

Po przerwaniu lub zmiażdzeniu rdzenia kręgowego, występuje u ludzi tzw. wstrząs 
rdzeniowy. U ludzi zdrowych podrażnienie skóry na podeszwie wywołuje podeszwowe 
zgięcie palców, zgięcie grzbietowe stopy i cofniecie konczyny. Podrażnienie skóry po 
uszkodzeniu rdzenia wywołuje odruch patologiczny zwany odruchem Babińskiego. Polega on 
na podeszwowym zgięciu czterech placów stopy i grzbietowym zgięciu palucha. Po kilku 
tygodniach sutuacja ulega pogorszeniu - odruch masowy- podrażnienie wywołuje zgięcie 
palców i stopy, cofnięcie obu kończyn i jednocześnie odruchowe oddawanie kału i moczu. 

Zespół Browna-Séquarda (zespół poprzecznego uszkodzenia połowy rdzenia, ang. Brown-

Séquard syndrome, Brown-Séquard's hemiplegia, Brown-Séquard's paralysis) – zespół 

neurologiczny spowodowany jednostronnym, poprzecznym uszkodzeniu połowy rdzenia 

kręgowego. Na obraz kliniczny zespołu w czystej postaci składają się: 

 

tożstronny niedowład piramidowy poniżej miejsca uszkodzenia, spowodowany 

uszkodzeniem drogi korowo-rdzeniowej (górnego neuronu ruchowego) 

 

tożstronne zniesienie czucia rodzaju dotyku, rozróżniania dwóch jednocześnie 

dotykanych punktów, wibracji i czucia głębokiego (propriocepcji) poniżej miejsca 

uszkodzenia, spowodowane uszkodzeniem pęczka smukłego i klinowatego 

 

przeciwstronne zaburzenia czucia bólu i temperatury poniżej miejsca uszkodzenia, 

spowodowane uszkodzeniem drogi rdzeniowo-wzgórzowej 

 

zniesienie wszystkich modalności czucia w zakresie unerwianych przez uszkodzony 

korzeń nerwu (lub korzenie) dermatomów 

 

niedowład obwodowy mięśni unerwianych przez uszkodzone korzenie nerwów. 

Jamistość rdzenia (łac. syringomielia, ang. syringomyelia) – przewlekła, dość rzadka 

choroba rdzenia kręgowego, a czasem także pnia mózgu (jamistość opuszki, syringobulbia) 

charakteryzująca się powstawaniem cewkowatych jam w rdzeniu kręgowym, zwykle w 

odcinku szyjnym, z tendencją do rozszerzania się na pozostałe odcinki. Choroba rozpoczyna 

się zwykle w trzeciej lub czwartej dekadzie życia i ma charakter powoli postępujący. 

Najczęstsze objawy to tzw. rozszczepienne zaburzenia czucia, osłabienie, często 

asymetryczne kończyn górnych z zanikami mięśniowymi, może dołączyć się także osłabienie 

kończyn dolnych i zaburzenia chodzenia a także (w późnym okresie choroby) zaburzenia 

zwieraczy. Przyczyna choroby pozostaje niejasna, chociaż interesujące jest współistnienie jej 

w dwóch trzecich przypadków z zespołem Arnolda-Chiariego. Leczenie jamistości rdzenia 

dotyczy przypadków z powiększającymi się jamami syringomielicznymi i polega na 

neurochirurgicznym drenażu jamy. 

background image

Porażenie, paraliż (łac. plegia) – stan charakteryzujący się całkowitą niemożnością 

wykonywania ruchu, na skutek braku dopływu bodźców nerwowych do mięśni. 

Wyróżnia się: 

 

porażenie wiotkie pochodzenia neurogennego – spowodowane uszkodzeniem 

obwodowym nerwów (np. pourazowe, poinfekcyjne, nowotworowe), przewodzących 

impulsację nerwową z ośrodków wyższych do efektora, którym jest 

mięsień. Neurologiczne objawy porażenia wiotkiego, to: duże obniżenie napięcia 

mięśniowego, zanik mięśni, drżenie pęczkowe mięśni, zniesienie odruchów w objętej 

paraliżem kończynie, neurogenny zapis w elektromiogramie. 

 

porażenie wiotkie pochodzenia miogennego – związane z uszkodzeniem samego mięśnia 

lub grupy mięśniowej najczęściej na skutek urazu, niedorozwoju, miopatii. 

 

porażenie spastyczne – porażenie kurczowe – spowodowane 

uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego. Objawami paraliżu spastycznego są: 

wzmożone napięcie mięśniowe, brak zaniku mięśni, brak zmian w badaniu 

elektromiograficznym, odruchy kloniczne, odruchy patologiczne, zniesienie odruchów 

powierzchniowych.